Agendabundel

Bundel van de Politieke Avond van 12 mei 2021

Agenda bijlagen Raadskamerindeling 12 mei 2021 Stemmingen 12 mei 2021 Getekende besluitenlijst PA 12 mei 2021 1

18.00 uur - 19.30 uur: Technische bijeenkomst m.b.t. "Perspectiefnota 2022-2025, Turap I en de Jaarstukken 2020" Fase: informatief (technische bijeenkomst) Behandeladvies 12 mei 2021, informatieve behandeling Programma Technische bijeenkomst 12 mei Raadsvoorstel "Perspectiefnota 2022-2025" Bijlage - Perspectiefnota 2022-2025 Raadsvoorstel "Turap-1 2021" Bijlage 1 - Turap-1 2021 Bijlage 2 - Begrotingswijziging 21004OW043 Raadsvoorstel "Jaarstukken 2020 (inclusief Financiële Jaarrapportage Projecten 2020)" Bijlage 1 - Jaarstukken 2020 Bijlage 2 - Controleverklaring jaarstukken 2020 Bijlage 3 - Accountantsverslag 2020 Deloitte Bijlage 4 - Reactie college Accountantsverslag Bijlage 5 - Begrotingswijziging resultaatbestemming Bijlage 6 - Begrotingswijziging Zuidelijke binnenstad Participatie en de Perspectiefnota Raadsbrief Uitvoering moties 'Realistischer inschatten nieuw beleid (20M209G)' en 'Anticyclisch investeren, anticyclisch sparen (20M255)

1.1.WG

1.2.RS

Thema: Meedoen Locatie: Walburgis Programma's jaarstukken/ Turap: S01 Veiligheid, S04 Onderwijs, S06 Participatie en armoedebestrijding, S07 Zorg, S08 Welzijn en inclusie, S09 Gezondheid en sport Thema: Wonen Locatie Rijnstroom

1.3.BZ

Programma's jaarstukken/ Turap: S02 Bereikbaarheid, S10 Klimaat en energie, S11 Ruimtelijke ontwikkeling, S12 Wonen en leefomgeving Thema: Genieten Locatie: Burgerzaal

1.4.LF/A

Programma's jaarstukken/ Turap: S03 Economie, S05 Cultuur Thema: Open en verantwoord besturen Locaties: Landgoed/Festival & Atelier

2.RZ 3 4 4.1.RZ

Programma's jaarstukken/ Turap: S00 Bestuur, dienstverlening en financien 18.45 uur - 19.30 uur: Rondvraag en mededelingen Locatie: Raadzaal 19.30 uur - 19.45 uur: Pauze 19.45 uur - 20.45 uur: Informatieve & meningsvormende vergadering Begrotingswijziging en wijziging verordening afvalstoffenheffing ten gevolge van stoppen met Diftar

Fase: informatief & meningsvormend (1) Locatie: Raadzaal Dossier 2715 voorblad Behandeladvies 12 mei 2021, informatieve & meningsvormende (1) behandeling Raadsvoorstel "Begrotingswijziging en wijziging verordening afvalstoffenheffing ten gevolge van stoppen met Diftar" Bijlage 1 - Begrotingswijziging Bijlage 2 - Wijziging van de Verordening op de heffing en de invordering van afvalstoffenheffing 2021 Bijlage 3 - Verordening op de heffing en de invordering van afvalstoffenheffing 2021-1 Getekend raadsbesluit - "Stoppen met betalen per afvalzak, containers van het slot, en zorgen dat er weer een normale afvalzak in past" Raadsbrief - Informeren over vervolgtraject na raadsbesluit 'Stoppen met het betalen per afvalzak (DIFTAR)', d.d. 06-04-2021 Brief inwoner inzake "Afvalstoffenheffing" Beantwoording Art. 44-vragen inzake Cijfers afval en consequenties naar de toekomst Schriftelijke inspraakreactie van dhr. Schreur, stichting Groene Vos Schriftelijke inspraakreactie van mw.T. Chabot Schriftelijke inspraakreactie van dhr. I. van der Deen Behandelresultaat 12 mei 2021, informatieve & meningsvormende (1) behandeling 4.2.LF

Gebiedsvisie Merwedeterrein Fase: meningsvormend (1) Locatie: Landgoed/Festival Dossier 2450 voorblad Behandeladvies 12 mei 2021, meningsvormende (1) behandeling Raadsvoorstel "Gebiedsvisie Merwedeterrein" Bijlage 1 - Gebiedsvisie Merwedeterrein Bijlage 2 - Reactiedocument met verzamelde reacties op concept visie inclusief beantwoording Schriftelijke bijdrage van ProRail inzake "Vooraankondiging rondetafelgesprek Gebiedsvisie Merwedeterrein" Schriftelijke bijdrage van dhr. H. Vos Schriftelijke bijdrage Huurdersvereniging Woonwagenbewoners Arnhem Schriftelijke bijdrage mw. R. Brandt Schriftelijke bijdrage dhr. M. Jansen Schriftelijke bijdrage dhr. G. Aydemir Schriftelijke bijdrage dhr. R. Voerman Lijst van deelnemers aan rondetafelgesprek Behandelresultaat 21 april 2021, informatieve behandeling Behandelresultaat 12 mei 2021, meningsvormende (1) behandeling

4.3.WG

Regionaal Programma Werklocaties 2021-2024 Fase: meningsvormend (2) Locatie: Walburgis Dossier 2638 voorblad Behandeladvies 12 mei 2021, meningsvormende (2) behandeling motie "Een complete monitor voor de breedte van de opgaven" (21M57) van de fracties GroenLinks en Partij voor de Dieren motie "Stop de verdozing van het landschap rondom Arnhem" (21M59) van de fracties SP en Partij voor de Dieren motie "Intensief ruimtegebruik op werklocaties, een zaak van permanente aandacht" (21M68) van de fracties Partij voor de Dieren en CDA Raadsvoorstel "Regionaal Programma Werklocaties 2021-2024" Bijlage 1 - RPW 2021-2024 Bijlage 2 - Advies Ecorys benutten ontwikkelruimte RPW Arnhem-Nijmegen

Bijlage 3 - Advies Ecorys invulling en beoordeling XXL-logistiek Bijlage 4 - Reactienota concept Regionaal Programma Werklocaties inzake de totstandkoming RPW 2021-2024 Bijlage 5 - Eindrapport Ontwikkelkaart XXL logistiek Posad Maxwan Aanvullende bijlage 1 bij rapport Posad Maxwan over DocksNLD Behandelresultaat 21 april 2021, informatieve & meningsvormende (1) behandeling Memo van wethouder van Dellen inzake "Toezeggingen 21 april", d.d. 22-04-2021 Raadskameradvies t.b.v. de besluitvormende behandeling op 26-05-2021 5 6 6.1 6.2 6.3

20.45 uur - 21.00 uur: Pauze 21.00 uur - 23.15 uur: Besluitvormende vergadering Locatie: Raadzaal Opening en mededelingen Vaststellen van de agenda en spreektijdverdeling Vaststellen van de concept-besluitenlijst van de vergadering van 31 maart 2021 Getekend raadsbesluit Raadsvoorstel "Vaststellen van de concept-besluitenlijst van de vergadering van 31 maart 2021" Besluitenlijst van 31 maart 2021

6.4

Ingekomen stukken en ter inzage gelegde stukken voor de gemeenteraad Getekend raadsbesluit Raadsvoorstel "Vaststellen van de lijst van ingekomen stukken voor de raadsvergadering van 12 mei 2021" Lijst van Ingekomen stukken (8 april tot en met 21 april 2021)

7 7.1

Onderwerpen direct ter besluitvorming Bekrachtiging geheimhouding Financiële Jaarrapportage Projecten 2020 Getekend raadsbesluit Raadsvoorstel "Bekrachtiging geheimhouding Financiële Jaarrapportage Projecten 2020"

7.2

Bekrachtiging geheimhouding Reserveringsovereenkomst (moskee Fluvium-Zuid) Getekend raadsbesluit Raadsvoorstel "Bekrachtiging geheimhouding Reserveringsovereenkomst" (moskee Fluvium-Zuid)

7.3

Vaststellen: Wijziging Verordening Individuele Studietoeslag Dossier 2683 voorblad Getekend raadsbesluit Raadskameradvies t.b.v. de besluitvormende behandeling op 12-05-2021 Raadsvoorstel "Individuele Studietoeslag (IST)"

8 8.1

Onderwerpen welke voor debat en besluitvorming worden voorgedragen Vaststellen: Zienswijze begroting 2022 VGGM Dossier 2701 voorblad Getekend raadsbesluit Getekende zienswijzebrief Raadskameradvies t.b.v. de besluitvormende behandeling op 12-05-2021 Aangenomen amendement "Investeren in publieke gezondheid" (21A18) van de fracties ChristenUnie en D66 Aangenomen motie "Investeren in preventie en publieke gezondheid loont" (21M52g) van de fracties D66 en ChristenUnie Raadsvoorstel "Zienswijze begroting 2022 VGGM" Bijlage 1 - Aanbiedingsbrief VGGM Bijlage 2 - Begroting en Kaders 2022 VGGM Bijlage 3 - Concept Zienswijzebrief

