Agendabundel

Bundel van de Politieke Avond van 7 juli 2021

Agenda bijlagen Raadskamerindeling 7 juli 2021 Stemmingen PA 7 juli 2021 Getekende besluitenlijst PA 7 juli 2021 1 1.1.RZ

16.00 uur - 18.00 uur: Informatieve & meningsvormende vergadering 16.00 uur - 18.00 uur: 'Een doorbraak voor Arnhem-Oost' en Volkshuisvestingsfonds: Arnhem-Oost Fase: informatief & meningsvormend (1) Locatie: Raadzaal Dossier 2772 voorblad Behandeladvies 7 juli 2021, informatieve & meningsvormende (1) behandeling Raadsvoorstel - Richtinggevend kader 'Een doorbraak voor Arnhem-Oost' Bijlage 1 - 'Een doorbraak voor Arnhem-Oost', uitgangspunten en doelen voor de gebiedsgerichte aanpak Arnhem-Oost. Bijlage 2 - Wijkanalyses Bijlage 3 - Aangenomen motie Doelen en middelen voor Arnhem Oost Aanpak (20M253) Raadsvoorstel "Plan van aanpak aanvraag Volkshuisvestingsfonds: Arnhem-Oost" Bijlage 1 - Plan van aanpak aanvraag Volkshuisvestingsfonds Arnhem-Oost Bijlage 2 - Bidbook Achter de voordeur in Arnhem-Oost Bijlage 3 - Klimaatfonds Toets Aanvraag Volkhuisvestingsfonds Arnhem-Oost aan kaders voor de besteding van het Klimaatfonds Behandelresultaat 9 juni 2021 Behandelresultaat 7 juli 2021, informatieve & meningsvormende (1) behandeling

1.2.LF

16 uur - 16.55 uur: Evaluatie en herijking beleid internationale betrekkingen Fase: meningsvormend (2) Locatie: Landgoed/Festival Dossier 2536 voorblad Behandeladvies 7 juli 2021, meningsvormende (2) behandeling amendement "Afwegingskader internationale betrekkingen" (21A37) van de fracties D66 en Arnhem Centraal amendement "Afwegingskader mensenrechten" (21A38) van de fractie VVD motie "Verbreek stedenband met Wuhan (Volksrepubliek China)" (21M81) van de fracties DENK Verenigd Arnhem, ChristenUnie en Partij voor de Dieren motie "OESO richtlijnen MVO hanteren" (21M144) van de fractie D66 motie "Jaarlijks internationaal festival onderdrukte volkeren" (21M145) van de fractie ChristenUnie Raadsvoorstel "Herijking beleid internationale betrekkingen" Bijlage - Notitie 'Beleid internationale betrekkingen' Ingetrokken motie "Verbreek stedenband met Wuhan" (Volksrepubliek China) (20M302) van de fractie DENK Verenigd Arnhem Evaluatie 20 jaar Arnhem-Wuhan Schriftelijke inspraakreactie van mw. Poutsma-Adema Amnesty International - Adviesdocument Mensenrechten in Decentrale Partnerschappen met China Behandelresultaat 19 mei 2021, informatieve & meningsvormende (1) behandeling Kamerbrief 'Recente ontwikkelingen in China en de situatie in Xinjiang' d.d. 04-06-2021 Behandelresultaat 9 juni 2021, 2e meningsvormende (1) behandeling Memo 'Afwegingskader mensenrechten' d.d. 18-06-2021 (n.a.v.

toezegging)

Raadskameradvies t.b.v. de besluitvormende behandeling op 21-07-2021 1.3.WG

16 uur - 16.55 uur: Fietsenstalling HUB Rozet Fase: informatief & meningsvormend (1) Locatie: Walburgis Dossier 2734 voorblad Behandeladvies 7 juli 2021, informatieve & meningsvormende (1) behandeling Raadsvoorstel "Fietsenstalling HUB Rozet" Bijlage 1 - Plan Fietsstalling HUB Rozet Bijlage 2 - Begrotingswijziging Schriftelijke bijdrage Fietsersbond Arnhem Schriftelijke bijdrage Rozet Schriftelijke bijdrage dhr. E. Wiessenberg - Bewonersgroep Arnhems Hart Raadskameradvies t.b.v. de besluitvormende behandeling op 21-07-2021

1.4 1.5.LF

16.55 uur - 17.05 uur: Pauze 17.05 uur - 18.00 uur: De waarde van EcoVrede & Ecovrede verdient nu duidelijkheid Fase: meningsvormend (1) Locatie: Landgoed/Festival Behandeladvies 9 juni 2021, meningsvormende (1) behandeling Agenderingsverzoek “EcoVrede verdient nu duidelijkheid” van de fracties D66, Partij voor de Dieren en SP Toezegging van wethouder Louwers Verworpen motie vreemd aan de agenda "Vind een permanente locatie voor EcoVrede in Arnhem" (20M135) van de fracties D66, Partij voor de Dieren en SP Art. 44-vragen inzake "Stichting Ecovrede nog steeds bedreigd", d.d. 23-07-2019 Beantwoording college art. 44-vragen "Stichting Ecovrede nog steeds bedreigd", d.d. 20-08-2019 Art. 44-vragen inzake "Laat stichting Ecovrede niet barsten", d.d. 10-10-2019 Beantwoording Art. 44-vragen inzake "Laat stichting Ecovrede niet barsten", d.d. 12-11-2019 Raadsvoorstel "De waarde van EcoVrede" Bijlage 1 - Rapport 'De waarde van EcoVrede' Bijlage 2 - Aanvullingen van EcoVrede op de rapportage Bijlage 3 - Aanbiedingsbrief Instituut voor Publieke Waarden Behandelresultaat 9 juni 2021, informatieve & meningsvormende (1) behandeling Behandelresultaat 7 juli 2021

1.6.WG

17.05 uur - 18.00 uur: Rekenkameronderzoek naar ondermijning in Arnhem (presentatie) Fase: informatief Locatie: Walburgis Behandeladvies 7 juli 2021, informatieve behandeling Raadsvoorstel "De Wet van de stimulerende achterstand - Rekenkameronderzoek naar ondermijning in Arnhem" Bijlage 1 - Rapport Rekenkamer Arnhem (inclusief addendum) Bijlage 2 - Aanbiedingsbrief Bijlage 3 - Persbericht Aangenomen motie "Plan van Aanpak Ondermijning" (21M134) van de fractie CDA Presentatie - Rekenkamer Behandelresultaat 7 juli 2021, informatieve behandeling

2 3 4 5 5.1 5.2 5.3

18.00 uur - 18.45 uur: Pauze 18.45 uur - 19.30 uur: Rondvraag en mededelingen 19.30 uur - 19.45 uur: Pauze 19.45 uur - 23.15 uur: Besluitvormende vergadering Opening en mededelingen Vaststellen van de agenda en spreektijdverdeling Vaststellen van de concept-besluitenlijst van de vergadering van 16 juni 2021 & 30 juni 2021

Getekend raadsbesluit Raadsvoorstel "Vaststellen van de concept-besluitenlijst van de vergadering van 16 juni 2021 & 30 juni 2021" concept-besluitenlijst PA 16 juni 2021 concept-besluitenlijst PA 30 juni 2021 5.4

Ingekomen stukken en ter inzage gelegde stukken voor de gemeenteraad Getekend raadsbesluit Raadsvoorstel "Vaststellen van de lijst van ingekomen stukken voor de raadsvergadering van 7 juli 2021" Lijst van Ingekomen stukken (28 juni 2021 tot en met 30 juni 2021)

6 6.1

Onderwerpen welke voor debat en besluitvorming worden voorgedragen Herstemming motie - Vaststellen: Perspectiefnota 2022-2025 In de raadsvergadering van 30 juni 2021, bij de stemming over de motie "Alle hens aan dek voor onze veiligheid. De 13 uitgeleende agenten terughalen naar Arnhem" (21M137) van de fractie SP, staakten de stemmen. Deze motie wordt nu opnieuw in stemming gebracht. Als de stemmen opnieuw staken, dan is de motie verworpen. De beraadslagingen worden niet heropend. Er wordt volstaan met het opnieuw stemmen. Aangenomen motie "Alle hens aan dek voor onze veiligheid. De 13 uitgeleende agenten terughalen naar Arnhem" (21M137) van de fractie SP

6.2

Bekrachtiging geheimhouding bijlage "Financiën Kronenburg" Getekend raadsbesluit Raadsvoorstel - Bekrachtiging geheimhouding bijlage "Financiën Kronenburg"

