Agendabundel

Bundel - Politieke Avond van 25 januari 2023

Agenda bijlagen Agenda PA 25 januari 2023 1.RZ

18.45 uur - 20.15 uur: Initiatiefvoorstel "Vergoeding bij wijzigen geslachtsregistratie" Fase: informatief & meningsvormend (1) Locatie: Raadzaal Behandeladvies 25 januari 2023, informatieve & meningsvormende (1) behandeling Initiatiefvoorstel "Vergoeding bij wijzigen geslachtsregistratie" van de fracties D66, GroenLinks en Partij voor de Dieren Schriftelijke reactie van Transvisie initiatiefvoorstel "Vergoeding bij wijzigen geslachtsregistratie" Schriftelijke inbreng van Transgender Netwerk Nederland, d.d. 23-01-2023 Schriftelijke inbreng van S. van Loon, d.d. 23-01-2023 Schriftelijke inbreng van de Stichting NNID, Nederlandse organisatie voor seksediversiteit over initiatiefvoorstel, d.d. 24-01-2023 Deelnemers rondetafelgesprek (versie 24 januari) Raadsbrief "Reactie op initiatiefvoorstel ‘Vergoeding bij wijziging geslachtsregistratie’", d.d. 24-01-2023 Schriftelijke inspraakbijdrage van S. Barents Schriftelijke inspraakbijdrage van R. Berends Schriftelijke inspraakbijdrage van R. Brouwer Behandelresultaat 25 januari 2023, informatieve & meningsvormende (1) behandeling

2.LF

18.45 uur - 20.15 uur: Agenderingsverzoek "Rapport Inspectie J&V terroristenafdeling” Locatie: Landgoed/Festival Behandeladvies 25 januari 2023 Agenderingsverzoek "Ex-gedetineerden van de terroristenafdeling in vrijheid zonder geldige papieren" van de fractie VVD Raadsbrief "Rapport Inspectie Justitie en Veiligheid terroristenafdelingen", d.d. 21-12-2022 Bijlage 1 - Brief ministers aan Tweede Kamer over rapport Inspectie J&V terroristenafdelingen Bijlage 2 - Rapport Inspectie J&V terroristenafdelingen Factsheet Terroristenafdeling van de Dienst Justitiële Inrichtingen Behandelresultaat 25 januari 2023

3.WG

18.45 uur - 20.15 uur: Flexwonen Merwedeterrein Fase: informatief & meningsvormend (1) Locatie: Walburgis Behandeladvies 25 januari 2023, informatieve & meningsvormende (1) behandeling Raadsvoorstel "Flexwonen Merwedeterrein" Bijlage 1 - Toelichting verschillen reguliere en uitgebreide procedure Bijlage 2 - Intentieovereenkomst gemeente-woningcorporaties Vivare en Volkshuisvesting Bijlage 3 - Verslag bewonersbijeenkomst 14 april 2022 Sfeerverslag inloopbijeenkomst flexwoningen Merwedeterrein 15 december 2022 Schriftelijke bijdrage van Werkgroep Woonomgeving Presikhaaf 1, d.d. 23-01-2023 Schriftelijke inspraakbijdrage van Werkgroep Woonomgeving Presikhaaf 1 Beantwoording technische vraag PvdA: Concept stedenbouwkundige schets Schriftelijke bijdrage van de heer Veld namens KW37, d.d. 25-01-2023 Behandelresultaat 25 januari 2023, informatieve & meningsvormende (1) behandeling

4 5.RZ

20.15 uur - 20.30 uur: Pauze 20.30 uur - 21.45 uur: Startnotitie participatie Duurzaam Mobiliteitsplan en Parkeerbeleid

Fase: informatief & meningsvormend (1) Locatie: Raadzaal Behandeladvies 25 januari 2023, informatieve & meningsvormende (1) behandeling Raadsvoorstel "Startnotitie participatie Duurzaam Mobiliteitsplan en Parkeerbeleid" Bijlage: Startnotitie participatie Duurzaam Mobiliteitsplan en Parkeerbeleid Bijlage 1 bij startnotitie: Plan van Aanpak Duurzaam Mobiliteitsplan Bijlage 2 bij startnotitie: Plan van Aanpak parkeerbeleid Schriftelijke inbreng van Arnhems Hart Schriftelijke inbreng van APCG Schriftelijke inbreng van Platform Arnhemse Centrumring Behandelresultaat 25 januari 2023, informatieve & meningsvormende (1) behandeling 6.LF

20.30 uur - 21.45 uur: Subsidieregeling groenblauwe initiatieven Fase: informatief & meningsvormend (1) Locatie: Landgoed/Festival Behandeladvies 25 januari 2023, informatieve & meningsvormende (1) behandeling Raadsvoorstel "Subsidieregeling groenblauwe initiatieven" Bijlage 1 - Collegebesluit subsidieregeling 'Groenblauwe Initiatieven Gemeente Arnhem' Bijlage 2 - Begrotingswijziging 23-002 Fotoreportage inspraak mw. T. Chabot Schriftelijke inspraakbijdrage van mw. T. Chabot Beantwoording technische vragen fractie D66 Behandelresultaat 25 januari 2023, informatieve & meningsvormende (1) behandeling

7.WG

20.30 uur - 21.45 uur: Nota Wonen en Zorg Fase: informatief & meningsvormend (1) Locatie: Walburgis Behandeladvies 25 januari 2023, informatieve & meningsvormende (1) behandeling Raadsvoorstel "Nota Wonen en Zorg" Bijlage 1 - Nota Wonen en Zorg Bijlage 2 - Aanvullende bijlagen nota Wonen en Zorg Bijlage 3 - Ondersteuningsbrief woningcorporaties en huurdersorganisaties Schriftelijke inbreng van Arnhems platform chronisch zieken en gehandicapten (APCG), d.d. 25-01-2023 Behandelresultaat 25 januari 2023, informatieve & meningsvormende (1) behandeling

8 9.RZ

21.45 uur - 22.00 uur: Pauze 22.00 uur - 23.15 uur: Instellen Gebiedsexploitatie Ontwikkelperspectief Kronenburg Fase: informatief & meningsvormend (1) Locatie: Raadzaal Behandeladvies 25 januari 2023, informatieve & meningsvormende (1) behandeling Raadsvoorstel "Instellen Gebiedsexploitatie Ontwikkelperspectief Kronenburg" Bijlage 2 - Begrotingswijziging Ontwikkelperspectief Kronenburg Bijlage 3 - Aanvullende toelichting op de begrotingswijziging Kronenburg Bijlage 5 - Rapportage risicoanalyse Ontwikkelperspectief Kronenburg Technische vragen en antwoorden ChristenUnie Raadskameradvies t.b.v. de besluitvormende behandeling op 15-02-2023

10.LF

22.00 uur - 23.15 uur: Raadsvoorstel 'Rekenkamerbrief handreiking onderwijshuisvesting' Fase: meningsvormend (1) Locatie: Landgoed/Festival Behandeladvies 25 januari 2023, meningsvormende (1) behandeling Behandeladvies 14 december 2022, informatieve behandeling Raadsvoorstel "Rekenkamerbrief Handreiking Onderwijshuisvesting" Bijlage 1 - Rekenkamerbrief Handreiking Onderwijshuisvesting Bijlage 2 - Persbericht Rekenkamer Arnhem

Gespreksverslag met Flores Onderwijs (september 2021) toegevoegd aan de stukken op verzoek van mevrouw Veltmaat Raadsbrief "Procesvoorstel Integraal Huisvestingsplan Onderwijs Arnhem", d.d. 19-07-2022 Presentatie - Rekenkamer Arnhem "Handreiking Onderwijshuisvesting", d.d. 14-12-2022 Behandelresultaat 14 december 2022, informatieve behandeling Beantwoording vraag onderwijshuisvesting van de SP-fractie Memo van wethouder Kundic inzake "Procesvoorstel Integraal Huisvestingsplan Arnhem", d.d. 15-022023 Raadskameradvies t.b.v. de besluitvormende behandeling op 15-02-2023 11.WG

22.00 uur - 23.15 uur: Startnotitie Fase 2 Gebiedsontwikkeling Nijmeegseweg Fase: informatief & meningsvormend (1) Locatie: Walburgis Behandeladvies 25 januari 2023, informatieve & meningsvormende (1) behandeling Raadsvoorstel "Startnotitie Fase 2 Gebiedsontwikkeling Nijmeegseweg" Bijlage 1 - Toekomstvisie Nijmeegseweg: "De weg naar de Toekomst" stedenbouwkundig schetsontwerp Nijmeegseweg Malburgen Bijlage 2 - Startnotitie Gebiedsontwikkeling Nijmeegseweg Fase 2 Schriftelijke inbreng van de Klankbordgroep Nijmeegseweg, d.d. 24-01-2023 Lijst van insprekers Behandelresultaat 25 januari 2023, informatieve & meningsvormende (1) behandeling