8.2

Debatverzoek "Moties over winsten en markt in de zorg niet uitgevoerd" Debatverzoek "Moties over winsten en markt in de zorg niet uitgevoerd" van de fractie SP Verworpen motie "Van treurnis" (21M61) van de fractie SP

Raadsbrief "Afdoen 3 moties inzake toezicht en marktwerking zorg", d.d. 09-06-2020 Bijlage 1 - Aangenomen motie "Stop de gevolgen van markt in de zorg" (20M15) Bijlage 2 - Aangenomen motie "Genoeg capaciteit om zorgfraude op te sporen" (20M16) Bijlage 3 - Aangenomen motie "Geld voor zorg moet naar zorg, niet naar winsten" (20M17) 8.3

Debatverzoek "Wijziging bestemming bouwkavel A in Fluvium Zuid" Dit onderwerp is niet behandeld tijdens de Politieke Avond van 12 mei jl. en zal in een volgende vergadering aan de orde komen. Debatverzoek "Wijziging bestemming bouwkavel A in Fluvium Zuid" van de fracties VVD en Arnhem Centraal Agenderingsverzoek "Wijziging bestemming bouwkavel A in Fluvium Zuid" van de fractie VVD Brief STAB aan college "Mogelijk bestemmingswijziging bedrijfskavel Westervoortsedijk" d.d. 15-09-20 Raadsbrief "Besluit tot het voorbereiden van de ontwikkeling van een moskee in Fluvium Zuid" d.d. 1606-2020 Raadsbrief "Reserveringsovereenkomst Moskee Fluvium Zuid en start bestemmingsplanprocedure" d.d. 19-01-2021 TOV Arnhem - Reactie op Agenderingsverzoek d.d. 05-02-21 Brief OKA inzake " Geen herbestemming van schaarse bedrijfsgrond" d.d. 28-09-2020 Persbericht Raad van Kerken inzake Moskee Westervoortsedijk Arnhem d.d. 28-10-2020 Inlichtingenverzoek van de SP fractie over ontwikkeling moskee Fluvium-Zuid d.d. 28-02-2021 Bijlage bij het inlichtingenverzoek: Bezwaarschrift tegen Wob-besluit 13-01-2021 (incl. bijlagen) 41496437-8922 Schriftelijke inbreng dhr. T. Iniguez Schriftelijke inbreng dhr. S. Hansen Schriftelijke inbreng dhr. J. Donkerbroek Schriftelijke inbreng dhr. C. van Essen Schriftelijke inbreng dhr. B.

van Meer Schriftelijke inbreng Islamitische Unie Schriftelijke inbreng Turks Platform Arnhem (TPA) Schriftelijke inbreng Burak Ozyurek (PT Arnhem / We prep) Schriftelijke inbreng dhr. H. Geçol (UID Nederland afd. Arnhem) Schriftelijke inbreng dhr. G. Aydemir (Türkiyem Moskee) Schriftelijke inbreng Garage Bilal Schriftelijke inbreng dhr. F. Bovenlander (Van Wijnen Arnhem) Schriftelijke inbreng I. Gunay (Turks Cultureel en Educatief Centrum Hoca Ahmed Yesevi) Schriftelijke inbreng Islamitische culturele centrum Bosniak Arnhem Schriftelijke inbreng M. El Haddad Schriftelijke inbreng Vereniging Bektasli Schriftelijke inbreng Bouwbedrijf Alptekin Schriftelijke inbreng dhr. J. van Schaik Lijst deelnemers rondetafelgesprek WOB verzoek Fluvium Zuid Behandelresultaat 3 maart 2021 Beantwoording brief aan StAB Beantwoording brief aan OKA Inspraakreactie Islamitische Unie Arnhem - Wij zijn niet tegen een moskee maar niet hier d.d. 10-052021 Raadsbrief met beantwoording Verzoek om inlichtingen artikel 169_ derde lid van de Gemeentewet over Ontwikkeling moskee in Fluvium Zuid van fractie SP Beantwoording Inlichtingenverzoek van de SP fractie over ontwikkeling moskee Fluvium

8.4

Vaststellen: "Nota's reserves en voorzieningen en investeren, waarderen en afschrijven" in samenhang met vaststellen: "Wijziging verordening beleid en beheer"

Dit onderwerp is niet behandeld tijdens de Politieke Avond van 12 mei jl. en zal in een volgende vergadering aan de orde komen. Raadskameradvies t.b.v. de besluitvormende behandeling op 12-05-2021 amendement "Bestedingsplannen bestemmingsreserves" (21A19) van de fractie D66 motie "Kappen en dunnen bomen in begroting" (21M56) van de fracties D66 en Partij voor de Dieren Memo van wethouder Paping inzake "Aanvullende informatie raadsvoorstel", d.d. 09-04-2021 Raadsvoorstel "Vaststellen nota's reserves en voorzieningen en investeren, waarderen en afschrijven" Bijlage 1 - Nota reserves en voorzieningen gemeente Arnhem Bijlage 2 - Nota investeren, waarderen en afschrijven gemeente Arnhem Raadsvoorstel "Wijziging verordening financieel beleid en beheer" Bijlage - Geconsolideerde versie van de verordening financieel beleid en beheer

Agenda bijlagen 1 Raadskamerindeling 12 mei 2021

Raadskamerindeling Politieke Avond 12 mei 2021 Walburgis/Rijnstroom/Burgerzaal/Landgoed/Festival/Atelier

Raadzaal

18.00 uur - 19.30 uur (90) Technische bijeenkomst m.b.t. "Perspectiefnota 2022-2025, Turap I en de Jaarstukken 2020"

18.45 uur - 19.30 uur (45) Rondvraag en Mededelingen

Pauze: 15 minuten Raadzaal 19.45 uur - 20.45 uur (60) Begrotingswijziging en wijziging verordening afvalstoffenheffing ten gevolge van stoppen met Diftar (i/m1)

Landgoed/Festival

Walburgis

19.45 uur - 20.45 uur (60)

19.45 uur - 20.45 uur (60)

Gebiedsvisie Merwedeterrein (m1)

Regionaal Programma Werklocaties 20212024 (m2)

Pauze: 15 minuten Raadzaal 21.00 uur - 23.15 uur - Besluitvormende vergadering 6.1 6.2 6.3 6.4 7 7.1 7.2 7.3 8 8.1 8.2 8.3 8.4

Opening en mededelingen Vaststellen van de agenda en spreektijdverdeling Vaststellen v/d concept-besluitenlijst v/d vergadering van 15 maart 2021 Ingekomen stukken en ter inzage gelegde stukken voor de gemeenteraad Onderwerpen direct ter besluitvorming Bekrachtiging geheimhouding Financiële Jaarrapportage Projecten 2020 Bekrachtiging geheimhouding Reserveringsovereenkomst (moskee FluviumZuid) Vaststellen: Wijziging Verordening Individuele Studietoeslag Onderwerpen welke voor debat en besluitvorming worden voorgedragen Vaststellen: Zienswijze begroting 2022 VGGM Debatverzoek "Moties over winsten en markt in de zorg niet uitgevoerd" Debatverzoek "Wijziging bestemming bouwkavel A in Fluvium Zuid’ Vaststellen: "Nota's reserves en voorzieningen en investeren, waarderen en afschrijven" in samenhang met vaststellen: "Wijziging verordening beleid en beheer"

1 Stemmingen 12 mei 2021

1 Getekende besluitenlijst PA 12 mei 2021

GEMEENTE

Arnhem ^ BESLUITENLIJST VAN DE VERGADERING VAN DE RAAD VAN DE GEMEENTE ARNHEM OP WOENSDAG 12 MEI 2021 De voorzitter: de heer Marcouch De raadsgriffier: de heer Kersten Aanwezig de leden: mevrouw Andeweg (D66), de heer Aydemir (DENK Verenigd Arnhem), de heer Becker (Christenunie), de heer Bouma (PvdA), de heer Qetinta§ (SP), de heer Coenders (Groenünks), de heer Combée (WD), de heer Dayioglu (GroenLinks), de heer Dilekgi (DENK Verenigd Arnhem), mevrouw van Dillen (CDA), mevrouw Dobbe (SP), de heer Elfrink (SP), de heer Eliëns (Partij voor de Dieren), mevrouw Eppich (WD), mevrouw Gemici (GroenLinks), de heer Greving (PvdA), de heer De Groot (Partij voor de Dieren), de heer Henzen (PW), de heer Hutten (CDA), de heer Van Iperen (D66), mevrouw Kalthoff (WD), de heer Kraaijenbrink (Arnhem Centraal), de heer Van der Laak (Arnhem Centraal), de heer Van der Loo (GroenLinks), de heer Loor (D66), de heer Loos (WD), mevrouw Manders (Arnhem Centraal), de heer Maref (WD), mevrouw Navis (GroenLinks), mevrouw Nede (Christenunie), mevrouw Van Ommen (D66),mevrouw Pape (WD), de heer Prinsen (GroenLinks), mevrouw Simonis (GroenLinks), de heerVenhoek (D66), de heer Visser (PvdA), mevrouw De Vries (PvdA), de heerWiggers (Arnhemse Ouderen Partij)

Afwezig: de heer Verheij (PW) Begintijd vergadering : 21.00 uur Eindtijd vergadering : 23.05 uur

BESLUITEN: Agendapunt:

6.3 Vaststellen van de concept-besluitenlijst van de vergadering van 31 maart 2021

Het voorstel is met algemene stemmen aangenomen,

6.4 Ingekomen stukken en ter inzage gelegde stukken voor de gemeenteraad

Het voorstel is met algemene stemmen aangenomen,

7.1 Bekrachtiging geheimhouding Financiële Jaarrapportage Projecten 2020

Het voorstel is met algemene stemmen aangenomen.

