Agendabundel

Bundel - Politieke Avond van 15 november 2023 Agenda bijlagen Raadskamerindeling PA 15 november 2023 1.RZ 18.45 uur - 20.15 uur: Agenderingsverzoek 'Integraal Ouderenbeleid Arnhem' Locatie: Raadzaal Behandeladvies 15 november 2023 Agenderingsverzoek "Integraal Ouderenbeleid Arnhem" van de fracties Arnhem Centraal en GroenLinks Schriftelijke bijdrage mevrouw Vossen-Brouwer Schriftelijke bijdrage mevrouw De Vos Schriftelijke bijdrage mevrouw Cijnssen Raadsbrief 'Integraal ouderenbeleid in Arnhem', d.d. 16-05-2023 Behandelresultaat 15 november 2023 2.LF 18.45 uur - 20.15 uur: Besloten vergadering: Heijenoordseweg Locatie: Landgoed/Festival Behandeladvies 'Raadskamerbijeenkomst Heijenoordseweg 15 november 2023' Raadsbrief 'Heijenoordseweg', d.d. 08-11-2023 Presentatie - Westzijde Heijnenoordseweg Behandelresultaat 'Besloten vergadering 15 november 2023' 3.WG 18.45 uur - 20.15 uur: Wijziging begroting ODRA 2023 Fase: informatief/meningsvormend (1) Locatie: Walburgis Behandeladvies 15 november 2023, informatieve & meningsvormende (1) behandeling Raadsvoorstel 'Wijziging begroting ODRA 2023' Bijlage 1 - Gewijzigde begroting 2023 Bijlage 2 - Aanbiedingsbrief gewijzigde begroting ODRA 2023 Bijlage 3 - Concept zienswijze gewijzigde begroting ODRA 2023 Raadskameradvies t.b.v.

de besluitvormende behandeling op 06-12-2023 4 20.15 uur - 20.30 uur: Pauze 5.RZ 20.30 uur - 22.00 uur: Agenderingsverzoek 'Integraal Ouderenbeleid Arnhem' - vervolg Locatie: Raadzaal 6.LF 20.30 uur - 22.00 uur: Kaders voor de besteding van het Klimaatadaptatiefonds Fase: informatief/meningsvormend (1) Locatie: Landgoed/Festival Behandeladvies 15 november 2023, informatieve & meningsvormende (1) behandeling Raadsvoorstel 'Kaders voor de besteding van het Klimaatadaptatiefonds' Bijlage 1 - Kaders voor de besteding van het klimaatadaptatiefonds Bijlage 2 - Begrotingswijziging 23-006 Raadskameradvies t.b.v.

de besluitvormende behandeling op 06-12-2023 7.WG 20.30 uur - 22.00 uur: Vaststelling bestemmingsplan 'Facetplan vakantiepark Kemperbergerweg 771’ Fase: meningsvormend (2) Locatie: Walburgis Behandeladvies 15 november 2023 motie "Geen Arnhemmers en kinderen van camping Arnhem naar de daklozenopvang" (23M102) van de fracties SP en ChristenUnie motie 'Schaarsbergen ook laten bijdragen in het oplossen van de woningnood, maak van de camping een mooie woonbuurt' (23M103) van de fracties SP en ChristenUnie Raadsvoorstel - Vaststelling bestemmingsplan 'Facetplan vakantiepark Kemperbergerweg Bijlage 1a - Vast te stellen bestemmingsplan 'Facetplan vakantiepark Kemperbergerweg 771' Bijlage 1b - Plankaart 'Facetplan vakantieparken' NL.IMRO.0202.1030-0301 Bijlage 2a - Zienswijzennota - geanonimiseerd Bijlage 3a - Gebundelde zienswijzen – geanonimiseerd Bijlage 4a - Niet vast te stellen bestemmingsplan 'Facetplan vakantieparken’ Bijlage 4b - Niet vast te stellen plankaart 'Facetplan vakantieparken' Technische vraag & beantwoording van de fractie SP, d.d. 04-10-2023 Aangenomen motie 'Geen mensen, gezinnen en kinderen op straat' (20M373g) van de fractie

Behandelresultaat 4 oktober 2023, informatieve & meningsvormende (1) behandeling Raadskameradvies t.b.v. de besluitvormende behandeling op 06-12-2023 Memo van burgemeester Marcouch inzake 'Uitvoering toezegging 1415', d.d. 29-11-2023 8 22.00 uur - 22.15 uur: Pauze 9.LF 22.15 uur - 23.15 uur: Vaststelling Omgevingsvisie Arnhem 2040 Fase: meningsvormend (2) Locatie: Landgoed/Festival Vanuit de ambtelijke afdeling is een video gemaakt, waarin een toelichting wordt gegeven op de omgevingsvisie en wat er in staat. Klik hier om de video te zien. Behandeladvies 15 november 2023, 3e meningsvormende (2) behandeling amendement 'Aanvulling visie waardevolle wijken, sociale koop' (23A21) van de fractie ChristenUnie amendement 'Aanvulling visie waardevolle wijken, uitleglocaties buiten stedelijk' (23A22) van de fractie ChristenUnie amendement 'Aanvulling visie waardevolle wijken, erfpacht instrument betaalbaar wonen' (23A23) van de fractie ChristenUnie amendement - Als doelgroep ‘mobiel wonen’ toevoegen (23A24) van de fracties Arnhem Centraal, ChristenUnie en Volt amendement 'Schoon én hernieuwbaar energiesysteem' (23A28) van de fractie GroenLinks en Partij voor de Dieren amendement 'Voortschrijdend inzicht' (23A29) van de fractie GroenLinks en Partij voor de amendement 'Nieuwe functies bij toename van biodiversiteit en natuurwaarden' (23A31) van de fracties D66 en VVD amendement 'Behoud

Koningspleij-Noord als toekomstig bedrijventerrein' (23A32) van de fracties D66 en VVD amendement 'Een gezonde stad is een stad waarin het gemakkelijk is om de gezonde keuze te maken' (23A33) van de fractie D66 Raadsvoorstel "Vaststelling Omgevingsvisie Arnhem 2040" Omgevingsvisie Plan-MER Aanvulling Plan-MER Bijlage 1 - Wijzigingendocument Bijlage 2 - Gebundelde zienswijzen geanonimiseerd Bijlage 4 - Persbericht Commissie m.e.r. Schriftelijke inbreng Arnhemse Bomenbond - Ontwerp Omgevingsvisie Gemeente Arnhem 2040 5 mei 2023 Schriftelijke inbreng Arnhemse Bomenbond - Geen houtgestookte biomassa in de Omgevingsvisie - 19 mei 2023 Schriftelijke inbreng Arnhemse Bomenbond - Biomassacentrale Veolia (IPKW) - 18 juni Schriftelijke inbreng Klimaatcoalitie - Biomassaverbranding - 19 mei 2023 Inspreekreactie - Verkeersgroep Arnhem-West Bijlage bij inspreekreactie - VVN Advies - De doorgaande straten in de wijken Heijenoord en Lombok in Arnhem Bijlage bij inspreekreactie - Enquete inrichting Behandelresultaat 21 juni 2023, informatieve & meningsvormende (1) behandeling Behandelresultaat 5 juli 2023, meningsvormende (1) behandeling Beantwoording Technische vraag VVD over Natuurgebieden Schriftelijke inbreng StAB d.d. 12-09-2023 - H. van der Doe, voorzitter Behandelresultaat 13 september 2023, 1e meningsvormende (2) behandeling Schriftelijke inbreng HV Woonwagenbewoners d.d.

13-09-2023 - T. Bosvelt Behandelresultaat 4 oktober 2023, 2e meningsvormende (2) behandeling Schriftelijke bijdrage Rijksvastgoedbedrijf Memo 'Stand van zaken Defensiecluster Schaarsbergen' (toezegging 1417) d.d. Raadskameradvies t.b.v. de besluitvormende behandeling op 06-12-2023

Agenda Politieke Avond 15 november 2023

Raadzaal 18.45 uur - 20.15 uur (90)

Landgoed/Festival 18.45 uur - 20.15 uur (90)

Agenderingsverzoek 'Integraal Besloten vergadering Ouderenbeleid Arnhem'

Walburgis 18.45 uur - 20.15 uur (90) Wijziging begroting ODRA 2023 (i/m1)

Pauze: 20.15 uur - 20.30 uur Raadzaal 20.30 uur – 22.00 uur (90)

Landgoed/Festival 20.30 uur – 22.00 uur (90)

Agenderingsverzoek 'Integraal Kaders voor de besteding Ouderenbeleid Arnhem' van het vervolg Klimaatadaptatiefonds (i/m1)

Walburgis 20.30 uur – 22.00 uur (90) Vaststelling bestemmingsplan 'Facetplan vakantiepark Kemperbergerweg 771’(m2)

Pauze: 22.00 uur - 22.15 uur Raadzaal

Landgoed/Festival 22.15 uur – 23.15 uur (60) Vaststelling Omgevingsvisie Arnhem 2040 (m2)

Walburgis

Titel/onderwerp:

Agenderingsverzoek “Integraal Ouderenbeleid Arnhem"

Raadsadviseur:

Petra Wielaard

Telefoonnr:

3774836

Van:

Arnhem Centraal GroenLinks Bob Roelofs

Ambtenaar:

Irina van Brakel Arjan van Peer

Portefeuillehouder:

Telefoonnr: E-mailadres:

petra.wielaard@arnhem.nl

irina.van.brakel@arnhem.nl arjan.van.peer@arnhem.nl

Doel activiteit

De bespreking van het agenderingsverzoek stelt de raadskamer in staat om zich te laten informeren.