Agenda bijlagen 1 Agenda PA 25 januari 2023

Agenda Politieke Avond 25 januari 2023 Raadzaal

Landgoed/Festival

Walburgis

18.45 uur - 20.15 uur (90)

18.45 uur - 20.15 uur (90)

18.45 uur - 20.15 uur (90)

Initiatiefvoorstel "Vergoeding bij wijzigen geslachtsregistratie" (i/m1)

Agenderingsverzoek "Rapport Inspectie J&V terroristenafdeling”

Flexwonen Merwedeterrein (i/m1)

Pauze: 20.15 uur - 20.30 uur Raadzaal

Landgoed/Festival

Walburgis

20.30 uur – 21.45 uur (75)

20.30 uur – 21.45 uur (75)

20.30 uur – 21.45 uur (75)

Startnotitie participatie Duurzaam Mobiliteitsplan en Parkeerbeleid (i/m1)

Subsidieregeling groenblauwe initiatieven (i/m1)

Nota Wonen en Zorg (i/m1)

Pauze: 21.45 uur - 22.00 uur Raadzaal

Landgoed/Festival

Walburgis

22.00 uur - 23.15 uur (75)

22.00 uur - 23.15 uur (75)

22.00 uur - 23.15 uur (75)

Instellen Gebiedsexploitatie Ontwikkelperspectief Kronenburg (i/m1)

Raadsvoorstel 'Rekenkamerbrief handreiking onderwijshuisvesting' (m1)

Startnotitie Fase 2 Gebiedsontwikkeling Nijmeegseweg (i/m1)

1.RZ 18.45 uur - 20.15 uur: Initiatiefvoorstel "Vergoeding bij wijzigen geslachtsregistratie" 1 Behandeladvies 25 januari 2023, informatieve & meningsvormende (1) behandeling

Titel/onderwerp:

Initiatiefvoorstel "Vergoeding bij wijzigen geslachtsregistratie"

Raadsadviseur:

M. Piscaer

Telefoonnr:

06 31114892

Van:

D66 (Suzan Kemperman), GroenLinks (Marin Noomen) en Partij voor de Dieren (Floor Hogenhout) Maurits van de Geijn

Ambtenaar:

Dion Vreman

Telefoonnr: E-mailadres:

0683909562 dion.vreman@arnhem.nl

Portefeuillehouder:

Doel activiteit Toelichting

Maaike.piscaer@arnhem.nl

Informerend (I) & Meningsvormend (M1) Toelichting Met het initiatiefvoorstel willen de indieners financiële drempels wegnemen voor het aanpassen van het geslacht waardoor transgender en non-binaire mensen niet onnodig genderdysforie zullen ervaren. Dat willen zij doen door de ‘Verordening Maatschappelijke Ondersteuning gemeente Arnhem 2019 te wijzigen, om zodoende een vergoeding mogelijk te maken van de kosten voor een deskundigenverklaring en voor een nieuw identiteitsbewijs bij het wijzigen van de geslachtsregistratie. Financiën De vergoeding van aanpassen van geslachtsregistratie kunnen bestaan uit de kosten voor het administratief afgeven van deskundigenverklaring (€65), deskundigenbeoordeling (€250) en aanvraag nieuw identiteitsbewijs (€73,20). De totale kosten per persoon bedragen daarmee circa €400,-. De kosten voor dit voorstel kunnen naar verwachting worden opgevangen binnen het WMO budget (24 miljoen euro in 2023) Wensen en bedenkingen college Conform artikel 43 lid 5 RvO krijgt het college ten behoeve van de behandeling van het initiatiefvoorstel de gelegenheid zijn wensen en bedenkingen schriftelijk dan wel mondeling ter kennis van de raad te brengen. De schriftelijke reactie vanuit het college zal na dinsdag 24 januari naar de raad worden gezonden.

Schriftelijke reacties Er is een schriftelijke reactie gestuurd door Transvisie en deze zal nog volgen vanuit Transgender Netwerk Nederland (TNN)

Voorgesteld resultaat van de bespreking Spreekrecht publiek

Start en afronding van de informatieve en de meningsvormende (M1) fase en besluit over vervolgbehandeling.

Behandeladvies

Informatieve fase Betrokkenen zijn geïnformeerd over de agendering van het raadsvoorstel en de mogelijkheid om in te spreken.

Ja

In overleg met de initiatiefnemers zal de informatieve fase bestaan uit een rondetafelgesprek.

Voorlopige lijst met deelnemers aan het rondetafelgesprek: Inspreker Namens Ricardo Brouwer COC midden Gelderland Sascha Barents Transistor (die/diens/die & hen/hun/hen) Tijn Caro de Jong Indifferent Rik Berends (die/diens) Er is een schriftelijke reactie gestuurd door Sem van Loon, Transvisie en Transgender Netwerk Nederland (TNN) Vergaderorde M1 Er wordt in twee termijnen vergaderd. - Iedere fractie heeft twee termijnen, waarin meningen kunnen worden verkondigd of politieke vragen kunnen worden gesteld. - Na de eerste termijn van de raadskamer reageren de initiatiefnemers van het initiatiefvoorstel. Zij hebben daarvoor ook een termijn. - Vervolgens wordt aan de raadskamer de mogelijkheid geboden om, als er behoefte aan is, vragen aan het college te stellen of om advies te vragen. - Daarna volgt het tweede termijn van de raadskamer en het tweede termijn van de initiatiefnemers. - Interrupties (in de vorm van een korte vraag of opmerking zonder inleiding) zijn in alle termijnen toegestaan. Zoals altijd kan de voorzitter interrupties beperken. Uitkomst van de Meningsvormende (MI) behandeling kan zijn: 1. Partijen zijn het eens, het voorstel wordt doorgeleid naar de besluitvormende fase 2. Partijen zijn het niet (volledig) eens en overwegen moties en/of amendementen. Het voorstel wordt doorgeleid naar de fase Meningsvorming 2, waar deze besproken zullen worden.

Bijlagen Initiatiefvoorstel "Vergoeding bij wijzigen geslachtsregistratie" van de fracties D66, GroenLinks en Partij voor de Dieren Schriftelijke reactie van Transvisie initiatiefvoorstel "Vergoeding bij wijzigen geslachtsregistratie" Schriftelijke inbreng van S. van Loon, d.d. 19-01-2023

1 Initiatiefvoorstel "Vergoeding bij wijzigen geslachtsregistratie" van de fracties D66, GroenLinks en Partij voor de Dieren

Aan de gemeenteraad Zaaknummer

Onderwerp: Initiatiefvoorstel ‘Vergoeding bij wijzigen geslachtsregistratie’ a Voorstel •

De ‘Verordening Maatschappelijke Ondersteuning gemeente Arnhem 2019 te wijzigen, om zodoende een vergoeding mogelijk te maken van de kosten voor een deskundigenverklaring en voor een nieuw identiteitsbewijs bij het wijzigen van de geslachtsregistratie.

Inleiding Voor mensen waarvan de geslachtsregistratie niet klopt met hun identiteit is een aanpassing van groot belang. De aanvraag is op dit moment een langdurig proces waar veel kosten aan zijn verbonden. Dit initiatiefvoorstel is bedoeld om de financiële drempel in dit proces weg te nemen. De WMO-verordening is een passende wijze om deze vergoeding te regelen, die ook in andere gemeenten hiervoor wordt ingezet. De vergoeding draagt bij aan het welzijn van Arnhemmers van wie de geslachtsregistratie niet klopt met hun identiteit en voorkomt dat deze groep door een onjuiste geslachtsregistratie hinder blijft ondervinden in hun maatschappelijke functioneren. De indieners kiezen voor een initiatiefvoorstel in plaats van bijvoorbeeld een motie om als raad de werking direct te regelen en tegelijkertijd de mogelijkheid te bieden voor een specifiek debat met bijbehorend gesprek met belanghebbenden. Beoogd effect Met het initiatiefvoorstel willen de indieners financiële drempels wegnemen voor het aanpassen van het geslacht waardoor transgender en non-binaire mensen niet onnodig genderdysforie zullen ervaren. Daarnaast laat de gemeente met deze beleidswijziging zien de wijziging van de geslachtsregistratie te ondersteunen voor hen voor wie dit zo belangrijk is en daarmee bij te dragen aan het gevoel van acceptatie bij transgender en non-binaire mensen. Argumenten 1.