6.3

Vaststellen: Plan van aanpak Huisvesting creatieve en culturele sector 2021 - 2024 Dossier 2215 voorblad Getekend raadsbesluit Raadskameradvies t.b.v. de besluitvormende behandeling op 07-07-2021 Ingetrokken motie "Verbinden van vraag en aanbod" (21M70) van de fractie D66 Aangenomen motie "Ruimte voor cultuureducatie" (21M71) van de fractie D66 Raadsvoorstel "Plan van aanpak Huisvesting creatieve en culturele sector 2021 - 2024" Bijlage 1 - Plan van aanpak Huisvesting creatieve en culturele sector 2021-2024 Bijlage 2 - Onderzoek "Huisvesting Culturele en Creatieve sector Arnhem" Bureau Buiten (2019) Bijlage 3 - Bijlagenrapport Bureau Buiten (2019) Bijlage 4 - Motie Plan voor Creatieve Werkruimten (20M39) Lijst met deelnemers rondetafelgesprek Schriftelijke toelichting De Vloer, school voor podiumkunsten Toekomstvisie Jacobiberg Behandelresultaat 3 februari 2021, informatieve behandeling Schriftelijke inbreng De Vormforensen "project plan Rijndistrict" Pitch rondetafelgesprek gemeenteraad 3 februari 2021, SLAK ateliers

6.4

Vaststellen: Ruimtelijke randvoorwaarden Bestuurskwartier Dossier 2432 voorblad Getekend raadsbesluit Raadskameradvies t.b.v. de besluitvormende behandeling op 07-07-2021 Ingetrokken motie "Fietsenstalling Bestuurskwartier" (21M146) van de fracties D66 en GroenLinks Raadsvoorstel "Ruimtelijke randvoorwaarden Bestuurskwartier" Bijlage - Ruimtelijke randvoorwaarden Bestuurskwartier december 2020 Schriftelijke bijdrage de heer Bleekman, VVE Eusebiusbinnensingel 14-26 Afbeeldingen behorend bij de inspraakreactie van de heer Bleekman

6.5

Vaststellen: Visie 'Circulaire Economie Arnhem' Dossier 2360 voorblad Getekend raadsbesluit

Raadskameradvies t.b.v. de besluitvormende behandeling op 07-07-2021 Verworpen amendement "Circulaire economie kan niet zonder plantaardige eiwittransitie" (21A22) van de fractie Partij voor de Dieren Ingetrokken motie "Arnhem AWARD voor circulariteit & innovatie" (21M45) van de fracties DENK Verenigd Arnhem en CDA Aangenomen motie "Duidelijke communicatie naar burgers over circulaire economie" (21M47) van de fracties D66 en Partij voor de Dieren Aangenomen motie "Circulaire ECONOMIE = duurzaam" (21M48) van de fracties VVD, GroenLinks en PvdA Verworpen motie "Inzicht in de Arnhemse stromen, op naar een circulaire samenleving" (21M64) van de fractie GroenLinks Aangenomen motie "Op weg naar een circulaire Arnhemse bouw" (21M65) van de fractie GroenLinks Verworpen motie "Circulaire en tijdelijke woningen op Arnhemse pachtgrond" (21M69) van de fractie Partij voor de Dieren Aangenomen motie "Eten met raad en gemeente" (21M88) van de fractie GroenLinks Verworpen motie "Afschaffen afvalbelasting" (21M147) van de fractie SP Raadsvoorstel "Visie Circulaire Economie Arnhem" Bijlage 1 - Visie circulair Arnhem Bijlage 2 - Op weg naar een circulair Arnhem (PvA) Schriftelijke inspraakbijdrage van dhr. W.

Huntink Schriftelijke inspraakbijdrage van VNO-NCW Arnhem Schriftelijke inspraakbijdrage van StAB Lijst van deelnemers aan rondetafelgesprek Manifest circulaire economie Regio Arnhem Nijmegen Behandelresultaat 24 maart 2021, informatieve behandeling Behandelresultaat 7 april 2021, meningsvormende (1) behandeling Regionale Agenda - Regio Arnhem Nijmegen Voorbeelden van bedrijven op het gebied van circulair Behandelresultaat 7 april 2021, meningsvormende (1) behandeling Beantwoording technische vragen D66 Behandelresultaat 21 april 2021, meningsvormende (1/2) behandeling Motie afschaffen afvalbelasting (21M147) van de fractie SP 6.6

Debatverzoek "Juridische misstappen bij handhaving Paasbergflat" Debatverzoek "Juridische misstappen bij handhaving Paasbergflat" van de fracties D66, CDA en Partij voor de Dieren Bijlage 1 - Brief gemeente aan omwonenden Bronbeeklaan, d.d. 17-05-2019 Bijlage 2 - Advies Hekkelman Arnhem Bronbeeklaan 66, d.d. 23-05-2019 Bijlage 3 - Verlengen zienswijzetermijn Stichting Zorgwonen, d.d. 18-06-2019 Informatieverzoek fractie D66 d.d. 3 maart 2021 Verworpen motie "Afschaffen afvalbelasting" (21M147) van de fractie SP Verworpen motie "Pak de zorgjungle aan, de zorg is geen markt" (21M148) van de fractie SP Aangenomen motie "Juridische adviezen borgen" (21M149) van de fracties D66, CDA en Partij voor de Dieren Verworpen motie "Proces Paasbergflat snel afronden" (21M150) van de fracties D66, CDA en Partij voor de Dieren Verworpen motie "Van afkeuring" (21M151) van de fracties Partij voor de Dieren, SP en PVV

7 7.1

Moties vreemd aan de agenda Motie vreemd aan de agenda "Goedkope Arnhemse ID-kaart moet blijven" (21M18) Dit onderwerp is niet behandeld tijdens de Politieke Avond van 7 juli jl. en zal in een volgende vergadering aan de orde komen. Motie vreemd aan de agenda "Goedkope Arnhemse ID-kaart moet blijven" (21M18) van de fractie SP

7.2

Motie vreemd aan de agenda "Herinvoering kraakwagen" (21M35)

Dit onderwerp is niet behandeld tijdens de Politieke Avond van 7 juli jl. en zal in een volgende vergadering aan de orde komen. Motie vreemd aan de agenda "Herinvoering kraakwagen" (21M35) van de fracties SP en Arnhemse Ouderen Partij 7.3

Motie vreemd aan de agenda "Ondersteun Arnhemse Sekswerkers" (21M38) Dit onderwerp is niet behandeld tijdens de Politieke Avond van 7 juli jl. en zal in een volgende vergadering aan de orde komen. Motie vreemd aan de agenda "Ondersteun Arnhemse Sekswerkers" (21M38) van de fracties SP en D66

7.4

Motie vreemd aan de agenda "500 euro bijverdienen naast bijstand toestaan" (21M41) Dit onderwerp is niet behandeld tijdens de Politieke Avond van 7 juli jl. en zal in een volgende vergadering aan de orde komen. Motie vreemd aan de agenda "500 euro bijverdienen naast bijstand toestaan" (21M41) van de fracties SP, Partij voor de Dieren, Arnhemse Ouderen Partij, Arnhem Centraal en DENK Verenigd Arnhem

Agenda bijlagen 1 Raadskamerindeling 7 juli 2021

Raadskamerindeling Politieke Avond 7 juli 2021 Raadszaal

Landgoed/Festival

Walburgis

16.00 uur - 18.00 uur:

16.00 uur - 16.55 uur:

16.00 uur - 16.55 uur:

Een doorbraak voor Arnhem-Oost' en Volkshuisvestingsfonds: ArnhemOost (i/m1) 'Een doorbraaEen doorbraak voor Arnhem-Oost' en Volkshuisvestingsfonds: ArnhemOostEen doorbraak voor ArnhemOost' en Volkshuisvestingsfonds: Arnhem-OostEen doorbraak voor Arnhem-Oost' en Volkshuisvestingsfonds: ArnhemOostEen doorbraak voor ArnhemOost' en Volkshuisvestingsfonds: he Pauze: 18.00 uur -18.45 uur

Evaluatie en herijking beleid internationale betrekkingen (m2) Pauze: 16.55 uur - 17.05 uur

Fietsenstalling HUB Rozet (Ii/m1)

Landgoed/Festival

Walburgis

17.05 uur - 18.00 uur:

17.05 uur - 18.00 uur:

De waarde van EcoVrede & Ecovrede verdient nu duidelijkheid (m1)

Rekenkameronderzoek naar ondermijning in Arnhem (presentatie) (i)

Raadszaal 18.45 uur - 19.30 uur: Rondvraag en Mededelingen Pauze: 19.30 uur - 19.45 uur Raadszaal 19.45 uur - 23.15 uur: 5 5.1 5.2 5.3 5.4 6 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6 7 7.1 7.2 7.3 7.4

Besluitvormende vergadering Opening en mededelingen Vaststellen van de agenda en spreektijdverdeling Vaststellen van de concept-besluitenlijst van de vergadering van 16 juni 2021 & 30 juni 2021 Ingekomen stukken en ter inzage gelegde stukken voor de gemeenteraad Onderwerpen welke voor debat en besluitvorming worden voorgedragen Herstemming motie - Vaststellen: Perspectiefnota 2022-2025 Bekrachtiging geheimhouding bijlage "Financiën Kronenburg" Plan van aanpak Huisvesting creatieve en culturele sector 2021 - 2024 Ruimtelijke randvoorwaarden Bestuurskwartier Visie 'Circulaire Economie Arnhem' Debatverzoek "Juridische misstappen bij handhaving Paasbergflat" Moties vreemd aan de agenda Motie vreemd aan de agenda "Goedkope Arnhemse ID-kaart moet blijven" (21M18) Motie vreemd aan de agenda "Herinvoering kraakwagen" (21M35) Motie vreemd aan de agenda "Ondersteun Arnhemse Sekswerkers" (21M38) Motie vreemd aan de agenda "500 euro bijverdienen naast bijstand toestaan" (21M41)