Toelichting

In mei van dit jaar heeft het college de raadsbrief “integraal ouderenbeleid in Arnhem” aan de raad aangeboden. De fracties van Arnhem Centraal en GroenLinks hebben een agenderingsverzoek ingediend om nog vóór de totstandkoming van het beleid hierover in gesprek te willen gaan met oudere Arnhemmers en een aantal betrokken maatschappelijke organisaties met als doel om de raad te informeren en in de gelegenheid te stellen om het college bij de uitwerking van het beleid aandachtspunten mee te kunnen geven. De agendering ziet er als volgt uit: 1. Een rondetafelgesprek met een aantal oudere Arnhemse inwoners over de behoeften van deze doelgroep. De deelnemers hebben gereageerd op de oproep die hiervoor in verschillende media is gepubliceerd waaronder de Arnhemse Koerier. 2. Een rondetafelgesprek met enkele genodigde maatschappelijke organisaties. 3. Een debat met het college over de informatie die tijdens de rondetafelgesprekken is gedeeld. Een deelnemersoverzicht wordt voorafgaand aan de bespreking aan de stukken toegevoegd. Naar aanleiding van de oproep hebben een aantal inwoners schriftelijk gereageerd. Ook deze bijdragen zijn aan de stukken toegevoegd.

Voorgesteld resultaat van de bespreking Spreekrecht publiek

Het voeren van de rondetafelgesprekken met inwoners en organisaties. Op een later tijdstip wordt het debat met de portefeuillehouder geagendeerd.

Behandeladvies

Informatieve fase (rondetafelgesprekken)

Er wordt deelgenomen door inwoners en maatschappelijke organisaties.

18.45 uur – 20.15 uur Rondetafelgesprek met inwoners Tijdens deze bijeenkomst gaat de raad met een aantal inwoners in gesprek over ouder worden in Arnhem. De voorzitter zal na het openen van de vergadering aan de deelnemers vragen om zich kort voor te stellen en kort iets te vertellen over hoe zij aankijken tegen ouder worden in Arnhem. Bijvoorbeeld; wat gaat er goed; wat zou u anders willen zien; wat kan de gemeente hierin volgens u betekenen? Aan de hand hiervan zal vervolgens het gesprek verder gevoerd worden waarbij de raadsleden vragen kunnen stellen aan de deelnemers.

20.30 uur – 22.00 uur Rondetafelgesprek met maatschappelijke organisaties: Tijdens deze bijeenkomst gaat de raad met enkele maatschappelijke organisaties in gesprek over ouder worden in Arnhem. De voorzitter zal na het openen van de vergadering aan de vertegenwoordigers vragen om zich kort voor te stellen en iets te vertellen over hoe zij aankijken tegen ouder worden in Arnhem. Bijvoorbeeld; wat gaat er goed; wat zou u anders willen zien; wat kan de gemeente hierin volgens u betekenen? Aan de hand hiervan zal vervolgens het gesprek verder gevoerd worden waarbij de raadsleden vragen kunnen stellen aan de vertegenwoordigde organisaties. Het gesprek vindt plaats tussen raad en de genodigde organisaties, de wethouder is als toehoorder aanwezig. De informatie die gewisseld wordt tijdens dit gesprek kan de raad vervolgens gebruiken bij de totstandkoming van het integraal ouderenbeleid. Een overzicht van deelnemers wordt voorafgaand aan de vergadering met de raad en genodigden gedeeld. Bijlagen Agenderingsverzoek “Integraal ouderenbeleid in Arnhem” van de fracties van Arnhem Centraal en GroenLinks Schriftelijke bijdrage mevrouw Vossen-Brouwer Schriftelijke bijdrage mevrouw De Vos Schriftelijke bijdrage mevrouw Cijnssen Raadsbrief "Integraal ouderenbeleid in Arnhem", d.d. 16-05-2023

AANVRAAG RONDETAFEL GESPREK EN AGENDERINGSVERZOEK

Griffie Gemeente Arnhem Koningstraat 38 6811 DG Arnhem

DATUM

CONTACTPERSONEN

17 mei 2023

Lea Manders en Walter de Boef

BETREFT

Raadsbrief Integraal Ouderenbeleid Arnhem Geachte griffie, De toename van het aantal jongere en oudere senioren vraagt nieuwe beleid. In de raadsbrief van 16 mei jl heeft het college de raad geïnformeerd hoe het aan de slag gaat met een Arnhemse aanpak. Hierin geeft het college ook twee sporen aan: ontwikkeling van een toekomstbestendig en integraal beleid voor ouderen in Arnhem, en ontwikkeling van Arnhem as dementievriendelijke gemeente. Arnhem Centraal en GroenLinks hebben de volgende verzoeken. 1. Om de raad te informeren willen we graag een rondetafelgesprek organiseren om Arnhemse organisaties, ouderen en mantelzorgers de ruimte te geven om met de raad te bespreken hoe het nu in onze stad gaat en wat zij willen mee geven aan vanuit hun ervaring en expertise. Dit gesprek kan bestaan uit twee delen of gevoerd worden in twee rondes die overeenkomen met de twee sporen (integraal ouderenbeleid en toewerken naar een dementievriendelijk Arnhem. Betreffende integraal beleid is het belangrijk dat er bewoners en organisaties deelnemen aan het gesprek om ons te informeren hoe zij een aanpak zien die verschillende aspecten als kwaliteit van leven, lichamelijke gezondheid, mentale welbevinden, zingeving, meedoen en dagelijkse functies verbonden kunnen worden.

Hiertoe is het belangrijk er organisaties deelnemen met inzicht op een breed aantal onderwerpen zoals wonen, sport en beweging, voeding en maaltijdbezorging, dagbesteding, recreatie en cultuur, groene en veilige leefomgeving, welzijn en zorg, en verbondenheid met anderen in de wijk en stad. Met betrekking tot het toewerken naar een dementievriendelijk Arnhem (in het tweede deel van de ronde tafel) is het belangrijk dat bewoners en maatschappelijke organisatie uitgenodigd worden met een directe betrokkenheid en ervaring op dit onderwerp deelnemen aan het gesprek. Wij zijn ons er van bewust dat hierin deels een overlap ligt met de deelnemers aan het eerste deel van het gesprek. 2. Wij verzoeken een agendering van het integraal ouderenbeleid volgend op het rondetafelgesprek zodat de raad van gedachte kan wisselen met de wethouders verantwoordelijk voor zowel ouderenbeleid (Roelofs) en welzijn (Lauriks). Met vriendelijke groet, Lea Manders

Walter de Boef

Arnhem Centraal

GroenLinks Arnhem

Arnhem, November 2023

Geachte Raadsleden van Arnhem, Drie jaar geleden heb ik een verhaal geschreven naar uw gemeenteraad in Arnhem, betreffende mijn wens: Gratis Openbaar Vervoer (Bus) voor ouderen, alleen in de daluren. Ik mocht het zelf voorlezen in de raad, maar er kwam Corona en dit ging toen niet door. Het thema in 2020 was: “Meedoen in een Sociaal Arnhem en Genieten van een nog mooier Arnhem”. Door mijn werk als wijkverpleegkundige en vrijwilligster bij diverse organisaties weet ik best wel wat van ouderen, en zie dat nog vele ouderen nog steeds niet goed mee kunnen doen. Vandaar dus mijn wens voor gratis busvervoer voor ouderen in de daluren. Boven een artikel in de Arnhemse Koerier (6 mei ’23) stond: “Beter meedoen in de maatschappij”, en dat betrof voordeel bij busvervoer voor Gelrepashouders. Maar dat is ook van toepassing op minder draagkrachtige ouderen, die net niet voor de Gelrepas in aanmerking komen. Zij hebben sowieso geen recht op allerlei toeslagen en komen dan ook niet gemakkelijk rond, ondanks dat ze wat meer te besteden hebben. Dat leidt dan weer tot ongezonder eten, minder contacten, minder erop uitgaan en dus minder bewegen. Uiteindelijk dus minder gezond en toenemende eenzaamheid, een niet te onderschatten realiteit. Er is betreffende mijn wens/brieven echter niets gebeurd, maar het onderwerp is nu eigenlijk nog actueler.