Arnhem is een regenboog-gemeente die zich inzet voor het verbeteren van de positie van LHBTQIA+ inwoners. 1.1 Dit voorstel helpt bij het wegnemen van financiële drempels en voorkomen van genderdysforie door een niet passend identiteitsbewijs. Door de kosten die gemoeid gaan met het aanpassen van het geslacht op het identiteitsbewijs, is het niet voor alle mensen die hun geslacht willen wijzigen, financieel haalbaar om dat ook daadwerkelijk te doen. Een geslachtsregistratie die niet passend is bij de genderidentiteit van de inwoner, kan zorgen

voor genderdysforie. Met dit voorstel willen de initiatiefnemers deze financiële drempel wegnemen en daarmee onnodig genderdysforie door een niet passend identiteitsbewijs voorkomen. 1.2 Transgenderzorg in Nederland staat onder druk In Nederland bestaan lange wachtlijsten voor transgenderzorg. Transgender en non-binaire mensen, staan gemiddeld 2 jaar op een wachtlijst. Het belang van transgenderzorg is groot: het welzijn stijgt van 85% van de trans- en non-binaire mensen die in transitie zijn gegaan. De invloed die de gemeente heeft op het versnellen of uitbreiden van transgenderzorg is beperkt maar de gemeente Arnhem kan met dit voorstel mensen in transitie tegemoet komen in de administratieve wijziging van hun geslachtsverandering. Dit draagt bij aan de ervaren acceptatie van transgender en non-binaire mensen.

Kanttekeningen

1.1 De nieuwe transgenderwet stelt voor om de deskundigenverklaring te laten vervallen. De nieuwe transgenderwet is momenteel nog in behandeling van de Tweede Kamer. Hierin wordt onder andere voorgesteld om de deskundigenverklaring te laten vervallen. Omdat deze wet nog in behandeling is, hebben we nu gerekend met de kosten van een deskundigenverklaring maar indien de wet in de huidige vorm wordt aangenomen en in werking treedt, dan komen deze kosten te vervallen.

Financiën De vergoeding van aanpassen van geslachtsregistratie kunnen bestaan uit de kosten voor het administratief afgeven van deskundigenverklaring (€65), deskundigenbeoordeling (€250) en aanvraag nieuw identiteitsbewijs (€73,20). De totale kosten per persoon bedragen daarmee circa €400,-. In 2022 hebben 10 mensen in Arnhem hun geslachtsregistratie laten aanpassen. Op basis van die cijfers en de ervaring van andere gemeenten gaan we ervanuit dat de kosten niet meer zullen bedragen dan €10.000,- op jaarbasis (ca. 25 aanvragen). We verwachten dat 25 aanvragen per jaar een realistische benadering is, omdat een vergoeding van de administratieve kosten een verandering van de geslachtsregistratie ook mogelijk maakt voor mensen die zich dat nu niet kunnen veroorloven. Daarmee verwachten we in de eerste jaren een lichte toename van aanvragen ten opzichte van de aanvragen van de afgelopen jaren. In de afgelopen jaren zijn er landelijk tussen de 500 en 800 aanvragen per jaar voor verandering van geslachtsregistratie zijn geweest. De kosten voor dit voorstel kunnen naar verwachting worden opgevangen binnen het WMO budget (24 miljoen euro in 2023). Uitvoering

De initiatiefnemers verzoeken het college indien mogelijk voor de kosten van de aanvraag van een nieuw paspoort of identiteitsbewijs te komen tot een vergoeding in natura. Voor de kosten voor het administratief afgeven van een deskundigenverklaring en een deskundigenbeoordeling verzoeken de initiatiefnemers het college een aanvraagformulier beschikbaar te stellen voor vergoeding achteraf. We verwachten dat de wijziging van de verordening per 1 april 2023 in kan gaan en kiezen ervoor de kosten vanaf 1 januari 2023 met terugwerkende kracht te vergoeden. Communicatie en Participatie Op 25 november heeft de voorzitter van COC Midden-Gelderland, raadsleden via e-mail op de hoogte gebracht van de noodzaak voor een vergoeding van administratieve kosten van geslachtswijziging voor transgender en non-binaire mensen. De indieners van dit initiatiefvoorstel hebben ook daarna nog contact gehad met deze belangenvereniging voor LHBTQIA+ mensen. Verdere participatie is mogelijk bij de behandeling van het initiatiefvoorstel in de gemeenteraad. Na vaststelling door de gemeenteraad kan de wijziging door het college breed worden gecommuniceerd en zal een formele publicatie via het Gemeenteblad plaatsvinden.

Daarnaast verzoeken we het college om bij inwoners bij een verzoek tot wijziging van de geslachtsregistratie of het daarom aanvragen van een nieuw identiteitsbewijs actief te informeren over de mogelijkheden voor vergoeding van de kosten.

Besluit van Zaaknummer

DE RAAD VAN DE GEMEENTE ARNHEM; gelezen het initiatief van de fracties van D66, Partij voor de Dieren en GroenLinks; gelet op de artikelen 147, 147a en 149 van de Gemeentewet; gelet op de artikel 2.1.3 van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015;

Besluit: De "Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Arnhem 2019” te wijzigen:

I

Aan hoofdstuk 4 toe te voegen een nieuw artikel 4.3 dat komt te luiden als volgt:

Artikel 4.3

Vergoeding voor de wijziging van geslachtsregistratie

1. De vergoeding voor de wijziging van de geslachtsregistratie kan bestaan uit de volgende componenten: a. kosten voor de deskundigenverklaring, b. legeskosten voor de aanpassing van de inschrijving in de Brp en c. legeskosten voor een rijbewijs en/of een nieuw identiteitsbewijs. 2. Het college stelt voor het aanvragen van de vergoeding een aanvraagformulier beschikbaar. 3. Ten aanzien van het identiteitsbewijs wordt ofwel een paspoort vergoed, ofwel een identiteitskaart. De verzoeker dient op het aanvraagformulier aan te geven wat van toepassing is. 4. Kosten die genoemd zijn in het eerste lid en die gemaakt zijn vanaf 1 januari 2023 komen voor vergoeding in aanmerking. 5. Het college kan nadere regels stellen teneinde de vergoeding van kosten genoemd in lid 1 onder b en onder c direct te verrekenen met de te heffen leges. II

Te bepalen dat de onder I. bedoelde wijziging van de Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Arnhem 2019 in werking treedt per 1 april 2023.

Aldus vastgesteld in de vergadering van [datum],

De griffier

De voorzitter

1 Schriftelijke reactie van Transvisie initiatiefvoorstel "Vergoeding bij wijzigen geslachtsregistratie"

Gemeente Arnhem Koningstraat 38 Postbus 9029 6800EL Arnhem

Contactpersoon: Sam van den Berg

T.a.v. Griffie Gemeenteraad Arnhem.

Betreft Reactie naar Gemeente Arnhem.

Communicatie en woordvoering

+31 6 43 28 79 38 sam.vandenberg@transvisie.nl

Datum woensdag 18 januari 2023

Geachte gemeenteraadsleden van de gemeente Arnhem, Vanuit uw griffie hebben wij met genoegen vernomen dat fractie D66, GroenLinks en Partij voor de Dieren de inwoners van uw prachtige gemeente wilt helpen doormiddels van het initiatiefvoorstel “Vergoeding bij wijzigen geslachtregistratie” Het voorstel dat deze fractie u presenteert helpt de burgers in uw gemeente te kunnen zijn wie zij willen zijn. Het is dan ook aannemelijk dat wij vol achter het voorstel van deze fractie staan. Als patiëntenorganisatie ontvangen wij meerdere keren per jaar berichten van transgender personen die zich door het gebrek aan financiële middelen genoodzaakt voelen het juridisch wijziging van de geslachtregistratie uit te stellen. Het voorstel om de kosten die gemaakt worden tijdens deze procedure te vergoeden is een royaal maar voor sommige een noodzakelijk gebaar. In het initiatiefvoorstel gaat het ook over de kosten van de deskundigenverklaring die 65 euro plus de consult kosten van zo’n 250 euro zijn. Onze ervaring is dat deze kosten alleen van toepassing zijn indien de persoon niet via de reguliere zorgpaden de deskundigheidsverklaring verkrijgt. Dit alternatieve zorgpad is net zo deskundig en kent een beperkte wachttijd.

