Agendabundel

Bundel - Politieke Avond van 9 oktober 2024 Agenda bijlagen Agenda & raadskamerindeling PA 9 oktober 2024 Stemmingen PA 9 oktober 2024 Getekende besluitenlijst PA 9 oktober 2024 1.RZ 18.45 uur - 19.30 uur: Rondvraag en mededelingen 2 19.30 uur - 21.00 uur: Informatieve & meningsvormende vergadering 2.1.R Gebiedsexploitatie Spoorzone Arnhem Oost Z informatieve & meningsvormende bespreking Locatie: Raadzaal Behandeladvies 9 oktober, informatieve & meningsvormende bespreking Raadsvoorstel 'Gebiedsexploitatie Spoorzone Arnhem Oost' Behandelresultaat 2 oktober, informatieve bespreking Behandelresultaat 9 oktober, informatieve & meningsvormende bespreking 2.2.LFDuurzaam Mobiliteitsplan meningsvormende bespreking Locatie: Landgoed/Festival Behandeladvies 9 oktober 2024, 5e meningsvormende bespreking Raadsvoorstel 'Duurzaam Mobiliteitsplan' Duurzaam Mobiliteitsplan Bijlagenrapport duurzaam mobiliteitsplan Bijlage: Memo Toezeggingen Duurzaam Mobiliteitsplan Bijlage: Memo Participatie Duurzaam Mobiliteitsplan Schriftelijke bijdrage VVN - Reactie op Concept Mobiliteitsplan Arnhem d.d. 19-04-2024 Schriftelijke bijdrage Wereldhave Schriftelijke bijdrage Platform Binnenstad Arnhem Bijlage PBA - Relatie Mobiliteit en Bestedingen - centrum Arnhem Schriftelijke bijdrage Gaudium Real Estate Inspreekreactie namens de Verkeersgroep Arnhem-West d.d.

15-05-2024 Inspreekreactie namens Stichting Arnhems Hart d.d. 15-05-2024 Inspreekreactie namens Fietsersbond afdeling Arnhem d.d. 15-05-2024 Inspreekreactie van P. Papegaaij d.d. 15-05-2024 Inspreekreactie van T. Chabot d.d. 15-05-2024 Schriftelijke bijdrage Wijkvereniging Penseelstreek op het raadsvoorstel Bijlage van Wijkvereniging Penseelstreek - Rapportage Enquete Schriftelijke bijdrage Arnhem6811 d.d. 30-05 Schriftelijke bijdrage Apcg op duurzaam mobiliteitsplan Behandelresultaat 15 mei 2024, informatieve bespreking Behandelresultaat 19 juni 2024, informatieve bespreking Schriftelijke bijdrage STAB, d.d. 26-08-2024 Schriftelijke bijdrage wijkvereniging De Penseelstreek, d.d. 26-08-2024 Beantwoording technische vragen VVD over Duurzaam Mobiliteitsplan Arnhem Bijlage 1 bij beantwoording - Rapportage 'Multimodaal model regio Arnhem Nijmegen' Bijlage 2 bij beantwoording - financiele overzichten Behandelresultaat 28 augustus 2024, meningsvormende bespreking Behandelresultaat 4 september 2024, 2e meningsvormende bespreking Schriftelijke bijdrage Apcg - Aanvulling Inspraakreactie op duurzaam mobiliteitsplan d.d. 18-09-2024 Behandelresultaat 18 september 2024, 3e meningsvormende bespreking Behandelresultaat 2 oktober 2024, 4e meningsvormende bespreking Memo van wethouder Kundic inzake 'Afdoening toezegging #1613', d.d.

08-10-2024 Bijlage 1 - Review of City-Wide 30 km h Speed Limit Benefits in Europe Bijlage 2 - 30 km h in de bebouwde kom. De impact op verkeersveiligheid en de lokale leefomgeving Bijlage 3 - Naar een algemene snelheidslimiet van 30 km uur binnen de bebouwde kom Bijlage 4 - Introduction of 30 km h as general speed limit in European cities