Ben enigszins teleurgesteld, en vind het ook wel discriminatie naar ouderen, die net niet voor de Gelrepas in aanmerking komen. Dat roept weerstand op, merk ik onder de ouderen, discriminatie? Ja, misschien toch wel. Als voor alle ouderen een OV-pas voor busvervoer in de daluren in Arnhem zou worden ingevoerd, zou dit het leven voor de vele armere ouderen een stuk dragelijker maken. Ze zullen dan eerder naar winkels, een markt of kringloop of Rozet of iets anders in de stad willen gaan, vooral als bij slechter weer fietsen of lopen te zwaar is. En dat betekent meer contacten, meer beweging, minder beroep op de gezondheidszorg. Als je recht hebt op de Gelrepas dan zijn vele dingen gratis of voordelig en wordt je gepamperd. Zit je met je inkomsten net boven de limiet (zoals dus bij duizenden ouderen) dan heb je pech. De “niet heel arme” ouderen voelen zich ongelijk behandeld, terwijl zij evenzeer hebben gewerkt aan Nederland en belasting hebben betaald. Als ouderen te veel thuisblijven, door geldgebrek, slecht weer en matige gezondheid, verpieteren ze alleen maar verder en volgt al gauw het dwingende advies van wijkteams om naar een tehuis te verkassen (zodat er weer een woning vrijkomt). Maar dit zijn zeer ongewenste adviezen, daarover gaat alleen de oudere zelf.

Ingedutte ouderen heb ik in mijn omgeving zien opgelicht en bestolen worden door onbetrouwbare maar zich aardig voordoende en behulpzame mensen. Door betere/gratis mobiliteit blijven ze meer bij de wereld betrokken en zitten niet thuis of vereenzamen in verzorgingshuizen, zoals nu nog steeds gaande is. Geef hen respect, en niet dat ze zijn afgedaan. Mensen hunkeren naar contact. Waarom word ik almaar gevraagd bij hen op bezoek te komen?

KV_Brief_Raad_OV-ouderen.docx 8-11-2023 pag 1/2

Het gaat hoogstens over enkele duizenden ouderen van de totaal circa 26.000 ouderen die dit zouden willen. Alternatief zou het gratis beschikbaar stellen van een setje OV-kaartjes kunnen zijn, zoals bijvoorbeeld in Amsterdam. Met een relatief bescheiden uitgave voor de gemeente worden velen weer bij “de wereld” betrokken. De stad leeft pas echt als veel mensen meedoen met leerzame of leuke activiteiten in de stad. Ik ben actief bij Kunstcafé 55+ en Rozet en zie dat er minder mensen komen als het regent of slecht weer is, fietsen of lopen is dan bezwaarlijk. Kunstcafé 55+ zet zich in om mensen actiever te maken met leerzame presentaties en zang en dans. De gasten zijn enthousiast en ze houden er mooie herinneringen en soms ook nieuwe contacten aan over (zonder gemeentelijke bijdrage). Dus gratis openbaar vervoer in de daluren zorgt voor meer activiteiten en bezoeken door ouderen en laat ze bijleren in een veranderende wereld en geeft ze het gevoel dat ze nog ertoe doen. Actievere ouderen zijn meer zelfbewust en alert. Gratis openbaar vervoer voor ouderen in de daluren maakt dat zij op hun moment naar activiteiten kunnen, die niet in de eigen wijk of dichtbij zijn. Voor andere regio-vervoerders moeten ze soms veel regelen en lang wachten.

Ik vind dat wij als Arnhem ons moeten inzetten voor een (w)aardige plezierige oude dag, en gratis OV in de daluren voor ouderen is daarbij een flinke stimulans. Activiteiten ook voor ouderen zijn alleen maar goed. Het is mooi dat Arnhemse Cultuur-organisaties de komende jaren miljoenen subsidie ontvangen van Het Rijk. Voor deze organisaties kan "mijn" doelgroep al een deel van het publiek worden, als ze er maar wat gemakkelijker naar toe kunnen gaan. Ik vraag u allen heel serieus over mijn wens na te denken, Vriendelijke groeten, Kitty Vossen-Brouwer,

KV_Brief_Raad_OV-ouderen.docx 8-11-2023 pag 2/2

In de Arnhemse Koerier van 28 oktober lees ik dat er op 15 november een gesprek met/over ouderen is. Ik kan daar niet bij zijn en geef graag mijn input via deze mail. In het artikel staat dat dit per post moet, maar dat is denk ik zelfs voor ouderen een wat achterhaalde manier. Hopelijk vindt mijn mail toch zijn weg naar de juiste persoon. Ik ben onlangs 56 geworden, mijn vriend wordt deze week 65. We hebben geen kinderen, onze familie woont allemaal in Zuid-Holland of Zeeland en we hebben een koophuis in Elderveld (eengezinswoning). Soms maak ik me zorgen over ouder worden. We hebben geen kinderen, wie kijkt er dan naar je om? Als ik kijk wat mijn zus en ik allemaal voor mijn moeder in Zuid-Holland doen (ik vanuit Arnhem, mijn zus vanuit Zeeland): bijhouden van de tuin, boodschappen, belastingaangifte, geld pinnen, glasvezel regelen, allerlei potten open draaien wat zij met haar artrose niet meer kan, naar van alles en nog wat brengen en halen, een nieuwe koelkast uitzoeken en bestellen. En ga zo maar door. En dan heeft zij in het dorp en binnen de kerk nog een sterk netwerk. Wie gaan mijn vriend en mij ondersteunen als er van ons verwacht wordt dat we zo lang mogelijk thuis blijven wonen? Verder heb ik bij mijn moeder gezien hoe ontzettend zwaar het is om in huis te wonen met een iemand die dement is, mijn vader (hij is in 2018 overleden).

Ze moest hem dag in dag uit door de dag en door het leven heen sjouwen terwijl ze zelf ook boven de 80 was. In dit soort situaties moet er voldoende ondersteuning zijn, mensen moeten steeds weer op adem kunnen komen. Voor mij is een belangrijk punt dat er voldoende passende woningen zijn. Op een gegeven moment zou ik van ons koophuis naar een passend huurappartement willen. We hebben geen kinderen, mijn zus ook niet, dus we geven tegen die tijd liever ons geld uit dan dat het in de stenen blijft zitten. We kunnen het aan niemand nalaten. Ik wil als we wat ouder zijn niet in ons koophuis blijven waar we de tuin en het huis moeten onderhouden. Of je laat het doen, maar je moet het allemaal zelf regelen. Hiervoor heb ik in een flat van de woningbouwvereniging gewoond en daar hadden we helemaal geen werk aan. Je hoefde niet te schilderen, als de afvoer verstopt was dan belde je de woningbouwvereniging. Dat wil ik later weer, ik wil ontzorgd worden. Er moet veel meer gebouwd worden voor senioren, en dan niet alleen koop maar ook - of juist - huur. Appartementen in de buurt van voorzieningen zodat mensen zo lang mogelijk nog boodschapjes kunnen doen en waar de zorg gemakkelijk voor te regelen is. Waar je kunt helpen in de tuin en in de keuken. Ik geloof echt dat de woningmarkt weer op gang komt als de senioren in beweging komen en hun huis vrij komt voor starters/gezinnen.

Maar dan moet er wel een passende plek zijn waar zij heen kunnen. Volgens mij heb ik iets gelezen dat senioren met een huurwoning een beroep kunnen doen op een soort coach die helpt bij het vinden van een passende, kleinere nieuwe huurwoning, zodat hun grote woning vrij komt voor starters/gezinnen. Ik begrijp niet goed waarom alleen huurders hier gebruik van mogen maken. Hier zouden ook mensen met een koopwoning gebruik van moeten kunnen maken, want ook zij laten een woning achter voor een starter/gezin. Ik zou daar in ieder geval tegen die tijd graag gebruik van maken. En ik zou het ook niet alleen maar tot Arnhem beperken; de zoektocht kan zich uitspreiden over de hele regio. En ik vroeg me af: bestaan de ouderenadviseurs nog? En waar kunnen die voor ingeschakeld worden?