7.2 Bekrachtiging geheimhouding Reserveringsovereenkomst (moskee Fluvium-Zuid)

Het voorstel is met 31 stemmen voor en 7 stemmen tegen aangenomen.

7.3 Vaststellen: Wijziging Verordening Individuele Studietoeslag

Het voorstel is met 35 stemmen voor en 3 stemmen tegen aangenomen.

8.1 Vaststellen: Zienswijze begroting 2022 VGGM

Het amendement "Investeren in publieke gezondheid" (21A18) van de fracties Christenunie en D66 is met 27 stemmen voor en 11 stemmen tegen aangenomen. De motie "Investeren in preventie en publieke gezondheid loont" (21M52) van de fracties D66 en Christenunie is met 25 stemmen voor en 13 stemmen tegen aangenomen. Het voorstel is met algemene stemmen aangenomen.

8.2 Debatverzoek "Moties over winsten en markt in de zorg niet uitgevoerd"

De motie "Van treurnis" van de fractie SP is met 14 stemmen voor en 24 stemmen tegen verworpen.

De raadsgriffier,

De voorzitter,

1 18.00 uur - 19.30 uur: Technische bijeenkomst m.b.t. "Perspectiefnota 2022-2025, Turap I en de Jaarstukken 2020" 1 Behandeladvies 12 mei 2021, informatieve behandeling

Titel/onderwerp:

"Technische bijeenkomst m.b.t. Perspectiefnota 20222025, Turap I en de Jaarstukken 2020"

Raadsadviseur:

K. Vons

Telefoonnr:

377 4087

Van: Portefeuillehouder:

College R. Paping

Ambtenaar: Telefoonnr: E-mailadres:

Herlinde Lokhorst /Natasja Bouwman 0631102218/ 0640678005 Herlinde.Lokhorst@arnhem.nl/ Natasja.Bouwman@arnhem.nl

Doel activiteit

Informerend (I); Technische bijeenkomst m.b.t. Perspectiefnota 2022-2025, Turap I en de Jaarstukken 2020 Het college biedt de raad 3 raadsvoorstellen aan te weten de Perspectiefnota 20222024, de Jaarstukken 2020 ( incl. de geheime FJP) en de Turap I.

Toelichting

Katinka.vons @arnhem.nl

Om de raadsleden en fractievolgers de mogelijkheid te geven zich ambtelijk te laten informeren heeft het college, naast de gebruikelijke schriftelijke technische vragenronde, een fysieke bijeenkomst georganiseerd voor de raad. De raadsleden en fractievolgers wordt de mogelijkheid geboden op het stadhuis hun technische vragen m.b.t. Perspectiefnota 2022-2024, de Jaarstukken 2020 ( incl. de geheime FJP) en de Turap I aan de aanwezige ambtenaren te stellen.

Programma Technische bijeenkomst 12 mei 18.00 - 19.30 uur In Walburgis, Rijnstroom, Burgerzaal, Landgoed Festival en Atelier Uitgangspunten voor deze avond zijn:  Coronaproof: zo min mogelijk loopbewegingen  Per thema georganiseerd  Max 20 ambtenaren aanwezig  Elke fractie moet in de gelegenheid zijn om over alle thema's vragen te stellen.  De raadsleden bepalen zelf op welk moment zij over welke onderwerpen vragen willen stellen. Bij de deuren van de kamers zal wel gekeken worden of er niet teveel mensen in de kamer aanwezig zijn. Als dit lijkt te gebeuren, dan worden raadsleden verzocht om eerst naar een andere kamer te gaan/ zich wat meer te spreiden.  De (kleine) fracties hebben de mogelijkheid om fysiek vragen te stellen aan de ambtenaren tussen 18.00 - 18.45 uur, indien zij ook bij de rondvraag ( 18.45 - 19.30 uur) aanwezig willen zijn.  Daarnaast is er de mogelijkheid, voor alle fracties, om de technische vragen te mailen naar griffie@arnhem.nl of om te bellen met de desbetreffende ambtenaar. De technische bijeenkomst is een extra aanbod van het college.

Er zullen vier kamers aan de hand van de vier thema's van de Perspectiefnota ingericht worden. Dit zijn de volgende: Thema PPN

Programma's jaarstukken/ Turap

Zaal

Meedoen

S01 Veiligheid, S04 Onderwijs, S06 Participatie en armoedebestrijding, S07 Zorg, S08 Welzijn en inclusie, S09 Gezondheid en sport

Walburgis

Wonen

S10 Klimaat en energie, S11 Ruimtelijke ontwikkeling, S12 Wonen en leefomgeving

Rijnstroom

Genieten

S02 Bereikbaarheid, S03 Economie, S05 Cultuur S00 Bestuur, dienstverlening en financiën

Burgerzaal

Open en verantwoord besturen

Landgoed Festival/ Atelier

Voorgesteld resultaat van de bespreking Spreekrecht publiek Behandeladvies

Start en afronding van de fysieke informerende (I) fase. De bijeenkomst is technisch van aard. Nee Informerende fase De informerende fase bestaat uit de mogelijkheid voor raadsleden en fractievolgers om technische vragen te stellen aan de (fysiek en digitaal ) aanwezige ambtenaren. De portefeuillehouders zijn welkom als toeschouwer, maar hebben geen rol bij deze technische bijeenkomst.

Bijlagen Raadsvoorstel Perspectiefnota 2022-2025 incl. stukken/ bijlagen Raadsvoorstel Jaarstukken inc.l stukken/ bijlagen Raadsvoorstel Turap I incl. stukken/ bijlagen Programma Technische bijeenkomst 12 mei

1 Programma Technische bijeenkomst 12 mei

Technische sessie 12 mei Op woensdagavond 12 mei organiseert het college een technische sessie voor de raadsleden over de Perspectiefnota 2022-2025, Jaarstukken 2020 en Turap-1. Tijdstip: van 18.00 tot 19.30 uur in het stadhuis ( Walburgiszaal, Rijnstroom, Burgerzaal, Landgoed/Festival en Atelier). Uitgangspunten voor deze avond zijn:  Coronaproof: zo min mogelijk loopbewegingen  Per thema georganiseerd  Max 20 ambtenaren aanwezig  Elke fractie moet in de gelegenheid zijn om over alle thema's vragen te stellen.  De raadsleden bepalen zelf op welk moment zij over welke onderwerpen vragen willen stellen. Bij de deuren van de kamers zal wel gekeken worden of er niet teveel mensen in de kamer aanwezig zijn. Als dit lijkt te gebeuren, dan worden raadsleden verzocht om eerst naar een andere kamer te gaan/ zich wat meer te spreiden.  De (kleine) fracties hebben de mogelijkheid om fysiek vragen te stellen aan de ambtenaren tussen 18.00 - 18.45 uur, indien zij ook bij de rondvraag ( 18.45 - 19.30 uur) aanwezig willen zijn.  Daarnaast is er de mogelijkheid, voor alle fracties, om de technische vragen te mailen naar griffie@arnhem.nl of om te bellen met de desbetreffende ambtenaar. De technische bijeenkomst is een extra aanbod van het college. Er zullen vier kamers aan de hand van de vier thema's van de Perspectiefnota ingericht worden. Dit zijn de volgende: Thema PPN

Programma's jaarstukken/ Turap

Zaal

Meedoen

S01 Veiligheid, S04 Onderwijs, S06 Participatie en armoedebestrijding, S07 Zorg, S08 Welzijn en inclusie, S09 Gezondheid en sport