1 Stemmingen PA 7 juli 2021

1 Getekende besluitenlijst PA 7 juli 2021

GEMEENTE

Arnhem BESLUITENLIJST VAN DE VERGADERING VAN DE RAAD VAN DE GEMEENTE ARNHEM OP WOENSDAG 7 JULI 2021 De voorzitter: de heer Marcouch De raadsgriffier: de heer Kersten Aanwezig de leden: mevrouw Andeweg (D66), de heer Aydemir (DENK Verenigd Arnhem), de heer Becker (Christenunie), de heer Bouma (PvdA), de heer Qetinta§ (SP), de heer Coenders (GroenLinks), de heer Combée (WD), de heer Dayioglu (GroenLinks), de heer Dilekgi (DENK Verenigd Arnhem), mevrouw van Dillen (CDA), mevrouw Dobbe (SP), de heer Elfrink (SP), de heer Eliëns (Partij voor de Dieren), mevrouw Eppich (WD), mevrouw Gemici (GroenLinks), de heer Greving (PvdA), de heer De Groot (Partij voor de Dieren), de heer Hutten (CDA), de heer Van Iperen (D66), mevrouw Kalthoff (WD), de heer Kraaijenbrink (Arnhem Centraal), de heer Van der Laak (Arnhem Centraal), de heer Van der Loo (GroenLinks), de heer Loor (D66), de heer Loos (WD), mevrouw Manders (Arnhem Centraal), de heer Maref (WD), mevrouw Navis (GroenLinks), mevrouw Nede (Christenunie), mevrouw Van Ommen (D66),mevrouw Pape (WD), de heer Prinsen (GroenLinks), mevrouw Simonis (GroenLinks), de heer Venhoek (D66), de heer Verheij (PW), de heer Visser (PvdA), mevrouw De Vries (PvdA), de heerWiggers (Arnhemse Ouderen Partij) Afwezig: de heer Henzen (PW), de heer Dayioglu (GroenLinks) (aanwezig vanaf 21.15 uur) Begintijd vergadering : 19.45 uur Eindtijd vergadering : 23.40 uur

BESLUITEN: Agendapunt:

5.3 Vaststellen van de concept-besluitenlijst van de vergadering van 16 juni 2021 & 30 juni 2021

Het voorstel is met algemene stemmen aangenomen,

5.4 Ingekomen stukken en ter inzage gelegde stukken voor de gemeenteraad

Het voorstel is met algemene stemmen aangenomen,

6.1 Herstemming van een motie behorend bij het raadsvoorstel: Perspectiefnota 2022-2025

De motie "Alle hens aan dek voor onze veiligheid. De 13 uitgeleende agenten terughalen naar Arnhem" (21M137) van de fractie SP is met 21 stemmen voor en 16 stemmen tegen aangenomen.

6.2 Bekrachtiging geheimhouding bijlage "Financiën Kronenburg"

Het voorstel is met 31 stemmen voor en 6 stemmen tegen aangenomen.

6.3 Vaststellen: Plan van aanpak Huisvesting creatieve en culturele sector 2021 - 2024

De motie "Ruimte voor cultuureducatie" (21M71) van de fractie D66 is met 22 stemmen voor en15 stemmen tegen aangenomen. Het voorstel is met 36 stemmen voor en 1 stem tegen aangenomen.

6.4 Vaststellen: Ruimtelijke randvoorwaarden Bestuurskwartier

Het voorstel is met 36 stemmen voor en 1 stem tegen aangenomen.

6.5 Vaststellen: Visie 'Circulaire Economie Arnhem'

Het amendement "Circulaire economie kan niet zonder plantaardige eiwittransitie" (21A22) van de fractie Partij voor de Dieren is met 16 stemmen voor en 22 stemmen tegen verworpen. De motie "Duidelijke communicatie naar burgers over circulaire economie" (21M47) van de fracties D66 en Partij voor de Dieren is met 29 stemmen voor en 9 stemmen tegen aangenomen. De motie "Circulaire ECONOMIE = duurzaam" (21M48) van de fracties WD, GroenLinks en PvdA is met 33 stemmen voor en 5 stemmen tegen aangenomen. De motie "Inzicht in de Arnhemse stromen, op naar een circulaire samenleving" (21M64) van de fractie GroenLinks is met 17 stemmen voor en 21 stemmen tegen verworpen. De motie "Op weg naar een circulaire Arnhemse bouw" (21M65) van de fractie GroenLinks is met 26 stemmen voor en 12 stemmen tegen aangenomen.

Zaaknummer: 587506

GEMEENTE

Arnhem ^ De motie "Circulaire en tijdelijke woningen op Arnhemse pachtgrond" (21M69) van de fractie Partij voor de Dieren is met 6 stemmen voor en 32 stemmen tegen verworpen. De motie "Eten met raad en gemeente" (21IV188) van de fractie Groenlinks is met 22 stemmen voor en 16 stemmen tegen aangenomen. De motie "Afschaffen afvalbelasting" (21 WH47) van de fractie SP is met 5 stemmen voor en 33 stemmen tegen verworpen. Het lid Andeweg heeft zich bij het stemmen vergist en wordt geacht 'tegen' te hebben gestemd. Het lid Kraaijenbrink heeft zich bij het stemmen vergist en wordt geacht 'tegen' te hebben gestemd. Het voorstel is met 33 stemmen voor en 5 stemmen tegen aangenomen. 6.6 Debatverzoek "Juridische misstappen bij handhaving Paasbergflat"

De motie "Pak de zorgjungle aan, de zorg is geen markt" (21IVI148) van de fractie SP is met 7 stemmen voor en 31 stemmen tegen verworpen. De motie "Juridische adviezen borgen" (21 WH49) van de fracties D66, CDA en Partij voor de Dieren is met algemene stemmen aangenomen. De motie "Proces Paasbergflat snel afronden" (21 WH 50) van de fracties D66, CDA en Partij voor de Dieren is met 14 stemmen voor en 24 stemmen tegen verworpen. De motie "Van afkeuring" (21 WH51) van de fracties Partij voor de Dieren, SP en PW is met 12 stemmen voor en 26 stemmen tegen verworpen.

Zaaknummer: 587506

'l

1.1.RZ 16.00 uur - 18.00 uur: 'Een doorbraak voor Arnhem-Oost' en Volkshuisvestingsfonds: Arnhem-Oost 1 Dossier 2772 voorblad.pdf

Politieke Avond Dossiernummer

2772

Vertrouwelijk

Nee

Vergaderdatum

7 juli 2021

Agendapunt

1.1.RZ

Omschrijving

16.00 uur - 18.00 uur: 'Een doorbraak voor ArnhemOost' en Volkshuisvestingsfonds: Arnhem-Oost

Geagendeerd

Vergaderdatum

Politieke Avond

9 juni 2021

Politieke Avond

7 juli 2021

Politieke Avond

14 juli 2021

Politieke Avond

21 juli 2021

1 Behandeladvies 7 juli 2021, informatieve & meningsvormende (1) behandeling

Titel/onderwerp:

'Een doorbraak voor Arnhem-Oost' en Volkshuisvestingsfonds: Arnhem-Oost

Raadsadviseur:

W. Lammers

Telefoonnr:

377 2581

Van: Portefeuillehouder:

College R. Paping C. Bouwkamp

Ambtenaar: Telefoonnr:

Heleen Sauer en Paul van Hoof

E-mailadres:

heleen.sauer@arnhem.nl; Paul.van.Hoof@arnhem.nl

Doel activiteit

Willem.lammers@arnhem.nl

3441 en 3710

Informerend en Meningsvormend (m1)

Toelichting Inhoud Er liggen twee raadsvoorstellen tegelijk voor: 1. Plan van aanpak aanvraag Volkshuisvestingsfonds: Arnhem-Oost 2. Richtinggevend kader 'Een doorbraak voor Arnhem-Oost' Het plan van aanpak aanvraag Volkshuisvestingsfonds: Arnhem-Oost is onderdeel van de Arnhem-Oost-aanpak, en wordt daarom tezamen behandeld. Arnhem-Oost-aanpak  De wijken Geitenkamp, Klarendal, Presikhaaf, Arnhemse Broek en Malburgen (samen 'Arnhem-Oost') kampen met aanzienlijke problemen. Bewoners met verminderde zelfdredzaamheid en veel vraag naar zorg, ondersteuning of begeleiding. Daarnaast is er veel overlast van bewoners onderling, een toename van schulden, werkeloosheid, nieuwe kwetsbare groepen, faillissementen en krimp van innovatieve sectoren en uit- of afstel van investeringen.  Met de Arnhem-Oost-aanpak wilt het college de situatie langjarig aanpakken en duurzaam verbeteren.  Onderdeel van de Woondeal regio Arnhem-Nijmegen is een kernafspraak over leefbaarheid. Hierin spreken Arnhem en de minister voor BZK af om stadsvernieuwing gezamenlijk een nieuwe, langjarige impuls te geven. Ook heeft BZK eind 2019 afspraken met 16 gebieden in Nederland afspraken gemaakt die volgens de Leefbarometer 2018 tot de slechtste categorie behoren wat betreft leefbaarheid- en veiligheidsproblematiek. Die afspraken moeten leiden tot een meerjarige rijksinzet.