Ook vermogende mensen kunnen thuiszorg krijgen en betalen daar heel erg weinig voor. Zij zouden veel meer kunnen bijdragen, maar dat zal meer via landelijke wetgeving geregeld moeten worden. Op de een of andere manier moet je de zorg en ondersteuning krijgen bij de mensen die het het meest nodig hebben. Als je het aan alle ouderen aanbiedt, zal men er ook gebruik van maken. Gewoon omdat het kan en omdat het wel lekker makkelijk is. We zullen meer voor onze ouders moeten doen, er zijn waarschijnlijk ook steeds meer online mogelijkheden waardoor voor die dingen de reisafstand tussen ouders en kinderen geen rol meer speelt. En zo blijft de zorg en ondersteuning beschikbaar voor mensen zonder kinderen of voor mensen die geen beroep op hun kinderen kunnen doen. Maar nogmaals, iedereen zal er aan moeten wennen dat we meer aan mantelzorg moeten doen. Tot zover de gedachten die ik heb bij dit belangrijke thema. Ik wens u op 15 november een zinvolle bijeenkomst toe. Heel fijn dat we onze input geven kunnen. Ingrid de Vos

Schriftelijke bijdrage n.a.v. het agenderingsverzoek integraal ouderenbeleid Hier een beetje mijn verhaal Ik hoef niet perse aan de tafel te zitten Maar wil wel wat betekenen voor andere Ik ben zelf erg actief met mij hondjes Wandel veel Wij doen behendigheid en hoopere Onder andere Nu heb ik een hondje die heel graag ge-aait wil worden En als iemand somber is of eenzaam Dan kan mijn hondje hun heel opvrolijken En misschien ook een klein wandelingetje maken of zo Ik denk ook dat mijn hondje er ook heel vrolijk van wordt Mijn hondje heet Zoë Dit zou ik wel bij willen dragen voor andere Hoop hier dit goed heb uitgelegd Met vriendelijke groeten Mevrouw Cijnssen

Aan de gemeenteraad

Datum

: 16 mei 2023

Zaaknummer

: 191320

Contactpersoon

: Irina van Brakel

Telefoonnummer

: 06 214 680 05

Onderwerp: integraal ouderenbeleid in Arnhem

Geachte voorzitter en leden, De Arnhemse bevolkingssamenstelling is in beweging. De gemiddelde leeftijd komt hoger te liggen en het aandeel ouderen neemt toe. Er is sprake van een zogeheten ‘dubbele vergrijzing’. Dit heeft invloed op de wijze waarop we onze Arnhemse samenleving moeten inrichten. Daarom gaan we aan de slag met een integraal beleid voor 55+ in Arnhem en een bijbehorend uitvoeringsplan. Dit plan, dat we samen met Arnhemmers willen opstellen, zal acties bevatten waarmee we onze inwoners – vanaf de overgangsfase van werk naar pensioen – kunnen ondersteunen. Zo hopen we dat alle inwoners – jong en oud – actief kunnen blijven meedoen en bijdragen aan onze samenleving. In deze brief informeren wij u nader over het plan van aanpak zoals wij dat voor ogen zien. Inleiding De komende jaren neemt het aantal ouderen in heel Nederland fors toe. Bij verschillende bestuurslagen staat de toenemende vergrijzing dan ook hoog op de agenda. Zo presenteerde het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) in de zomer van 2022 het Programma Wonen, Ondersteuning en Zorg voor Ouderen, waarin een nieuwe norm werd geïntroduceerd: ‘zelf als het kan; thuis als het kan; digitaal als het kan’. Dit programma is aanvullend op het Pact voor de ouderenzorg (2018) dat bestaat uit drie landelijke programma’s: Een tegen eenzaamheid, Programma Langer Thuis en Waardigheid & Trots.

In het Actieplan Wonen van de provincie Gelderland is eveneens aandacht voor ouderen. Zo wil de provincie gemeenten en corporaties op gang helpen met verhuisvergoedingen en verhuiscoaches die zich richten op een betere doorstroom van ouderen in woningen in de sociale huursector. De ambities op het gebied van ouderen in het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) komen overeen met het nog te ontwikkelen integrale beleid voor ouderen. Arnhemse situatie Ook in Arnhem moeten we de komende periode stappen zetten om onze samenleving voor te bereiden op de dubbele vergrijzing. Volgens de meest recente cijfers neemt de groep Arnhemse ouderen toe.

Stadskantoor - Eusebiusbuitensingel 53 • Postbus 59 • 6800 LK Arnhem Telefoon 0800-1809 • www.arnhem.nl

Datum Zaaknummer Pagina

: 16 mei 2023 : 191320 :2

2023 (165.764 inwoners)

2026 (ca. 171.000 inwoners)

2050 ( ca. 189.000 inwoners)

55-65 jaar

12,4%

13%

12%

65-75 jaar

9,2 %

9%

9%

75 jaar of ouder

6,8%

8%

13%

Totaal

28,4% (47.095 inwoners)

30% (ca. 51.000 inwoners)

34% (ca. 64.000 inwoners)

Bron: De Staat van de Stad

Stichting Welzijn Ouderen Arnhem (SWOA) geeft aan dat er naar verwachting een toename zal zijn van diverse ouderdomsziekten zoals dementie en niet aangeboren hersenletsel (NAH). De veranderende samenstelling heeft ook gevolgen voor de manier waarop we onze stad inrichten. Arnhemmers van 55 jaar en ouder komen geleidelijk in een andere levensfase met bijbehorende veranderende behoeften. De ouders onder hen zien hun kinderen het huis uitgaan en voor vrijwel alle Arnhemmers komt langzaam maar zeker het einde van het werkende leven in zicht. Het actieve dagelijkse bestaan maakt plaats voor een leven in een ander tempo. Het dagritme verandert, sociale bezigheden krijgen een andere invulling, eenzaamheid kan om de hoek kijken en sommige Arnhemmers merken dat ze afhankelijk worden van (mantel)zorg. Door het tekort aan zorgpersoneel en de afname van mantelzorgers wordt samenredzaamheid steeds belangrijker. Dit vraagt dat we dit ‘naar elkaar omkijken in de wijk’ vanuit welzijn goed moeten organiseren. Ontmoetingsplekken en de inrichting van de openbare ruimte kunnen hierbij helpen. Uiteraard vinden deze veranderingen niet voor iedereen op hetzelfde moment plaats. Sommige Arnhemmers richten zich na hun pensioen op vrijwilligerswerk of zorg voor de kleinkinderen. Anderen leveren op andere wijze een waardevolle bijdrage aan onze samenleving.

De gemene deler is dat deze Arnhemmers allemaal op hun eigen manier beschikken over een schat aan kennis en vaardigheden die voor onze stad van grote waarde zijn. In het integrale beleid willen we dan ook nadrukkelijk oog hebben voor alle verschillende manieren waarop Arnhemmers ouder worden. We willen dat onze 55plussers alle kansen en mogelijkheden krijgen om op hun manier actief mee te doen aan onze samenleving. En waar dat – door hun veranderende levensfase – niet vanzelf gaat, is het van belang dat de gemeente ondersteuning kan bieden. Uitdagingen Net zoals dé Arnhemmer niet bestaat, bestaat ook dé 55plusser niet. De behoeftes van onze inwoners zullen uiteenlopend zijn en vele beleidsterreinen raken. Wel blijkt uit recent onderzoek van het ministerie van VWS dat de kwetsbaarheid van ouderen toeneemt naarmate de leeftijd stijgt. Dit betreft vooral cognitieve kwetsbaarheid in de hoogste leeftijdsgroepen. Kwetsbaarheid komt bovendien relatief vaker

Stadskantoor - Eusebiusbuitensingel 53 • Postbus 59 • 6800 LK Arnhem Telefoon 0800-1809 • www.arnhem.nl

Datum Zaaknummer Pagina

: 16 mei 2023 : 191320 :3

voor in specifieke groepen; ouderen die praktisch zijn opgeleid, mantelzorgers, ouderen met een migratieachtergrond en lhbtiq+ ouderen. Volgens het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) geldt dit ook voor ouderen met complexe gezondheidsproblemen en ouderen die kampen met eenzaamheid. Uit onderzoek van de Patiëntenfederatie Nederland en de seniorenorganisaties Katholieke Bond van Ouderen en Protestants Christelijke Ouderenbond (samenwerkingsverband KBO-PCOB) blijkt dat zowel ouderen met een kwetsbare gezondheid als hun naasten en zorgverleners aanlopen tegen problemen in de zorg en ondersteuning. Vaak hebben deze kwetsbare ouderen meer hulp en ondersteuning nodig dan hun familie, buren en vrienden hen kunnen bieden. Ook ontbreken volgens hen passende hulp, hulpmiddelen en woonplekken. SWOA voorziet een toename aan ouderen die in een spagaat zitten tussen zorg voor eigen kinderen en kleinkinderen en daarnaast nog zorg voor hoogbejaarde ouders. Daarnaast ziet SWOA een toename van alcoholgebruik onder ouderen die door het wegvallen van werk en structuur leven alsof het iedere dag vakantie is. Niet alleen over het gebruik van alcohol is meer voorlichting en preventie noodzakelijk, maar ook over de ziektebeelden kanker, mensen met dementie en niet aangeboren hersenletsel (NAH).