Walburgiszaal

Wonen

S10 Klimaat en energie, S11 Ruimtelijke ontwikkeling, S12 Wonen en leefomgeving

Rijnstroom

Genieten

S02 Bereikbaarheid, S03 Economie, S05 Cultuur S00 Bestuur, dienstverlening en financiën

Burgerzaal

Open en verantwoord besturen

Landgoed Festival/ Atelier

1 Raadsvoorstel "Perspectiefnota 2022-2025"

Aan de gemeenteraad Zaaknummer

564719

Onderwerp:

Perspectiefnota 2022-2025

a Voorstel 1. De voorliggende Perspectiefnota 2022-2025 vast te stellen Inleiding Hierbij bieden wij u de Perspectiefnota 2022-2025 aan waarin we onze ambities voor de komende jaren beschrijven en aangeven welke keuzes we daarbij maken. We kijken vooruit en richten onze blik op de toekomst. Op Arnhem ná de coronacrisis. We werken stevig verder aan onze ambities om de stad groener, beter en gezonder te maken. Door te investeren in onze stad en onze ambities in samenhang op te pakken, komen we sterker uit de crisis. Alle Arnhemmers profiteren daarvan. De nota is ingedeeld aan de hand van de thema’s uit het coalitieakkoord en voorgaande Perspectiefnota’s: • Meedoen in een socialer Arnhem • Wonen in een duurzamer Arnhem • Genieten van een nog mooier Arnhem • Open en verantwoord besturen. Stond 2020 vooral in het teken van het hoofd bieden aan corona en herstel uit de crisis, vanaf 2021 kijken we weer vooruit tot na de crisis. Vorig jaar maakten we daar met de Arnhemse Herstelagenda Coronacrisis al een mooie start mee. Dit jaar gaan we daar mee verder. Arnhem wil een vitale, aantrekkelijke, economisch sterke stad zijn. Een toekomstbestendige en duurzame stad. Een stad met leefbare, veilige en sociale wijken. Voor iedereen die er woont of werkt. Een inclusieve stad. Goed bereikbaar over weg, water en spoor.

Een stad met een rijke geschiedenis, een hoogwaardig cultureel en creatief klimaat en een aantrekkelijke binnenstad. Maar ook een ondernemende stad. Een stad die vooroploopt op het gebied van duurzaamheid en energie. Tegelijk pakken we de problemen aan waar we mee te maken hebben. Wel zijn er nog veel inwoners zonder werk, met een laag inkomen of een bijstandsuitkering. Daarnaast zijn de verschillen tussen gezond en ongezond soms groot. Uitnodiging gezamenlijke verrijking Komende tijd - waarin wij hopelijk naar een steeds meer geopende samenleving gaan - zullen wij met elkaar steeds beter in beeld moeten krijgen wat de belangrijkste ontwikkelingen voor de toekomst zijn in relatie tot corona. Ook zullen wij in onze stad steeds beter zicht krijgen op de effecten. Wij vinden het dan ook goed met elkaar tot een uitwisseling van gedachten te komen over hoe college en raad zich

daarin (verder opstellen). Wij nodigen de raad van harte uit voor een bijeenkomst die wij organiseren waarbij we ons ook laten inspireren door deskundige inzichten, bijvoorbeeld vanuit de belangrijke planbureaus. Graag gaan wij met uw raad in overleg voor een passend moment in komende periode. Ambities in samenhang We maken de stad nóg beter op zijn sterke punten en zorgen er tegelijk voor dat iedere Arnhemmer daarvan profiteert, kansen krijgt en kan meedoen. Onze ambities pakken we met andere woorden in samenhang op. Dát is onze ambitie voor de komende jaren, waar we veel energie is zullen steken. Tegelijkertijd houden we de weerbaarheid van de Arnhemse begroting in het oog. Deze blijft op het niveau uit de Begroting 2021, waarbij de weerstandfactor in 2025 doorgroeit naar 1,4. Hiermee bouwt het college aan een stevig financieel fundament om Arnhem in de toekomst op verder te bouwen. Beoogd effect De uitkomsten van de besluitvorming over de Perspectiefnota te betrekken bij het opstellen van de ontwerp-Begroting 2022

Argumenten 1.1 Actualisatie begrotingskader Met de Perspectiefnota 2022-2025 worden de begrotingskaders bijgesteld op basis van autonome ontwikkelingen, uitvoering moties, onvermijdelijke beleidsintensiveringen en beleidswensen. In de Begroting 2022 zullen deze kaders verder worden ingevuld. 1.2 Integrale aanpak beleidsintensiveringen De uitdagingen waar Arnhem voor staat hebben niet slechts één facet. Door verschillende ambities in samenhang te zien en opgaven te combineren en integraal aan te pakken verbetert de leefbaarheid in de stad in de breedte. De Arnhem-Oost aanpak is hierbij één van de speerpunten. . Kanttekeningen en risico's 1.1 Impact coronacrisis Ten opzichte van de Perspectiefnota 2021-2024 is het inzicht in de gevolgen van de coronacrisis nu vele malen groter. Met de vaccinatiecampagne die vordert komt er ook steeds meer zicht op de situatie na de crisis. Toch zijn er veel onzekerheden de komende tijd. Hoe zal de bedrijvigheid zich herstellen, wat zijn de werkelijke achterstanden in de zorg die zijn opgelopen, welke (langdurige) effecten zijn er op mensen zonder werk en op Arnhemmers in armoede en met schulden, zijn er sectoren die onverwachts minder soepel opstarten na de crisis. Het blijft van belang deze ontwikkelingen de komende tijd nauwkeurig te volgen.

1.2 Ontwikkelingen gemeentefonds Alle onderzoeken in het kader van de herijking van het gemeentefonds zijn afgerond. Op dit moment lopen de diverse consultatietrajecten. Het nieuwe kabinet moet een besluit nemen over de invoering

van de herijking. Daardoor zijn de exacte gevolgen daarvan nog een grote onzekerheid voor de toekomst. Participatie De Perspectiefnota is een integraal kaderstellend document waarin de plannen en visies op de diverse beleidsterreinen terugkomen. In de voorbereiding van deze visies/plannen zelf hebben participatietrajecten vaak al plaats gevonden en/ of zijn nog aan de gang. In de Perspectiefnota maken we dit inzichtelijk. Daarnaast starten we dit jaar met het verbeteren van de informatievoorziening over de Perspectiefnota. Hierbij zetten we in op de trede 'informeren' van de participatieladder. We maken bij de concept Perspectiefnota een infographic en een animatie. Hierin zullen we uitleggen wat de Perspectiefnota is en wat het belang is van deze nota voor de stad. Deze grafische weergave zullen we (rond 1 mei) breed verspreiden via social media en op de gemeentepagina van de Arnhemse Koerier. Daarnaast betrekken we inwoners bij de Perspectiefnota via de participatietool meedenken.arnhem.nl. Ook dat start rond 1 mei. Financiën Uit het meerjarig financieel beeld in deze Perspectiefnota blijkt dat er in 2021 een positief saldo van ruim € 8 miljoen wordt verwacht, dat ten gunste komt aan de algemene reserve. Dit wordt in Turap-1 nader toegelicht. In 2022 is een onttrekking van € 7 miljoen en in 2023 is een onttrekking van € 7 ton aan de algemene reserve nodig.

In het jaar 2024 ontstaat weer een positief saldo van € 2,5 miljoen en vanaf 2025 kan € 4,2 miljoen aan de algemene reserve toegevoegd worden. De ontwikkeling van de algemene reserve bepaalt in grote mate de beschikbare weerstandscapaciteit die nodig is om risico's op te vangen. In deze Perspectiefnota voorzien we de volgende ontwikkeling van de weerstandsfactor:

Weerstandsfactor

2021 1,1

2022 1,0

2023 1,1

2024 1,2

2025 1,4

Hieruit kunnen we concluderen dat de weerstandsfactor zich in alle jaren beweegt op het niveau van de Begroting 2021 en in het nieuwe begrotingsjaar 2025 doorgroeit naar 1,4. In de Perspectiefnota wordt hiernaast expliciet stilgestaan bij de ontwikkeling van de financiële positie. Daarbij wordt ook toegelicht hoe uitvoering wordt gegeven aan motie 20M255 'Anticyclisch investeren, anticyclisch sparen'. We beschouwen deze motie daarmee als afgehandeld. Bij de Perspectiefnota wordt in navolging van motie 20M277 een lijst met indicatoren gevoegd uit de verschillende rapportages zoals die aan de raad worden aangeboden. Zoals in de Auditcommissie van 15 maart toegelicht is dit een tussenstap in het meetbaar maken van de doelen in de Begroting 2022. Uitvoering