 Met de Arnhem-Oost-aanpak wilt het college invulling geven aan de motie 20M253 ("doelen en middelen voor Arnhem Oost Aanpak). Plan van aanpak aanvraag Volkshuisvestingsfonds; Arnhem-Oost  Zoals aangegeven spreekt BZK via de Woondeal en de afspraken met de 16 gebieden in Nederland commitment uit voor financiële ondersteuning. Vooruitlopend op deze meerjarige rijksinzet is begin dit jaar de regeling specifieke uiterking herstructurering volkshuisvesting (ook wel 'Volkshuisvestingsfonds) aangekondigd.  Het college heeft voor 18 mei 2021 een aanvraag ingediend voor een rijksbijdrage van €25,5 mln. Met voorbehoud van instemming van de gemeenteraad. Met deze investering kan in totaal een investeirng van €47,2 mln. worden gedaan in Arnhem-Oost.  De aanvraag voor het Volkshuisvestingsfonds ziet niet enkel op leefbaarheidsvraagstukken, maar is ook gericht op het renoveren en verduurzamen van woningen. Daardoor worden comfort, gezondheid, woonlasten en duurzaamheid stekr verbeterd. Hiervoor wordt een eigen bijdrage gevraagd van €20 tot €25 per maand voor 15 jaar van de bewoners.  De aanvraag is ook gericht op het ingrijpen van woonoverlast door het opkopen van in totaal 25 woningen (inpondingsregeling), het vergroenen van de openbare ruimte en wordt samengewerkt met corporaties, scholen in de wijken en met Scalabor,

Voorgesteld resultaat van de bespreking Spreekrecht publiek Behandeladvies

Afronding van informerende ronde en start en afronding van de meningsvormende 1 fase. Ja Informerende fase De informerende fase is gestart met een technische briefing en een expertmeeting op de politieke avond van 9 juni. Tijdens de informatieve fase van de komende raadskamervergadering is het mogelijk voor insprekers om de gemeenteraad toe te spreken over dit onderwerp. Hiervoor heeft zich op dit moment één inspreker gemeld namens de jongerenvereniging MDT026. Vergaderorde M1 Er wordt in twee termijnen vergaderd. - Iedere fractie heeft twee termijnen, waarin meningen kunnen worden verkondigd of politieke vragen kunnen worden gesteld. - De portefeuillehouder reageert na een termijn van de raad als alle fracties aan het woord zijn geweest. De portefeuillehouder beantwoordt de gestelde vragen, waarbij hij of zij antwoorden kan samenvoegen waardoor herhaling van vrijwel overeenkomstige punten achterwege blijft. De voorzitter ziet erop toe dat de beantwoording van de wethouder ter zake is en in gaat op de gestelde vragen. - Interrupties (in de vorm van een korte vraag of opmerking zonder inleiding) zijn in alle termijnen toegestaan. Zoals altijd kan de voorzitter interrupties beperken. Uitkomst van de Meningsvormende (MI) behandeling kan zijn: 1. Partijen zijn het eens, het voorstel wordt doorgeleid naar de besluitvormende fase 2.

Partijen zijn het niet (volledig) eens en overwegen moties en/of amendementen. Het voorstel wordt doorgeleid naar de fase Meningsvorming 2, waar deze besproken zullen worden.

Bijlagen Raadsvoorstel - Richtinggevend kader 'Een doorbraak voor Arnhem-Oost' Bijlage 1 - 'Een doorbraak voor Arnhem-Oost', uitgangspunten en doelen voor de gebiedsgerichte aanpak Arnhem-Oost. Bijlage 2 - Wijkanalyses Bijlage 3 - Aangenomen motie Doelen en middelen voor Arnhem Oost Aanpak (20M253) Raadsvoorstel "Plan van aanpak aanvraag Volkshuisvestingsfonds: ArnhemOost" Bijlage 1 - Plan van aanpak aanvraag Volkshuisvestingsfonds: Arnhem-Oost Bijlage 2 - Bidbook: Achter de voordeur in Arnhem-Oost Bijlage 3 - Klimaatfonds Toets Aanvraag Volkhuisvestingsfonds Arnhem-Oost aan kaders voor de besteding van het Klimaatfonds

1 Raadsvoorstel - Richtinggevend kader 'Een doorbraak voor Arnhem-Oost'

Aan de gemeenteraad Zaaknummer

574142

Onderwerp:

Richtinggevend kader 'Een doorbraak voor Arnhem-Oost'

a Voorstel 1. De uitgangspunten, doelen en ontwikkellijnen voor de gebiedsgerichte aanpak Arnhem-Oost (Een doorbraak voor Arnhem-Oost) vast te stellen als richtinggevend kader voor deze aanpak. 2. Het college van burgemeester en wethouders de opdracht te geven om de gebiedsgerichte aanpak Arnhem-Oost samen met bewoners en andere partners langs de ontwikkellijnen verder uit te werken in uitvoeringsplannen (zoals bijvoorbeeld plan van aanpak Volkshuisvestingsfonds). Inleiding De wijken Geitenkamp, Klarendal, Presikhaaf, Arnhemse Broek en Malburgen (samen 'Arnhem-Oost') kampen met aanzienlijke problemen en kennen veel kwetsbare bewoners. Bewoners met verminderde zelfredzaamheid die veel zorg, ondersteuning of begeleiding nodig hebben. Tegelijkertijd met een toename van kwetsbare groepen neemt ook de overlast van bewoners onderling toe. Corona versterkt deze trends. Er is sprake van toename van schulden, toename van werkloosheid, nieuwe kwetsbare groepen, een toename van faillissementen, krimp van innovatieve sectoren en uitstel of afstel van investeringen. De problematiek in kwetsbare wijken wordt steeds scherper zichtbaar, geconcentreerder - en de noodzaak voor oplossingen urgenter. Met de Arnhem-Oost-aanpak willen wij deze situatie langjarig aanpakken en duurzaam verbeteren. In de wijken, mét de wijken en in samenwerking met maatschappelijke partners en andere overheden.

De totale opgave in Arnhem-Oost, om echt de veerkracht in de vijf wijken terug te krijgen, gaan de middelen van de betrokken partijen (ruim) te boven. Aanvullende fondsen om leefbaarheid langjarig aan te pakken blijven ook in de toekomst nodig. In Arnhem kennen we grootstedelijke problemen zonder grootstedelijke middelen. Vooral noemen wij hier als partners bij investeringen het Rijk en de provincie Gelderland, medeondertekenaars van de Woondeal, van waaruit de Arnhem-Oost-aanpak gestalte krijgt. Iets meer dan een jaar geleden tekenden de gemeenten Arnhem en Nijmegen, de regio, de provincie Gelderland en het Rijk de Woondeal regio Arnhem-Nijmegen, een samenwerkingsagenda voor de regionale woningbouwopgave. Belangrijk onderdeel is een kernafspraak over leefbaarheid, waarin de regio - en daarbinnen de stad Arnhem - en de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) afspreken om stadvernieuwing gezamenlijk een nieuwe, langjarige impuls te geven. Door prioriteit te geven aan acties en initiatieven die niet alleen woningbouw mogelijk maken, maar die ook verbonden zijn met de sociale opgaven in onze wijken, die de leefomgeving verbeteren, die bijdragen aan lokale werkgelegenheid en de economische kracht van onze stad versterken. Wij willen daarmee vooral de leefbaarheid van de wijken en de kansen van de inwoners vergroten.

Manifest Het komen tot een stadsvernieuwingsprogramma Arnhem-Oost staat niet op zichzelf: BZK maakte sinds eind 2019 afspraken over in totaal 16 gebieden die volgens de Leefbarometer 2018 tot de slechtste categorie wat betreft leefbaarheid- en veiligheidsproblematiek worden gerekend. Het gaat om gebieden waar net als in Arnhem-Oost sprake is van een combinatie en cumulatie van opgaven op het gebied van onderwijs, werk, armoede, veiligheid en leefbaarheid, wonen en gezondheid. De gemaakte afspraken moeten leiden tot een meerjarige rijksinzet ten behoeve van een integrale maatwerkaanpak voor deze stedelijke vernieuwingsgebieden, nu nog onder de noemer van het interbestuurlijk programma Leefbaarheid en Veiligheid. De 15 gemeenten waarin deze gebieden liggen, hebben zich verenigd en aangesloten bij het Manifest 'Kom op voor de meest kwetsbare gebieden'. Gebiedsgerichte aanpak De gemaakte afspraken moeten dus leiden tot een meerjarige rijksinzet ten behoeve van een integrale maatwerkaanpak van deze stedelijke vernieuwingsgebieden. Ondertussen zijn wij in Arnhem al gestart. Het beleidskader 'Een doorbraak voor Arnhem-Oost' schetst de contouren van de aanpak in de vijf wijken van Arnhem-Oost; de uitgangspunten en doelen voor de gebiedsgerichte aanpak waarmee wij voor doorbraken willen zorgen in Arnhem-Oost.