Er is sprake van meer dubbeldiagnoses; dementie én een andere vorm van ouderdomsziekten zoals bijvoorbeeld Parkinson. De toegankelijkheid van digitale toepassingen verschilt van de huidige oudere die niet altijd digitaal vaardig is naar een oudere over 5 of 10 jaar die dat beter zal zijn. Echter, de technologie ontwikkelt zich in een hoog tempo. Digicoaching is daarmee ook een voorwaarde om dat goed te kunnen laten landen. Arnhemse aanpak Met de Arnhemse aanpak die we gaan ontwikkelen bereiden we de stad voor op de toenemende vergrijzing. Dit doen we onder andere door in beeld te brengen welke voorzieningen we hebben en waar Arnhemmers deze kunnen vinden. Daarnaast peilen we de wensen en behoeften van inwoners. Deze aanpak wordt tweeledig: we beginnen met integraal ouderenbeleid en zetten dat vervolgens om in een uitvoeringsagenda. Zo willen we kansen creëren om wonen, sociale ondersteuning en zorg voldoende kwalitatief, betaalbaar en beschikbaar te houden voor wie dit nodig heeft. Participatie van ouderen aan onze samenleving moet de norm zijn en we zetten dan ook in op het verstevigen van zelfstandigheid (zelf doen), eigen regie (zelf beslissen) en het algehele welbevinden van ouderen. De verwachting is dat zorg en ondersteuning schaarser worden, waardoor creatief moet worden gekeken naar leefvormen en voorzieningen die hierop inspelen.

Ten aanzien van de publieke gezondheid zetten we in op een vitale levensstijl door onder andere het faciliteren van sport en beweging en het stimuleren van gezonde voeding; zo helpen we ouderen om lichamelijk en mentaal fit te blijven. Daarnaast is er expliciet aandacht voor de kwetsbare ouderen die zelf geen regie meer kunnen voeren, zoals mensen met dementie.

Stadskantoor - Eusebiusbuitensingel 53 • Postbus 59 • 6800 LK Arnhem Telefoon 0800-1809 • www.arnhem.nl

Datum Zaaknummer Pagina

: 16 mei 2023 : 191320 :4

We gaan aan de slag via twee sporen: • Spoor 1: ontwikkeling van een toekomstbestendig en integraal beleid voor ouderen in Arnhem • Spoor 2: ontwikkeling van Arnhem als dementievriendelijke gemeente, met oog voor de behoeften van alle kwetsbare inwoners. Toelichting spoor 1 Met het ouderenbeleid en het daaruit volgende uitvoeringsplan willen we in ieder geval onderstaande doelen verwezenlijken, die tevens in lijn zijn met eerder vastgestelde nota’s en beleid (visie op het sociaal domein, vitaal ouder worden en wonen en zorg): • inwoners kunnen vitaal ouder worden in Arnhem; • inwoners krijgen en/of houden grip op het eigen leven en de omgeving; • aandacht voor de kwetsbare inwoners die dit niet (meer) kunnen; • we zetten in op het voorkomen en terugdringen van eenzaamheid; • inwoners die ondersteuning nodig hebben, ontvangen dit in een passende woonomgeving; • betaalbaar wonen en goede zorg zijn bereikbaar voor wie dit nodig heeft; • activiteiten en bewegen voor ouderen. Toelichting spoor 2 Arnhem heeft de ambitie om een dementievriendelijke gemeente te zijn en we zetten ons actief in om inwoners met dementie en hun mantelzorgers zo lang mogelijk mee te laten doen in de samenleving en om inwoners de signalen van dementie eerder te laten herkennen.

In 2021 tekende Arnhem samen met Stichting Welzijn Ouderen Arnhem (SWOA), Mantelzorg Vrijwillige Thuishulp Arnhem (MVT) en Netwerk Dementie Arnhem en omstreken het actieplan ‘Arnhem, dementievriendelijke samenleving’. Om hier nader vorm aan te geven is een verdere ontwikkeling nodig. Dit doen we net als bij spoor 1 door in beeld te brengen wat we al doen en waar mogelijkheden zijn om te verbeteren. We gaan daarnaast op zoek naar kansen door samenwerkingen en verbindingen te stimuleren met andere organisaties in Arnhem. Omdat dementie niet leeftijdsgebonden is, hebben we specifiek ook aandacht voor de steeds groter wordende groep jonge dementerenden. Samen met de stad De Arnhemse Aanpak maken we met Arnhemmers en Arnhemse organisaties. Dit doen we door: 1. In kaart te brengen wat uit onderzoek en prognoses bekend is op het gebied van ouderenbeleid. 2. Te inventariseren wat er in Arnhem al gebeurt voor en door ouderen (zoals het programma één tegen eenzaamheid, wonen en zorg, valpreventie, buurthuizen, samenwerkingspartners et cetera). 3. Burgerparticipatie.

Via onder andere een digipanel en regionale media zetten we een enquête uit onder Arnhemmers van 55 jaar en ouder met vragen over de ondersteuning die ze (verwachten) nodig te hebben en welke (woon)voorzieningen zij nodig hebben om zo lang mogelijk zelfstandig te kunnen blijven en hoe zij aankijken tegen de periode dat dit niet meer lukt;

Stadskantoor - Eusebiusbuitensingel 53 • Postbus 59 • 6800 LK Arnhem Telefoon 0800-1809 • www.arnhem.nl

Datum Zaaknummer Pagina

: 16 mei 2023 : 191320 :5

-

We vragen hen met welke term (ouderen, senioren, etc.) zij aangesproken willen worden, zodat de beoogde doelgroep zich ook daadwerkelijk met de nieuwe aanpak kan identificeren; We gaan in gesprek met inwoners (o.a. tijdens inwonersbijeenkomsten) over de zaken die al goed geregeld zijn in Arnhem en de punten die nog beter kunnen; Hierbij is expliciet aandacht voor generatie-overstijgende verbindingen. 4. We gaan in gesprek met diverse belanghebbenden in de stad en betrekken hen bij de ontwikkeling van het beleid en de uitvoeringsagenda. 5. We gaan actief op zoek naar groepen ouderen die we als gemeente nog onvoldoende in beeld hebben (zoals bijvoorbeeld ouderen met een migratieachtergrond, ouderen die kampen met eenzaamheid en ouderen die zich rekenen tot de lhbtiq+ gemeenschap) om ook hun wensen en behoeften te inventariseren. Vervolg In het vierde kwartaal van 2023 verwachten wij het integraal ouderenbeleid aan uw raad te kunnen aanbieden. De Nationale Ouderendag (6 oktober 2023) grijpen we aan als moment om een bijeenkomst te organiseren voor ouderen in Arnhem. De prioriteiten uit het beleid worden vervolgens opgenomen in een bijbehorende uitvoeringsagenda, deze verwachten we in het tweede kwartaal van 2024 aan te kunnen bieden. De voortgang volgt jaarlijks rond de nationale dag van de ouderen. De raad wordt op de hoogte gehouden van tussentijdse ontwikkelingen.

Hoogachtend, het college van burgemeester en wethouders van Arnhem, de secretaris, de burgemeester,

J.H. de Baas

A. Marcouch

Stadskantoor - Eusebiusbuitensingel 53 • Postbus 59 • 6800 LK Arnhem Telefoon 0800-1809 • www.arnhem.nl

BEHANDELRESULTAAT Agenderingsverzoek 15 november 2023

Agenderingsverzoek "Integraal Ouderenbeleid Arnhem”

Zaaknummer: Portefeuillehouder:

Roelofs

Resultaat van bespreking: Aanwezig de raadsleden/fractievolgers: De Boef (GroenLinks), Zwijnepoel (D66), Eppich (VVD), Manders (Arnhem Centraal), Lu (Partij voor de Dieren), Bal (DENK), Jansen (ChristenUnie), Van Munster (PvdA) deel I en deel II als voorzitter, De Vries (Volt), Van Plateringen (Burgerbelang Arnhem). Afwezig: de fracties van CDA, SP, PVV, Forum voor Democratie. Verder aanwezig: Roelofs (wethouder) Verloop Rondetafelgesprek met inwoners (I) Deelnemers: mevrouw Van Meurs, de heer Minnema, mevrouw Hendriks, mevrouw Vossen, mevrouw Lodder, mevrouw Aslan. Rondetafelgesprek met maatschappelijke organisaties (II) Deelnemers: mevrouw Siderakis namens Nationaal Ouderenfonds (Onderzoeker), de heer Overweg namens Leger des Heils (Regiodirecteur), de heer Ekkelenkamp namens Huisartsencoörperatie Onze Huisartsen Arnhem (Algemeen directeur), mevrouw Geçol namens Zorg en Welzijn Arnhem (Algemeen directeur), mevrouw Toonen namens SWOA, netwerk dementie en MVT (Teamleider Groepsbegeleiding & flexibele begeleiding), de heer Van Hoogmoed namens Vivare, Portaal en Volkshuisvesting (Adviseur Onderzoek & Strategie).

In het gesprek tussen de woordvoerders en de gasten is er onder andere gesproken over woonvormen, levensbestendige woningen, ruimtegebruik, huiskamers, participatie en ontmoeten, zingeving en betekenis, capaciteit(stekorten) en faciliteiten zorgverleners en zorgverlening, (openbaar) vervoer en mobiliteit, ouderen serieus nemen in hun zorgen en vraagstukken in een dialoog, warme zorg en eenzaamheidsproblematiek, inzet van robotica en demotica, vindbaarheid van informatie en toegankelijkheid over ouderenvoorzieningen en activiteiten en de mogelijke brugfunctie van de gemeente hierin, deskundigheidsbevordering en bewustwording, seniorenconsulenten, regierol van gemeente om wonen en zorg te koppelen, samenwerkingsverbanden, cultuur sensitieve zorg,

BEHANDELRESULTAAT Agenderingsverzoek 15 november 2023 taalbarrières en analfabetisme, samenhang samenleving en stad en wijk; de woonzorgvisie, beleid niet alleen richten op wat maar ook op hoe. Conclusie De voorzitter concludeert dat de informatieve fase (rondetafelgesprekken) van het agenderingsverzoek is afgerond.

