Agendabundel

Bundel - Politieke Avond van 15 mei 2024 Agenda bijlagen Agenda PA 15 mei 2024 0 18.00 uur - 19.30 uur: Technische Vragenmarkt Voorafgaand aan de Politieke Avond van 15 mei wordt er voor raadsleden en fractievolgers een technische vragenmarkt georganiseerd. De vragenmarkt vindt plaats in de Stadhuishal van 18.00 tot 19.30 uur. Tijdens deze vragenmarkt zijn er vanuit verschillende beleidsterreinen ambtenaren aanwezig. Ook de accountant is aanwezig voor vragen over de Jaarstukken en de rechtmatigheidsverantwoording. Tijdens de technische vragenmarkt is er een gezamenlijk (snack)buffet. In de bijlage vinden jullie de plattegrond waarop jullie kunnen zien waar de ambtenaren van de verschillende beleidsterreinen zich in het Stadhuis bevinden. (Let op: dit betreft een interne bijeenkomst voor de gemeenteraad) PLATTEGROND - Indeling stadhuishal technische markt 15 mei 2024 1.RZ 19.30 uur - 21.00 uur: Duurzaam Mobiliteitsplan Informatieve bespreking Locatie: Raadzaal Behandeladvies 15 mei 2024, informatieve bespreking Lijst van insprekers Raadsvoorstel 'Duurzaam Mobiliteitsplan' Duurzaam Mobiliteitsplan Bijlagerapport duurzaam mobiliteitsplan Bijlage: Memo Toezeggingen Duurzaam Mobiliteitsplan Bijlage: Memo Participatie Duurzaam Mobiliteitsplan Schriftelijke bijdrage VVN - Reactie op Concept Mobiliteitsplan Arnhem d.d.

19-04-2024 Schriftelijke bijdrage Wereldhave Schriftelijke bijdrage Platform Binnenstad Arnhem Bijlage PBA - Relatie Mobiliteit en Bestedingen - centrum Arnhem Schriftelijke bijdrage Gaudium Real Estate Inspreekreactie namens de Verkeersgroep Arnhem-West d.d. 15-05-2024 Inspreekreactie namens Stichting Arnhems Hart d.d. 15-05-2024 Inspreekreactie namens Fietsersbond afdeling Arnhem d.d. 15-05-2024 Inspreekreactie van P. Papegaaij d.d. 15-05-2024 Inspreekreactie van T. Chabot d.d. 15-05-2024 Behandelresultaat 15 mei 2024, informatieve bespreking Schriftelijke bijdrage Wijkvereniging Penseelstreek op het raadsvoorstel Bijlage van Wijkvereniging Penseelstreek - Rapportage Enquete Schriftelijke bijdrage Arnhem6811 d.d. 30-05 19.30 uur - 21.00 uur: Raadsvoorstellen ‘Ontwerp Meerjarenprogrammabegroting BVO DRAN 20252.0.LF 2028’ & ‘Wijziging Gemeenschappelijke Regeling Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden' Elk raadsvoorstel wordt apart in twee termijnen besproken, waarbij wordt gestart met het raadsvoorstel ‘Ontwerp Meerjarenprogrammabegroting BVO DRAN 2025-2028 (inclusief gewijzigde begroting 2024)’. Gezien er twee raadsvoorstellen worden besproken zijn twee woordvoerders toegestaan. Zie voor meer informatie over de bespreking het behandeladvies.

Behandeladvies 15 mei 2024, informatieve en meningsvormende bespreking Behandelresultaat 15 mei 2024, informatieve en meningsvormende bespreking 2.1.LF19.30 uur - 21.00 uur: Ontwerp Meerjarenprogrammabegroting BVO DRAN 2025-2028 Informatieve en meningsvormende bespreking Locatie: Landgoed/Festival Raadsvoorstel 'Ontwerp Meerjarenprogrammabegroting BVO DRAN 2025-2028 (inclusief gewijzigde begroting 2024)' Bijlage 1: Aanbiedingsbrief Ontwerp MJPB 2025-2028 incl. gewijzigde begroting 2024 Bijlage 2: Geactualiseerde Kaderbrief 2025 Bijlage 3: Ontwerp MJPB 2025-2028 incl. gewijzigde begroting 2024 Bijlage 4: Concept zienswijze raad op MJPB BVO DRAN 2025-2028 (inclusief gewijzigde begroting 2024) Behandelresultaat 15 mei 2024, informatieve en meningsvormende bespreking uur - 21.00 uur: Wijziging Gemeenschappelijke Regeling Veiligheids- en Gezondheidsregio 2.2.LF 19.30 Gelderland-Midden

Informatieve en meningsvormende bespreking Locatie: Landgoed/Festival Raadsvoorstel 'Wijziging Gemeenschappelijke Regeling Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden' Zienswijze wijziging Gemeenschappelijke Regeling VGGM Bijlage 1 Aanbiedingsbrief van 1 maart 2024 aan de colleges en gemeenteraden Bijlage 2 Algemene toelichting op de ontwerp- gemeenschappelijke regeling VGGM 2025 Bijlage 3 Ontwerp wijzigingsbesluit Bijlage 4 Ontwerp geconsolideerde gemeenschappelijke regeling Bijlage 5 WAS-WORDT wijziging regeling Bijlage 6 Concept Bijdrageregeling Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden Bijlage 7 Instellingsbesluit bestuurscommissies Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden Behandelresultaat 15 mei 2024, informatieve en meningsvormende bespreking 3.0.W 19.30 uur - 21.00 uur: Raadsvoorstellen ‘Gebiedsvisie Presikhaaf 3’ & ‘Startnotitie G gebiedsontwikkeling Houtmanlocatie’ & ‘Startnotitie gebiedsontwikkeling Kermisland 110’ Vanwege de inhoudelijke samenhang worden de drie raadsvoorstellen gezamenlijk voorbereid in de raadskamer. Zie voor meer informatie het behandeladvies.

Behandeladvies 15 mei 2024, informatieve en meningsvormende bespreking 3.1.W 19.30 uur - 21.00 uur: Gebiedsvisie Presikhaaf 3 G Informatieve en meningsvormende bespreking Locatie: Walburgis Raadsvoorstel 'Gebiedsvisie Presikhaaf 3' Gebiedsvisie P3 bijlage 1-VISIE Gebiedsvisie P3 bijlage 1-BIJLAGEN visie Behandelresultaat 15 mei 2024, informatieve en meningsvormende bespreking 3.2.W 19.30 uur - 21.00 uur: Startnotitie gebiedsontwikkeling Houtmanlocatie G Informatieve en meningsvormende bespreking Locatie: Walburgis Raadsvoorstel 'Startnotitie gebiedsontwikkeling Houtmanlocatie' Bijlage 1-Startnotitie Houtmanlocatie Behandelresultaat 15 mei 2024, informatieve en meningsvormende bespreking 3.3.W 19.30 uur - 21.00 uur: Startnotitie gebiedsontwikkeling Kermisland 110 G Informatieve en meningsvormende bespreking Locatie: Walburgis Raadsvoorstel 'Startnotitie gebiedsontwikkeling Kermisland 110' Bijlage 1- Startnotitie Kermisland 110 Behandelresultaat 15 mei 2024, informatieve en meningsvormende bespreking 4 21.00 uur - 21.15 uur: Pauze 5.RZ 21.15 uur - 22.15 uur: Agenderingsverzoek 'Taalrijk opgroeien' Meningsvormende bespreking Locatie: Raadzaal Behandeladvies 15 mei 2024, meningsvormende bespreking Agenderingsverzoek 'Taalrijk opgroeien' van de fractie D66 Behandelresultaat 3 april 2024, informatieve bespreking Behandelresultaat 15 mei 2024, meningsvormende bespreking 6.LF 21.15

uur - 22.15 uur: Toekomst herdenking Slag om Arnhem Meningsvormende bespreking Locatie: Landgoed/Festival Behandeladvies 15 mei, meningsvormende bespreking Raadsvoorstel 'Toekomst herdenking Slag om Arnhem' Bijlage - BMC-onderzoek "Brug naar de Toekomst - De herdenking van de Slag om Arnhem" Aangenomen motie 'Een brug naar de toekomst' (22M132) van de fracties VVD, D66, GroenLinks, Partij voor de Dieren en Arnhem Centraal Technische vraag over kosten BMC Rapport Behandelresultaat 3 april 2024, informatieve bespreking

Inspreekreactie Bridge to Liberation d.d. 03-04-2024 Schriftelijke reactie Liberation Route Europe Behandelresultaat 24 april 2024, meningsvormende bespreking Technische vraag & antwoord over opbouw uitgaven voor herdenken Antwoord technische vraag: Offerte BMC De herdenking van de Slag om Arnhem d.d. 20-04-2023 Behandelresultaat 15 mei 2024, meningsvormende bespreking 7.WG 21.15 uur - 22.15 uur: Agenderingsverzoek 'Netcongestie' Meningsvormende bespreking Locatie: Walburgis Behandeladvies 15 mei 2024, meningsvormende bespreking Agenderingsverzoek 'Netcongestie & verzoek tot technische sessie' van de fracties D66, VVD en GroenLinks Raadsbrief 'Mogelijkheden gemeente Arnhem voor verminderen gevolgen netcongestie', d.d. 23-01-2023 Beantwoording Art. 44-vragen inzake 'Gevolgen overvol elektriciteitsnetwerk voor ambities Arnhem', d.d. 31-10-2023 Beantwoording Art. 44-vragen inzake 'Netcongestie' d.d.