Hiermee geven we ook invulling aan de motie "Doelen en middelen voor Arnhem Oost Aanpak" d.d. 11 november 2020 (20M253). Deze unaniem aangenomen motie ondersteunt de door het college ingezette urgente en gerichte aanpak die noodzakelijk is voor deze gebieden. In deze motie vraagt uw raad namelijk aan ons om: 1. In nauwe samenwerking met de teams leefomgeving en een brede vertegenwoordiging van bewoners uit deze wijken een integraal, samenhangend maar beknopt lange termijnbeleid te formuleren voor de Arnhem Oost Aanpak; 2. Dit beleid, inclusief concrete, meetbare doelen en de daarvoor benodigde middelen, uiterlijk in mei 2021 aan de raad aan te bieden; 3. In de periode tot de raad dit beleid vaststelt, voortvarend aan de slag te gaan met de problemen op het gebied van wonen, veiligheid, zorg en armoede in deze wijken. De integrale aanpak, de bijzondere ambitie, de ontwikkellijnen en de werkwijze sluiten aan bij de vraag uit de motie: samenhangend, lange termijn, beknopt en ook opgehaald en besproken met bewoners en partners in de wijken. Concrete, meetbare doelen zijn en worden via de uitvoeringsplannen ingevuld.

Nota bene: wij zijn al begonnen. Na het sluiten van de Woondeal zijn wij reeds begonnen met het verder invullen en vormgeven van de Arnhem-Oost-aanpak, een en ander ook in lijn met uw motie "Doelen en middelen voor Arnhem Oost Aanpak". Er zijn voortdurende gesprekken om landelijke regelingen, subsidies en wetgeving te richting naar Arnhem-Oost. In allerlei voorstellen van ons ziet u Arnhem-Oost al terug: of het nou gaat om het Brede Offensief Tegen Ondermijnende Criminaliteit, Jeugd Aan Zet, of de buurtconciërges en straatcoaches. Een ander voorbeeld hiervan is de aanvraag Volkshuisvestingsfonds als deel van ontwikkellijn 4. Met nadruk start of eindigt het niet hier: we zitten al midden in het begin van de Arnhem-Oost-aanpak. Dit beleidskader is echter een belangrijke mijlpaal voor de verdere samenwerking en invulling, samen met onze partners binnen en buiten de stad, de bewoners van Arnhem-Oost en uw raad

Beoogd effect Een richtinggevend kader vaststellen voor een integrale Arnhem-Oost-aanpak die lange termijn commitment laat zien in en buiten Arnhem(-Oost) en de verdere basis vormt voor verdere uitvoering samen met bewoners, ondernemers en andere partners. Argumenten 1.1 Analyse: urgentie per wijk in beeld Op basis van data van het team Onderzoek en Statistiek van de gemeente Arnhem, andere beschikbare informatie bij de gemeente, BZK en in wijkgesprekken met wijkprofessionals, betrokken bewoners en ondernemers, is per wijk in Arnhem-Oost een analyse gemaakt. Hierin is het beeld bepaald van het karakter en de kenmerken van de wijk, de samenstelling, urgente multiproblematiek en aangrijpingspunten voor oplossingen en belangrijke katalysatoren voor (sociale) vooruitgang. De analyses per wijk zijn als bijlage bij dit raadsvoorstel toegevoegd. In zijn ambitie en de werkwijze is de Arnhem-Oost-aanpak op de analyses van BZK (zoals de leefbarometer) en deze wijk analyses gestoeld. Via thema-sessies en brainstorms, is het college gekomen tot een ambitie en ontwikkellijnen voor de Arnhem-Oost-aanpak met perspectief voor jongeren en andere bewoners. Vervolgens zijn in een tweede ronde wijkgesprekken de volgende stappen in de wijk en mogelijke samenwerkingsvormen verder verkend.

Naast dit alles is ook de Arnhem-Oost Kring geformeerd: een actiegerichte denktank van betrokken Arnhemmers en anderen met een hart voor de wijken in Arnhem-Oost die veel ervaring en een netwerk hebben op de gebieden die relevant zijn voor de Arnhem-Oost-aanpak en waarin we ook samenwerken met BZK. Onze ambitie De hoofdambitie van de Arnhem-Oost-aanpak is dat iedere jongere in Arnhem-Oost dezelfde kansen heeft als elke andere jongere in Arnhem en Nederland. Daarvoor is een langjarige beweging nodig. De urgentie van de multiproblematiek in de kwetsbare buurten van Arnhem-Oost, de wijkanalyses en de behoefte aan en afspraak over een langjarige, gebiedsgerichte aanpak, leidt ertoe dat wij voor onze ambitie en aanpak bewust kiezen voor een termijn van 18 jaar. Juist omdat wij denken dat deze aanpak zo belangrijk is voor een nieuwe generatie, stellen wij het perspectief van jongeren centraal in onze richtinggevend kader voor Arnhem-Oost. Daar waar ambities en doelen niet specifiek gericht zijn op jongeren zelf, zijn ze tenminste randvoorwaardelijk voor hun ontwikkeling. Over 18 jaar zien wij dan ook graag voor ons dat in Arnhem-Oost: Het aantal kinderen dat opgroeit in armoede is aanzienlijk gezakt. Alle jongeren die de mogelijkheden hebben om een startkwalificatie te hebben, halen die ook. Jongeren zijn gezond, zowel fysiek als mentaal en maken minder gebruik van Jeugdzorg.

Jongeren kunnen en willen blijven wonen in de wijk waar ze zijn opgegroeid. Jongeren spreken en schrijven Nederlands (B1 niveau) naar hun beste kunnen.

-

Alle kinderen in Arnhem-Oost groeien op in een omgeving waar werken normaal is. De ouders, leraren, buren, vrienden, werkgevers zijn trots op wat er in hun wijk met hun jeugd is gebeurd.

Deze ambitie moet werkelijkheid worden doordat opeenvolgende colleges, gemeenteraden, bewoners, partners en andere bondgenoten in de stad, de provincie en op rijksniveau zich hebben toegelegd aan langjarig commitment. Het betekent dan ook niet dat alle doorbraken al bedacht zijn. Deze willen we juist samen verder ontwikkelen ruimte voor geven. Het langetermijnperspectief van 18 jaar maakt de Arnhem-Oost-aanpak uniek. Het nodigt uit tot een andere manier van denken en kijken naar oplossingen. Het maakt oplossingen mogelijk die veel verder in de tijd liggen. Er moet ruimte zijn om na te denken en te experimenteren. Ook voor het bouwen van netwerken die het verschil maken moet je tijd en het vertrouwen hebben. Vier ontwikkellijnen Deze langjarige beweging waarbij sociale en fysieke aanpak steeds zoveel mogelijk worden gecombineerd, zijn vertaald in vier ontwikkellijnen. Deze vier ontwikkellijnen vormen tezamen een integraal perspectief op de uitdagingen in de vijf wijken van Arnhem en komen allen ten goede aan meer kansen en perspectief voor een nieuwe generatie. De nadruk ligt in deze wijkaanpak op de combinatie tussen sociaal en fysiek. De ontwikkellijnen vormen samen met de wijkanalyses en andere analyses een leidraad om te komen tot de ambities over 18 jaar. De doelen voor de komende 4 jaar worden opgenomen in de wijkuitvoeringsplannen.

De ontwikkellijnen zijn niet alleen een doel om naartoe te werken, maar iets waar wij elke dag in de buurt mee bezig willen zijn. 1. Bewoners voelen zich vrij, veilig en verbonden met elkaar in hun wijk, waar zij trots op zijn Deze eerste ontwikkellijn is gericht op de sociale cohesie in de wijk. Een eerste voorwaarde daarvoor is altijd: veiligheid. Elke wijk heeft een wijkveiligheidsaanpak op maat. Een tweede voorwaarde naast veilig is dat men zich vrij voelt. Vrij om te zijn wie je bent. Mee kunnen doen in de wijk. Niemand wordt uitgesloten. Discriminatie is onacceptabel. Ten derde willen wij weer dat wij ons met elkaar verbonden voelen in plaats van de anonimiteit en eenzaamheid die wij tegen zijn gekomen in de wijkanalyse. Een vierde voorwaarde is de beheersing van de taal om mee te doen in onze samenleving. 2. Alle jongeren kunnen zich ontwikkelen in een cultuur waarin de persoonlijke ontwikkeling centraal staat en alle bewoners zijn aan het werk als ze dat kunnen of doen mee Iedereen onderstreept het belang van een goede opleiding. Goed betekent voor ons naast excellent onderwijs, ook dat alle kinderen de vrijheid hebben de opleiding te doen die zij willen en aankunnen. En om aandacht te hebben voor de persoonlijke ontwikkeling om je staande te kunnen houden en voor jezelf op te komen. Je talenten te kunnen ontplooien. 3.