Het voorstel van de fractie D66,GL en PvdD biedt mogelijkheid voor mensen die getroffen worden door lange wachtlijsten en de bijkomende psychologisch last alsnog spoedig juridisch te kunnen leven zoals men zichzelf identificeert. Wij verwachten dat de kosten die de fractie nu raamt relatief lager zullen uitvallen. De meeste transgender personen geniet op dit moment zorg via de reguliere zorgpaden. Het heeft ook de meeste personen hen voorkeur om via de reguliere zorgpaden de diagnostiek en overige behandelingen (denk u dan aan hormoonzorg) tot stand te laten komen. De beraamde kosten zullen dus gezien deze informatie lager uitvallen. Wij hopen dat u als gemeenteraad mag besluiten het voorstel te steunen en inwerking te kunnen laten treden. Uw gemeente sluit dan aan bij een kopgroep die zich toonbaar inzet voor het woon-/Werk-/Leefklimaat van LHBTIQ+ personen binnen uw gemeente. Hoogachtend,

Sam van den Berg. Woordvoerder – Bestuurslid

1

1 Schriftelijke inbreng van Transgender Netwerk Nederland, d.d. 23-01-2023

23 januari 2023 Geacht college en gemeenteraad van de gemeente Arnhem,

Op 25 januari 2023 wordt het initiatiefvoorstel ‘Vergoeding bij wijzigen geslachtsregistratie’ besproken in uw gemeenteraad. Dit voorstel beoogt om de financiële kosten van het wijzigen van officiële geslachtsregistratie te vergoeden, en zo onnodige financiële drempels weg te halen. Deze vergoeding heeft meerdere voordelen. Zo haalt die de financiële drempels weg voor een bevolkingsgroep die al kampt met een achtergestelde sociaaleconomische positie. Daarnaast draagt het uit dat Arnhem een transgendervriendelijke gemeente is en achter hun genderdiverse inwoners staat. Nu Nijmegen als eerste gemeente in Nederland deze vergoeding aanbiedt, is het een uitstekend moment om dit voorbeeld in Arnhem te volgen. Bij dezen spreken wij dan ook graag onze steun uit voor dit initiatiefvoorstel, en roepen de gemeenteraadsleden op om voor het voorstel te stemmen. In deze brief zullen wij kort onze argumenten presenteren. Transgender mensen hebben een achtergestelde financiële positie Uit onderzoek van het SCP 1 blijkt dat transgender mensen een slechtere sociaaleconomische positie hebben in vergelijking met cisgender personen. Genderdiverse mensen kampen met een hogere werkloosheid, zijn vaker en langduriger afhankelijk van uitkeringen, en hebben minder vermogen.

Daarnaast valt de helft van de transgender mensen in de laagste inkomenscategorie, terwijl slechts een kwart van de cisgender mensen in deze categorie valt. In transitie gaan kan een kostbaar proces zijn. Naast de financiële gevolgen die de medische en sociale transitie kunnen hebben, heeft ook de wettelijke transitie een prijs. Het aanpassen van iemands officiële geslachtsregistratie gaat gepaard met kosten voor een deskundigenverklaring, een beoordelend gesprek met een deskundige en het aanvragen van nieuwe identiteitsbewijzen. Gezien de economische positie van trans mensen wegen deze kosten van een transitie nog zwaarder. Daarom is iedere steun in dit proces welkom, en is het belangrijk dat de financiële barrières van een transitie zo veel mogelijk weggenomen worden. Het mag niet zo zijn dat transgender en non-binaire mensen hun officiële geslachtsregistratie niet aanpassen, omdat zij de kosten daarvan niet kunnen betalen. Het hebben van niet-kloppende documenten kan niet alleen confronterend zijn voor de persoon zelf, maar kan ook zorgen voor onveiligheid wanneer mensen zien dat een identiteitsbewijs niet overeenkomt met iemands gender. In het ziekenhuis, als je een pakketje ophaalt en je ID moet

1 LHBT-monitor 2022, De leefsituatie van lesbische, homoseksuele, biseksuele en transgender personen in Nederland, SCP (2022).

tonen, op school of aan de grens: steeds is er angst voor vernedering, discriminatie en uit de kast getrokken worden. Het initiatiefvoorstel is een belangrijke stap om deze problemen te voorkomen. Tastbaar maken van inclusie Het financieel ondersteunen van transgender mensen die hun wettelijke transitie willen uitvoeren is een goede manier om de inclusiedoelen van de gemeente uit te voeren. Arnhem is een regenbooggemeente die zich wil inzetten voor de inclusie van transgender en non-binaire personen. Door dit initiatiefvoorstel uit te voeren laat Arnhem hun burgers zien dat zij willen bijdragen aan het welzijn van hun transgender burgers door onnodige barrières weg te nemen. Daarnaast laten zij aan hun transgender inwoners zien dat zij hen steunen. Het initiatiefvoorstel is daarom niet alleen een belangrijke stap op financieel gebied, maar heeft ook symbolische waarde. Tweede gemeente die dit aanbiedt Arnhem is niet de eerste stad die de financiële kosten wil wegnemen voor mensen die hun officiële geslachtsregistratie willen wijzigen. Zo heeft de buurgemeente Nijmegen eind vorig jaar al een vergelijkbare regeling ingevoerd om de kosten van een administratieve wijziging van iemands geslacht te vergoeden 2. Een vergoedingsregeling vindt dus voldoende steun om uitgevoerd te worden.

Daarnaast kan de stad Arnhem door het uitvoeren van het initiatiefvoorstel naast Nijmegen een van de koplopers zijn in een inclusieve behandeling van transgender en non-binaire inwoners. Transgender Netwerk roept u op om het initiatiefvoorstel aan te nemen. Het voorstel ondersteunt mensen in een kostbaar proces dat vanwege de achtergestelde sociaaleconomische positie van genderdiverse mensen een blokkade kan zijn. Daarnaast is het een goede uitvoering van de inclusieintenties van de gemeente Arnhem, en volgt de stad het voorbeeld van Nijmegen op. Wij kijken uit naar de implementatie van het voorstel.

Met vriendelijke groet,

Remke Verdegem Voorzitter Transgender Netwerk Nederland

Gemeente Nijmegen gaat de kosten vergoeden die te maken hebben met de administratieve wijziging van de geslachtsregistratie, Gemeente Nijmegen (2022), https://www.nijmegen.nl/nieuws/nijmegen-vergoedt-kostenadministratieve-wijziging-geslacht/. 2

1 Schriftelijke inbreng van S. van Loon, d.d. 23-01-2023

Het is moeilijk om de juiste woorden te vinden die het gevoel van destijds het best omschrijven. Zijn deze er überhaupt of is dit iets wat je simpelweg moet voelen om écht te begrijpen? Hoe waardevol zou het zijn als we op een punt komen waarin wat mij is overkomen niemand meer begrijpt, omdat het er simpelweg niet meer is? Dat is waar ik na streef, én dat is de reden dat ik -onderdeel zijnde van InDifferent- u schrijf vanuit het verre Berlijn. Mijn juridische geslachtswijziging was een gevecht tussen trots en verdriet waarvan ik nog steeds niet weet wie wint. Het is het verdriet wat ik weer voel als ik me realiseer dat ik meer dan één jaar heb moeten wachten op iets wat eigenlijk gewoon vanzelfsprekend had moeten zijn - die ‘m’ in mijn paspoort. Naast het feit dat een transitie zorgt voor meer zelfvertrouwen en mogelijkheden, is het ook een rouwproces waarin ik het besef kreeg dat ik veel niet heb kunnen doen. Ik ben nooit die gezonde 17-jarige pubertransman geweest, omdat ik bijvoorbeeld de clubs niet in durfde. Ik wilde niet na vertoning van mijn niet-kloppende paspoort die verwarrende blikken zien. Ik bevond me in mijn eigen coping mechanisme waarin ik probeerde mezelf functionerende te houden in de maatschappij. Herken je het gevoel wanneer je jouw verwarring en pijn in iemand anders ogen ziet, en het voelt alsof je het dan opeens niet meer kan dragen? Dat was ik.

Ik bevond me iets meer dan één jaar in mijn ontwijkingsmechanisme tot het moment dat ik wél met mijn ID de eerste club binnenliep. Het was de trots die ik voor het eerst mocht voelen en het begin werd van mooie ontmoetingen. Ik ben nu twintig jaar oud. Met terugwerkende kracht zie ik wat een simpele en versnelde verandering had kunnen voorkomen. De sociale impact is groter dan ik in eerste instantie dacht. Ik realiseer me dat het bij mij dan nog meevalt. Begrijp me niet verkeerd dat ik gelukkiger ben dan ooit tevoren. Nu was het alleen mijn paspoort, ID en zorgpas die ik moest veranderen. Als het nog langer had geduurd, kon ik mijn schooldiploma en rijbewijs ook aan het rijtje toevoegen. Ik ben bevoorrecht met ouders die deze drie pasjes konden betalen, maar de echte prijs die ik zelf heb moeten betalen is, rouw. Dit zijn mijn woorden die het gevoel van toen, en nog steeds de impact van vandaag beschrijven. Met de tranen die weer over mijn wangen stromen, wil ik u bedanken voor uw tijd. Ik ben intens gelukkig waar ik vandaag de dag mag staan vol imperfectie en levensenergie. Ik was intens bang deze levensenergie te verliezen, maar het vuur is er nog steeds. Ik durf me te laten zien én ik krijg nu prachtige kansen vanuit InDifferent. Voor mij was het nog niet te laat!

19-01-2023 Sem van Loon, inwoner Arnhem.