De besluitvorming van de raad over de Perspectiefnota 2022-2025 wordt betrokken bij het opstellen van de ontwerp-Begroting 2022, die eind september 2021 aan uw raad wordt aangeboden. Communicatie Er is een persbericht verzonden over deze Perspectiefnota. Daarnaast wordt middels een infographic en een animatie inzichtelijk gemaakte welke keuzes en ambities worden gemaakt. Via meedenken.arnhem.nl worden enkele vragen onder Arnhemmers uitgezet als consultatie op deze perspectiefnota. De resultaten hiervan ontvangt u gebundeld in een na te zenden bijlage vóór de raadsbehandeling Daar waar van toepassing worden externe partijen door hun gemeentelijke accounthouders op de hoogte gebracht van besloten maatregelen. Bijlagen Stukken voor gemeenteraad  Raadsvoorstel  Perspectiefnota 2022-2025

Besluit van Zaaknummer

564719

DE RAAD VAN DE GEMEENTE ARNHEM; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 20 april 2021, nummer: ; gelet op artikel 190 van de Gemeentewet; besluit: 1. 1. De voorliggende Perspectiefnota 2022-2025 vast te stellen

De griffier,

De voorzitter,

1 Bijlage - Perspectiefnota 2022-2025

Perspectiefnota 2022-2025

Perspectiefnota GEMEENTE ARNHEM Postbus 9029 6802 EL Arnhem Tel: 0800-1809 (gratis) E-mail: info@arnhem.nl

2022-2025

1

PAGINA

Perspectiefnota 2022-2025

ONDERWERP

Vooraf Voor u ligt de Perspectiefnota 2022-2025 waarin we onze ambities voor de komende jaren beschrijven en aangeven welke keuzes we daarbij maken. We kijken vooruit en richten onze blik op de toekomst. Op Arnhem ná de coronacrisis. We werken stevig verder aan onze ambities om de stad groener, beter en gezonder te maken. Door te investeren in onze stad en onze ambities in samenhang op te pakken, komen we sterker uit de crisis. Alle Arnhemmers profiteren daarvan. Stond 2020 vooral in het teken van het hoofd bieden aan corona en herstel uit de crisis, vanaf 2021 kijken we weer vooruit tot na de crisis. Vorig jaar maakten we daar met de Arnhemse Herstelagenda Coronacrisis al een mooie start mee. Dit jaar gaan we daar mee verder. Arnhem wil een vitale, aantrekkelijke, economisch sterke stad zijn. Een toekomstbestendige en duurzame stad. Een stad met leefbare, veilige en sociale wijken. Voor iedereen die er woont of werkt. Een inclusieve stad. Goed bereikbaar over weg, water en spoor. Een stad met een rijke geschiedenis, een hoogwaardig cultureel en creatief klimaat en een aantrekkelijke binnenstad. Maar ook een ondernemende stad. Een stad die vooroploopt op het gebied van duurzaamheid en energie. Tegelijk pakken we de problemen aan waar we mee te maken hebben. Wel zijn er nog veel inwoners zonder werk, met een laag inkomen of een bijstandsuitkering.

Daarnaast zijn de verschillen tussen gezond en ongezond soms groot. We maken de stad nóg beter op zijn sterke punten en zorgen er tegelijk voor dat iedere Arnhemmer daarvan profiteert, kansen krijgt en kan meedoen. Dát is onze ambitie voor de komende jaren, waar we veel energie is zullen steken. We staan samen voor deze uitdagingen. Want Arnhem, dat zijn we allemaal: bestuur, ambtelijke organisatie, bedrijven, en vooral de inwoners. Samen maken we onze stad mooier, beter en socialer. Dat is de opdracht voor ons allemaal.

2

PAGINA

Perspectiefnota 2022-2025

ONDERWERP

3

PAGINA

Perspectiefnota 2022-2025

ONDERWERP

Inhoudsopgave Vooraf

1

1.

Arnhem sterker uit de crisis

5

2.

Meedoen in een socialer Arnhem 2.1 Toelichting investeringen en financiële uitwerking

7 10

3.

Wonen in een duurzamer Arnhem 3.1 Toelichting investeringen en financiële uitwerking

17 19

4.

Genieten van een nog mooier Arnhem 4.1 Toelichting investeringen en financiële uitwerking

23 26

5.

Open en verantwoord besturen 5.1 Toelichting investeringen en financiële uitwerking

27 31

6.

Totaalbeeld

37

Bijlage

39

4

PAGINA

Perspectiefnota 2022-2025

ONDERWERP

5

PAGINA

Perspectiefnota 2022-2025

ONDERWERP

1. Arnhem sterker uit de crisis Arnhem komt uit een crisis die ze sinds de Tweede Wereldoorlog niet heeft meegemaakt. De pandemie heeft ook in onze stad diepe sporen achtergelaten. Naast het persoonlijk verlies van Arnhemmers die hun naasten verloren door het virus, waren er ook grote economische en sociale gevolgen: winkels gingen dicht, scholen sloten tijdelijk hun deuren, terrassen en musea bleven leeg, de anderhalvemeter-samenleving is nu meer dan een jaar een feit. De gemeente nam in het voorjaar van 2020 direct maatregelen om de crisis het hoofd te bieden, maatregelen die ook in 2021 en verder blijven gelden. Er kwam een herstelagenda waarin de gemeente extra steun uittrok voor bewoners en bedrijven die in de knel dreigden te komen. Nu de vaccinaties op stoom komen, gloort er voorzichtig licht aan het einde van de tunnel. Nu is het zaak om door te pakken. Met deze perspectiefnota willen we ervoor zorgen dat Arnhem en de Arnhemmers straks sterker uit de crisis komen. Ook na corona wil Arnhem een vitale, aantrekkelijke, economisch sterke stad zijn. Een toekomstbestendige en duurzame stad. Een stad met leefbare, veilige en sociale wijken. Voor iedereen die er woont of werkt. Een inclusieve stad. Goed bereikbaar over weg, water en spoor. Een stad met een rijke geschiedenis, een hoogwaardig cultureel en creatief klimaat en een aantrekkelijke binnenstad.

Maar ook een ondernemende stad met ruimte voor bedrijven. Een stad die vooroploopt op het gebied van duurzaamheid en energie. Dat zijn mooie ambities, maar nog niet alle Arnhemmers zien dat terug in hun dagelijks bestaan. We willen dat alle Arnhemmers een inkomen hebben waarmee ze rond kunnen komen, dat ze de baan kunnen vinden die ze nastreven. We willen een Arnhem waar de verschillen tussen gezond en ongezond, tussen arm en rijk niet zo groot zijn als nu, waar de tweedeling afneemt. In onze plannen voor het komende jaar houden we er daarom nadrukkelijk rekening mee dat deze ten goede komen aan alle Arnhemmers, dat iedereen kansen krijgt en mee kan doen. Om dat te bereiken breken we door muren heen: we verbeteren de leefbaarheid in de wijken door scholing, banen, wegwerken van armoede onder kinderen en het vergroten van de veiligheid met elkaar te verbinden. Die onderwerpen zijn immers nauw aan elkaar verbonden. De neergaande spiraal in zwakke buurten willen we de komende jaren ombuigen, zodat Arnhemmers weer zicht krijgen op een betere buurt, meer werk en meer kansen. Zo voorkom je dat jongeren voortijdig school verlaten en in de criminaliteit belanden of dat mensen hun baan verliezen. We verbinden onze ambities op veel meer gebieden. Door groen in de openbare ruimte, sport en gezondheid met elkaar te combineren.

Door ondernemers te helpen, zo banen te creëren en daarmee ook de armoede aan te pakken. Of door de energietransitie in de wijken met enthousiaste wijkparticipatie aan te pakken. We investeren in de economische kracht van de stad, met ‘duurzaamheid en energie’ als belangrijk vlaggenschip. We maken Arnhem gezonder, diverser en nóg groener. Dé cultuurstad van het oosten. Een gastvrije stad. We bereiden Arnhem verder voor op de toekomst. Klimaatbestendig en duurzaam, met een goede bereikbaarheid en voldoende woningen. Met deze investeringen zorgen we op korte termijn voor nieuwe werkgelegenheid en voor versterking van de lokale economie. De gevolgen van de coronacrisis proberen we dus op te vangen door gelijktijdig te investeren in de wijken, in onze bewoners, in duurzaamheid én in de economie. Die aanpak past ook geheel in het advies van de gezamenlijke planbureaus hoe om te gaan met deze crisis en vooral: de tijd die erna komt. Als corona weg is, zijn we er immers nog niet. We willen ook dan klaar staan voor die ondernemers en Arnhemmers die extra risico’s lopen. We zien daarbij kansen bij duurzaamheid, digitalisering, thuiswerken of het tegengaan van leegstand in de binnenstad.