Iedere bewoner kan rondkomen, en leeft gezond - zowel fysiek als mentaal Arnhem-Oost heeft de ambitie om voorwaarden te creëren voor een goede sociale basis. Het uitgangspunt is dat bewoners financieel en sociaal redzaam zijn. Wij zetten daarom fors in op het terugdringen van schulden. In het gezond leven staat bewegen en een gezond levenspatroon centraal. In elke wijk wordt de ontwikkeling gestimuleerd dat park of straat ruimte biedt aan ontmoeting, scholing, cultuur, bewegen en sporten.

4. Opgroeien en leven in kwalitatief goede woningen in een prettige en veilige openbare ruimte In heel Arnhem-Oost moeten kwalitatief goede woningen staan en een leefomgeving die niet alleen schoon, heel en veilig is, maar juist leuk, uitdagend en groen. De fysieke opgave van Arnhem-Oost moet bezien worden vanuit de verstedelijkingsopgave en de ontwikkelingen die al gaande zijn. Kansengelijkheid bevorderen vanuit het oogpunt van wonen en openbare ruimte heeft als basis het zorgdragen voor goede woningen en leefomgeving. De woonbeleving moet bijdragen aan de fysieke en mentale gezondheid van inwoners. Typisch Arnhem-Oost Bij de Arnhem-Oost-aanpak draait het steeds om het versnellen van processen, intensiveren van oplossingen of doorbreken van dillema's. Zo willen wij werken. Samenhang en samenspel zoeken tussen interventies en inspanning van gemeente en partners. Samenbrengen van initiatieven. Er is immers sprake van een integrale aanpak. De sociale aanpak moet het fysieke versterken en andersom. Het gaat steeds over een plus, of een doorbraak - niet om meer van wat wij al deden. De Arnhem-Oostaanpak zoekt wel aansluiting bij dat wat al wel goed gaat, en haakt aan bij bestaande of te ontwikkelen visies, zoals bijvoorbeeld in het sociaal domein en het Ontwikkelperspectief Spoorzone Arnhem-Oost.

De Arnhem-Oost-aanpak pakken wij daarnaast nauwgezet en in samenhang met de ontwikkeling van andere preventiewijken op. De aanpak in Arnhem-Oost zal ons veel leren om in die wijken te kunnen voorkomen wat in Arnhem-Oost de wijken kwetsbaar heeft gemaakt. Om achteruitgang tijdig te signaleren en op ontwikkelingen in te kunnen springen, zorgen we voor continue monitoring van alle Arnhemse wijken. De nieuwe monitor wordt in het najaar van 2021 uitgevoerd in alle Arnhemse wijken.

2.1 Ontwikkellijnen uitwerken in uitvoeringsplannen Nadere invulling en uitvoering van projecten, initiatieven en maatregelen krijgen vorm in uitvoeringsplannen, waarbij het belangrijk is dat die samen met bewoners en andere partners vorm krijgen. Met het vormgeven en uitvoeren van individuele projecten, etc. wordt overigens niet gewacht tot vaststelling van de uitgangspunten - we beginnen zoveel mogelijk alvast. Een voorbeeld hiervan is de aanvraag Volkshuisvestingsfonds als deel van ontwikkellijn 4. Vooruitlopend op de meerjarige rijksinzet voor Arnhem-Oost als totaal is begin dit jaar de Regeling specifieke uitkering herstructurering volkshuisvesting, ook wel het Volkshuisvestingsfonds (VHF) genoemd, aangekondigd. Met deze uitkering kunnen gemeenten investeren in de verbetering van woonkwaliteit, leefomgeving en verduurzaming in kwetsbare gebieden. Arnhem heeft hiervoor op 18 mei een aanvraag voor een uitkering uit het VHF ingediend om te dienen als doorbraak voor een deel van de fysieke component van de Arnhem-Oost-aanpak. Naast uitvoeringsplannen op thema zoals het VHF maken we ook uitvoeringsplannen per wijk. Iedere wijk is immers uniek, heeft andere urgenties, problemen en kansen.

Omdat bewonersparticipatie en het inzetten op de juiste doorbraken van groot belang is, én het steeds zoeken naar (alternatieve) aanvullende financiering enige onzekerheid met zich mee brengt, zijn uitvoeringsplannen nog niet in detail uitgewerkt - we willen dit juist met bewoners en andere partners in Arnhem-Oost doen. Het (cofinancierings)geld is daarom al wel gereserveerd zodat we wendbaar kunnen inspringen op de te verwachten rijksinzet, en gericht kunnen bijdragen aan benodigde doorbraken die duidelijk worden in de uitwerking met andere partners.

Kanttekeningen en risico's 1.1 Lange termijn is altijd onzeker Dat voor Arnhem-Oost een lange termijn aanpak nodig is, maakt dat ambities, doelen, etc. per definitie onzeker zijn. Een ambitieuze ambitie kan wel (elke dag) richting geven en toont commitment. Periodieke voortgangsrapportages, -gesprekken en bijsturing maken een lange termijn aanpak wendbaar en betrouwbaar ondanks de lange termijn. Een lange termijn vraagt wel nader commitment van opeenvolgende raden en colleges, om vertrouwen in Arnhem-Oost te behouden. 1.2 Participatie heeft veel aandacht nodig Inbreng van bewoners en andere partners is dé essentie van de Arnhem-Oost-aanpak. Het is van groot belang om daarbij zorg te dragen dat een zoveel mogelijk bewoners zich gehoord voelen - ook als daar alternatieve participatietrajecten voor nodig zijn (van deur tot deur aankloppen, WhatsApp groepen, etc.). Wij realiseren ons desondanks dat er is altijd een groep die je niet zult bereiken. 1.3

De kans bestaat dat verdere rijksinzet uitblijft Hoewel wij dit niet verwachten, kan het zijn dat verdere rijksinzet voor Arnhem-Oost in het regeerakkoord uitblijft.

Participatie Een aanpak zoals de Arnhem-Oost-aanpak kan niet zonder inbreng van bewoners, ondernemers en andere partners in de wijken van Arnhem-Oost, en breder in de stad. De directe betrokkenheid van de wijk bij de Arnhem-Oost-aanpak past ook in een Arnhemse traditie van bewonersparticipatie. Voor de verdere participatie rond uitvoeringsprogramma's wordt een apart participatietraject (op maat) uitgewerkt. De totstandkoming van de uitgangspunten en doelen voor de gebiedsgerichte aanpak Arnhem-Oost hebben hun eigen participatietraject gekend: samen met BZK en de afdeling Onderzoek & Statistiek van de gemeenten werden wijkanalyses gemaakt en deze zijn per wijk in Arnhem-Oost besproken en verder vorm gegeven in wijksessies met professionals, bewoners en ondernemers, per wijk steeds één sessie aan het begin van het traject (na het tekenen van de Woondeal) en een tweede de afgelopen twee maanden. De uitkomsten bieden veel aanknopingspunten voor lange en korte termijn doorbraken en initiatieven in Arnhem-Oost. Daarnaast is er op 26 november 2020 een informatiesessie met de raad geweest, en is een 'Arnhem-Oost Kring' gestart: een verzameling betrokken stakeholders in de stad die kunnen fungeren als actiegerichte denktank, met vertegenwoordigers uit bijvoorbeeld het onderwijs, veiligheid en politie, het bedrijfsleven en de woningbouwcorporaties en BZK

Financiën De verwachting is dat de komende jaren meerdere regelingen vanuit het Rijk komen gericht op kwetsbare gebieden die als multiplier werken voor investeringen in Arnhem met als vereiste dat wij ook zelf investeren. Om te kunnen werken aan het aanpakken van de problematiek in onze kwetsbare

wijken zijn (eveneens) middelen nodig. Deze kunnen vaak worden ingezet als cofinanciering voor externe middelen. In de Perspectiefnota 2022-2025 is de financiële vertaling van de Arnhem-Oost-aanpak opgenomen. Voor het regeerakkoord is door het ministerie van Binnenlandse Zaken samen met 15 gemeenten ingezet op een investering van € 400 miljoen voor 16 gebieden per jaar. Voor Arnhem kan dit (afhankelijk van nog vast te stellen verdeelsleutels) een jaarlijks budget opleveren tussen de € 15 en € 20 miljoen. Hiervoor is cofinanciering noodzakelijk. Voorstel is om hiervoor alvast in 2022 €1,5mln en vanaf 2023 2 miljoen jaarlijks structureel te reserveren om daarmee de toekenning van budgetten vanuit het rijk te mobiliseren.. Een deel hiervan wordt ingezet ten behoeve van de aanvraag voor het Volkshuisvestingsfonds (zie separaat raadsvoorstel). Over de inzet van de overige middelen zullen separate voorstellen aan de raad worden voorgelegd en/of nadere spelregels voor inzet hiervan worden voorgelegd. De veiligheid in de wijken heeft de laatste jaren extra aandacht gekregen wat heeft geleid tot het formuleren van prioriteiten in acht gebieden. De situatie in de Arnhemse wijken maakt dat de huidige capaciteit om in de wijken slagvaardig te kunnen werken onvoldoende is.