1 Schriftelijke inbreng van de Stichting NNID, Nederlandse organisatie voor seksediversiteit over initiatiefvoorstel, d.d. 24-01-2023

stichting nnid staddijk 91 6537 tw nijmegen 024-3430000 www.nnid.nl info@nnid.nl kvk 58380043

Gemeente Arnhem Koningstraat 38 Postbus 9029 6800EL Arnhem

triodos bank NL30TRIO0197674828

T.a.v. Griffie Gemeenteraad Arnhem Datum 24 januari 2023 Onderwerp Behandeling initiatiefvoorstel ‘Vergoeding bij wijziging geslachtsregistratie’

Geacht college, geachte gemeenteraad van de gemeente Arnhem, Aanstaande woensdag 25 januari behandelt u het initiatiefvoorstel ‘Vergoeding bij wijziging geslachtsregistratie’, waarmee u transgender en non-binaire personen helpt in het kostbare proces van een sociale en/of medische transitie. Het is hartverwarmend om te lezen hoe u zich inzet voor de diversiteit van al uw bewoners door oog te hebben voor transgender en non-binaire personen die het moeilijk hebben. In deze brief bespreken wij de noodzaak van dit voorstel, spreken we onze steun uit en roepen wij u op om voor dit initiatiefvoorstel te stemmen. Noodzaak vergoeding bij wijziging geslachtsregistratie Niet-kloppende geslachtsregistratie levert pijnlijke en soms gevaarlijke situaties op. Zo kan deze op een fundamenteel niveau ervaren worden als een ontkenning van iemands zijn, van wie iemand is, en zorgen voor herhaaldelijke confrontaties hiermee. Deze confrontaties vinden niet alleen plaats bij het tonen van identificatie, maar ook in oproepen en bij aanheffen op brieven die direct of indirect aan het BRP gekoppeld zijn, zoals van zorgverzekeraars, de overheid, de huisarts en andere zorgverleners.

Wettelijke erkenning van iemands genderidentiteit draagt bij aan veiligheid en vermindert de angst voor vernedering en discriminatie in situaties waarbij om identificatie gevraagd wordt, inclusief alledaagse momenten zoals bij het ophalen van een pakketje. Doordat non-binaire en transgender personen vaak kampen met financiële problemen is het initiatiefvoorstel zeer welkom om deze situaties en ervaringen te voorkomen.1 Ook Transgender Netwerk Nederland bespreekt dit in hun brief (23 januari jl.) aan u: “Genderdiverse mensen kampen met een hogere werkloosheid, zijn vaker en langduriger afhankelijk van uitkeringen, en hebben minder vermogen. Daarnaast valt de helft van de transgender mensen in de laagste inkomenscategorie, terwijl slechts een kwart van de cisgender mensen in deze categorie valt.” Het sociale, medische en wettelijke traject van een transitie brengt veel kosten met zich mee. Het kan en mag niet zo zijn dat deze kosten een drempel zijn voor iemand om te zijn wie die is, een drempel voor diens zelfbeschikkingsrecht en veiligheid. Ook voor een kleine minderheid van intersekse personen, die gebruik maken van de huidige “transgenderwet”, is dit relevant.

Hoewel zij niet transgender zijn, kan er bij geboorte een foutieve inschatting gemaakt zijn van hun te verwachten genderidentiteit, wat relatief vaak voorkomt bij intersekse personen.2 Net als transgender en nonbinaire personen, hebben intersekse personen vaak moeite met rondkomen. Zij hebben een grote kans op het aanlopen tegen sociaal-maatschappelijke problemen door een gebrek aan acceptatie van seksediversiteit in onze maatschappij. Voor bovengenoemde groepen betreft het voorstel dus een welkom steuntje in de rug om te kunnen zijn wie je bent. 1

LHBT-monitor 2022, De leefsituatie van lesbische, homoseksuele, biseksuele en transgender personen in Nederland, SCP (2022). 2 Van der Have, M. J. Misvattingen over intersekse, Op weg naar wettelijke regulering geslachtsbevestigende behandelingen intersekse personen. Stichting NNID, Nederlandse organisatie voor seksediversiteit (2023). Stichting NNID, Nederlandse organisatie voor seksediversiteit

1/2

Gemeente Arnhem: voorop in inclusie Een inclusieve gemeente is voor iedereen belangrijk. Door het initiatiefvoorstel aan te nemen, vervult u een voorbeeldfunctie. U laat zien en brengt in de praktijk dat u zich inzet voor alle inwoners en daarom transgender-inclusie serieus neemt. Deze stap is een inspiratiebron voor andere organisaties en (regenboog)gemeenten, zodat ook zij zich actief in zullen zetten voor de inclusie van lhbtiq+ personen waar dit nodig is. Naast het voorbeeld dat u nu geeft kunnen zij dit doen door bijvoorbeeld de Verklaring van Dordrecht, zoals u reeds gedaan heeft, en de Nederlandse Intersekse Verklaring te ondertekenen. NNID, Nederlandse organisatie voor seksediversiteit, spreekt zich dan ook uit in support van dit voorstel en van de brief van TNN, en roept u op om het initiatiefvoorstel Vergoeding bij wijziging geslachtsregistratie’ te ondersteunen.

Met vriendelijke groet,

Miriam van der Have

Directeur/bestuurder NNID

Stichting NNID, Nederlandse organisatie voor seksediversiteit

2/2

1 Deelnemers rondetafelgesprek (versie 24 januari)

Deelnemers rondetafelgesprek Initiatiefvoorstel "Vergoeding bij wijzigen geslachtsregistratie" 25 januari 2023

Inspreker Ricardo Brouwer Sascha Barents (die/diens/die & hen/hun/hen) Tijn Caro de Jong Rik Berends (die/diens) Julius Thissen

Namens COC midden Gelderland Transistor Indifferent

1 Raadsbrief "Reactie op initiatiefvoorstel ‘Vergoeding bij wijziging geslachtsregistratie’", d.d. 24-01-2023

Aan de leden van de raad

Datum

: 24 januari 2023

Zaaknummer

: 81501

Contactpersoon

: Dion Vreman

Telefoonnummer

: 026 3772507

Onderwerp: Reactie op initiatiefvoorstel ‘Vergoeding bij wijziging geslachtsregistratie’

Geachte voorzitter en leden, Wij stellen u voor kennis te nemen van onze reactie op het initiatiefvoorstel ‘Vergoeding bij wijzigen geslachtsregistratie’ van de fracties van D66, Partij voor de Dieren en GroenLinks. Inleiding Op 21 december hebben wij het initiatiefvoorstel ‘Vergoeding bij wijzigen geslachtsregistratie’ ontvangen. Hierin wordt voorgesteld om de ‘Verordening Maatschappelijke Ondersteuning gemeente Arnhem 2019’ te wijzigen, om zodoende een vergoeding mogelijk te maken van de kosten voor een deskundigheidsverklaring en voor een nieuw identiteitsbewijs bij het wijzigen van de geslachtsregistratie. Reactie op het initiatiefvoorstel Vanuit ons Inclusiebeleid willen we dat iedereen zich vrij kan voelen zichzelf te zijn in Arnhem. Om die reden zijn wij blij met dit initiatiefvoorstel. Want juist voor transpersonen en non-binaire personen is ook de formele bevestiging jezelf te kunnen zijn enorm belangrijk. Als de kosten daarvoor een drempel opwerpen werken wij graag mee aan die drempel weg te nemen. Wel plaatsen we bij de uitvoering enkele kanttekeningen. In het voorstel wordt uitgegaan van financiering vanuit het WMO-budget. Wij merken op dat dit voor de inwoner een drempel kan opwerpen. De toegang tot deze budgetten loopt namelijk via de sociale wijkteams. Daarmee komt het in de hoek van zorg- en hulpverlening terecht en dat kan als stigmatiserend ervaren worden.

Bovendien is nog niet duidelijk of uitvoering via het sociaal wijkteam het meest effectief en efficiënt is. Verder wordt in het voorstel ook de non-binaire doelgroep genoemd. In de bijgevoegde kostenplaatjes wordt daar geen verdere invulling aan gegeven. De kosten zijn daarentegen voor deze doelgroep anders. Voor het aanpassen van het geslacht naar X moet men namelijk altijd via een advocaat naar de rechter en dit kan dus niet direct via de gemeente. Die kosten zijn daarom moeilijker in kaart te brengen en in ieder geval anders dan de genoemde kosten

Eusebiusbuitensingel 53 • Postbus 9029 • 6800 EL Arnhem Telefoon 0800-1809 • www.arnhem.nl

Datum Zaaknummer Pagina

: 24 januari 2023 : 81501 :2

voor transgender personen. Wij stellen daarom voor om de kosten voor een advocaat niet op te nemen in de vergoeding, en voor het overige dezelfde lijn te volgen als voor de transgender personen. Non-binaire personen krijgen daarmee dezelfde vergoeding als transgender personen. Consequenties Neemt de raad dit initiatiefvoorstel aan dan wordt het voorstel verder uitgewerkt en de implementatie voorbereid. Onderzocht zal worden hoe de uitvoering het meest effectief en efficiënt kan worden ingericht. Ook moet bekeken worden hoe de dekking geregeld wordt. Het initiatiefvoorstel gaat uit van de WMO-middelen, maar binnen dit budget is geen structurele dekking voor deze kosten. De periode voor uitwerking en voorbereiding tot de beoogde invoerdatum van 1 april is kort. Uiteraard streeft het college er naar om, zoals gesteld in het voorstel, de vergoeding per 1 april in te voeren. Mocht dit toch niet haalbaar blijken, dan informeert het college de raad eind maart over de voortgang.