6

PAGINA

Perspectiefnota 2022-2025

ONDERWERP

Onze ambities bereiken we niet vanaf de tekentafel in het stadhuis. We hebben onze inwoners hiervoor nodig. We móeten aansluiten bij hun beleving, gebruik maken van hun inventiviteit, met aandacht voor tradities en ervaringen in de wijken. Ook doen we dit samen met de vele partners binnen en buiten de stad. Regionaal in de groene metropoolregio, met de provincie, met het Rijk en met Europa. In deze perspectiefnota leest u hoe we onze ambities aan elkaar verbinden en welke keuzes we daarbij maken. Keuzes die uiteindelijk hun uitwerking en financiële vertaling vinden in de Begroting 2022. De nota is ingedeeld aan de hand van de thema’s uit het coalitieakkoord en voorgaande Perspectiefnota’s: • Meedoen in een socialer Arnhem • Wonen in een duurzamer Arnhem • Genieten van een nog mooier Arnhem • Open en verantwoord besturen. Per thema beschrijven we onze ambities en welke extra investeringen en financiële uitwerking we komende jaren doen om deze te realiseren.

7

PAGINA

Perspectiefnota 2022-2025

ONDERWERP

2. Meedoen in een socialer Arnhem Meedoen in een socialer Arnhem betekent dat iedereen het beste tot zijn recht komt en naar zijn vermogen kan meedoen. Een stad waar Arnhemmers in al hun verscheidenheid met elkaar samenleven, elkaar ontmoeten, elkaar versterken en waar ruimte is voor verschillende inzichten en meningen. Een stad waarin Arnhemmers gelijkwaardig zijn. Waarin het niet uitmaakt of je een beperking hebt, welke achtergrond je hebt of in welke wijk je woont. Je kansen binnen het onderwijs, op werk, wonen, zorg, cultuur, sport, in het bestuur en binnen de gemeentelijk organisatie moeten gelijk zijn. Met deze ambities en een samenhangende, wijkgerichte aanpak willen we de brede welvaart in Arnhem versterken. We werken in deze opgave nadrukkelijk samen met de sociale wijkteams, de teams Leefomgeving, maatschappelijke organisaties, zorgaanbieders, scholen etc. We werken op dit moment samen met veel betrokken partners aan een integrale visie op het sociaal domein en aan een jeugdnota.

De hoofdlijnen Vanuit meedoen in een socialer Arnhem zetten we in op: een impuls voor de wijkaanpak, het versterken van de veerkracht van de Arnhemmers in het ‘normale’ leven, het aan het werk helpen van Arnhemmers en het bieden van veiligheid aan onze inwoners.

Impuls voor de wijkaanpak We zien veel inspanningen en mooie initiatieven die wijken sterker maken. Tegelijkertijd zien we dat we er nog niet zijn en dat in sommige wijken de leefbaarheid onder druk staat. In die wijken zijn sociaalmaatschappelijke problemen complex. Er is actie nodig op thema’s als werk, onderwijs, jongeren, veiligheid, zorg en wonen. De uitdaging is om deze acties slim te combineren, ook met de opgaven uit het fysieke domein. Denk daarbij aan woningbouwplannen en verduurzaming waarbij inwoners kunnen participeren. Of denk aan vergroening in combinatie met gezondheid en sport. Speciale aandacht gaan we besteden aan onderwijs, want de meeste kans op het tegengaan van de tweedeling zit bij de nieuwe generatie die zich nog kan ontwikkelen en die in staat is om problematiek die misschien al generaties lang bestaat, te doorbreken. Sociaal-maatschappelijke problemen zijn het grootst in een vijftal wijken aan de oostkant van de stad (Klarendal, Geitenkamp, Presikhaaf, Het Arnhemse Broek en Malburgen). Een samenhangende aanpak van stadsvernieuwing is nodig om de leefbaarheid te verbeteren en de kwaliteit van leven te verhogen. Onder de noemer Arnhem-Oost aanpak vindt die samenhangende en wijkgerichte aanpak inmiddels plaats.

Het versterken van de veerkracht van de Arnhemmers in het ‘normale’ leven Met de meeste Arnhemmers gaat het gewoon goed. Toch is er werk aan de winkel. We merken dat door corona gevoelens van eenzaamheid toenemen, gevoelens van angst en stress vaker voorkomen en meer mensen door onzekerheid in psychische nood komen. Er is risico op verlies van werk, armoede, ongezondere leefstijl en lager psychisch welbevinden. We willen Arnhemmers helpen door te zorgen dat zij hun weg kunnen vinden in alles wat er aan ondersteuning en voorzieningen is. We investeren in ontmoeting, in steuntjes in de rug voor mantelzorgers, voor kinderen en jongeren. We maken ruimte voor meer algemeen aanbod door kritisch te kijken naar gespecialiseerd aanbod. Bijvoorbeeld; liever een netwerk van sportplekken en verenigingen in de wijk dan individuele indicaties voor ‘sportbegeleiding’. We willen met onze aanpak vooral ook aansluiten bij de beleving van inwoners en gebruik maken van de inventiviteit en de ervaring die er in de wijken is. Zoveel mogelijk Arnhemmers moeten een gezond, fit en gelukkig leven kunnen leiden. Daarom hebben we een lokaal sportakkoord dat een stimulans biedt aan alles wat we op gebied van sport en bewegen in Arnhem hebben. Zo versterken we de leefbaarheid en de sociale kracht in de wijken. Op dit moment vindt een herijking van de welzijnsopgave plaats.

Hier liggen kansen om maatwerkvoorzieningen om te buigen naar algemene voorzieningen.

8

PAGINA

Perspectiefnota 2022-2025

ONDERWERP

De opvang van daklozen is door corona ingrijpend en blijvend gewijzigd. De opvangvoorzieningen worden verbeterd, maar belangrijker nog is ons doel om deze groep mensen zoveel mogelijk te begeleiden naar zelfstandig wonen. Nog dit jaar worden de eerste woningen daarvoor geschikt gemaakt. Het Uitvoeringsplan Inclusief Arnhem krijgt steeds meer handen en voeten. Het plan kent aan aantal focuspunten, te weten het voorkomen en tegengaan van discriminatie, versterken van de positie van inwoners met beperking, bevorderen van diversiteit in organisaties, werken aan een inclusieve gemeentelijke organisatie, en zorgen voor inclusieve gemeentelijke communicatie. De coronacrisis laat overigens goed zien waar we samen met onze inwoners toe in staat zijn. In zeer korte tijd ontstonden uiteenlopende initiatieven gericht op het helpen van die Arnhemmers die het door corona extra moeilijk hadden. Onder andere via www.voorelkaarinarnhem.nl werden vraag en aanbod bij elkaar gebracht. Onze welzijnsinstellingen en ook veel individuele bewoners of bewonersorganisaties verdienen complimenten voor hun snelle handelen.

Doorbraak naar werk Onze focus ligt op het aan het werk helpen van Arnhemmers die nu langs de kant staan of dreigen aan de kant te staan. Werk is de beste weg uit de armoede en draagt in belangrijke mate bij aan het gevoel van eigenwaarde van inwoners. De opgave om meer Arnhemmers aan het werk te helpen en houden pakken we zo aan dat inwoners ook geholpen worden andere problemen in hun leven op te lossen. Inwoners die afhankelijk zijn van een bijstandsuitkering worden door een vast contactpersoon in de eigen wijk ondersteund in de weg naar werk. Dit maakt het mogelijk naar de totale leefsituatie van een inwoner te kijken. Een belangrijke belemmering om aan het werk te gaan blijkt het hebben van schulden. Het voorkomen van schulden en verder verbeteren van de schulddienstverlening is een belangrijk thema dat hoog op de agenda staat.

Veiligheid Veiligheid werkt door in vrijwel alle andere beleidsterreinen. Veiligheid is de basis van ons bestaan, een voorwaarde voor verbetering van ons leven. Buurtwerkers, jongerenwerkers, docenten en middenstanders trekken regelmatig aan de bel om met ons te bespreken hoezeer toenemende criminaliteit hun inzet voor de Arnhemmers dwarsboomt. Wijkveiligheid krijgt te maken met steeds grotere opgaven. Politie en justitie zien een toename in de georganiseerde misdaad. De Nationaal Rapporteur Mensenhandel waarschuwt ons over de ernstige situatie in Arnhem en vraagt om een gedegen aanpak. Met een goed georganiseerd Arnhems veiligheidsteam, dat optimaal gebruik maakt van (nieuwe) bevoegdheden zetten we ons samen met politie en justitie, met partners uit de zorgsector, met inspecties, de belastingdienst en andere maatschappelijke organisaties dagelijks in om het Arnhems veiligheidsniveau naar een normaal Nederlands peil te brengen. Dit kan onder meer dankzij de provincie en de ministeries die de inzet van Arnhem zien en waarderen met investeringen. Dat kan alleen op niveau blijven als wij onze sterk verbeterde uitvoeringskwaliteit verder weten te professionaliseren en te bestendigen.