Om die reden breiden wij veiligheid uit met 2fte , waarbij dekking (€200.000/jaar) plaatsvindt binnen de genoemde middelen voor de Arnhem-Oost-aanpak. Binnen de Arnhem-Oost-aanpak worden er ook kosten gemaakt voor organisatie. Hiervoor ramen wij in 2021 € 250.000 en in 2022 en 2023 € 500.000 per jaar. Deze inzet wordt grotendeels vanuit de middelen voor anticyclisch investeren die al in de begroting zijn opgenomen en een bijdrage van BZK die binnen de aanvraag Volkshuisvestingsfonds is opgenomen. Het restant van circa € 500.000 wordt gedekt uit de algemene middelen. Uitvoering Met deze Arnhem-Oost-aanpak doet Arnhem iets dat uniek is in Nederland. Dit kán in Arnhem door de jarenlange ervaring met de wijkaanpak. Ook voor de Arnhem-Oost-aanpak gelden de uitgangspunten: dichtbij en bereikbaar voor bewoners, weten wat er speelt en ruimte bieden aan initiatieven en ideeën uit de wijk. De Arnhem-Oost-aanpak is een programma dat vraagt om een stevige stedelijke aansturing waarbij steeds afstemming plaatsvindt met de andere Arnhemse programma’s en de teams leefomgeving en dat er uiteraard goede contacten met de stakeholders in de stad zijn. Onder de vlag van Arnhem-Oost worden zowel onderdelen van de wijkprogramma's versterkt, als wordt invulling gegeven aan stadsbreed gestelde doelen als de mensen aan het werk, minder mensen in een uitkering, de energietransitie, schooluitval.

Arnhem-Oost is daarmee een katalysator voor de opgaven in kwetsbare wijken. Na vaststelling van het richtinggevend kader door de raad gaat het college verder met het verder uitwerken van uitvoeringsplannen. Jaarlijks zal het college de raad via een voortgangsrapportage informeren over de stand van zaken. Indien daar aanleiding voor is, zullen uiteraard separate raadsvoorstellen naar de raad komen, zie bijvoorbeeld het Volkshuisvestingsfonds.

Communicatie Deze aanpak wordt via een gezamenlijk persbericht met de aanvraag Volkshuisvestingsfonds naar buiten gebracht. Over alle deelprojecten en -initiatieven wordt richting raad en bewoners steeds nader gecommuniceerd. De uitgangspunten en doelen voor de gebiedsgerichte aanpak Arnhem-Oost (Een doorbraak voor Arnhem-Oost) worden gedeeld met bewoners en andere partners. De Arnhem-Oost-aanpak krijgt een online platform, maar er wordt ook toenadering gezocht tot bestaande wijkmedia en huis-aan-huiscommunicatie. Voor de participatie wordt een apart participatietraject uitgewerkt en gedeeld met de raad. Bijlagen Stukken voor gemeenteraad  'Een doorbraak voor Arnhem-Oost', uitgangspunten en doelen voor de gebiedsgerichte aanpak Arnhem-Oost.  Bijlage Wijkanalyses  Aangenomen motie Doelen en middelen voor Arnhem Oost Aanpak (20M253)

Besluit van Zaaknummer

574142

DE RAAD VAN DE GEMEENTE ARNHEM; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders 18 mei 2021, nummer 574142; gelet op artikel 108 van de Gemeentewet,; besluit: 1. De uitgangspunten, doelen en ontwikkellijnen voor de gebiedsgerichte aanpak Arnhem-Oost (Een doorbraak voor Arnhem-Oost) vast te stellen als richtinggevend kader voor deze aanpak. 2. Het college van burgemeester en wethouders de opdracht te geven om de gebiedsgerichte aanpak Arnhem-Oost samen met bewoners en andere partners langs de ontwikkellijnen verder uit te werken in uitvoeringsplannen (zoals bijvoorbeeld plan van aanpak Volkshuisvestingsfonds).

De griffier,

De voorzitter,

1 Bijlage 1 - 'Een doorbraak voor Arnhem-Oost', uitgangspunten en doelen voor de gebiedsgerichte aanpak Arnhem-Oost.

Uitgangspunten en doelen voor de gebiedsgerichte aanpak Arnhem-Oost

Een doorbraak voor Arnhem-Oost

1

ONDERWERP

Een doorbraak voor Arnhem-Oost

Arnhem-Oost-aanpak

Geitenkamp Klarendal Presikhaaf Arnhemse Broek Malburgen

Er is een kloof gegroeid tussen mensen en gebieden in ons land. De omstandigheden waarin mensen moeten leven, zijn ongelijk verdeeld. Te veel mensen staan op achterstand. We zien dat ook in onze stad: in de vijf wijken Geitenkamp, Presikhaaf, Klarendal, Arnhemse Broek en Malburgen. Arnhem-Oost. Achter de voordeuren daar reikt de stip op

is een sleutel naar het goede leven. Dat is

de horizon vaak niet verder dan het einde

beschaving.

van de week. Zij zijn niet bezig om te leven, maar om te overleven. Arnhemse gezinnen

En dat is waarom onze aanpak om de onge-

worstelen daar met financiële stress. Met

lijkheid in kwetsbare buurten met voor-

laaggeletterdheid. Ze worden verlamd door

rang te verbeteren, nog meer noodzaak

de brievenbus die uitpuilt van ongeopende

heeft gekregen. Omdat we vinden dat dat

enveloppen met onbegrijpelijke brieven.

beschaving is.

En er groeien kinderen op die soms in hun leven nooit iemand hebben gekend die een

We sluiten bondgenootschappen om de

baan heeft.

wijken waar het niet goed gaat met werk, onderwijs, of veiligheid - op te stuwen tot

Wij zien dat, maar veel van de mensen die

wijken waar ieder kind opgroeit met een

er wonen, hebben het gevoel dat zij hele-

toekomst die schijnt en veelbelovend is,

maal niet gezien worden. Daarom is het

in plaats van vol met drempels en donder-

urgent om hen te laten weten dat ze gezien

wolken.

worden. Zo’n ongelijke situatie vraagt om een urgente, en gerichte aanpak. Deze wij-

Daar gaat het om bij kinderen die wonen in

ken verdienen het om stevig te investeren.

Arnhem-Oost, dat er mensen zijn die in hen geloven, die geloven in hun toekomst. Dat

Elk Arnhems kind verdient een thuis in een

is zo typisch Arnhem: problemen doorstaan

buurt waar je goed woont. Een omgeving

en bouwen aan onze toekomst. Dan be-

die je niet omlaag trekt, maar opstuwt.

nutten we al dat talent en al die potentie in

Waar je kan zijn wie je bent. Waar het

Arnhem-Oost. Dan wordt een ieder gezien,

veilig is als je uit je raam kijkt, en waar je

krijgt elke wens, elke droom, in Arnhem zijn

naar een goede school kan gaan om het

kans.

beste uit jezelf te halen. Want onderwijs

“In Arnhem-Oost staat het water bij onze bewoners tot aan de lippen, onze mensen hier leven zo veel armer, zieker en korter dan in vrijwel alle andere buurten in ons land. Terwijl wij gezinnen kunnen optillen met gerenoveerde woningen, het beste onderwijs, actieve sportclubs, oplettende zorg en beschermende veiligheidsdienaren: van overleven naar léven. In de pedagogische wijk waar iedereen de ouders helpt”. Ahmed Marcouch, burgemeester van Arnhem

Een doorbraak voor Arnhem-Oost

Voorwoord

2

Een doorbraak voor Arnhem-Oost

3

Woondeal en Arnhem-Oost-aanpak In maart 2020 tekenden de gemeenten Arnhem en Nijmegen, de regio, de provincie Gelderland en het Rijk de Woondeal regio Arnhem-Nijmegen, een samenwerkingsagenda voor de regionale woningbouwopgave. Belangrijk onderdeel is een kernafspraak over leefbaarheid, waarin de regio - en daarbinnen de stad Arnhem - en de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) afspreken om stadvernieuwing gezamenlijk een nieuwe, langjarige impuls te geven. Deze aanpak wordt een integraal stadsvernieuwingsprogramma voor de vijf meest kwetsbare wijken van Arnhem (Geitenkamp, Klarendal, Presikhaaf, Arnhemse Broek, Malburgen), samen onder de noemer ‘Arnhem-Oost’ en ‘Arnhem-Oost-aanpak’.

Arnhem-Oost als onderdeel van 16 gebieden in Nederland

armoede, veiligheid, wonen en gezondheid.