Behandelresultaat 9 oktober 2024, 5e meningsvormende bespreking

2.3.W Gespreksnotitie 'Onderzoek uitbreiding internationale relaties' G informatieve bespreking & debat Locatie: Walburgis Behandeladvies 9 oktober 2023, 2e debat Raadsbrief 'Gespreksnotitie onderzoek uitbreiding internationale relaties, d.d. 15-04-2024 Bijlage 1 - Aangenomen amendement "Uitbreiding structurele buitenlandse relaties" (22A82) van de fracties DENK Volt en PvdA Bijlage 2 - Nota “Beleid internationale betrekkingen” (2021) Bijlage 3 - Gespreksnotitie “Onderzoek uitbreiding buitenlandse relaties” Bijlage 4 - Afwegingskader toegepast Bijlage 5 - Adviesmemo toepassing afwegingskader buitenlandse relaties Bijlage 6 - Bronnen achter afwegingskader toegepast Behandelresultaat 18 september 2024, informatieve bespreking & debat Behandelresultaat 9 oktober 2023, 2e debat 3 21.00 uur - 21.15 uur: Pauze 4 21.15 uur - 23.15 uur: Besluitvormende vergadering 4.1 Opening en mededelingen 4.2 Beëdiging van Sam Groenendijk tot fractievolger van de fractie PvdA 4.3 Vaststellen van de agenda en spreektijdverdeling 4.4 Vaststellen van de concept-besluitenlijst van de vergadering van 25 september 2024 Getekend raadsbesluit Raadsvoorstel 'Vaststellen van de concept-besluitenlijst van de vergadering van 25 september 2024' Besluitenlijst PA 25 september 2024 4.5 Vaststellen van de lijst van ingekomen stukken en ter inzage gelegde stukken voor de gemeenteraad Getekend raadsbesluit

Raadsvoorstel 'Vaststellen van de lijst van ingekomen stukken voor de raadsvergadering van 9 oktober 2024' Lijst van Ingekomen stukken (19 september 2024 tot en met 2 oktober 2024) 5 Onderwerpen direct ter besluitvorming 5.1 Vaststellen: Wijziging Veiligheids-en Gezondheidsregio Gelderland-Midden (VGGM) Getekend raadsbesluit Behandeladvies 9 oktober 2024, besluitvormende bespreking Raadsvoorstel 'Wijziging Veiligheids-en Gezondheidsregio Gelderland- Midden' (VGGM) Bijlage 1 - Wijzigingsbesluit GR Bijlage 2 - Algemene toelichting wijziging GR VGGM Bijlage 3 - Nota van bemerkingen GR VGGM Bijlage 4 - Mutatieoverzicht GR tbv AB 3 juli Bijlage 5 - Geconsolideerde GR VGGM augustus 2024 6 Onderwerpen welke voor debat en besluitvorming worden voorgedragen 6.1 Vaststellen: Plan gezonde leefomgeving Getekend raadsbesluit Behandeladvies 9 oktober 2024, besluitvormende bespreking Aangenomen amendement 'Een gezonde leefomgeving is een rookvrije leefomgeving' (24A35) van de fracties ChristenUnie, D66 en Volt Aangenomen motie 'Schoon schip' (24M122) van de fractie Partij voor de Dieren Verworpen motie 'Streefwaarden zijn wat waard' (24M123g) van de fractie Partij voor de Dieren Raadsvoorstel 'Plan Gezonde Leefomgeving' Plan Gezonde Leefomgeving Plan Gezonde Leefomgeving (geamendeerde versie) Raadsbrief 'Uitvoeringsagenda Lucht 2024 - 2030', d.d.

18-06-2024 Bijlage - Uitvoeringsagenda Lucht 2024 - 2030 Behandelresultaat 26 juni 2024, informatieve & meningsvormende bespreking Behandelresultaat 28 augustus 2024, 2e meningsvormende bespreking

6.2

6.3

6.4

7

Beantwoording technische vragen van de fractie Volt Behandelresultaat 18 september 2024, bespreking van amendementen en/of moties Schriftelijke bijdrage van Extinction Rebellion Arnhem, d.d. 01-10-2024 Behandelresultaat 2 oktober 2024, 2e bespreking van amendementen en/of moties Vaststellen: Startnotitie Vissenbuurt Getekend raadsbesluit Behandeladvies 9 oktober 2024, besluitvormende bespreking Aangenomen amendement 'Ambities in woningaantal vasthouden' (24A33) van de fracties VVD, D66, PvdA, GroenLinks, CDA, ChristenUnie, Volt en Groep van den Broek Verworpen amendement 'Sluit een divers woonaanbod niet bij voorbaat uit' (24A34) van de fracties VVD, ChristenUnie en CDA Raadsvoorstel 'Startnotitie Vissenbuurt' Startnotitie Gebiedsontwikkeling Vissenbuurt Malburgen Oost Inspreekbijdrage 4 september 2024 bewonerscommissie De Vijveur Lijst van insprekers Behandelresultaat 4 september 2024, informatieve en meningsvormende bespreking Brief van Volkshuisvesting over het sociaal plan, d.d. 10 september 2024 Schriftelijke inspraakbijdrage van S. van Belle, d.d. 10-09-2024 Behandelresultaat 11 september 2024, meningsvormende bespreking Mailwisseling inzake Vissenbuurt d.d. 12-09-2024 & 13-09-2024 & 07-08-2023 Behandelresultaat 18 september 2024, 2e meningsvormende bespreking Memo van wethouder Smeulders inzake 'Afdoen toezegging 1599', d.d.