05-03-2024 Presentatie Liander - technische sessie netcongestie Presentatie HAN - technische sessie netcongestie Presentatie TenneT - technische sessie Netcongestie Behandelresultaat 3 april 2024, informatieve bespreking Behandelresultaat 15 mei 2024, meningsvormende bespreking 8.RZ 22.15 uur - 23.15 uur: Gebiedsvisie Rijnpark Meningsvormende bespreking Locatie: Raadzaal Behandeladvies 15 mei 2024, meningsvormende bespreking Raadsvoorstel 'Gebiedsvisie Rijnpark' Bijlage 1 - Gebiedsvisie Rijnpark Bijlage 2 - Toelichting op de omgevingsdialoog Gebiedsvisie Rijnpark Bijlage 4 - Logboek omgevingsdialoog Gebiedsvisie Rijnpark geanonimiseerd Bijlage 5 - Brief StAB Bijlage 6 - Beantwoording brief StAB Bijlage 7 - Notitie Reikwijdte en Detailniveau MER Rijnpark (NRD) Schriftelijke bijdrage van Dhr. van Bik van Geometius, d.d. 28-03-2024 Schriftelijke bijdrage van Dhr. Terenstra, d.d. 28-03-2024 Schriftelijke bijdrage Dhr. Roelofs van der Veur van Oskarwei Holding BV, d.d. 02-04-2024 Inbreng inspraak van Onze Huisartsen d.d. 02-04-2024 Schriftelijke bijdrage Mevr. Wentink, d.d. 02-04-2024 Inbreng inspraak van Dhr. Brüll van E-Unit, d.d. 03-04-2024 Schriftelijke bijdrage van Dhr. Terenstra, d.d. 04-04-2024 Behandelresultaat 3 april 2024, informatieve bespreking Schriftelijke bijdrage van Dhr. van Veggel van MTSA Technopower, d.d. 08-04-2024 Schriftelijke bijdrage van Dhr.

van Veggel van MTSA Technopower, d.d. 15-04-2024 Behandelresultaat 17 april 2024, meningsvormende bespreking Schriftelijke bijdrage van Dhr. van Veggel van MTSA Technopower, d.d. 22-04-2024 Behandelresultaat 24 april 2024, meningsvormende bespreking Memo van wethouder Smeulders inzake 'Toezeggingen wethouder Smeulders bij bespreking Gebiedsvisie Rijnpark' (#1533 en #1534), d.d. 08-05-2024 Schriftelijke bijdrage van 17 ondernemers van d.d. 26 april 2024 Behandelresultaat 15 mei 2024, meningsvormende bespreking 9.LF 22.15 uur - 23.15 uur: Wijziging APV, Hoofdstuk 5, Afdeling 5, Verbod vuur te stoken Meningsvormende bespreking Locatie: Landgoed/Festival Behandeladvies 15 mei 2024, meningsvormende bespreking Raadsvoorstel 'Wijziging APV, Hoofdstuk 5, Afdeling 5, Verbod vuur te stoken' Bijlage - Was-wordt overzicht Hoofdstuk 5, Afdeling 5, Verbod vuur te stoken Behandelresultaat 17 april 2024, informatieve en meningsvormende bespreking Behandelresultaat 15 mei 2024, meningsvormende bespreking

10.W 22.15 uur - 23.15 uur: Aanpak wachtlijst huishoudelijke ondersteuning G Bespreking van Moties en/of Amendementen Locatie: Walburgis Behandeladvies 15 mei 2024, Bespreking van Moties en/of Amendementen Vragen fractie Arnhem Centraal en beantwoording portefeuillehouder d.d. 15-05-2024 amendement 'De werklast echt verlagen' (24A13) van de fracties ChristenUnie en Volt amendement 'Huishoudelijk werk moeten we niet gelijkstellen aan gezonde sportieve beweging' (24A14) van de fractie Arnhem Centraal motie 'Kwetsbare mensen verdienen bescherming' (24M63) van de fractie Arnhem Centraal Ingetrokken motie 'Netwerken vormen om elkaar te helpen' (24M64) van de fractie Arnhem Centraal (wordt niet ter besluitvorming ingediend) Raadsvoorstel 'Aanpak wachtlijst huishoudelijke ondersteuning' Bijlage 1 - Plan van aanpak Bijlage 2 - Advies van de Adviesraad Bijlage 3 - Reactie college op adviezen Adviesraad Lijst van insprekers Schriftelijke bijdrage Mevr. de Vries, d.d. 02-04-2024 Behandelresultaat 3 april 2024, informatieve en meningsvormende bespreking Behandelresultaat 24 april 2024, meningsvormende bespreking Behandelresultaat 15 mei 2024, Bespreking van Moties en/of Amendementen

Agenda Politieke Avond 15 mei Stadhuishal 18.00 uur - 19.30 uur Technische Vragenmarkt (Dit betreft een interne bijeenkomst voor de gemeenteraad)

Raadzaal

Landgoed/Festival

Walburgis

19.30 uur – 21.00 uur (90)

19.30 uur – 21.00 uur (90)

19.30 uur – 21.00 uur (90)

Duurzaam Mobiliteitsplan

Ontwerp MJPB BVO DRAN 2025-2028 & Wijziging Gemeenschappelijke Regeling Veiligheids- en Gezondheidsregio GelderlandMidden

Gebiedsvisie Presikhaaf 3 & Startnotitie ontwikkeling Houtmanlocatie & Startnotitie ontwikkeling Kermisland 110

(informatieve bespreking)

(informatieve en meningsvormende bespreking)

(informatieve en meningsvormende bespreking)

Pauze: 21.00 uur - 21.15 uur Raadzaal

Landgoed/Festival

Walburgis

21.15 uur - 22.15 uur (60)

21.15 uur - 22.15 uur (60)

21.15 uur - 22.15 uur (60)

Agenderingsverzoek Taalrijk opgroeien

Toekomst herdenking Slag om Arnhem

Agenderingsverzoek Netcongestie

(meningsvormende bespreking)

(meningsvormende bespreking)

(meningsvormende bespreking)

Landgoed/Festival

Walburgis

22.15 uur - 23.15 uur (60)

22.15 uur - 23.15 uur (60)

22.15 uur - 23.15 uur (60)

Gebiedsvisie Rijnpark

Wijziging APV, Hoofdstuk 5, Afdeling 5, Verbod vuur te stoken

Aanpak wachtlijst huishoudelijke ondersteuning

(meningsvormende bespreking)

(meningsvormende bespreking)

(bespreking van moties en/of amendementen )

Raadzaal

Tafelindeling technische vragenmarkt 15 mei 2024 Boven stadhuishal: Klimaat en energie/ Economie

Ruimtelijke ontwikkeling/ Wonen

Leefomgeving (groen, klimaatadaptatie en afval)/ Bereikbaarheid

Algemeen financiën Perspectiefnota, Jaarstukken en Turap1/ Accountant Jaarstukken

Beneden stadhuishal: Participatie en armoedebestrijding/ Veiligheid

Zorg/ Welzijn/ Wijkprogramma’s

Burgerparticipatie, dienstverlening/ Opvang doelgroepen

Cultuur/ Inclusie

Onderwijs/ Gezondheid en sport/ Arnhem Oost

GEMEENTERAAD ARNHEM BEHANDELADVIES

Raadsvoorstel 'Duurzaam Mobiliteitsplan' Fasering

Voorgesteld besluit



Informatieve bespreking

Het college stelt voor om het Duurzaam Mobiliteitsplan vast te stellen.



Meningsvormende bespreking

Aandachtspunten



Bespreking Moties & Amendementen



Besluitvormende vergadering

Informatieve bespreking – rondetafelgesprek Ten tijde van het publiceren van de agenda zijn er meerdere insprekers aangemeld. Er wordt een rondetafelgesprek georganiseerd.

Procedure: Datum vergadering 15 mei 2024 Type voorstel Raadsvoorstel vanuit het college van B&W Spreekrecht publiek? Ja

Aandachtspunten Eerder heeft de raad het Raadsvoorstel ‘Startnotitie participatie Duurzaam Mobiliteitsplan en Parkeerbeleid’ behandeld en vastgesteld in de gemeenteraad. Op basis daarvan zijn verschillende participatiebijeenkomsten geweest, die ook zijn meegenomen in dit uiteindelijk voorstel. Tijdens deze behandeling zijn meerdere toezeggingen gedaan en zijn er moties en amendementen ingediend, die apart worden benoemd in een bijlage. Zie pagina 2 voor een uitgebreidere toelichting.