Hoogachtend, het college van burgemeester en wethouders van Arnhem, de secretaris, de burgemeester,

J.H. de Baas

A. Marcouch

Eusebiusbuitensingel 53 • Postbus 9029 • 6800 EL Arnhem Telefoon 0800-1809 • www.arnhem.nl

1 Schriftelijke inspraakbijdrage van S. Barents

Betoog initiatiefvoorstel: "Vergoeding bij wijzigen geslachtsregistratie" Mijn naam is Sascha en mijn voornaamwoorden zijn die/diens of hen/hun. Ik ben een van de organisatoren van Transistor. Een maandelijkse bijeenkomst voor trans personen in Willemeen. Ik ben trans nonbinair en heb vorig jaar mijn geslacht verbeterd naar een X. In Nederland en dus ook in Arnhem is gelijke behandeling, onder andere van trans personen en cis personen, de basis van onze democratie. Dat maakt dat het zo belangrijk is dat wij hier vandaag allemaal zijn. Trans personen moeten op dit moment betalen voor een fout die wij zelf niet hebben gemaakt. Bij iedereen wordt bij de geboorte een geslacht geregistreerd. Op die leeftijd is het natuurlijk onmogelijk om hier zelf over te beslissen. Je bent dus afhankelijk van wat je ouders over jou registreren. De meeste mensen, cis personen, hebben geluk. Je bent inderdaad het geslacht dat toen geregistreerd werd. Je hoeft het niet te wijzigen en er dus ook niet voor te betalen. Maar sommige mensen, trans personen, hebben pech. In dat geval word je jarenlang gezien en aangesproken als het geslacht dat je niet bent, want er staat nu eenmaal dat ene lettertje, dat niets zegt over wie je bent. Als je dan eindelijk die fout kan verbeteren, moet je ervoor betalen. Voor je nieuwe identiteitskaart, paspoort, rijbewijs en de deskundigeverklaring.

Als je je geslacht verbetert naar een X en dus ook naar de rechter moet, zoals ik, komen er ook nog eigen bijdrage, griffierecht en uittrekselkosten bij. Dat terwijl trans personen dit geld juist niet kunnen missen. Meer dan de helft, namelijk 52% van de trans personen en zelfs 56% van de trans vrouwen valt in de laagste inkomenscategorie. Van de hele bevolking is dit 27%. Daarnaast hebben trans personen 3 keer zo vaak een bijstandsuitkering. Dit blijkt uit de ‘LHBTI monitor 2022’ van het Sociaal en Cultureel Planbureau. De gemeente Arnhem is sinds 2008 al een regenbooggemeente. Dit betekent dat de gemeente heeft beloofd om zich actief in te zetten voor het verbeteren van de sociale acceptatie, veiligheid en emancipatie van LHBTI personen. De T in LHBTI mag hierin niet achterblijven. De gemeente Arnhem houdt net als ik van LHBTI symbolen, zoals het regenboogzebrapad en regenboogvlaggen tijdens LHBTI-dagen zoals Coming Out Day. Deze symbolen zijn inderdaad belangrijk, maar behouden alleen hun waarde als de boodschap erachter ook in concrete acties is terug te zien. Arnhem is dus een regenboog gemeente en een gemeente in Nederland waar gelijke behandeling zo ontzettend belangrijk is. Door deze regeling aan te nemen, komt dit voor trans personen in de gemeente Arnhem een belangrijke stap dichterbij. Sascha Barents Die/diens/die & hen/hun/hen

1 Schriftelijke inspraakbijdrage van R. Berends

Inspreektekst betreffende “initiatiefvoorstel vergoeding bij wijziging geslachtsregistratie” 25-01-2023 Beste gemeenteraad, Mijn naam is Rik Berends. Ik ben 28 jaar en identificeer mijzelf als non-binair. Mijn gender is fluïde, mijn pronouns/voornaamwoorden zijn die/diens. Ik weet nu een aantal jaar dat ik non-binair ben. Maar eigenlijk wist ik het onbewust al mijn hele leven. Ik kon sommige dingen alleen niet plaatsen. Op de basisschool bijvoorbeeld, met vriendjes en vriendinnetjes. Als ik bevriend was met een jongen, noemde ik ons "vrienden". Als ik bevriend was met een meisje, noemde ik ons "vriendinnen". Ik ben mijn zoektocht naar mijzelf begonnen tijdens mijn studie. Ik heb mijn studie bijna helemaal zelf moeten betalen. Dat betekent dat ik financieel niet erg veel ruimte had. Ik had dus simpelweg geen geld voor het veranderen van mijn geslacht. En ik weet dat ik hier niet alleen in ben. Er zijn veel trans- en non-binaire mensen die dit niet zomaar even kunnen betalen. Denk bijvoorbeeld aan mensen waarvan hun ouders hen niet accepteren en er alleen voor staan, mensen die in armoede leven of zoals ik tijdens mijn studie weinig financiële ruimte had. Daar komen de huidige prijsstijgingen nu nog bij. Het vergoeden van de wijziging van iemands geslachtsregistratie zegt dat iedereen zichzelf moet kunnen zijn, ongeacht je situatie of financiële haalbaarheid.

Ondanks dat ik genderdysforie over delen van mijn lichaam heb, wil ik geen operatieve ingrepen. Ik zou wel heel graag het geslacht op mijn identiteitsbewijs willen wijzigen van ‘man’ naar ‘X’. Maar vanwege de kosten en het traject dat je door moet om je geslacht te veranderen, heb ik op dit moment besloten dat nog niet te doen. Als ik de bijkomende kosten vergoed zou krijgen, zou ik het proces wel aangaan. Niet alleen omdat ik dan niet de hoge kosten hoef te betalen om op papier ook erkend te worden als mijzelf, maar ook omdat ik mij dan door de gemeente gesteund en geaccepteerd voel in het proces. Dat klinkt misschien een beetje vreemd, gesteund en geaccepteerd voelen, maar transen non-binaire mensen hebben vaak al veel mensen die ons niet goed begrijpen en zelfs tegen ons (geslacht) zijn. De lijst met voorbeelden hiervan is oneindig te noemen. Beste raad, om af te sluiten: Ik hoop dat de raad mij en andere trans- en non-binaire mensen ook willen steunen en voor dit initiatiefvoorstel gaan stemmen. Met vriendelijke groet, Rik Berends

1 Schriftelijke inspraakbijdrage van R. Brouwer

Geen toekomst zonder kennis van de geschiedenis. Ik neem u daarom even mee terug in de tijd. Op dinsdag 7 april 1959 werd er in het Gemeenteziekenhuis in deze stad, tegenwoordig bekend als Rijnstate, de eerste transgenderoperatie in Nederland uitgevoerd. Althans: de eerste die boven de radar plaatsvond, in een algemeen ziekenhuis. Bijna 30 jaar na die operatie, in 1987, kwam er een genderpoli in Arnhem. Deze stopte tien jaar later weer om diverse redenen, waaronder het vertrek van de plastisch chirurg, maar de eerste stappen voor transgender personen werden in de stad gezet. Dan naar nu. Het is bijna een jaar geleden dat er voor het eerst in Arnhem een Regenboog Stembusakkoord is gesloten. Dit akkoord is getekend door de zes coalitiepartijen en door de oppositiepartijen CDA en VVD. Een prachtige overgrote meerderheid van de raad die zich ondubbelzinnig wil inzetten voor de rechten en positie van LHBTI+ personen. In het Regenboog Stembusakkoord staan diverse haakjes waar dit initiatiefvoorstel aan hangt. Om de kosten te vergoeden die door de gemeente berekend worden bij de wijziging van de geslachtsaanduiding in overheidsdocumenten, zoals een paspoort en een rijbewijs.