01-10-2024 Bijlage - Sociaal plan Behandelresultaat 2 oktober 2024, bespreking van amendementen en/of moties Vaststellen: Vrijwilligersbeleid 2025 Getekend raadsbesluit Behandeladvies 9 oktober 2024, besluitvormende bespreking Aangenomen amendement 'Doelen stellen als gemeente' (24A31) van de fractie CDA, Arnhem Centraal, ChristenUnie en DENK Aangenomen amendement 'Vrijwilligers zijn van toegevoegde waarde' (24A32) van de fractie CDA, Arnhem Centraal en ChristenUnie Raadsvoorstel 'Vrijwilligersbeleid 2025' Bijlage - Vrijwilligersbeleid 2025 gemeente Arnhem Schriftelijke reactie Rijnstad (Vrijwilligerscentrale Arnhem – Volare – Arnhemse uitdaging – Opbouwwerk) Schriftelijke inspraakbijdrage van B. van Eeten, d.d.

04-09-2024 Overzicht insprekers Behandelresultaat 4 september 2024, informatieve & meningsvormende bespreking Behandelresultaat 11 september 2024, bespreking van amendementen en/of moties Behandelresultaat 2 oktober 2024, 2e bespreking van amendementen en/of moties Vaststellen: Wijzigingsbesluit 'TAM-omgevingsplan Thorbeckestraat’ en ‘Omgevingskwaliteitsplan Thorbeckekwartier Arnhem’ Getekend raadsbesluit Behandeladvies 9 oktober 2024, besluitvormende bespreking Raadsvoorstel - Vaststellen wijzigingsbesluit 'TAM-omgevingsplan Thorbeckestraat’ en ‘Omgevingskwaliteitsplan Thorbeckekwartier Arnhem’ Bijlage 1 - Ontwikkelkader “Schakel tussen twee buurten” Bijlage 2 - 'Stedenbouwkundig plan Thorbeckestraat’ Bijlage 3a - Verbeelding Bijlage 3b - Regels Bijlage 3c - Motivering Bijlage 3d - Bijlagen bij de motivering Bijlage 4 - Omgevingskwaliteitsplan Thorbeckekwartier Arnhem Bijlage 5 - Communicatieplan Gebruikershandleiding - Raadplegen verbeelding Thorbeckestraat Behandelresultaat 2 oktober 2024, informatieve & meningsvormende bespreking Moties vreemd aan de agenda

7.1

7.2

Motie vreemd aan de agenda 'Schoon samen: Werk en integratie door schoonmaak in de stad (24M125) Dit onderwerp is niet behandeld tijdens de Politieke Avond van 9 oktober en zal in een volgende vergadering aan de orde komen. Motie vreemd aan de agenda 'Schoon samen - Werk en integratie door schoonmaak in de stad (24M125) van de fracties Arnhem Centraal en PvdA Motie vreemd aan de agenda 'Instellen raadswerkgroep Transformatie Sociaal Domein' (24M129) Dit onderwerp is niet behandeld tijdens de Politieke Avond van 9 oktober en zal in een volgende vergadering aan de orde komen. Motie vreemd aan de agenda 'Instellen raadswerkgroep Transformatie Sociaal Domein' (24M129) van de fracties VVD, Groep van den Broek, Arnhem Centraal, GroenLinks, PvdA, D66 en ChristenUnie

Agenda Politieke Avond 9 oktober 2024 Raadzaal 18.45 uur – 19.30 uur Rondvraag en mededelingen

Raadzaal

Landgoed/Festival

Walburgis

19.30 uur – 21.00 uur (90)

19.30 uur – 21.00 uur (90)

19.30 uur – 21.00 uur (90)

Gebiedsexploitatie Spoorzone Arnhem Oost

Duurzaam Mobiliteitsplan

Gespreksnotitie 'Onderzoek uitbreiding internationale relaties'

(informatieve & meningsvormende bespreking)

(meningsvormende bespreking)

(informatieve bespreking & debat)

Pauze: 21.00 uur – 21.15 uur Raadzaal 21.15 uur - 23.15 uur Besluitvormende vergadering 4 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5