Voorgesteld resultaat: Start en afronding van de informatieve bespreking. Informatieve fase: Ruimte voor insprekers om hun bijdrage te leveren in een rondetafelgesprek.

1

GEMEENTERAAD ARNHEM BEHANDELADVIES Contactgegevens Portefeuillehouder: Nermina Kundic

Ambtenaar Maarten Bulsink maarten.bulsink@arnhem.nl 06 - 18418204

Raadsadviseur Steffan Vos steffan.vos@arnhem.nl 06 - 31114958

Aandachtspunten • •

• •

De ‘Startnotitie participatie Duurzaam Mobiliteitsplan en Parkeerbeleid’ is meerdere keren besproken in raadskamerverband en is vastgesteld op 12 april 2023. Tijdens deze behandeling zijn er meerdere toezegging gedaan, meerdere moties en amendementen ingediend en ook aangenomen. Bij de vergaderstukken zit een aparte bijlage met een overzicht hiervan. Hierin geeft het college aan wat de status is van de diverse toezeggingen en moties. Deze zijn hieronder ook opgenomen per categorie. Daarnaast is een bijlage aangeleverd met een samenvatting van de participatie die plaatsgevonden heeft na het aannemen van de startnotitie, wat weer inbreng was voor het Duurzaam Mobiliteitsplan. Er is een aparte website aangemaakt, waar inwoners informatie terug kunnen vinden, onder andere over de participatie die plaatsgevonden heeft. Dat is deze website. De uitgebreidere samenvatting van de participatie is hier terug te vinden.

Moties en Toezeggingen Moties Zijn nog niet afgedaan: Onderzoek naar maatschappelijke parkeervergunningen voor zorgverleners, mantelzorgers en vrijwilligers (23M19) Stimuleren van fietsgebruik in wijken met een lage fietsparticipatie (23M29)

Toezeggingen Reeds afgedaan: Parkeerboetes voor mensen met gehandicaptenparkeerkaart door inzet scanauto’s

Nog lopende toezeggingen: Uitvoeringskader elektrisch laden en de rol van gehandicaptenvervoer Onderzoeken wat de mogelijkheden zijn met betrekking tot mantelzorgvergunningen Toezegging Motie 'Onderzoek naar bouw parkeergarage onder Singel of Markt bij mobiliteitsplan' Burgerinitiatief "Centrumring Arnhem"

2

GEMEENTERAAD ARNHEM BEHANDELADVIES Worden afgedaan met dit raadsvoorstel: Met ondernemer in gesprek gaan over het plaatsen van laadpalen in de parkeergarage Participatieproces Duurzaam Mobiliteitsplan en Parkeerbeleid - Draagvlak Economische impact Duurzaam Mobiliteitsplan en Parkeerbeleid Participatieproces Duurzaam Mobiliteitsplan en Parkeerbeleid - Loting Aanvullende gesprekspartners tijdens participatieproces Duurzaam Mobiliteitsplan

Voorgestelde behandelwijze Informatieve bespreking Ten tijde van publiceren van de agenda zijn er meerdere aanmeldingen om in te spreken. In de bijlage is een lijst opgenomen met de aanmeldingen voor het rondetafelgesprek.

Mogelijk resultaat: • •

Afronding van het rondetafelgesprek, waarna de volgende keer de meningsvormende bespreking kan starten. De informatieve fase is nog niet afgerond en moet hervat worden.

3

GEMEENTERAAD ARNHEM OVERZICHT INSPREKERS

Raadsvoorstel 'Duurzaam Mobiliteitsplan' Aangemelde insprekers

Nr. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17

Naam T. Limbeek L. Bosman en R. van Gessel H. Schreuder L. van ‘t Riet P. Papegaaij E. Wiessenberg K. Bearwaldt C. Pronk T. Chabot R. Barends H. van der Doe P. Stein M. Lindeman A. Pollmann M. van den Broek V. Gallé J. Kelderman

(Namens) Organisatie Veilig verkeer Nederland Verkeerswerkgroep Alteveer/Cranevelt Hogeschool Arnhem-Nijmegen Platform Arnhemse Centrumring Inwoner Arnhem Stichting Arnhems Hart Verkeersgroep Arnhem-West Bewonersoverleg Sint-Marten/Sonsbeek S-Kwadraat Kennisnetwerk Arnhem Nijmegen StAB Inwoner Arnhem Wereldhave Inwoner Arnhem APCG Platform Binnenstad Arnhem Fietsersbond Arnhem

Manier van inspreken Ten tijde van publicatie van de agenda zijn er meerdere aanmeldingen ontvangen om in te spreken. De inspraak verloopt in de vorm van een rondetafelgesprek, waarbij de insprekers starten met een mondelinge bijdrage van 2 minuten per persoon/organisatie waarin zij zichzelf voorstellen en de belangrijkste boodschap aan de gemeenteraad overbrengen. Daarna is er gelegenheid voor een gesprek met de aanwezige raadsfracties.

Aan de gemeenteraad Zaaknummer

4112565

Onderwerp:

Duurzaam Mobiliteitsplan

a Kernboodschap We staan als stad voor een grote opgave. De ruimte in de stad is schaars en wordt steeds schaarser. Daarnaast gaan we als stad flink groeien. Er komen meer inwoners en arbeidsplaatsen bij en dat leidt tot meer mobiliteit. In het duurzaam mobiliteitsplan beschrijven we hoe we de stad bereikbaar, maar ook groen, gezond en leefbaar houden. Onder meer met aantrekkelijker openbaar vervoer, meer snelle fietsroutes, meer parkeerregulering en 30 km per uur als standaard maximumsnelheid voor de meeste wegen en straten. In het plan staan meer dan honderd maatregelen die we de komende 20 jaar willen uitvoeren. Om te kunnen bijsturen en flexibel te kunnen inspelen op nieuwe ontwikkelingen zullen wij het plan iedere 5 jaar actualiseren en opnieuw ter vaststelling aan de raad voorleggen. Voorstel 1. Het Duurzaam Mobiliteitsplan vast te stellen. Inleiding Om onze stad in de toekomst ook duurzaam bereikbaar, gezond en leefbaar te maken is het nodig dat we een mobiliteitstransitie doormaken. Ons mobiliteitssysteem loopt nu al tegen de grenzen aan en gezien de groei van het aantal woningen en arbeidsplaatsen zal deze problematiek verergeren. In het Duurzaam Mobiliteitsplan (DMP) werken we uit hoe we deze mobiliteitstransitie willen vormgeven. Het Duurzaam Mobiliteitsplan is een nadere uitwerking van de Omgevingsvisie.

Hierin hebben we vastgelegd een duurzaam mobiliteitsplan op te stellen, waarin naast de bereikbaarheid van de stad, het tegengaan van verkeersoverlast en schone lucht de uitgangspunten zijn. De uitgangspunten van het mobiliteitsplan en het participatieproces zijn beschreven in de Startnotitie die de gemeenteraad 12 april 2023 heeft vastgesteld. Het duurzaam mobiliteitsplan is nadrukkelijk een integraal plan. Mobiliteit zelf is geen doel, maar een middel om bereikbaar te blijven, terwijl we nadelige gevolgen voor de leefbaarheid, gezondheid en veiligheid willen beperken. Dit plan draagt bij aan het creëren van aangename gastvrije openbare ruimtes en het maakt het ontwikkelen en realiseren van nieuwe woningen mogelijk. Daarnaast bevordert het schone en duurzame verplaatsingen zoals lopen, fietsen en gebruik van het openbaar vervoer. Hierdoor zorgen we ervoor dat we in Arnhem een aantrekkelijk vestigingsklimaat behouden doordat onze bedrijven duurzaam bereikbaar worden. Door onze keuzes blijft er namelijk in de stad ook ruimte voor de mensen die zich met de auto willen of moeten verplaatsen.

Het plan is, conform de Startnotitie, samen met de stad opgesteld: bewoners, ondernemers, werknemers en andere belanghebbenden konden op twee momenten in het proces op verschillende manieren hun inbreng leveren. We hebben ons hierbij voortdurend ingespannen om zo veel mogelijk partijen vanuit verschillende invalshoeken te betrekken. Alle partijen die genoemd zijn tijdens de behandeling van de startnotitie zijn benaderd om input te leveren. Een samenvatting van het participatieproces en wat er met de input is gedaan is bijgevoegd bij dit raadsvoorstel. Het Duurzaam Mobiliteitsplan is echt een plan dat ook inzicht geeft in de projecten en acties die nodig zijn om de stad duurzaam bereikbaar te maken. De verschillende maatregelen en projecten zijn dan ook in een planning gezet waarbij de eerste jaren specifiek en gedetailleerd zijn qua projecten en de laatste jaren globaal. Fasering van deze maatregelen (hoe verhouden projecten zich tot elkaar, wat moet er eerst) is daarbij ook een belangrijk onderdeel. In de bijlage Memo Toezeggingen Duurzaam mobiliteitsplan beschrijven we hoe enkele toezeggingen zijn afgedaan en wat de stand van zaken is van de overige toezeggingen en moties over dit onderwerp. Beoogd effect De stad bereikbaar houden en tegelijkertijd verkeersoverlast tegengaan en voor schone lucht in de stad zorgen.