De acht partijen hebben zich gecommitteerd aan een gemeente die inclusief beleid voert, waarbij LHBTI+ personen en belangenorganisaties worden meegenomen bij de beleidsvorming en waarbij aandacht is voor specifieke groepen, waarbij transgender personen expliciet zijn benoemd. De acht partijen committeren zich aan het steunen van potentieel kwetsbare groepen, waar ook transgender personen wederom nadrukkelijk zijn benoemd. Het maakt me dan ook trots als Arnhemmer om te zien dat een aantal van deze partijen de daad bij het woord hebben gevoegd en de verantwoordelijkheid hebben genomen om een initiatiefvoorstel te schrijven. Genderdiverse mensen hebben bijvoorbeeld vaker te maken met werkloosheid, zijn vaker en langduriger afhankelijk van uitkeringen en hebben minder eigen vermogen. Daarnaast valt de helft van de transgender personen in de laagste inkomenscategorie. Ter vergelijking: slechts een kwart van de cisgender mensen valt in deze categorie. De transitie (sociaal, medisch en wettelijk) brengt veel kosten met zich mee. Het kan en mag niet zo zijn dat geld de drempel is voor transgender en non-binaire Arnhemmers om te zijn wie zij zijn. Ik stel er persoonlijk prijs op om niet te veel óver genderdiverse mensen te spreken, maar vooral mét hen. COC Midden-Gelderland schaart zich voor de volle honderd procent achter de schriftelijke inbreng van eerdergenoemden.

Als de gemeenteraad ervoor kiest dit initiatiefvoorstel over te nemen dan doet zij wat zij tijdens de verkiezingen afgelopen maart beloofd heeft aan de LHBTI+ gemeenschap in Arnhem: dit wordt een stad met zo min mogelijk drempels om jezelf te kunnen zijn. Een stad die schouder aan schouder staat met de eigen LHBTI+ inwoners. Een Arnhem voor ons allemaal.

1 Behandelresultaat 25 januari 2023, informatieve & meningsvormende (1) behandeling

BEHANDELRESULTAAT Initiatiefvoorstel "Vergoeding bij wijzigen geslachtsregistratie" 25-1-2023

Initiatiefvoorstel "Vergoeding bij wijzigen geslachtsregistratie"

Initiatiefnemers:

Kemperman (D66), Noomen (GroenLinks), Hogenhout (PvdD)

Portefeuillehouder:

Van de Geijn, Van de Well

Resultaat van bespreking: Aanwezig De raadsleden/fractievolgers Luurssen (FvD), Manders (Arnhem Centraal), Koorn (CDA), Van Engelenburg (VVD), Jansen (CU), De Boef (GroenLinks), Loor (D66), Ait Chrif (PvdA), Snelting (Volt) De fracties van SP, DENK, BurgerBelang Arnhem en de PVV zijn niet aanwezig Verder zijn aanwezig Kemperman (initiatiefnemer - D66), Noomen (initiatiefnemer - GroenLinks) Hogenhout (initiatiefnemer Partij voor de Dieren), Van de Geijn (wethouder), Van de Well (wethouder) Bespreking De raadskamer is gestart met de informatieve fase, deze bestond uit een rondetafelgesprek. Het rondetafelgesprek start met een openingspitch van ongeveer 2-3 minuten van de deelnemers. Vervolgens vindt er een open gesprek plaats tussen de vertegenwoordigers van de fracties en de deelnemers van het rondetafelgesprek. Na afloop concludeert de voorzitter dat de informatieve fase is afgerond. Deelnemers aan het rondetafelgesprek: Inspreker Namens Ricardo Brouwer COC midden Gelderland Sascha Barents Transistor (die/diens/die & hen/hun/hen) Tijn Caro de Jong Indifferent Rik Berends (die/diens) Meningsvormende fase 1 Er worden door de raadskamers vragen gesteld aan de indieners van het voorstel en het college. De vragen aan de initiatiefnemers worden beantwoord, waarbij wordt toegezegd dat op de vraag van Arnhem Centraal over de kosten later wordt teruggekomen.

In verband met de tijd kan niet worden gestart met de beantwoording van de vragen aan het college. Conclusie De voorzitter heeft aan het einde van de bespreking geconcludeerd dat de informatieve fase is afgerond. Er is een start gemaakt met de meningsvormende fase 1. Het voorstel zal worden doorgeleid naar een vervolg behandeling van de fase M1, waarbij zal worden gestart met de beantwoording vanuit het college in de eerste termijn. De raadsadviseur,

De voorzitter,

M. Piscaer

M. Simonis

2.LF 18.45 uur - 20.15 uur: Agenderingsverzoek "Rapport Inspectie J&V terroristenafdeling” 1 Behandeladvies 25 januari 2023

Titel/onderwerp:

Agenderingsverzoek “Rapport Inspectie J&V terroristenafdeling”

Raadsadviseur:

Petra Wielaard

Telefoonnr:

3774836

Van: Portefeuillehouder:

Maref (VVD) Marcouch

Ambtenaar: Telefoonnr: E-mailadres:

N. Verhoeven

Doel activiteit Toelichting

petra.wielaard@arnhem.nl

nick.verhoeven@arnhem.nl

Agenderingsverzoek (informerend en controlerend) Naar aanleiding van de raadsbrief “Rapport Inspectie Justitie en Veiligheid terroristenafdelingen” van 20 december 2022 heeft de fractie van de VVD vragen aan het college. Het dagelijks bestuur van de Agendacommissie heeft het verzoek beoordeelt en geconcludeerd dat het voldoende schriftelijke is gemotiveerd en concrete vragen aan het college bevat. De agendering stelt de raadskamer in de gelegenheid om de bevindingen van de Inspectie met de portefeuillehouder te bespreken. In het verzoek zijn de volgende vragen opgenomen: 1. Wat is het risico voor de stad, maar zeker de buurt waar deze ex-gedetineerden komen te wonen en wat doen we om de veiligheid van de bewoners te garanderen? Wij begrijpen dat niet alle maatregelen vanwege de veiligheid kunnen worden gedeeld, maar stellen het wel op prijs als het college dat wat wel gedeeld kan worden in de beantwoording opneemt. 2. Hoe gaat het college voorkomen dat deze ex-gedetineerden die bezig waren met het voorbereiden van een terroristische aanslag nu na vrijlating andere jongeren (online) kunnen beïnvloeden. 3.

Waarom krijgen deze personen geen vaste verblijfplek toegewezen in afwachting van hun uitzetting? En hoe gaat de gemeente om met het delen van informatie over deze ex-gedetineerden die zich na vrijlating naar andere gemeenten kunnen verplaatsen en daar verblijven, in het licht van de wetten rondom de bescherming van persoonsgegevens en welke procedures zijn er voor het verzamelen en delen van deze informatie met andere gemeenten? Achtergrond Verdachten van en veroordeelden voor een terroristisch misdrijf komen in Nederland op een terroristenafdeling (TA) van de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) terecht. Dit gebeurt om te voorkomen dat zij andere gedetineerden binnen de gevangenis beïnvloeden met hun denkbeelden. In Nederland zijn er drie penitentiaire inrichtingen (PI’s) met terroristenafdeling: PI Vught en PI Rotterdam, locatie De Schie en PI Zwolle. De afdelingen zijn klein en overzichtelijk met groepen van ongeveer vijf gedetineerden. De begeleiding is intensiever dan op reguliere afdelingen en er zijn meer veiligheidsvoorschriften. Meer achtergrondinformatie is te lezen in de factsheet ‘Terroristenafdeling’ van de Dienst Justitiële Inrichtingen van het Ministerie van Justitie en Veiligheid.

Voorgesteld resultaat van de

Bespreking agenderingsverzoek

bespreking Spreekrecht publiek

Ja

Behandeladvies

Debat met portefeuillehouder(s) -

Iedere fractie heeft twee termijnen, waarin meningen kunnen worden verkondigd of politieke vragen kunnen worden gesteld. Bij een agenderingsverzoek krijgen de indiener van het verzoek (de heer Maref van de fractie VVD) als eerste het woord in de eerste termijn.

-

De portefeuillehouder reageert na de termijn van de raad als alle fracties aan het woord zijn geweest en beantwoordt de vragen, waarbij antwoorden kunnen worden samengevoegd zodat herhaling van vrijwel overeenkomstige punten achterwege blijft. De voorzitter ziet erop toe dat de beantwoording van de wethouder ter zake is.

-

Interrupties (in de vorm van een korte vraag of opmerking zonder inleiding) zijn in alle termijnen toegestaan. Zoals altijd kan de voorzitter interrupties beperken.