De raadsadviseur,

De voorzitters,

P. Wielaard

M.P. Simonis (deel I), M.J.A. van Munster (deel II)

Openbaar gemaakt op 23-nov-2023

GEHEIM Titel/onderwerp:

Heijenoordseweg

Raadsadviseur:

W. Lammers

Telefoonnr:

377 2581

Van: Portefeuillehouder:

College C. Bouwkamp, P. Smeulders en N. Kundic

Ambtenaar: Telefoonnr:

Arthur Borst

E-mailadres:

arthur.borst@arnhem.nl

Doel activiteit

Willem.lammers@arnhem.nl

+31631102236

Raadskamerbijeenkomst

Toelichting Inhoud Op donderdag 9 november heeft de raad een raadsbrief onder geheimhouding van het college ontvangen. In die brief verzoekt het college om achter gesloten deuren met de raad van gedachten te wisselen over actuele ontwikkelingen in het gebied aan de westzijde van de Heijenoordseweg. Voorgesteld resultaat van de bespreking Spreekrecht publiek Behandeladvies

Start en afronding van ambtelijke briefing en een bestuurlijk gesprek. Nee Voorgestelde orde bij een geheime vergadering - De bijeenkomst opent conform het geheimhoudingsprotocol van de gemeente Arnhem openbaar. - Bij aanvang van de vergadering zullen de deuren gesloten worden. Achter de gesloten deuren bespreekt de raadskamer met de portefeuillehouder waarom de vergadering niet in het openbaar plaats kan vinden. - Vervolgens beslist de raadskamer of de deuren gesloten blijven (de woordvoerders van de fracties nemen deel aan de stemming, de stemming verloopt volgens het principe 'one person, one vote'). - Als de deuren gesloten blijven is automatisch alles wat wordt besproken of getoond geheim. - Een vergadering achter gesloten deuren wordt vanzelfsprekend niet uitgezonden. Wel zal er een opname worden gemaakt die zal dienen als (beeld)verslag. Vergaderorde 1. Start bijeenkomst met duiding van de wethouders over de aard van de bijeenkomst (noodzaak en inhoud). 2. Korte ambtelijke briefing. 3. Een bestuurlijk gesprek. Tijdens dit gesprek kan de raad met de wethouders in gesprek over de ontwikkelingen aan de westzijde van de Heijenoordseweg en de gewenste stappen. Gezien de aard van de bijeenkomst ligt er een vrijere vergaderorde voor de hand. Bij het bestuurlijke gesprek zijn meerdere woordvoerders per fractie toegestaan.

Bijlagen Raadsbrief “Heijenoordseweg” – d.d. 8 november 2023 (ontvangen op 9 november 2023) (Geheim)

Openbaar gemaakt op 23-nov-2023

Openbaar gemaakt op 23-nov-2023

GEHEIM

Aan de gemeenteraad

Datum

: 8 november 2023

Zaaknummer

: 3984966

Contactpersoon

: Arthur Borst

Telefoonnummer

: 06-31102236

Onderwerp: Heijenoordseweg

Geachte voorzitter en leden, Er zijn actuele ontwikkelingen in het gebied aan de westzijde van de Heijenoordseweg. Graag willen wij u hierover achter gesloten deuren bijpraten. Wij willen u betrekken bij onze overwegingen voor het wel of niet vestigen van een voorkeursrecht. Inleiding Arnhem staat voor een grote woningbouwopgave waarbij wij toe willen naar wijken met meer diversiteit. Aan de westzijde van de Heijenoordseweg liggen diverse instellingsterreinen waar ruimte vrijkomt om invulling te geven aan deze ambitie. Voor de westzijde van de Heijenoordseweg vindt de gemeente vanwege het gewenste woonprogramma, de noodzakelijke ruimte voor onderwijshuisvesting en de wens tot een samenhangende visie het van belang te sturen in de gebiedsontwikkeling. De gemeente heeft echter zeer beperkt grondeigendom. Daarom is besloten om op basis van het afwegingskader uit de Nota Grondbeleid te kiezen voor een proactief faciliterende gemeentelijke rolneming. Op 24 mei jl. hebben wij u geïnformeerd dat wij besloten hebben om de planvorming op te starten om te komen tot een herontwikkeling van het gebied aan de westzijde van de Heijenoordseweg: Opstarten planontwikkeling westzijde Heijenoordseweg Arnhem - iBabs RIS (bestuurlijkeinformatie.nl). Dit gebied omvat grofweg het gebied van de Heijenoordschool als zuidgrens en het nieuwe Prismacollege als noordgrens.

Actuele ontwikkelingen Vanaf mei 2023 zijn diverse verkennende gesprekken gevoerd met de bestaande instellingen/ grondeigenaren in het gebied. Gezien het gewenste programma qua sociale huurwoningen en onderwijshuisvesting willen wij zoveel mogelijk prijsopdrijving van de gronden voorkomen. Zeer recent is Klimmendaal een tender gestart om grondposities te verkopen. Wij hebben hen gevraagd de grond te verkopen aan de gemeente en de tender stop te zetten. Klimmendaal ziet geen aanleiding om de tender

Stadskantoor - Eusebiusbuitensingel 53 • Postbus 9200 • 6800 HA Arnhem Telefoon 0800-1809 • www.arnhem.nl

Openbaar gemaakt op 23-nov-2023

GEHEIM

Openbaar gemaakt op 23-nov-2023 Datum Zaaknummer Pagina

: 8 november 2023 : 3984966 :2

GEHEIM

te stoppen. Na het sluiten van de tender is er het risico dat een koopovereenkomst wordt ingeschreven in het kadaster en Klimmendaal over kan gaan tot verkoop van de betreffende gronden. Indien dit gebeurt hebben we als gemeente geen grip op het tempo van de gewenste ontwikkeling in dit gebied. En zijn we hierop onze sturingsmogelijkheden kwijt. Dat kan betekenen dat de grond lange tijd niet ontwikkeld wordt, in afwachting van een (financieel) gunstig klimaat voor de grondeigenaar. De gemeente wordt benaderd door partijen die zich oriënteren op grondposities in de westzijde van de Heijenoordseweg. Door de recente ontwikkelingen constateert de gemeente dat het risico op grondspeculatie en prijsopdrijvingen acuut en groter is geworden. Op 10 oktober 2023 is de ontwerp woonvisie voor Arnhem gepresenteerd. Deze ontwerp woonvisie wordt binnen afzienbare tijd ter vaststelling aan de raad aangeboden. De ambitie om in draagkrachtige wijken en buurten meer sociale huurwoningen te realiseren is hierin nader uitgewerkt. Concreet betekent dit dat aan de westzijde van de Heijenoordseweg van het totaal aantal woningen 60% tot 100% als sociale corporatiehuurwoningen gerealiseerd moeten worden. Daarnaast speelt er het belang van goede onderwijshuisvesting. Afgelopen periode is de opgave op het gebied van onderwijshuisvesting nader verkend.

De Heijenoordschool behoeft nieuwbouw op de hoofdlocatie aan de Gentiaanstraat. Voor de Parcivalschool wordt gezocht naar een permanente locatie aan de westzijde van Arnhem. Het Prisma College heeft een sterke groei van het leerlingenaantal en behoeft uitbreiding in de directe omgeving van het gebouw. Bespreking met raad Wat is het doel van de bespreking? Bovenstaande actuele ontwikkelingen vragen om overwegingen voor het wel of niet vestigen van een voorkeursrecht op het gebied aan de westzijde van de Heijenoordseweg. Het doel van de bespreking is een gedachtewisseling met de raad over de inzet van het voorkeursrecht in dit gebied. Waarom is het van belang dat dit besproken wordt met de raad? Gezien de beleidsambities om te komen tot 60-100% sociale corporatiehuurwoningen en de maatschappelijke opgaven op het gebied van onderwijshuisvesting en tezamen met de noodzaak om te komen tot een samenhangende visie is een stevige gemeentelijke regierol noodzakelijk. Hierbij zou het voorkeursrecht onze mogelijkheden voor sturing versterken en prijsopdrijving door speculanten kunnen voorkomen. Het vestigen van voorkeursrecht heeft tegelijkertijd grote impact op betrokken eigenaren. We grijpen immers in een bepaalde mate in het eigendomsrecht van eigenaren in voor wie hogere prijzen door prijsopdrijving mogelijk voordelen bieden.