En ervoor zorgen dat er ook bij binnenstedelijke groei meer ruimte voor groen in de stad is, de stad verkeersveiliger en klimaatadaptiever wordt en het prettiger verblijven, lopen en fietsen is in de stad. Argumenten 1.1 De maatregelen uit het plan houden Arnhem bereikbaar Het verkeer in de stad loopt nu al regelmatig vast. Als we op dezelfde voet doorgaan is de stad in de toekomst niet meer bereikbaar. Het verkeer zal toenemen, terwijl er geen ruimte is om de wegen te verbreden. Hierdoor zal het auto- en vrachtverkeer op onze wegen vastlopen. Dit plan zorgt voor een transitie naar ruimte-efficiëntere en meer duurzame vormen van mobiliteit, zoals lopen, fietsen en het openbaar vervoer. Hierdoor blijft de stad bereikbaar voor iedereen. 1.2 De maatregelen uit het plan maken de lucht in de stad schoner De maatregelen uit het duurzaam mobiliteitsplan zorgen voor een afname van het auto- en vrachtverkeer in de stad. Deze voertuigen blijven ook in de toekomst vervuilend. Tot 2050 komt dat doordat een deel van de auto’s nog op fossiele brandstoffen rijdt. Maar ook daarna blijven auto’s, door slijtage van de banden, fijnstof uitstoten. Een afname van het auto- en vrachtverkeer in de stad is dus noodzakelijk om de lucht schoner te maken.

1.3 De maatregelen uit het plan verminderen de verkeersoverlast in de stad De maatregelen uit het plan zorgen ervoor dat we meer gaan lopen en fietsen en meer gebruik gaan maken van het openbaar vervoer. Daarnaast verlagen we de snelheid op veel wegen, wat de geluidshinder beperkt en met een goede inrichting de oversteekbaarheid verbetert. De lagere snelheid zorgt ervoor dat de gevolgen van een aanrijding beperkter zijn. De wegen worden dus verkeersveiliger. En voor doorgaand verkeer is, door de lagere snelheid, de route door onze stad niet meer interessant. Doordat we dus minder gaan autorijden en we rustiger gaan rijden

zal de hinder van het verkeer (zoals geluidsoverlast, trillingen, verkeersonveiligheid en een slechte oversteekbaarheid) afnemen. 1.4

De maatregelen uit het plan maken Arnhem toegankelijker Door lopen te stimuleren, bieden we een toegankelijk alternatief, waardoor mensen meer controle krijgen over hun eigen mobiliteit. Lopen is namelijk de meest toegankelijke manier van verplaatsen. We zorgen er daarbij voor dat (loop)routes goed toegankelijk zijn voor bijvoorbeeld mensen in een rolstoel, met een rollator of met een visuele beperking. Ook goed openbaar vervoer draagt bij aan een meer toegankelijke stad.

1.5

Duurzame mobiliteit maakt de woningbouwopgave van Arnhem mogelijk Om aan de woningbehoefte te kunnen voldoen, bouwt Arnhem er de komende jaren 16.000 woningen bij. Daarnaast zal ook de werkgelegenheid in de stad toenemen. Deze ontwikkelingen vinden binnenstedelijk plaats. Deze compacte stad biedt kansen doordat veel voorzieningen op loop- of fietsafstand zullen zijn. Dit plan zorgt ervoor dat mensen zich ook daadwerkelijk duurzamer kunnen en gaan verplaatsen. Doordat we de auto minder gebruiken kunnen we als stad groeien en de stad leefbaarder maken, zonder dat het verkeer vast komt te staan. Daarnaast kunnen de parkeernormen voor nieuwbouw van woningen, bedrijven en voorzieningen lager worden. Het plan zorgt er immers voor dat de autoafhankelijkheid daalt. Als er minder parkeerplaatsen voor woningen hoeven te worden gebouwd, worden woningen goedkoper en kunnen er meer (betaalbare) woningen worden gebouwd. Ook andere ontwikkelingen worden goedkoper als we minder parkeerplaatsen hoeven te realiseren.

1.6 De gekozen richting naar efficiënter gebruik van de verkeersruimte is noodzakelijk om de stad leefbaar te houden. Door de toename van het aantal inwoners en daarmee verkeersbewegingen is een verandering naar vervoerwijzen die minder ruimte in beslag nemen nodig. Voetganger en fietser nemen minder ruimte in dan de automobilist. Dat geldt zowel voor de rijdende als geparkeerde auto. Hierdoor komt er ruimte beschikbaar voor meer groen/bomen in de stad en prettige leefruimtes. Ook blijft er op de weg ruimte over voor de mensen en bedrijven die wel afhankelijke zijn van de (vracht)auto. Kanttekeningen en risico's 1.1 Verandering is lastig en vraagt aandacht Mensen zijn gewend aan hun eigen gewoontes en gebruiken. Dat geldt ook voor het gebruik van de eigen auto. De nieuwe koers is ook een verandering in denken en vervolgens doen. Voor een deel van onze inwoners, bezoekers en ondernemers is er een duurzaam alternatief voor hun autoritten. We helpen mensen die daar behoefte aan hebben in de stap naar meer gezonde en duurzame mobiliteit. In de plannen zijn hiervoor acties en communicatieactiviteiten opgenomen. 1.2 Het plan is ambitieus Het plan bevat heel concrete maatregelen die in de tijd zijn uitgezet. De lijst met maatregelen is groot en de totale kosten zijn daarmee ook hoog.

Het plan vraagt om een aanpak waarbij er fors meer mobiliteit/infrastructuurprojecten worden gerealiseerd dan nu het geval is. Ook vraagt dit plan veel meer capaciteit van de organisatie en andere partijen om alle projecten voor te bereiden. Dit is deels op te lossen door voor een andere werkwijze te kiezen, maar ook door het

werk over meer schouders te verdelen (bijvoorbeeld projecten laten meelopen bij de beheer- en onderhoudopgave, of externe partijen projecten laten voorbereiden). 1.3 Het plan bevat onzekerheden Voor met name de projecten in de verre toekomst zijn zaken als financiering, subsidiemogelijkheden en de benodigde voorbereidingstijd onzeker. Zo hebben we onze inschatting voor subsidiemogelijkheden gebaseerd op ervaringen uit het verleden en is er geen garantie dat er in de toekomst evenveel subsidie wordt gegeven. Dit vraagt om een adaptieve aanpak binnen de gegeven kaders. Flexibiliteit in tijd en geld bij de realisatie is noodzakelijk. Om een plan te hebben dat meebeweegt met deze ontwikkelingen is tussentijdse actualisatie noodzakelijk (zie ook uitvoering). Daarom: • delen wij jaarlijks een geactualiseerde uitvoeringsagenda met u. Hierin informeren wij de raad over de voortgang op de doelstellingen (conform monitoringsplan), de gerealiseerde projecten en we geven een vooruitblik op de projecten die de komende jaren op de planning staan. • actualiseren wij het duurzaam mobiliteitsplan iedere 5 jaar en laten het opnieuw vaststellen. 1.4 Het parkeerbeleid is nog niet gedetailleerd uitgewerkt Het uitwerken van het parkeerbeleid kost meer tijd en is te gedetailleerd om in een duurzaam mobiliteitsplan op te nemen. Er worden nu nog geen nieuwe parkeernormen voorgesteld.

Het duurzaam mobiliteitsplan geeft wel duidelijkheid over een aantal belangrijke punten op het gebied van parkeren zoals uitbreiding van het gereguleerd parkeren gebied, het beperken van het aantal parkeervergunningen per huishouden en de eerste parkeervergunning die, buiten het centrum, (bijna) gratis is. Participatie Het plan is samen met de stad opgesteld: Bewoners, ondernemers, werknemers en andere belanghebbenden konden op verschillende manieren hun inbreng leveren. In de eerste participatieronde lag de focus op de uitgangspunten. Na deze participatieronde zijn maatregelpakketten opgesteld en zijn met een verkeersmodel berekeningen gemaakt om te kijken welke maatregelen effectief kunnen zijn. Vervolgens zijn de resultaten in de tweede ronde gedeeld met de stakeholders, zijn er gesprekken gevoerd en is er ook een enquête gehouden om het draagvlak voor de maatregelen te bepalen. We hebben ons hierbij voortdurend ingespannen om zo veel mogelijk partijen vanuit verschillende invalshoeken te betrekken. Alle partijen die genoemd zijn tijdens de behandeling van de startnotitie zijn benaderd om input te leveren. Hiermee hebben we geprobeerd om vanuit een zo breed mogelijk perspectief input te krijgen op het plan. Een samenvatting van het participatieproces en wat er met de input is gedaan is bijgevoegd bij dit raadsvoorstel.