Bijlagen Agenderingsverzoek “Ex-gedetineerden van de terroristenafdeling in vrijheid zonder geldige papieren”. Raadsbrief "Rapport Inspectie Justitie en Veiligheid terroristenafdelingen", d.d. 21-12-2022 Bijlage 1 - Brief ministers aan Tweede Kamer over rapport Inspectie J&V terroristenafdelingen Bijlage 2 - Rapport Inspectie J&V terroristenafdelingen Factsheet Terroristenafdeling van de Dienst Justitiële Inrichtingen

1 Agenderingsverzoek "Ex-gedetineerden van de terroristenafdeling in vrijheid zonder geldige papieren" van de fractie VVD

Agenderingsverzoek: Ex-gedetineerden van de terroristenafdeling in vrijheid zonder geldige papieren In de raadsbrief "Rapport Inspectie Justitie en Veiligheid terroristenafdelingen" van 21 december 2022 wordt verwezen naar het "Vervolgonderzoek naar de terroristenafdelingen in Nederland", verzonden aan de Tweede Kamer op 21 november jl. Arnhem (met Rotterdam) heeft de grootste opgave in het land om ex-gedetineerden van de terroristenafdelingen weer te laten re-integreren in de samenleving. Er zijn momenteel zo’n tien personen uit Arnhem die op de terroristenafdeling zijn geplaatst dan wel onlangs zijn vrijgelaten. Op dit moment heeft Arnhem drie personen wiens Nederlanderschap is ingetrokken maar die niet kunnen worden uitgezet. Daardoor is momenteel de facto sprake van een persoon die geen perspectief heeft in ons land maar hier wel verblijft. Doordat bij deze personen hun Nederlandse nationaliteit is ingetrokken hebben ze geen recht op een woonadres en ook geen toegang tot andere diensten waarmee we normaal gesproken mensen proberen terug te begeleiden in de samenleving. VVD Arnhem wil graag meer informatie over hoe het college van B&W in Arnhem omgaat met deze situatie. Graag willen wij hierover in gesprek met de gemeenteraad en de burgemeester en hebben we de volgende vragen: 1.

Wat is het risico voor de stad, maar zeker de buurt waar deze ex-gedetineerden komen te wonen en wat doen we om de veiligheid van de bewoners te garanderen? Wij begrijpen dat niet alle maatregelen vanwege de veiligheid kunnen worden gedeeld, maar stellen het wel op prijs als het college dat wat wel gedeeld kan worden in de beantwoording opneemt. 2. Hoe gaat het college voorkomen dat deze ex-gedetineerden die bezig waren met het voorbereiden van een terroristische aanslag nu na vrijlating andere jongeren (online) kunnen beïnvloeden. 3. Waarom krijgen deze personen geen vaste verblijfplek toegewezen in afwachting van hun uitzetting? En hoe gaat de gemeente om met het delen van informatie over deze ex-gedetineerden die zich na vrijlating naar andere gemeenten kunnen verplaatsen en daar verblijven, in het licht van de wetten rondom de bescherming van persoonsgegevens en welke procedures zijn er voor het verzamelen en delen van deze informatie met andere gemeenten? Namens de fractie van VVD Arnhem Rebin Maref Bijlage raadsbrief: https://arnhem.bestuurlijkeinformatie.nl/Reports/Document/39945bd0-743f-435e-bfbda38494af2c4d?documentId=3716d66c-b5e5-470c-afcc-d2ca8c940c9d

1 Raadsbrief "Rapport Inspectie Justitie en Veiligheid terroristenafdelingen", d.d. 21-12-2022

Aan de gemeenteraad

Datum

: 20 december 2022

Zaaknummer

: 713876

Contactpersoon

: Nick Verhoeven

Telefoonnummer

: 026 377

Onderwerp: Rapport Inspectie Justitie en Veiligheid terroristenafdelingen

Geachte voorzitter en leden, Wij stellen u voor kennis te nemen van het rapport “Vervolgonderzoek naar de terroristenafdelingen in Nederland” van de Inspectie Justitie en Veiligheid (verder: de Inspectie). Inleiding Op 21 november jl. verzonden de minister voor Rechtsbescherming, de minister van Justitie en Veiligheid en de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid dit rapport aan de Tweede Kamer. Wij achten dit rapport van belang voor uw raad, omdat Arnhem (met Rotterdam) de grootste opgave heeft in het land om ex-gedetineerden van de terroristenafdelingen (verder: TA-gedetineerden) weer te laten reintegreren in de samenleving. Er zijn momenteel zo’n tien personen uit Arnhem die op de terroristenafdeling zijn geplaatst dan wel onlangs zijn vrijgelaten. De straffen die deze gedetineerden hebben gekregen variëren sterk en dus komt om de zoveel tijd iemand vrij die re-integreert in Arnhem. Daarbij kan de motivatie om weer deel te nemen aan de maatschappij sterk verschillen van persoon tot persoon. Vanwege de bovengenoemde opgave heeft de Inspectie Arnhem betrokken bij dit onderzoek en heeft de Inspectie onze radicaliseringsexpert gesproken.

Rapport Inspectie J&V terroristenafdelingen De Inspectie concludeert dat de gemeenten met de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI), Reclassering Nederland (RN) en Het Nederlands Instituut voor Forensische Psychiatrie en Psychologie (NIFP) sinds het vorige inspectieonderzoek naar de terroristenafdelingen diverse maatregelen hebben getroffen die de taakuitvoering ten goede zijn gekomen. Dit geldt met name voor de opvolging van de aanbevelingen die de samenwerking voor re-integratie van de TA-gedetineerden moeten borgen. Wel ziet de Inspectie nog aandachtspunten in het gebruik van het instrument voor de risico-inschatting en de aansluiting van het opleidingsaanbod aan de behoefte van de functionarissen en de uitdagende populatie. De ministers geven in hun reactie op het rapport aan deze aandachtspunten te zullen meenemen in de continue aanscherping van hun beleid. De Inspectie ziet ook dat bepaalde politieke en beleidsmatige keuzes veilige re-integratie van TAgedetineerden bemoeilijken. Zo maken TA-gedetineerden van wie de Nederlandse nationaliteit is

Eusebiusbuitensingel 53 • Postbus 9029 • 6800 EL Arnhem Telefoon 0800-1809 • www.arnhem.nl

Datum Zaaknummer Pagina

: 20 december 2022 : 713876 :2

afgenomen (artikel 14 Rijkswet op het Nederlanderschap) en die geen verblijfsrecht meer hebben, geen aanspraak op sociale voorzieningen en zij mogen niet resocialiseren in de Nederlandse samenleving. Dit geldt alleen voor TA-gedetineerden met een dubbele nationaliteit, omdat alleen in die gevallen de Nederlandse nationaliteit kan worden afgenomen. Deze personen kunnen niet altijd daadwerkelijk worden uitgezet, bijvoorbeeld omdat de humanitaire situatie in het betreffende land dit niet toelaat (Syrië is een voorbeeld). Het gebrek aan perspectief is negatief van invloed op met name de inspanningen van betrokken ketenpartners om een veilige re-integratie van TA-gedetineerden in onze samenleving te realiseren. De Inspectie waarschuwt dat bij vrijlating zonder uitzettingsmogelijkheden risico’s optreden voor de nationale veiligheid. De ministers wijzen in hun reactie op het rapport op de partners uit de veiligheids- en vreemdelingenketen die zicht houden op deze (ex-)gedetineerden en zich inzetten om de risico’s voor de nationale veiligheid te mitigeren.1 Consequenties In Arnhem doen we er alles aan om zo goed mogelijk zicht te houden op en begeleiding te bieden aan TA-gedetineerden die hun Nederlanderschap kwijt zijn, maar hier (nog) wel leven.

Al geruime tijd voor hun vrijlating staan wij in contact met het Multidisciplinair Afstemmingsoverleg Resocialisatie (MAR), onderdeel van DJI. Het MAR voert regie bij het opstellen van een op maat gemaakt plan van aanpak, gericht op een zo goed mogelijke resocialisatie van TA-gedetineerden die binnen afzienbare tijd vrijkomen. Bij het opstellen van dit plan van aanpak vervullen wij als gemeente een cruciale rol. Na de vrijlating hebben we intensief contact met zowel de betrokkene zelf als met de zorg- en veiligheidspartijen in en buiten de stad, waaronder de politie, het Openbaar Ministerie en Reclassering Nederland. Het belangrijkste doel is het waarborgen van de veiligheid van Arnhem en haar inwoners. Daarnaast bieden we begeleiding aan de betrokkene. Ook voor Arnhem is de bovenstaande bevinding over het gebrek aan perspectief voor personen wiens Nederlanderschap is ingetrokken maar die niet kunnen worden uitgezet een aandachtspunt. Er zijn op dit moment in Arnhem drie gevallen die geraakt worden of mogelijk zullen worden door deze problematiek. Eén persoon is inmiddels vrij en kan in theorie worden uitgezet, maar daarbij stuiten we tot nog toe op terughoudendheid bij het andere land om een ex-terrorismeveroordeelde op te nemen. Daardoor is momenteel de facto sprake van een persoon die geen perspectief heeft in ons land maar hier wel verblijft.