Besluitvormende vergadering Opening en mededelingen Beëdiging van Sam Groenendijk tot fractievolger van de fractie PvdA Vaststellen van de agenda en spreektijdverdeling Vaststellen van de concept-besluitenlijst van de vergadering van 25 september 2024 Vaststellen van de lijst van ingekomen stukken en ter inzage gelegde stukken voor de gemeenteraad

5 5.1

Onderwerpen direct ter besluitvorming Vaststellen: Wijziging Veiligheids-en Gezondheidsregio Gelderland-Midden (VGGM)

6. 6.1 6.2 6.3 6.4

Onderwerpen welke voor debat en besluitvorming worden voorgedragen Vaststellen: Plan gezonde leefomgeving Vaststellen: Startnotitie Vissenbuurt Vaststellen: Vrijwilligersbeleid 2025 Vaststellen: Wijzigingsbesluit 'TAM-omgevingsplan Thorbeckestraat’ en ‘Omgevingskwaliteitsplan Thorbeckekwartier Arnhem’

7 7.1

Moties vreemd aan de agenda Motie vreemd aan de agenda 'Schoon samen: Werk en integratie door schoonmaak in de stad (24M125) Motie vreemd aan de agenda 'Instellen raadswerkgroep Transformatie Sociaal Domein' (24M129)

7.2

GEMEENTE

Arnhem BESLUITENLIJST VAN DE VERGADERING VAN DE RAAD VAN DE GEMEENTE ARNHEM OP WOENSDAG 9 oktober 2024 De voorzitter: Marcouch

De griffier: Kersten

Aanwezig de leden: AïtChrif (PvdA), Bal (DENK), Brandts (D66), Van den Broek (Groep van den Broek), Coenders (GroenLinks), Dayioglu (GroenLinks), Elfrink (SP), Van Engelenburg (WD), Gerretschen (GroenLinks), K. Groot (Arnhem Centraal), L. Groot (CDA), L. de Groot (Partij voor de Dieren), Heemskerk (D66), Hogenhout (Partij voor de Dieren), Kraaijenbrink (Arnhem Centraal), Kumas (WD), Van der Laak (Arnhem Centraal), Loor (D66), Lu (Partij voor de Dieren), Maref (VVD), Van Munster (PvdA), Nede (Christenunie), Noomen (GroenLinks), Pape (WD), Prinsen (GroenLinks), Roeien (SP), Schollen (Volt), Simonis (GroenLinks), Usta (DENK), Verheij (PW), Visser (PvdA), de Vroome (D66), Wiggers (Burger Belang Arnhem) Zwijnepoel (D66)

Afwezig de leden: De Boef (GroenLinks), Eppich (WD), Luurssen (Forum voor Democratie), Manders (Arnhem Centraal), Neutkens (Volt), L. de Groot (Partij voor de Dieren) (na 22.55 uur afwezig) Aanwezig de wethouders: Bouwkamp, Van de Geijn, Kundic, Lauriks, Roelofs, Smeulders en Van der Wel Begintijd vergadering:

21.20 uur

Eindtijd vergadering:

23.15 uur

BESLUITEN: Agendapunt:

4.4 Vaststellen van de concept-besluitenlijst van de vergadering van 25 september 2024

Het voorstel is met algemene stemmen aangenomen.

4.5 Vaststellen van de lijst van ingekomen stukken en ter inzage gelegde stukken voor de gemeenteraad

Het voorstel is met algemene stemmen aangenomen.

5.1 Vaststellen: Wijziging Veiligheids-en Gezondheidsregio Gelderland-Midden (VGGM)

Het voorstel is met algemene stemmen aangenomen.

6.1 Vaststellen: Plan gezonde leefomgeving

Het amendement 'Een gezonde leefomgeving is een rookvrije leefomgeving' (24A35) van de fracties Christenunie, D66 en Volt is met 25 stemmen voor en 9 stemmen tegen aangenomen.

De motie 'Schoon schip' (24M122) van de fractie Partij voorde Dieren is met 20 stemmen voor en 14 stemmen tegen aangenomen. De motie 'Streefwaarden zijn wat waard' (24M123g) van de fractie Partij voor de Dieren is met 16 stemmen voor en 18 stemmen tegen verworpen.

Het voorstel is met 26 stemmen voor en 8 stemmen tegen aangenomen. 6.2 Vaststellen: Startnotitie Vissenbuurt

Het amendement 'Ambities in woningaantal vasthouden' (24A33) van de fracties WD, D66, PvdA, GroenLinks, CDA, Christenunie en Volt is met 28 stemmen voor en 6 stemmen tegen aangenomen. Het amendement 'Sluit een divers woonaanbod niet bij voorbaat uit' (24A34) van de fracties WD, Christenunie en CDA is met 9 stemmen voor en 25 stemmen tegen verworpen. Het voorstel is met 31 stemmen voor en 3 stemmen tegen aangenomen.