Financiën Het duurzaam mobiliteitsplan kent een grote ambitie. Er moeten tot aan 2044 veel projecten voorbereid en uitgevoerd worden om de stad daadwerkelijk duurzaam bereikbaar te maken. Investeringen In de volgende tabel zijn de bedragen opgenomen voor de verschillende onderdelen en perioden. De totale investeringen van het duurzaam mobiliteitsplan bedragen € 550,1 mln.: Investeringen totaal (x € 1.000) Actieve mobiliteit Openbaar vervoer Hubs en logistiek Netwerk Totaal

< 2 jaar 4.555 12.960 1.700 28.739 47.954

< 5 jaar 28.770 25.500 8.640 10.292 73.202

< 10 jaar

< 20 jaar

Totaal

96.030 28.100 42.420 25.129 191.679

67.590 5.760 32.400 131.520 237.270

196.945 72.320 85.160 195.680 550.105

Voor de projecten die gepland staan voor uitvoering binnen nu en vijf jaar is een totale investering benodigd van € 121,2 mln.. Voor deze investeringen bestaat zicht op voldoende dekking door te verwachten bijdragen van Rijk en provincie en door inzet van bestaande budgetten. De voorziene dekking is als volgt opgebouwd: Dekkingsbronnen investeringen projecten < 5 jaar • Gebiedsexploitatie Spoorzone Arnhem Oost • Subsidie Rijk en Provincie • Samenloop met andere beleidsterreinen • Huidige budgetten Mobiliteit • BR Bereikbaarheid Totaal

16,5 mln. 30,2 mln. 17,0 mln. 24,4 mln. 33,1 mln. 121,2 mln.

De dekking voor projecten die op de planning staan na 5 jaar is nog niet rond. Hiervoor zoeken we naar mogelijkheden, bijvoorbeeld door subsidies vanuit het Rijk of provincie. Hier beginnen we tijdig mee, zodat bij actualisatie van het DMP in jaar 2029 (zie uitvoering) zicht is op de beschikbare middelen voor de periode na 2029. Gebiedsexploitatie Spoorzone Arnhem Oost (€ 16,5 mln.) De mobiliteitsmaatregelen die nodig zijn voor de ontwikkeling van de Spoorzone Arnhem Oost zitten ook in het Duurzaam Mobiliteitsplan. Vanuit de gebiedsexploitatie Spoorzone Arnhem Oost wordt de dekking voor deze maatregelen geregeld. Daarmee is geen extra financiering van deze maatregelen nodig in het kader van het duurzaam mobiliteitsplan. De totale dekking vanuit de Spoorzone Arnhem Oost is groter, maar dit gaat alleen over de projecten die we binnen 5 jaar realiseren. Subsidie van het Rijk en provincie (€ 30,2 mln.) Op basis van ervaringen uit het verleden is ingeschat dat we bij een aantal infrastructurele maatregelen aanspraak kunnen maken op subsidies vanuit de provincie en het Rijk. Voor een bedrag van € 9,6 mln. zijn reeds subsidies verleend door het Rijk vanuit de specifieke uitkeringen woningbouw op korte termijn voor bovenplanse infrastructuur. Ook de maatregelen die hiermee worden gefinancierd zijn onderdeel van het duurzaam mobiliteitsplan.

Voor een aantal andere maatregelen is de verwachting dat het Rijk en/of de provincie 50% meefinanciert, vanwege de meerwaarde voor Rijk/provincie van de maatregel op de duurzame bereikbaarheid in de regio en omdat het infrastructuur (of de aansluiting daarop) betreft van het Rijk of de provincie. Het betreft in dit geval subsidies op hubs, HOV-maatregelen, hoogwaardige fietsroutes en bruggen. Samenloop met andere beleidsterreinen (beheer) / Werk met werk maken (€ 17 mln.) Jaarlijks wordt gemiddeld 3 miljoen aan asfaltonderhoud besteed. Vaak liften mobiliteitsmaatregelen mee. De nieuwe asfaltlaag, die dan bijvoorbeeld nodig is vanuit onderhoud maar wordt aangebracht in het kader van een mobiliteitsproject, wordt dan betaald vanuit het beheer- en onderhoudbudget. Ingeschat is dat bij 75% van het budget meegelift kan worden voor het DMP. Voor de projecten die staan gepland voor uitvoering binnen nu en 5 jaar is de verwachting dat er voor € 17 mln. aan samenloop is met projecten die reeds gepland zijn vanuit Beheer. Huidige budgetten mobiliteit (€ 24,4 mln.) In de huidige begroting zijn middelen opgenomen voor mobiliteit (BR Bereikbaarheid en het Meerjarig Investeringsplan/MIP), die gebruikt kunnen worden voor uitvoering van het DMP. We verwachten ongeveer € 24,4 mln.

te gebruiken voor de projecten die gepland zijn voor binnen nu en 5 jaar Bestemmingsreserve Bereikbaarheid (€ 33,1 mln.) Het investeringsvolume van de projecten die zijn gepland voor uitvoering binnen nu en 5 jaar en nog niet van dekking vanuit voorgaande middelen zijn voorzien, bedraagt € 33,1 miljoen. De jaarlijkse kapitaallasten (rente en afschrijving) van deze projecten bedragen circa € 1,5 miljoen per jaar. Voor de dekking hiervan resteert nog een vrij beschikbaar saldo van een aantal jaarlijkse structurele budgetten voor bereikbaarheid. Daarnaast laat de begroting 2024 een jaarlijks structureel voordelig saldo zien tussen de opbrengsten en de kosten uit de parkeerexploitatie. Deze middelen worden zoals gebruikelijk toegevoegd aan de BR Bereikbaarheid. Deze jaarlijkse toevoeging is ruim voldoende om de extra kapitaallasten op te vangen. Voorgesteld wordt dan ook om de extra kapitaallasten te dekken uit de BR Bereikbaarheid. Op het moment dat de uit het DMP voortvloeiende investeringsbedragen met bijbehorende kapitaallasten in de begroting (in het Meerjaren Investeringsplan – MIP) worden opgenomen, zullen ook de dekkingsmiddelen en de onttrekking uit de BR Bereikbaarheid definitief worden vastgesteld.

Exploitatielasten Voor de uitvoering van de maatregelen houden we naast de investeringsbedragen ook rekening met exploitatielasten voor het uitrollen van parkeerregulering, het verruimen van de openingstijden van fietsenstallingen, het uitvoeren van gedragsmaatregelen en het voorbereiden van projecten. Deze lasten bedragen in totaal € 960.000 en zijn voor het grootste deel structureel. Deze exploitatielasten kunnen worden gedekt uit bestaande budgetten, die zijn opgenomen in de begroting voor: bereikbaarheid (€ 700.000 p/j structureel); basis duurzame bereikbaarheid incl. transferia (€ 200.000 p/j structureel); fietsparkeren (€ 500.000 p/j structureel).

Uitvoering Na vaststelling van het duurzaam mobiliteitsplan gaan we aan de slag met de maatregelen zoals die zijn opgenomen in het maatregelenoverzicht. Projecten die we de komende 2 jaar al realiseren zijn onder andere de Velperweg met meer ruimte voor de voetganger en de fietser, snelfietsroute Arnhem – De Liemers, fietsstraat Hommelseweg en herinrichting IJssellaan met meer ruimte voor de voetganger, de fietser en het openbaar vervoer. Ook projecten op het gebied van gedrag (en een aantal andere quick wins, zoals het verruimen van de openingstijden van fietsenstallingen) voeren we direct uit. Op deze manier kunnen we direct aan de slag met de doelstellingen van het DMP en wordt duidelijk dat we toewerken naar een andere manier van mobiliteit. Aanpassing van infrastructuur kent een lange doorlooptijd. Echt grootschalige projecten vanuit dit plan komen dan ook pas na twee jaar. Grote projecten die we binnen vijf jaar gaan realiseren zijn het Willemsplein, de fietstunnel Schuytgraaf en de fietsenstalling Bartokpark. Voor deze projecten zetten wij de komende twee jaar al grote stappen in de voorbereiding.