Participatie Waar mogelijk betrekken we inwoners bij het maken van onze plannen. De wijkprogramma’s komen via gesprekken met inwoners tot stand en bij de herijking van de welzijnsopgave zijn veel contacten geweest met inwoners, verenigingen en betrokken maatschappelijke organisaties. De Teams Leefomgeving weten steeds beter wat in de wijken speelt en welk aanbod in de wijk nodig en gewenst is. Naast Rijnstad en de teams Leefomgeving, bieden ook andere partijen vormen van bewonersondersteuning aan in de wijken. Denk bijvoorbeeld aan de sociale wijkteams, het Sportbedrijf, Praktische Zaken, de Ideeënmakelaars, de Adviesbrigade, het Kunstbedrijf of projectmanagers (Zzp-ers). Op dit moment wordt hard gewerkt aan een integrale visie voor het Sociaal Domein; met in het verlengde daarvan een uitwerking van het jeugdbeleid en een woonzorgvisie. Voor deze integrale visie betrekken we diverse belanghebbende partijen uit het veld en verwerken we hun input in deze visie. Daarnaast hebben we tijdens deze coronacrisis zeer regelmatig overleg met verschillende partijen die in

9

PAGINA

Perspectiefnota 2022-2025

ONDERWERP

onze stad werkzaam zijn en hebben we gesprekken gevoerd met bijvoorbeeld jongeren over hoe zij de corona crisis ervaren. Deze input gebruiken we om te zorgen dat we onze inwoners zo goed mogelijk kunnen blijven ondersteunen. Ook betrekken we inwoners die te maken hebben met armoede en schulden bij onze beleidsontwikkeling. Bij de visie op schulddienstverlening hebben we met verschillende ervaringsdeskundigen gesproken. Zij hebben onder andere hun kennis ingebracht bij het ontwikkelen van de toolbox en de communicatiecampagne rondom schulden. Daarnaast gebruiken we de inhoudelijke expertise van verschillende doelgroepen. Zo gaan we jongeren betrekken bij de herijking van het JFP en is er een klankbordgroep gevormd van ondernemers rondom de pilot ‘’geldzaken en ondernemers’’. Ook voor de armoedenota hebben we op verschillende manieren bewoners en intermediairs geraadpleegd; onder andere door bijeenkomsten met ketenpartners en met het jongerenplatform van Zorgbelang en door het voeren van gesprekken met gezinnen die in armoede leven en de adviesraden. Deze bewoners en ketenpartners blijven betrokken bij de uitvoering van de armoedeagenda. Bij de uitvoering van acties op het gebied van inclusie werken we ook samen met een klankbordgroep.

Gelijke kansen voor kinderen en jongeren Nabil el Malki en Melvin Kolf wonen in Presikhaaf en wilden iets doen aan de onderwijsachterstand in de wijk. Daarom richtten ze Presikhaaf University op. Presikhaaf University organiseert huiswerkbegeleiding gecombineerd met sportactiviteiten voor kinderen en tieners. Jongeren van 16-25 jaar begeleiden de kinderen als rolmodellen en krijgen tegelijk hulp om hulp om zichzelf te ontwikkelen waarmee ze voorbereid worden op de stap richting de arbeidsmarkt. Presikhaaf University biedt kinderen en jongeren meer kansen om het maximale uit zichzelf te halen, zodat ze redzame en betrokken burgers worden. Jongeren en kinderen krijgen bovendien meer verbinding met de wijk waar zij opgroeien en zetten zich actief in voor de wijk. De initiatiefnemers zitten in de haarvaten van de wijk, spreken de taal van de wijk en kennen er veel bewoners en professionals. Dit levert veel mond tot mond bekendheid op. Presikhaaf University betrekt ook de ouders van de kinderen en jongeren en verbindt zo het thuisfront met de school en andere organisaties in de wijk. Het team leefomgeving is opdrachtgever en medefinancier van het initiatief. Via het gemeentelijke subsidiebureau zijn de initiatiefnemers ook geholpen bij het zoeken naar andere financieringsbronnen.

Presikhaaf University heeft in 1 jaar tijd, naast huiswerkbegeleiding en sportactiviteiten, samen met jongeren de energietransitie opgepakt, een doorstroomprogramma opgezet voor leerlingen die van de basisschool naar de middelbare school gaan en jongeren met schulden ondersteund.

Suïcidepreventie In Arnhem wordt, mede op verzoek van de raad, een ‘Supranet Community’ ingericht. Het gaat, kortweg, om een duurzame aanpak in het voorkomen van zelfdoding door het versterken van de samenwerking van betrokken organisaties. Onlangs heeft een ‘pitch’ plaatsgevonden bij 113 landelijk, voor het verkrijgen van tijdelijke landelijke middelen. We stellen voor structureel € 40.000 beschikbaar te stellen.

ONDERWERP

Integraal plan voor aanpak racisme, veiligheid en acceptatie LHBTIQ+ en vrouwenemancipatie Racisme is een probleem dat breed in de samenleving speelt. Door Black Lives Matter protesten van de afgelopen zomer, ook hier in Arnhem, ontstond hernieuwde maatschappelijke en politieke aandacht voor deze vorm van discriminatie. De raad nam de motie ‘Integrale Inclusievisie en actieplan’ (20M245) aan. De komende jaren zetten we extra in op het tegengaan van racisme in Arnhem. Dit kan niet zonder de nauwe betrokkenheid van Arnhemmers uit de diverse gemeenschappen en maatschappelijke organisaties. Daarom gaan we de komende maanden met hen in gesprek. Over hoe zij het probleem van racisme ervaren, en wat er waar nodig is om dit tegen te gaan en te voorkomen. Op deze wijze werken we toe naar een gezamenlijk visie en actieplan met concrete acties. De motie ‘Met de regenboogdoelgroep samenwerken aan de Regenboogdoelen’ (20M278) vraagt om uitbreiding van het budget om de veiligheid en acceptatie van LHBTIQ+ jongeren op Arnhemse scholen te vergroten. InDifferent is een Arnhemse organisatie die zich inzet voor inclusie, diversiteit en respect op middelbare scholen in Arnhem. We zetten in op het versterken van InDifferent-netwerken. Tot slot wordt ook de bevordering van vrouwenemancipatie in het integrale plan meegenomen. Het centrale thema van dit plan is daarmee ‘Vrij zijn in Arnhem’.

Om deze acties uit te voeren zijn er extra middelen nodig. We zetten in 2022 en 2023 hiervoor € 200.000 in en vanaf 2024 is structureel € 36.000 beschikbaar voor de regenboogagenda voor de uitvoering van motie 20M278.

Perspectiefnota 2022-2025

Opschorten bezuiniging sociale basis (herijking welzijnsopgave) Op woensdag 14 april is de herijking van de sociale basis (herijking welzijnsopdracht 2020) als richtinggevend voor verdere uitwerking vastgesteld. Deze visie is met inbreng van inwoners en organisaties vanuit alle wijken opgesteld. Door de voortdurende coronacrisis is het belang van een preventieve aanpak extra groot. De crisis legt veel druk op de kwetsbare groepen in de stad (laag inkomen, psychische kwetsbaarheid, eenzaamheid) en heeft daarnaast het belang van een goede sociale basis benadrukt. Grote flexibiliteit en inzet hebben de welzijnsorganisaties laten zien, onder andere de jongerenwerkers op straat tijdens de lockdown, extra activiteiten die georganiseerd zijn, de vinger aan de pols houden bij mantelzorgers, goede samenwerking met de scholen om zicht te houden op kinderen in kwetsbare posities. In de eerste jaren na de crisis moeten we er voor zorgen dat mensen in deze groepen (jongeren en ouderen) elkaar kunnen ontmoeten. Eerder is door de raad besloten om (in het kader van de financiële zoekrichtingen jeugdzorg) een taakstelling op te nemen van € 195.000 in 2021 oplopend tot een structurele bezuiniging van € 545.000 vanaf 2022. De taakstelling van € 195.000 hebben we in overleg met onze partners (in dit geval SWOA en Rijnstad) kunnen realiseren.

Wij stellen gelet op de veranderde en onvoorziene omstandigheden voor, om in 2022 en 2023 niet verder te bezuinigen op welzijn (motie 21M31), de oplopende bezuiniging van € 350.000 schorten we in de jaren 2022 en 2023 op. Daarmee krijgen we ruimte in de complexe opgave in een complexe tijd en kunnen we zoeken naar adequate oplossingen in de toekomst vanaf 2024.

PAGINA

Addendum coalitieakkoord: Burgerkracht We onderschrijven het belang van burgerinitiatieven in Arnhem. Daarom blijft de Subsidieregeling Burgerkracht beschikbaar. Daarvoor reserveren we voor de komende drie jaar € 175.000 per jaar voor deze subsidieregeling. De verwachting is dat er na 2021 nog € 125.000 in de bestemmingsreserve zit. We vullen de bestemmingsreserve Burgerinitiatieven Sociaal Domein aan met € 400.000 uit de algemene reserve tot maximaal € 525.000. Dit gebruiken we als dekking voor de subsidieregeling.