De afspraak over een stadsvernieuwings-

Gebiedsgerichte aanpak

programma staat niet op zichzelf: BZK

De gemaakte afspraken moeten leiden tot

maakte sinds eind 2019 afspraken over in

een meerjarige rijksinzet ten behoeve van

totaal 16 gebieden in Nederland die volgens

een integrale maatwerkaanpak van deze

de Leefbarometer 2018 tot de slechtste

stedelijke vernieuwingsgebieden. Onder-

categorie wat betreft leefbaarheid- en

tussen zijn we in Arnhem al gestart. In dit

veiligheidsproblematiek worden gerekend.

document leest u de uitgangspunten en

Het gaat om gebieden waarvan sprake is

doelen voor de gebiedsgerichte aanpak

van een combinatie en cumulatie van pro-

waarmee we voor doorbraken willen zor-

blemen op het gebied van onderwijs, werk,

gen in Arnhem-Oost.

De langjarige beweging van de Arnhem-Oost-aanpak heeft een nieuwe talentvolle generatie van sterke persoonlijkheden als perspectief. Een generatie die opgroeit met gelijke kansen en durft te dromen over een betere toekomst. Een generatie die vrij, gezond en kansrijk opgroeit. Een generatie voor wie geen brug te ver is. Over 18 jaar zien we daarom graag voor ons dat in Arnhem-Oost:

Het aantal kinderen dat opgroeit in armoede drastisch is afgenomen. Alle jongeren die de mogelijkheden hebben om een startkwalificatie te hebben, die ook halen. Jongeren gezond zijn, zowel fysiek als mentaal, en minder gebruik van Jeugdzorg maken. Jongeren kunnen en willen blijven wonen in de wijk waar ze zijn opgegroeid. Jongeren Nederlands (B1 niveau) spreken en schrijven naar hun beste kunnen. Alle kinderen groeien op in een omgeving waar werken normaal is. Ouders, leraren, buren, vrienden, werkgevers trots zijn op wat er in hun wijk met hun jeugd is gebeurd.

Deze ambitie moet werkelijkheid worden doordat opeenvolgende colleges, gemeenteraden, bewoners, partners en andere bondgenoten in de stad, de provincie en het rijk zich hebben toegelegd aan langjarig commitment: de lange adem - het toewerken naar een horizon die wordt geïnspireerd door het beter willen maken voor volgende generaties - dat heeft het verschil gemaakt. Daardoor heeft iedere jongere in Arnhem-Oost dezelfde kansen als elk ander jongere in Nederland. En is de hele stad vooruit gegaan door de vooruitgang in deze wijken.

Een doorbraak voor Arnhem-Oost

Onze ambitie voor Arnhem-Oost

4

A:

A: Om een omslag te maken in 18 jaar redenerenBewoners wij vanuit een opgroeiende genevoelen zich vrij, veilig envrij, veilig en Bewoners voelen zich verbonden met elkaar in hun wijk, ratie - waarbij niet alleen de focus ligt op individueleverbonden kinderen maar met elkaar in hunook wijk, op de waar zij trotswaar op zijn. zij trots op zijn. omgeving en de mensen rondom hem of haar: het sociale weefsel in de wijk. De volgende ontwikkellijnen vormen tezamen een integraal perspectief op de uitdagingen in de vijf wijken van Arnhem-Oost en komen allen ten goede aan meer kansen, ontwikkeling en perspectief voor een nieuwe generatie. Dit zijn de pijlers onder onze aanpak. Daarbij worden sociale en fysieke aanpak steeds zoveel moA: A: gecombineerd. Bewoners zich vrij, veiligDe en ontwikkellijnen vormen samen een leidraad om te komen Bewonersgelijk voelen zich vrij,voelen veilig en metwijk, elkaar in hun wijk, verbonden metverbonden elkaarambities in hun tot de over 18 jaar. Ze zijn niet alleen een doel om naartoe te werken, waar zij trots opwaar zijn.zij trots op zijn. maar iets waar we elke dag in de buurt mee bezig willen zijn.

2

1

4

3

Bewoners voelen zich vrij,

Alle jongeren kunnen zich

Iedere bewoner kan

In Arnhem-Oost is het

veilig en verbonden met

ontwikkelen in een cultuur

rondkomen, en leeft

opgroeien en leven in

elkaar in hun wijk, waar zij

waarin de persoonlijke

gezond - zowel fysiek

kwalitatief goede

trots op zijn.

ontwikkeling centraal staat

als mentaal.

woningen in een

en alle bewoners die dat

prettige en veilige

kunnen zijn aan het werk

openbare ruimte.

of doen op een andere manier mee.

Een doorbraak voor Arnhem-Oost

4 ontwikkellijnen voor Arnhem-Oost

5

1

Een doorbraak voor Arnhem-Oost

6

Bewoners voelen zich vrij, veilig en verbonden met elkaar in hun wijk, waar zij trots op zijn.

Mensen maken met elkaar de wijk. Je

schoon, heel en veilig. Elke wijk heeft een

plint van een flatgebouw, de sportkantine

leeft, woont, vermaakt je, leert, sport

wijkveiligheidsaanpak op maat.

of een bankje op straat.

speelt op straat en ontmoet elkaar. Voor

Een tweede voorwaarde naast veilig is

Een vierde voorwaarde is de beheersing

ieder mens is het belangrijk om gezien te

dat men zich ook vrij voelt. Vrij om te zijn

van de taal om mee te doen in onze samen-

worden, ergens bij te horen en ertoe te

wie je bent, mee kunnen doen in de wijk.

leving. Of je nu uit het buitenland komt of

doen. Deze ontwikkellijn is daarom gericht

Niemand wordt uitgesloten, voor ieder-

hier geboren bent of om wat voor reden

op de sociale cohesie in de wijk. Zorgen

een is er ruimte om te leven en te wonen.

dan ook niet de taal machtig bent.

dat bewoners naar elkaar omkijken en een

Discriminatie is onacceptabel.

En we willen weer dat bewoners trots zijn

en werkt er. Je doet er boodschappen,

schouder bieden als het nodig is. En dat

op hun wijk door initiatieven te steu-

je je vrij voelt om te zijn wie je bent. Een

Ten derde willen we ons met elkaar ver-

nen om de wijk een leuke en fijne plek te

eerste voorwaarde daarvoor is altijd: veilig-

bonden voelen in plaats van de anonimiteit

maken. Trots betekent je verantwoordelijk

heid. Veiligheid creëer je door enerzijds te

en eenzaamheid. Mensen hebben be-

voelen voor het wel en wee in de wijk en de

handhaven en anderzijds door een veilige

hoefte aan continuïteit, aanwezigheid en

bewoners. Trots omdat je wijk positief in

omgeving te stimuleren. Veilig doordat

informaliteit in hun contacten. We willen

het nieuws komt, omdat je er met plezier

criminaliteit wordt aangepakt en hufterig

daarom ontmoetingsplaatsen creëren in de

leeft.

en asociaal gedrag niet worden geaccep-

wijk om die relaties op te bouwen. Naast

teerd. Zo voorkomen we verloedering van

de wijkcentra waar iedereen al gebruik van

de buurt en voel je je veilig op straat. En als

kan maken zijn ontmoetingsplekken plek-

het mis is dan pakken we het samen op:

ken waar bewoners elkaar treffen van in de

2

Een doorbraak voor Arnhem-Oost

7

Alle jongeren kunnen zich ontwikkelen in een cultuur waarin de persoonlijke ontwikkeling centraal staat en alle bewoners die dat kunnen zijn aan het werk of doen op een andere manier mee.

Iedereen onderstreept het belang van een

Rolmodellen uit het echte leven werpen

mee samenwerken, maar het betekent

goede opleiding. Goed betekent voor ons

een blik op de toekomst voor de kinderen

ook dat wij ondernemers gaan stimuleren

naast excellent onderwijs, ook dat alle kin-

uit hun wijk. Andere bewoners springen bij

om zich te vestigen rond Arnhem en in de

deren de vrijheid hebben om de opleiding

om kinderen te helpen bij hun ontwikkeling

wijken die zo veel mogelijk aansluiten bij de

te doen die zij willen en aankunnen. En om

en toegang te geven tot hun netwerken.

capaciteiten van de bewoners. We werken

aandacht te hebben voor de persoonlijke

Waarbij scholen betrokken zijn bij de wijk

samen met buurtbaanbedrijven en andere

ontwikkeling om je staande te kunnen

en een centrale rol innemen als het gaat

wijkbedrijven. We creëren buurtwerkplek-

houden en voor jezelf op te komen. Je

om leren in de wijk. Scholen zijn daarom

ken in de wijken zoals buurtconciërges.

talenten te kunnen ontplooien. We stellen

langer open, maken met bewoners en an-

Niet voor iedereen is er immers plek op de

ons een pedagogische wijk voor waarbij

dere professionals naschoolse activiteiten

hedendaagse arbeidsmarkt met haar vele

ouders betrokken zijn en hun kind kunnen

in sport, spel en cultuur en zijn verbonden

eisen. We willen de spiraal van generatie-

ondersteunen op hun niveau, eventueel

met Arnhemse ondernemers en in het

werkeloosheid doorbreken: niet werken