Uitzondering hierop vormt de aanpak van de eerste fase Centrumring, waarin we onder andere de Weerdjesstraat afwaarderen naar een rijsrook en 30 km/uur, de verkeerslichten anders instellen zodat de oversteekbaarheid verbetert, waar mogelijk (rechtsaf)stroken verwijderen en de bewegwijzering terugbrengen naar een stedelijke maat. Dit project geven we hoge prioriteit en gaan we wel binnen twee jaar realiseren. Ook stoppen we in deze periode veel tijd en energie in de voorbereiding van de stadsrandhubs, zoals de stadsrandhub GelreDome. Tegelijkertijd werken we aan de voorbereiding van meer infrastructurele maatregelen. We werken daarbij het maatregelenoverzicht uit tot een meer gedetailleerde uitvoeringsagenda, waarbij we onder andere met de volgende aspecten rekening houden: •

• •

•

Waarborgen bereikbaarheid voor gebruiker. We faseren de projecten zodanig dat de bereikbaarheid altijd gewaarborgd blijft. Het realiseren van alternatieven voor de auto gaat parallel op met maatregelen die minder ruimte aan de auto geven. Samenloop groot onderhoud. Om efficiënt te werken, koppelen we onze projecten zoveel mogelijk aan het groot onderhoud. Ruimtelijke ontwikkelingen. We houden rekening met de (grootschalige) ruimtelijke ontwikkelingen. We voeren mobiliteitsmaatregelen uit voordat ontwikkelingen worden opgeleverd. Verkeershinder. We beschouwen de bouwhinder van alle individuele projecten samen, om zo de bereikbaarheid van de stad ook tijdens de uitvoering van de projecten te borgen.

Proces richting raad • Wij stellen diverse beleidsplannen op die volgen uit het duurzaam mobiliteitsplan. Deze delen wij met de raad ter informatie of vaststelling. Dit gaat om het parkeerbeleid (2024) en voetgangersbeleid (2025). Het duurzaam mobiliteitsplan doet al uitspraken over deze beleidsvelden en vormt hiermee een duidelijke basis voor deze deeluitwerkingen. • Wij delen jaarlijks een geactualiseerde uitvoeringsagenda, waarin we de raad informeren over de voortgang op de doelstellingen (conform monitoringsplan), over de gerealiseerde projecten en waarin we een vooruitblik geven op de projecten die de komende jaren op de planning staan.

•

•

Projecten die de eerstkomende vier jaar aan de orde zijn worden opgenomen in de begroting, in het Meerjaren Investeringsplan (MIP). Voor (grotere) projecten, waarbij ook uitgegaan wordt van cofinanciering, zal separaat gecommuniceerd worden. Wij actualiseren iedere 5 jaar het duurzaam mobiliteitsplan en zullen dit ter vaststelling aan u voorleggen. De eerste keer zal dit in 2029 plaatsvinden. Op basis van op dat moment beschikbare middelen en inhoudelijke wensen kunnen dan focus, tempo en prioriteit van het plan bijgestuurd worden. Dit heeft gevolgen voor de dekking van de middelen. We zullen echter alleen maatregelen uitvoeren waarvoor we middelen beschikbaar hebben en waarvan we weten dat ze zelfstandig kunnen functioneren (en dus niet verkapt een beroep doen op nog meer middelen).

Werkwijze Met name de aanleg van nieuwe en de aanpassing van de bestaande infrastructuur zijn, vanwege het grote aantal projecten, grote werkstromen. Dit vraagt om een andere, meer gestructureerde aanpak. Deze aanpak werken wij verder uit, zodat we ook daadwerkelijk kunnen versnellen. Communicatie Communicatie met de stad eindigt niet met het vaststellen van dit plan. We zetten in op een gedragsverandering in de stad. We gaan dan ook uitgebreid communiceren met de hele stad over dit plan om mensen te helpen hun mobiliteitsgedrag te verduurzamen en hen de impact van ons plan te laten zien. Belangrijke onderdelen daarbij zijn de werkgeversaanpak, de bewonersaanpak en communicatie rondom projecten. De werkgeversaanpak bestaat uit het actief ondersteunen van werkgevers in het optimaliseren en verduurzamen van hun mobiliteit. In de bewonersaanpak ondersteunen we bewoners om hun eigen reisgedrag gezonder en duurzamer te maken, waaronder het stimuleren van bewegen. In de uitvoering van onze projecten betrekken we de omgeving steeds om rekening te kunnen houden met hun belangen, onze plannen te verbeteren en de hinder van de projecten te beperken. Het gaat hierbij altijd om maatwerk, omdat ieder project zijn eigen dynamiek kent en dus zijn communicatieaanpak nodig heeft. Afhankelijk van de impact op de omgeving kan het participatieniveau per project verschillen.

Zo vereist een nieuwe inrichting van een woonstraat veel meer betrokkenheid van de bewoners dan de aanleg van een hub aan de buitenrand van de stad. Bijlagen Stukken voor gemeenteraad − − − −

Duurzaam Mobiliteitsplan Bijlagenrapport duurzaam mobiliteitsplan Bijlage: Memo Toezeggingen Duurzaam mobiliteitsplan Bijlage: Memo Participatie Duurzaam mobiliteitsplan

Besluit van Zaaknummer

4112565

DE RAAD VAN DE GEMEENTE ARNHEM; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 9 april 2024, nummer: 4112565, gelet op artikel 147 van de Gemeentewet; besluit: 1.

Het Duurzaam Mobiliteitsplan vast te stellen.

De griffier,

De voorzitter,

Duurzaam Mobiliteitsplan Arnhem Een groene, gezonde en leefbare stad Concept

Titel

Duurzaam Mobiliteitsplan Arnhem

In opdracht van

Gemeente Arnhem

Datum publicatie

9 april 2024 (013569)

Status

Concept

2

Voorwoord Bekijkt u wel eens oude foto’s van Arnhem? Toen er nog auto’s door de Rijnstraat reden en er maar één vaste brug over de Rijn was. Arnhem-Zuid moest nog gebouwd worden. Inmiddels is de stad twee keer zo groot en kunt u niet meer met de auto door het winkelgebied rijden. Ook de komende jaren blijft onze stad veranderen. Arnhem groeit, er komen meer huizen, banen, bedrijven en Arnhemmers bij. Dat betekent ook meer verkeer. Om ons hier op voor te bereiden moeten we nu stappen zetten. Zo zorgen we ervoor dat Arnhem bereikbaar, leefbaar en groen blijft. We reizen steeds meer te voet, fietsend of met het openbaar vervoer. Tegelijkertijd willen we als het nodig is ook nog met de auto van A naar B kunnen. En willen we graag leven in prettige wijken met ruimte voor ontmoeting, beweging en groen, met minder verkeersoverlast en minder auto’s op straat. Dat is een grote uitdaging, met veel dilemma’s. Want wij kunnen Arnhemmers niet vertellen welk vervoersmiddel ze gebruiken. Of hoe ze hun spullen door de stad vervoeren. Iedereen heeft verschillende wensen en belangen die we in ogenschouw moeten nemen. Kortom: het is een ingewikkelde puzzel. Maar wel een waar we mee aan de slag zijn gegaan. Het resultaat ligt voor u: het Duurzaam Mobiliteitsplan Arnhem. Hierin beschrijven we hoe we Arnhem ook in de toekomst bereikbaar, leefbaar en gastvrij willen houden.

Naast wat hiervoor willen doen leest u ook wat er voor nodig is. Zo schrijven we over aantrekkelijker openbaar vervoer, met meer en betere busverbindingen. Meer snelle fietsroutes, zodat de fiets een goed alternatief wordt voor de auto bij korte ritten. 30 km per uur als standaard maximumsnelheid voor de meeste wegen en straten.

We voegen bruggen voor fietsers en voetgangers toe. En maken zo nieuwe verbindingen tussen inwoners van Arnhem-Noord en Arnhem-Zuid. In totaal staan er in het plan meer dan 100 maatregelen die we de komende jaren willen nemen. Voor een leefbare, schone en groene stad. Voor een bereikbaar en gastvrij Arnhem. Zo’n plan maak je niet alleen. Veel inwoners, ondernemers, belangengroepen en bezoekers hebben met ons meegedacht. Bijvoorbeeld op bewonersbijeenkomsten, bij expertsessies, in de historische trolleybus en via een enquête. Zonder al deze bijdragen waren we niet tot dit ambitieuze plan gekomen. Want de bereikbaarheid van onze stad is iets dat ons allemaal aangaat. En waar we allemaal elke dag mee te maken hebben. Zo werken we samen aan een gezonde, leefbare én bereikbare omgeving. Waar in plaats van de auto, de mens centraal staat. Hiermee faciliteren we de wens die veel inwoners hebben en bouwen we tegelijkertijd verder aan de grote ambities die we hebben op het gebied van vergroening en energie. Voor het Arnhem van nu en de toekomst. Veel leesplezier! Nermina Kundić,