10

2.1 Toelichting investeringen en financiële uitwerking

Werk: Herstelagenda en landelijke middelen We investeren in Arnhemmers die direct of indirect worden getroffen door de corona-crisis. Hiervoor hebben we een actieplan ‘Arnhems Actieplan Werk’ opgesteld en deze wordt binnenkort aangeboden aan de raad. De totale beoogde (incidentele) inzet komt op dit moment voor de periode 2021-2023 uit op € 8,1 miljoen. De inzet vanuit het actieplan wordt gedekt uit de extra middelen die bij de Begroting 2021 zijn toegevoegd aan het programma Participatie en armoedebestrijding vanuit de Arnhemse Herstelagenda Coronacrisis voor investeren in werk (€ 5,7 miljoen voor de periode 2021-2024) en vanuit de rijksmiddelen die bij de decembercirculaire 2020 beschikbaar zijn gesteld aan gemeenten (€ 4,1 miljoen voor 2020 en 2021). We blijven daarnaast de komende tijd ook actief kijken naar mogelijkheden om andere middelen die beschikbaar komen, bijvoorbeeld vanuit Europa of extra middelen vanuit het Rijk, te benutten.

ONDERWERP

Met de aanpassingen van de prognose en begroting dient ook de risicoparagraaf bijgewerkt te worden. Het eigen risico op BUIG is, via de vangnetregeling, beperkt tot maximaal 10% van het budget. Op basis van bovenstaande prognose bedraagt het maximaal eigen risico op BUIG voor 2021 circa € 12 miljoen. Op basis van de prognose houden we in de begroting rekening met € 2,3 miljoen tekort. Voor de risicoparagraaf dient dus rekening te worden gehouden met (€ 12 miljoen - € 2,3 miljoen =) € 9,7 miljoen.

Perspectiefnota 2022-2025

BUIG actualisatie Op 3 juli 2019 heeft de raad ingestemd met het programmaplan ‘Doorbraak naar Werk’ en het realistisch en actueel begroten van BUIG (gebundelde uitkeringen). Zoals ook vermeld in de raadsbrief “Gebundelde uitkering (BUIG) 2020 en 2021” van 27-10-2020 wordt de bijgestelde raming voor 2022 en verder meegenomen in de Perspectiefnota 2022. In 2020 hebben we het tekort op BUIG zien teruglopen van 9% naar 4,5%. De Arnhemse uitkeringslasten stijgen voor het eerst sinds de invoering van de Participatiewet in 2015 minder dan de landelijke lijn die is begroot. Het tekort is dusdanig afgenomen dat we over 2020 niet meer in aanmerking komen voor de vangnetuitkering. Voor de begroting 2021 en verder passen we, conform afgesproken systematiek, de landelijke ontwikkeling toe op de realisatie van 2020. Dit leidt tot een voordeel in onze begroting van € 5,8 miljoen in 2022 aflopend naar € 3,9 miljoen vanaf 2025.

PAGINA

Huisvesting maatschappelijke initiatieven In afgelopen jaren komt met regelmaat het vraagstuk van huisvesting voor armoede-initiatieven om de hoek kijken. Het gaat dan bijvoorbeeld om de Voedselbank (niet het distributiecentrum), Kledingbank en Speelgoedbank. Essentiële voorzieningen voor Arnhemmers met een ontoereikend inkomen. Gedreven door vrijwilligers en vrijwillige bijdragen en gebruikmakend van vaak tijdelijke huisvesting. Op dit moment lijkt zich een kans voor te doen door een samenwerking van verschillende partijen en fondsen om tot gezamenlijke huisvesting te komen, zichtbaar in de wijk en waarbij tegelijkertijd een slag gemaakt kan worden in kwaliteit, laagdrempeligheid en dienstverlening. En dat in een periode waarin we verwachten dat het beroep op deze voorzieningen zal toenemen. Op dit moment vindt een verdere oriëntatie plaats. De verwachting is dat de benodigde gemeentelijke structurele bijdrage € 80.000 met ingang van 2022 bedraagt.

11

Vluchtelingen en statushouders Pilot Shelter City Arnhem staat voor de kernwaarden vrijheid, gelijkheid en solidariteit. Met het project Shelter City geven we aandacht en invulling aan deze kernwaarden door mensenrechtenverdedigers die in nood zitten tijdelijk een veilige plek te bieden. We willen een pilot starten van twee jaar. We maken vrede en mensenrechten bespreekbaar door hier bijvoorbeeld een voorlichtingsprogramma op scholen aan te koppelen. We willen hiervoor in 2022 en 2023 € 35.000 reserveren.

12

PAGINA

Perspectiefnota 2022-2025

ONDERWERP

Met de beoogde inzet voor 2021-2023 zoals nu geraamd, hebben we niet alle beschikbare middelen nodig. Ook vindt een verschuiving plaats van de middelen over de jaren heen. Er kan per saldo € 1,1 miljoen vrijvallen. Zie ook onderstaande tabel Middelen vs inzet bedragen x € 1.000

2021

2022

2023

Totaal

Beschikbare middelen Beoogde inzet Saldo

6.340 2.300 600 3.200 3.175 1.725 3.140 -875 -1.125

9.240 8.100 1.140

*Bij de beschikbare middelen 2021 zijn ook de rijksmiddelen uit 2020 opgeteld. Gezien de onzekerheden rondom economische ontwikkelingen door de corona-crisis en de invloed hiervan op ons bijstandsbestand is het van belang de inzet goed te monitoren en bij te sturen waar nodig. Bij Turap 2 2021 informeren we de raad over de uitvoering van het actieplan en stellen we waar nodig bij. Bij de jaarrekening 2021 maken we de uiteindelijke realisatie van het actieplan in 2021 inzichtelijk. Armoede - Bijzondere bijstand < 21 jaar Er ontstaat een knelpunt op de bijzondere bijstand aan inwoners onder de 21 jaar. De rechter heeft onze huidige vergoeding afgekeurd en vindt dat wij jongeren tot 21 jaar hetzelfde bedrag moeten verstrekken als jongeren vanaf 21 jaar. Het gaat om jongeren die op zichzelf wonen waarvan de ouders niet financieel willen/kunnen bijdragen. Hierdoor gaan de onvermijdelijke kosten naar verwachting structureel stijgen met € 300.000. De aanvragen bijzondere bijstand laten een fluctuerend beeld zien en er zijn nog veel onzekerheden rond corona. Daarom stellen we voor om dit knelpunt in 2021 te dekken uit de extra corona-middelen vanuit het rijk (€ 231.000, zie ook gemeentefonds). Het resterende tekort van € 69.000 kan structureel worden gedekt binnen het beleidsveld Armoede.

Voor 2022 ontvangen we waarschijnlijk ook extra corona-middelen, maar de omvang daarvan is nog niet bekend. Daarom stellen we voor het budget voor bijzondere bijstand < 21 jaar structureel te verhogen met € 231.000 met ingang van 2022. Wetswijziging schulddienstverlening Vroeg erop af Als gevolg van een wetswijzing met ingang van 2021 moeten we met Onze Vroeg Er op Af inzet al handelen op basis van enkele signalen. We hebben voor de uitvoering hiervan een uitvoerbare en ‘beperkte’ uitwerking gemaakt. In 2021 experimenteren we met deze aanpak, dekking verzorgen we vanuit corona-middelen van het Rijk. De wetswijziging is zonder middelen overgekomen. Op basis van pilot maken we onze aanpak definitief. De minimale variant van deze wettelijke taak kost structureel € 207.000. Mogelijk dat uit de evaluatie van de pilot blijkt dat er meer nodig is dan de minimale variant, dus dit bedrag kan nog hoger uit gaan vallen. Veiligheid Aanpak mensenhandel Onlangs heeft de Nationaal Rapporteur Mensenhandel een landelijk beeld gegeven van de aard en omvang van deze problematiek. Arnhem is een van de steden waar dit probleem zeer nadrukkelijk speelt. We hebben in onze aanpak van mensenhandel en criminele uitbuiting een inhaalslag te maken (zowel in de bestuurlijke als in de strafrechtelijke aanpak).

In het verlengde hiervan spelen de Wet regulering prostitutie en de aanpak seksuele intimidatie die ook om extra aandacht vragen. De afgelopen jaren beschikten we over externe middelen die zijn gestopt. Daarom kennen we vanaf 2022 structureel € 175.000 toe voor de aanpak van mensenhandel en uitbuiting in de volle breedte. Datagedreven werken voor de aanpak van criminaliteit en onveiligheid De aanpak van criminaliteit en tegengaan van onveiligheid in Arnhem vraagt om heldere gegevens. Voor bijvoorbeeld de aanpak van de veiligheid in de wijken en de aanpak van ondermijning is het cruciaal dat we weten wat de veiligheidssituatie in de stad en in de wijken is om van daaruit ook de juiste inspanningen te kunnen plegen. Dit past ook bij de regierol die we als gemeente hebben.