Tegelijkertijd is participatie voorafgaand aan de inzet van een dergelijk instrument helaas niet mogelijk. Zowel goede communicatie bij het vestigen van voorkeursrecht als de betrokkenheid van belanghebbenden bij de verdere uitvoering hiervan, is van groot belang.

Stadskantoor - Eusebiusbuitensingel 53 • Postbus 9200 • 6800 HA Arnhem Telefoon 0800-1809 • www.arnhem.nl

Openbaar gemaakt op 23-nov-2023

GEHEIM

Openbaar gemaakt op 23-nov-2023 Datum Zaaknummer Pagina

: 8 november 2023 : 3984966 :3

GEHEIM

Wat wordt van raadsleden verwacht/ welke concrete vragen heeft het college? Het college gaat graag in gesprek met de raad over de afweging van wel of geen voorkeursrecht vestigen in dit gebied. Daarbij zien we bij beide opties voordelen en nadelen. Die stellen ons nu voor een dilemma. Het college wil dit graag vroegtijdig met de raad bespreken. Is er sprake van een raadsbevoegdheid? De bekrachtiging van het vestigen van het voorkeursrecht is een raadsbevoegdheid. Indien er nog een raadsbesluit volgt: hoe verhoudt het gesprek zich tot dat besluit? De uitkomsten van de gedachtewisseling met de raad betrekt het college bij haar besluitvorming over het al dan niet opstarten van de bestuurlijke besluitvorming over de inzet van het voorkeursrecht. Wat is de urgentie voor de bespreking? Is er sprake van een deadline? Gezien de actualiteit en de urgentie (het sluiten van de tender) acht het college het van belang de raad vroegtijdig bij deze afweging te betrekken. Gezien de urgentie vraagt het college om een zo spoedig mogelijke agendering (15 november). Geheimhouding Het college heeft geheimhouding gelegd op deze brief op grond van artikel 87 van de Gemeentewet, gelezen in combinatie met artikel 5.1, tweede lid, onder b, van de Wet Open Overheid. Het college is van mening dat de financiële belangen van de gemeente geschaad worden indien deze informatie openbaar zou zijn.

Het college acht de geheimhouding op de brief noodzakelijk tot het moment dat besloten is ofwel een Wvg te vestigen op het gebied, ofwel gekozen is dit juist niet te doen. Hoogachtend, het college van burgemeester en wethouders van Arnhem, de secretaris, de burgemeester, J.H. de Baas

A. Marcouch

Stadskantoor - Eusebiusbuitensingel 53 • Postbus 9200 • 6800 HA Arnhem Telefoon 0800-1809 • www.arnhem.nl

Openbaar gemaakt op 23-nov-2023

GEHEIM

Politieke Avond 15 november 2023

Onderwerp

Westzijde Heijenoordseweg

Doel • Bijpraten ontwikkelingen westzijde Heijenoordseweg • Dialoog met raad over vestigen van voorkeursrecht • Overwegingen van raad betrekt B&W bij besluitvorming Opbouw • Ontwerp Omgevingsvisie Arnhem 2040 • Opstarten planontwikkeling • Actuele ontwikkelingen • Dilemma vestigen voorkeursrecht • Vragen/ gesprek

Onderwerp

Doel en opbouw

Onderwerp

Ontwerp omgevingsvisie Arnhem

Uitsnede Arnhem West

• Private terreinen ‘openen’ en verkennen kansen voor de instellingsterreinen aan de westzijde van de Heijenoordseweg • Ontwikkeling binnen (en investeren in) het landschap • Inzetten op bouwen voor doorstroming/sociale woningen • Mobiliteit- en leefbaarheidsvraagstuk rondom Oranjebrug

Onderwerp

Ontwerp Omgevingsvisie Arnhem

Lopende/ gerealiseerde ontwikkelingen:

1. De Hes 2. Arnhems Buiten 3. De Koepel 4. Het Dorp 5. Veluwestraat 6. Nieuwbouw Prisma

Onderwerp

Westzijde Heijenoordseweg

Raadsbrief • Veranderende ruimtebehoefte instellingen • Belang van Arnhemse woningbouwopgave • Samenhangende planvorming: uitwerking Omgevingsvisie • Inpassing van instellingen • Programma richt zich op sociale huurwoningen, maatschappelijke voorzieningen en onderwijshuisvesting • Gezien belangen neemt gemeente regie op planontwikkeling • Gemeente staat open voor verwerving in dit gebied • Risico’s: mobiliteitsvraagstuk, stikstof •

www: Opstarten planontwikkeling westzijde Heijenoordseweg Arnhem - iBabs RIS (bestuurlijkeinformatie.nl)

Proces • Verkennende gesprekken grondeigenaren, informeren wijkverenigingen, startnotitie

Onderwerp

Opstarten planontwikkeling

Geldend bestemmingsplan

Onderwerp

Opstarten planontwikkeling

Onderwerp huisstijl

Opstarten planontwikkeling Besluitvormingsfase Initiatief fase

Verkenningsfase Ontwerp

Realisatie fase

Voorbereiding

Startnotitie

Nazorg fase 16-11-2023

Definitie

Realisatiefase

8

Ontwikkelperspectief/ gebiedsvisie Stedenbouwkundig plan/ anterieure overeenkomst Omgevingsplan (bestemmingsplan)

Opstellen startnotitie loopt • • • • •

Landschappelijke onderlegger is basis voor ontwikkeling Ruimte voor transformatie, functieverandering en slimme verdichting (o.a. hoogte)? Combinatie van wonen, huidige instellingen, maatschappelijke functies, onderwijs Aantallen moeten nog bepaald worden Gezien progamma waarschijnlijk aanvullende middelen noodzakelijk

Onderwerp

Opstarten planontwikkeling

6: nieuwe Prisma College 7: oude schoollocatie. Door JKF Kinderfonds verkocht aan Leyten/Trebbe 8: oude Prisma College in eigendom van JKF Kinderfonds > voornemen verkoop 9: revalidatiecentrum Groot Klimmendaal > voornemen deel verkoop 10: instellingsterrein van Entrea Lindenhout > voornemen deel verkoop 11: Heijenoordschool, met twee locaties > nieuwbouw

Onderwerp

Opstarten planontwikkeling

Instellingen • Klimmendaal tender gestart voor verkoop van delen van haar terrein (zonder startnotitie > geen kaders) • JKF Kinderfonds biedt haar positie aan de markt aan • Risico op speculatie en prijsopdrijving Ontwikkelaars oriënteren zich op grondposities • Tender Klimmendaal • En andere grondposities in dit gebied Ontwerp Woonvisie • Binnenkort ter vaststelling raad, zienswijzen beoordelen • Ambitie draagkrachtige wijken sociale huurwoningen • 60-100% sociale woningbouw Onderwijshuisvesting • Prisma College heeft uitbreiding nodig in directe nabijheid • Parcival Noord ruimte voor permanente huisvesting • Nieuwbouw Heijenoordschool

Onderwerp

Actuele ontwikkelingen

Nota Grondbeleid 2023: vormen grondbeleid + instrumenten

Onderwerp

Dilemma vestiging voorkeursrecht

Nota Grondbeleid 2023: afweging inzet instrumenten

Onderwerp

Dilemma vestiging voorkeursrecht

Willen/beleid: • Belang: Omgevingsvisie, (ontwerp) Woonvisie, Onderwijs • Prioriteit: • • • •

sociale woningbouw onderwijshuisvesting (Prisma, Parcival) zoveel mogelijk voorkomen grondspeculatie/prijsopdrijving samenhangende ontwikkeling

• Fasering: invloed op tempo Kunnen/uitvoering: • Actoren: • • • •

instellingen die willen verkopen (JKF Kinderfonds) deels verkopen en gehuisvest willen blijven (Entrea/ Klimmendaal) zelfrealisatie Trebbe/Leyten Prisma en Parcival behoefte huisvesting (geen ruimte/ grond)

• Instrumenten: gezien belangen nemen regie? > inzet instrumenten?