3

Inhoudsopgave 1. Inleiding

5

4. Duurzaam mobiliteitsgedrag

1.1 Duurzaam Mobiliteitsplan Arnhem

4.1 Verbeteren verkeersveiligheid

1.2 Waarom een nieuw plan?

4.2 Stimuleren ander reisgedrag

1.3 In samenwerking met de stad

4.3 Goederenvervoer

1.4 Probleemanalyse

5. Maximaal verblijven

1.5 Leeswijzer 2. Visie: een groene, gezonde en leefbare stad

11

5.2 Aanvullende netwerkingrepen 5.3 Betere verdeling van de ruimte in woonwijken

2.2 Mobiliteit in 2040: een duurzaam bereikbare stad

6. Effecten van de maatregelen

2.3 Mobiliteitsambitie vertaald naar bewoners, ondernemers en bezoekers

3.1 De voetganger krijgt de ruimte

43

5.1 Snelheidsaanpassingen

2.1 Een stad waar het voor iedereen prettig leven is

3. Duurzaam verplaatsen

35

55

6.1 Meer actieve mobiliteit en meer openbaar vervoer

16

6.2 Een leefbaar en veilig Arnhem door minder gemotoriseerd verkeer 7. Fasering en investeringen

3.2 Een optimaal fietsklimaat

7.1 Maatregelenlijst

3.3 Schaalsprong openbaar vervoer

7.2 Uitvoeringsplanning

3.4 Overstappen in hubs

7.3 Investeringen 8. Monitoring en evaluatie

60

73

4

1. Inleiding We willen een stad zijn die uitnodigt om ontdekt te worden, waar iedereen zich thuis voelt en waar de toekomst met open armen wordt ontvangen: een groene, gezonde en leefbare stad. Maar, Arnhem staat voor een flinke klus. Ons wegennet kan het aantal auto's niet meer aan en dat zorgt voor leefbaarheidsproblemen, zoals een slechte luchtkwaliteit en geluidsoverlast. Bovendien staat ook de verkeersveiligheid onder druk en zijn wegen als de centrumring moeilijk over te steken als voetganger of fietser. Er komen 16.000 woningen bij in onze stad. Ruim 10.000 hiervan worden voor 2030 gebouwd. De bewoners van deze 10.000 woningen zorgen elke dag voor zo’n 50.000 extra autoritten. Als we zo doorgaan, loopt het verkeer verder vast en wordt de leefbaarheid in onze wijken slechter. Daarom zijn maatregelen nodig en bovendien willen we ook aan de slag! We gaan samen van Arnhem een groene, gezonde en leefbare stad maken. Daarbij willen we de keuzevrijheid van vervoerswijze behouden. Onze aanpak om dit te bereiken beschrijven we in dit Mobiliteitsplan.

1.1 Duurzaam Mobiliteitsplan Arnhem De groeiende stad dwingt ons tot nieuwe keuzes in mobiliteit. Het voortzetten van oude gewoonten resulteert in een afnemende leefbaarheid en bereikbaarheid en een toenemend ruimtebeslag. Om dit te doorbreken, moeten we anders denken. Een verschuiving naar elektrische auto's alleen lost files, geluidsoverlast en fijnstof (banden en remmen) niet op. Voor een stad vol leven is het verminderen van (doorgaand) autoverkeer essentieel. Daarom richten we onze aandacht op verleidelijke alternatieven. Verkeersveiligheid staat centraal, met een focus op lagere snelheden waar voetgangers, fietsers en gemotoriseerd elkaar verkeer ontmoeten. Een lagere onderlinge snelheid tussen de auto en de fiets en voetganger voorkomt ernstige ongevallen. Het streven is dat iedereen veilig thuiskomt. Het verbeteren van oversteekmogelijkheden aan de singels vereist minder rijstroken, maar we moeten voorzichtig zijn om de bereikbaarheid van de stad te waarborgen. Lopen, fietsen en het openbaar vervoer maken we aantrekkelijker waarbij toegankelijkheid voorop staat. Alle hoeken van de stad blijven bereikbaar voor iedereen, of je nu te voet gaat, op de fiets springt of de auto verkiest.

5

1.2 Waarom een nieuw plan? Arnhem heeft een centrumfunctie voor omliggende kernen en heeft een verbindende rol binnen de regio Arnhem-Nijmegen op het gebied van landschap, kennis en openbaar vervoer. Daarnaast is Arnhem een belangrijke schakel in de verbinding tussen de Randstad en Duitsland.

Om deze functie te kunnen blijven vervullen is een goede bereikbaarheid van belang. Op dit moment knelt het echter al op de infrastructuur en komt de (auto)bereikbaarheid steeds meer in het geding. De grote hoeveelheid verkeer in de stad roept daarnaast ook zorgen op over gezondheid, veiligheid en leefbaarheid. Met een steeds schaarser wordende hoeveelheid beschikbare ruime in de stad betekent dit dat er keuzes gemaakt moeten worden hoe we omgaan met mobiliteit in de stad.

De groei van de stad met meer wonen en meer werken vraagt ook om nabijheid van voorzieningen. Immers, als bestemmingen dichterbij huis liggen kunnen deze makkelijker bereikt worden te voet of met de fiets. Vanuit de verstedelijkingsopgave wordt daarom ingezet op stedelijke verdichting. Doordat afstanden tot voorzieningen dan korter zijn kan hier meer ingezet worden op infrastructuur voor de voetganger en de fietser.

De omgevingsvisie vormt de basis voor het nieuwe mobiliteitsbeleid. Maar, hoe we hier precies mee omgaan en hoe we dit koppelen aan eerder vastgestelde uitgangspunten en richtlijnen moet verder worden uitgewerkt. De uitwerking van nieuw mobiliteitsbeleid wordt ook genoemd in de omgevingsvisie. Daarom een Duurzaam Mobiliteitsplan voor Arnhem.

Naast vastgelegde afspraken (o.a. Schone lucht akkoord) is de binnenstedelijke groei van 16.000 nieuwe huishoudens dé urgentie om ruimte efficiënter te benutten en meer actieve vervoerswijzen (lopen en fietsen) te gaan gebruiken. In lijn met de Omgevingsvisie geven we ruim baan aan lopen, fietsen en het openbaar vervoer, en minder ruimte voor het rijden met en parkeren van de auto in de openbare ruimte (maatwerk per wijk). Veiliger en prettiger voor iedereen, minder uitstoot en geluid, meer ruimte voor verblijven en groen en minder verharding.

Beeld uit Verstedelijkingsstrategie Arnhem-Nijmegen-Food Valley 6

1.3 In samenwerking met de stad Het mobiliteitsplan Arnhem is tot stand gekomen met de betrokkenheid van bewoners, ondernemers, werk- en leerlocaties, belangengroepen, omliggende gemeenten, de Groene Metropoolregio en de provincie. In de periode van juni 2023 tot november 2023 is op verschillende manieren het gesprek aangegaan met de stad. Zo is er aan het begin van het traject een Webinar georganiseerd, zijn er straatinterviews gehouden, zijn er twee online raadplegingen geweest en is er een stadsbreed evenement georganiseerd waar bewoners input konden leveren voor het plan. Daarnaast is er in zes focusgroepen met een afspiegeling van de Arnhemmers gesproken en in vijf expertsessies met ondernemers en belangenorganisaties dieper ingegaan op de inhoud van het plan. Ook is er gedurende het plan afstemming geweest met mede overheden en andere partners. Tot slot zijn er diverse één op één gesprekken geweest met stakeholders en is er twee keer een inloopspreekuur gehouden. De opgehaalde reacties zijn in dit plan verwerkt.

7

1.4 Probleemanalyse Uit de probleemanalyse (opgenomen in het bijlage rapport) blijkt dat Arnhem fors moet ingrijpen om tot een gezonde, groene en leefbare stad te komen. Hieronder de belangrijkste kansen en opgaves voor de stad. OPGAVES

++

CO₂

Er komen meer mensen bij in Arnhem, waardoor het aantal verplaatsingen toe zal nemen.

KANSEN

Meer inwoners en arbeidsplaatsen ten gevolge van

++ binnenstedelijke ontwikkeling geeft meer draagvlak voor de nabijheid van voorzieningen. De afstand van verplaatsingen wordt dan korter. Hierdoor wordt het ook aantrekkelijker om meer verplaatsingen te voet af te leggen.

Als we niets doen, wordt een groot deel van deze extra verplaatsingen met de auto gemaakt. Meer auto’s zorgen voor meer gezondheidsdruk door meer uitstoot en meer geluid. We voldoen nu als stad al niet aan de richtlijnen en we zien gezondheidsklachten die het gevolg zijn van de uitstoot en geluidsoverlast van verkeer toenemen.

korte afstanden worden op dit moment met de ++ Veel auto afgelegd. Hier ligt potentie voor meer fietsgebruik.

De vertraging en verkeersonveiligheid nemen toe en de robuustheid van het netwerk staat onder druk. Dit betekent dat wanneer er een incident plaatsvindt op één plek, ook de rest van de wegen vast staan.

++ Op dit moment is er al een hoog openbaar vervoer

Er is veel ruimte voor infrastructuur en de geparkeerde auto in Arnhem, maar de vraag naar ruimte voor groen neemt met klimaatverandering en door behoefte aan meer biodiversiteit en een gezondere omgeving steeds meer toe. Het aantal bezorgdiensten neemt toe en daarnaast neemt de druk op het weggennet toe. Het wordt lastiger om op tijd de bevoorrading van winkels, horeca en bouwterreinen te regelen, afval op te halen en bestellingen af te leveren. Als Arnhem hebben we de ambitie om de logistiek te verduurzamen. Dit alles vraagt om heldere eisen en ambities voor schone en efficiënte logistiek.

Dit is niet alleen een schone manier van verplaatsen maar ook gezond! Het gebruik van de e-bike biedt kansen voor Arnhem door de heuvels en de bruggen. gebruik; dit heeft potentie om nog verder te groeien (met aandacht voor vervoersarmoede). Deelvervoer biedt kansen in combinatie met het stimuleren van schonere verplaatsingen.

Ook het bundelen van vervoersstromen in hubs biedt mogelijkheden om schonere verplaatsingen te realiseren. Denk aan het parkeren van de auto aan de stadsrand en het bundelen van vrachten op overslagpunten buiten de binnenstad. In de toekomst zijn er meer elektrische voertuigen die zorgen voor schonere verplaatsingen.

8

1.5 Leeswijzer De uitgangspunten voor dit plan zijn vastgesteld in de Startnotitie participatie Duurzaam Mobiliteitsplan (DMP) en parkeerbeleid en in een amendement van de gemeenteraad van april 2023. Daarnaast zijn nog een aantal moties aangenomen door de gemeenteraad die ook raakvlakken hebben het DMP. Zowel de wijze hoe met de moties en toezeggingen is omgegaan als de uitgangspunten zijn opgenomen in een bijlage. Het plan is opgesteld in samenwerking met de stad. De wijze waarop is geparticipeerd door de stad is ook opgenomen in het bijlage rapport.

Het plan bestaat uit acht hoofdstukken. In het volgende (tweede) hoofdstuk staat de visie centraal: een groene, gezonde en leefbare stad. Daarna volgen drie hoofdstukken waarin het maatregelenpakket wordt toegelicht: hoofdstuk drie ‘Duurzaam verplaatsen’ over voetganger, fiets, openbaar vervoer en mobiliteitshubs, hoofdstuk vier ‘Duurzaam Mobiliteitsgedrag’ over gedragsbeïnvloeding en hoofdstuk vijf ‘Maximaal verblijven’ over de netwerkingrepen en parkeerbeleid. De effecten van de maatregelen zijn in hoofdstuk zes samengevat. In de laatste hoofdstukken wordt beschreven welke projecten er als eerste opgepakt zullen worden, en de investeringen die daarbij horen. Daarna wordt er een voorzet gedaan op de monitoring en evaluatie van het DMP.

Opbouw van het DMP

H2 Visie Een groene, gezonde en leefbare stad!

H3 Duurzaam verplaatsen

H4 Mobiliteitsgedrag

H5 Maximaal verblijven

De voetganger krijgt de ruimte

Verkeersveiligheid verbeteren

Verkeersveiligheid verbeteren

Een optimaal fietsklimaat

Stimuleren ander reisgedrag

Aanvullende netwerkingrepen

Schaalsprong openbaar vervoer

Goederenvervoer

Betere verdeling van de ruimte in woonwijken

H6 Effecten Meer actieve mobiliteit en openbaar vervoer Afname gemotoriseerd verkeer

H7 Fasering en investeringen

H8 Monitoring en evaluatie

Fasering Uitvoeringsplanning Investeringen

Overstappen in hubs

9

H2 Visie

H3 Duurzaam verplaatsen

H4 Mobiliteitsgedrag

H5 Maximaal verblijven

H6 Effecten

H7 Fasering en investeringen

H8 Monitoring en evaluatie

Een stad waar het voor iedereen prettig leven is Mobiliteit in 2040: een duurzaam bereikbare stad Mobiliteitsambitie vertaald naar inwoners

10

2. Visie: een groene, gezonde en leefbare stad Arnhem is één van de groenste steden van Nederland. Door de ligging aan de voet van de Veluwe, in het Betuwse rivierengebied en de aanwezigheid van grote stadsparken, hebben Arnhemmers de natuur binnen handbereik. We willen deze groene kwaliteit van de stad verder uitbreiden door genoeg ruimte te bieden voor groen, spelen en verblijven. Hierdoor maken we de wijken socialer en gezonder en de stad een groene stad waar het voor jong tot oud prettig leven is.

2.1 Een stad waar het voor iedereen prettig leven is In de komende twintig jaar is het noodzakelijk dat er 16.000 woningen bijkomen. Deze groei van 20% zien we als een kans om onze stad niet alleen in omvang te laten groeien, maar ook om Arnhem aantrekkelijker, socialer en vitaler te maken. Het gewenste toekomstbeeld voor Arnhem 2040 is een stad die een integraal onderdeel vormt van een sterke regio met een gevarieerd en veelzijdig landschap, bloeiende en waardevolle wijken en krachtige knooppunten.

De gezamenlijke inzet op deze pijlers van duurzaamheid, maatwerk in mobiliteitsoplossingen en het verminderen van onnodig autoverkeer vormen de bouwstenen voor het beoogde stadsbeeld van Arnhem in 2040. Een stad die niet alleen groeit in omvang, maar ook in aantrekkelijkheid, sociale cohesie en vitaliteit en die een integraal onderdeel vormt van een veerkrachtige en bloeiende regio. Samen creëren we een stad die uitnodigt om ontdekt te worden, waar iedereen zich thuis voelt en waar de toekomst met open armen wordt ontvangen.

Een cruciaal onderdeel van dit streefbeeld is het bevorderen van gezond en duurzaam mobiliteitsgedrag. We zetten sterk in op het aanmoedigen van verplaatsingen op een manier die niet alleen gunstig is voor de individuele gezondheid, maar ook voor het milieu. Hierbij vinden we het behoud van keuzevrijheid in vervoerswijzen van groot belang. Daarom richten we ons op maatwerkoplossingen per wijk, waarbij we de behoeften van bewoners centraal stellen. Met deze benadering willen we een stad creëren waar verschillende vervoerswijzen naadloos op elkaar aansluiten, en waar leefkwaliteit en mobiliteit hand in hand gaan. Om onze stad nog aantrekkelijker te maken, zetten we in op het verminderen van onnodig (doorgaand) autoverkeer. Door doelgerichte maatregelen willen we de stad verlossen van verkeer dat niet noodzakelijk door de stad hoeft te rijden. Hierdoor ontstaat niet alleen een efficiëntere verkeersstroom, maar het creëert ook een leefbaardere omgeving in de stadskern. 11

2.2 Mobiliteit in 2040: een duurzaam bereikbare stad

FOCUS OP LOPEN EN FIETSVRIENDELIJKHEID

In 2040 ligt de nadruk op duurzame mobiliteit en een doordachte inrichting van de openbare ruimte. Voor de ruimtelijke inpassing van mobiliteit hanteren we als basis het STOMP-principe. STOMP staat voor Stappen, Trappen, OV, MaaS (Mobility as a Service) en Privéauto. Bij het STOMP-principe geven we de S de meeste prioriteit gevolgd door de T, de O, de M en dan pas de P. Zo vormt de mens het startpunt. Alle reizen beginnen en eindigen met lopen. Door functiemenging en compactheid toe te passen ontstaan gebieden waar lopen een aantrekkelijke optie is. Voor langere afstanden bieden fiets en OV uitkomst als schone en ruimteefficiënte modaliteiten. MaaS – bijvoorbeeld deelvervoer – kan dit gebruik vergemakkelijken en verder stimuleren. De privéauto geldt als sluitstuk. Hoewel het STOMP-principe leidend is in de hele stad, kan de balans tussen de verschillende modaliteiten verschillen afhankelijk van de locatie. We kijken daarbij zowel naar de gebiedstypologie (zie hoofdstuk 2.3) als naar het belang van de route in het netwerk (zie pagina 46).

Doordat onze belangrijkste voorzieningen zich op loopafstand bevinden, wordt lopen een vanzelfsprekende en aangename keuze voor veel inwoners. De openbare ruimte is zo ontworpen dat lopen wordt gestimuleerd. Er is een samenhangend aaneengesloten netwerk van looproutes dat de hele stad dooradert. Deze routes zijn toegankelijk, goed begaanbaar, veilig en aantrekkelijk. Het hoofdnetwerk van voetpaden vormt de basis voor het koele netwerk, wat ervoor zorgt dat iedereen ook op warme dagen via een koele route belangrijke bestemmingen te voet kan bereiken. Fijne looproutes nodigen uit tot ontspannen wandelingen en sociale ontmoetingen, waarbij lopen niet alleen een vervoersmiddel is, maar ook een kans biedt om te genieten van de stad en mooie omgeving.