Onderwerp

Dilemma vestiging voorkeursrecht

Afweging rolneming Vrijwillige verkoop

Geen inzet Wvg

Inzet Wvg

Geen prikkel tot verkoop tegen marktwaarde

Toelatingsplanologie Geen plicht tot realisatie

Marktwaarde, ipv speculatiewaarde

Kans op aankopen gering, markt zal meer betalen

Sturing op samenhang en geldkostende onderdelen (onderwijs, betaalbare woningen) lastiger (marktfalen)

Meer grip op tempo & samenhang Meer sturing op kwaliteit en programma Zelfrealisatie blijft mogelijk

Onderwerp

Dilemma vestiging voorkeursrecht

Onderwerp

Begrenzing bij vestigen voorkeursecht

Tender Klimmendaal • Aflopen inschrijfperiode (wk 47/ 21-11) • Vanaf wk 48 opstellen koopakte • Mogelijkheid tot inschrijven koopakte in kadaster Vestiging voorkeursrecht? • Ja? Zsm besluit B&W (21-11) • Voorlopige aanwijzing in werking (23-11) • Zienswijzenperiode • Binnen 3 maanden besluit raad (uiterlijk 7-2) Ingezet traject startnotitie • Opstellen startnotitie (t/m Q1 2024) • Besluitvorming over startnotitie Q2 2024 • Vervolg gebiedsontwikkeling

Onderwerp

Doorkijk bij vestigen voorkeursecht

Samengevat vestiging voorkeursrecht • Versterken gemeentelijke regierol qua tempo en sturing • Voorkomen speculatie. Door speculatie worden de maatschappelijke kosten groter • Gelijk speelveld tussen de verschillende eigenaren • Zorgvuldige communicatie essentieel • Voorkeursrecht naast startnotitie > gebiedsvisie > omgevingsplan Samengevat geen vestiging voorkeursrecht • Niet ingrijpen in eigendomsrecht van eigenaren • Geen plicht tot realisatie (toelatingsplanologie) • Grip kwijt op ontwikkeling, gemiste kans? • Onderwijsprogramma en sociale huurwoningen? • Scheelt veel (ambtelijk) inzet • Startnotitie > gebiedsvisie > omgevingsplan

Onderwerp

Samengevat voorkeursrecht

Onderwerp

Vragen?

GEHEIM

Openbaar gemaakt op 23-nov-2023

BEHANDELRESULTAAT 18.45 – 20.15 : Besloten vergadering van 15 november 2023

Besloten vergadering

Zaaknummer: Portefeuillehouder:

C. Bouwkamp, N. Kundic, P. Smeulders

Resultaat van bespreking:

Aanwezig De raadsleden/fractievolgers Van Engelenburg, Maref (VVD), Brandts, Heemskerk (als voorzitter), Loor (D66), Neutkens (Volt), Prinssen (GroenLinks), Meyer (Arnhem Centraal), Wiggers (BBA), Nede (CU), Verheij (PVV), Visser (PvdA), Aydemir (DENK) en De Groot (PvdD). De fracties van CDA, FvD en SP zijn niet aanwezig. Verder zijn aanwezig: College: C. Bouwkamp, P. Smeulders, N. Kundic Ambtelijk: Arthur Borst, Bram van Oudheusden ; Miranda Versluis; Jolande de Vries, Wouter Saes Griffie: Jozef Kersten, Willem Lammers Bespreking Nadat de noodzakelijke stappen zijn genomen om tot beslotenheid over te gaan, heeft wethouder Bouwkamp de bijeenkomst nader toegelicht. Daarna heeft de heer Borst een ambtelijke presentatie gegeven en zijn technische vragen gesteld en beantwoord. Vervolgens heeft een kort bestuurlijk gesprek tussen raad en college plaatsgevonden, waarin vooral vragen aan de wethouders zijn gesteld en beantwoord. Conclusie De bespreking is afgerond. Er is niet in een vervolg voorzien. De raadsadviseur,

De voorzitter,

W. Lammers

W. Heemskerk

Openbaar gemaakt op 23-nov-2023

Titel/onderwerp:

Raadsvoorstel "Wijziging begroting ODRA 2023"

Raadsadviseur:

W. Lammers

Telefoonnr:

377 2581

Van: Portefeuillehouder:

College Marco van der Wel

Ambtenaar: Telefoonnr: E-mailadres:

Leo den Uil 026 377 4309 leo.den.uil@arnhem.nl

Doel activiteit

Informerend (I) & Meningsvormend (M1)

Willem.lammers@arnhem.nl

Toelichting Inhoud Het college stelt voor om een positieve zienswijze af te geven aan de ODRA in reactie op hun verzoek om de begroting voor 2023 met terugwerkende kracht te wijzigen. De ODRA wilt de bijdrage van Arnhem in 2023 laten stijgen met €734.000. De belangrijkste redenen daarvoor zijn de kostenstijgingen na het opstellen van de oorspronkelijke begroting en het alsnog opnemen van een aantal aanvullende opdrachten. Een deel van dit bedrag is al opgenomen in de gemeentelijke begroting of er is een voorziening voor getroffen. Het resterende bedrag is betrokken bij Turap 2. Hierdoor is volgens het college geen aanvullend budget meer noodzakelijk voor deze begrotingswijziging. Aandachtspunten - Door de kostenstijgingen is het voorstel om het uurtarief in 2023 met terugwerkende kracht te verhogen van 92 euro naar 95 euro. Hierdoor stijgt de Arnhemse bijdrage met €185.000. - De overige bijdrage tot €734.000 komt doordat ODRA een aantal reeds lopende opdrachten nog niet in haar begroting had opgenomen en dit nu alsnog doet. Het gaat om risicogericht toezicht, nieuwe woontaken, uitvoeren controles label C kantoren, extra bodemtaken, inzet van beleidsmedewerkers; bijdrage aan onderzoek archieffunctie en extra middelen omgevingswet. - Voor 2024 gelden al nieuwe en hogere uurtarieven.

Daarom heeft deze begrotingswijziging van 2023 geen effect op de reeds vastgestelde begroting van de ODRA voor 2024. Zie het raadsvoorstel voor meer informatie. Voorgesteld resultaat van de bespreking Spreekrecht publiek Behandeladvies

Start en afronding van de informatieve en de meningsvormende (M1) fase en besluit over vervolgbehandeling. Ja Informatieve fase Ten tijde van het publiceren van de agenda is geen aanmelding ontvangen om in te spreken. Vergaderorde M1 Er wordt in twee termijnen vergaderd. - Iedere fractie heeft twee termijnen, waarin meningen kunnen worden verkondigd of politieke vragen kunnen worden gesteld. - De portefeuillehouder reageert na een termijn van de raad als alle fracties aan het woord zijn geweest. De portefeuillehouder beantwoordt de gestelde vragen, waarbij hij of zij antwoorden kan samenvoegen waardoor herhaling van vrijwel overeenkomstige punten achterwege blijft. De voorzitter ziet erop toe dat de beantwoording van de wethouder ter zake is en in gaat op de gestelde vragen. - Interrupties (in de vorm van een korte vraag of opmerking zonder inleiding) zijn in alle termijnen toegestaan. Zoals altijd kan de voorzitter interrupties beperken.

Uitkomst van de Meningsvormende (MI) behandeling kan zijn: 1. Partijen zijn het eens, het voorstel wordt doorgeleid naar de besluitvormende fase 2. Partijen zijn het niet (volledig) eens en overwegen moties en/of amendementen. Het voorstel wordt doorgeleid naar de fase Meningsvorming 2, waar deze besproken zullen worden. Bijlagen

Raadsvoorstel 'Wijziging begroting ODRA 2023' 101 KB Zienswijze wijziging begroting ODRA 2023 67 KB Aanbiedingsbrief gewijzigde begroting ODRA 2023 - Arnhem 61 KB Gewijzigde begroting 2023 621 KB

Aan de gemeenteraad Zaaknummer

Onderwerp:

3938295

Wijziging begroting ODRA 2023

Kernboodschap ODRA stelt voor de begroting 2023 met terugwerkende kracht te wijzigen. De belangrijkste reden hiervoor zijn kostenstijgingen die na het opstellen van de oorspronkelijke begroting zijn opgetreden. ODRA stelt daarom voor het uurtarief te laten stijgen. Daarnaast neemt ODRA een aantal aanvullende opdrachten alsnog in de begroting op. Door deze twee wijzigingen stijgt de Arnhemse bijdrage in 2023 met €734.000. Een deel van dit bedrag is al opgenomen in de gemeentelijke begroting of er is een voorziening voor getroffen. Het resterende bedrag is betrokken bij Turap 2. Hierdoor is geen aanvullend budget meer noodzakelijk voor deze begrotingswijziging. Voorstel 1. Bijgevoegde zienswijze in te dienen op de voorgelegde Wijziging begroting ODRA 2023 Inleiding Jaarlijks stelt de Omgevingsdienst Regio Arnhem (ODRA) een begroting op. De gemeenteraad kan hierop een zienswijze indienen. Inmiddels is de begroting ODRA 2024 vastgesteld. Het uurtarief in 2024 stijgt van €92 naar €99. Kostenverhogingen hebben ODRA nu ook genoodzaakt het uurtarief in 2023 met terugwerkende kracht te verhogen, van €92 naar €95. Dit is nodig om een sluitende begroting te houden. Deelnemende gemeenten en provincie kunnen ook op deze tussentijdse begrotingswijziging een zienswijze indienen.

ODRA heeft met deze begrotingswijziging ook een aantal aanvullende opdrachten alsnog in de begroting 2023 opgenomen. Hierdoor stijgt de Arnhemse bijdrage fors. Voor deze aanvullende opdrachten geldt dat Arnhem hiervoor al dekking heeft in de Arnhemse begroting, dat er een voorziening voor is getroffen of dat er externe financiering voor is. Beoogd effect Het effectief en efficiënt uitvoeren van taken voor Arnhem door ODRA