6.3 Vaststellen: Vrijwilligersbeleid 2025

Het amendement 'Doelen stellen als gemeente' (24A31) van de fractie CDA, Arnhem Centraal, Christenunie is met 28 stemmen voor en 5 stemmen tegen aangenomen. Het amendement 'Vrijwilligers zijn van toegevoegde waarde' (24A32) van de fractie CDA, Arnhem Centraal en Christenunie is met algemene stemmen aangenomen. Het voorstel is met algemene stemmen aangenomen.

Zaaknummer: 4256621

GEMEENTE

Arnhem 6.4 Vaststellen: Wijzigingsbesluit 'TAM-omgevingsplan Thorbeckestraat’ en ‘Omgevingskwaliteitsplan Thorbeckekwartier Arnhem’

Bijlage: Overzicht stemmingen PA 9 oktober 2024

Zaaknummer: 4256621

Het voorstel is met algemene stemmen aangenomen.

GEMEENTERAAD ARNHEM BEHANDELADVIES

Raadsvoorstel 'Gebiedsexploitatie Spoorzone Arnhem Oost' Fasering 

Informatieve bespreking



Meningsvormende bespreking



Bespreking Moties & Amendementen



Besluitvormende vergadering

Procedure: Datum vergadering 9 oktober 2024 Type voorstel Raadsvoorstel Spreekrecht publiek? Nee Voorgesteld resultaat: Vervolg en afronding (besloten) informatieve bespreking/technische sessie en start meningsvormende bespreking

Voorgesteld besluit / Kernboodschap De gemeenteraad wordt voorgesteld de gebiedsexploitatie Spoorzone Arnhem Oost, bestaande uit de in de geheime bijlage opgenomen grondexploitatie Spoorzone Arnhem Oost, opgebouwd uit deelexploitaties Schaapsdrift, Rijnpark fase 1 en Presikhaaf 3 (P3) en investeringskredieten voor bereikbaarheidsmaatregelen, verwerving Prorailemplacement/aanleg park en aanleg van riolering in het ontwikkelgebied, vast te stellen. Met deze gebiedsexploitatie wordt invulling gegeven aan de gebiedsvisies van de onderdelen Rijnpark fase 1, Schaapsdrift en Presikhaaf 3 die reeds zijn vastgesteld door de raad. Met het vaststellen van deze integrale grondexploitatie Spoorzone Arnhem Oost en de investeringskredieten in de openbare ruimte (mobiliteit en verwerving/aanleg park) kunnen vervolgens de gebiedsvisies van de deelgebieden worden uitgewerkt naar omgevingsplannen. Geheime bijlage De financiële uitwerking van de gebiedsexploitatie is apart inzichtelijk gemaakt in de geheime Financiële bijlage gebiedsexploitatie Spoorzone Arnhem Oost. In deze geheime bijlage zit ook een (geactualiseerde) risico-analyses. Beraadslaging over deze geheime bijlage dient te gebeuren in een besloten raads(kamer)vergadering.

Behandelproces (in samenhang met ontwerp-begroting 2025) Het raadsvoorstel Gebiedsexploitaties Spoorzone Oost is gelijktijdig aangeboden met de ontwerp-begroting 2025-2028. Met het vaststellen van de vorige Begroting 2024 is het besluit genomen om een bestemmingsreserve voor de Spoorzone Arnhem-Oost in te stellen (BR Spoorzone Oost). In de ontwerpbegroting 2025 zijn zowel deze financiële middelen verwerkt, als een geactualiseerde doorrekening en risicoanalyse op basis van de drie eerder in de raad vastgestelde gebiedsvisies. Dat betekent concreet dat het vaststellen van de grondexploitatie dient te gebeuren voordat de ontwerp-begroting 2025 wordt vastgesteld (omdat deze is verwerkt in de begroting) In afstemming met het DB is daarom besloten om de besluitvorming over dit voorstel te combineren met de besluitvorming over de ontwerp-begroting tijdens de PA van 13 november (en daarbij dus te starten met de besluitvorming over de grondexploitatie). Maar dat voor de informatieve en meningsvormende bespreking wel een afzonderlijke raadkamerbehandeling wordt geagendeerd. Hiermee wordt de raad in positie gesteld om zich (naast de begroting) ook inhoudelijk en politiek goed op dit voorstel voor te bereiden.

GEMEENTERAAD ARNHEM BEHANDELADVIES

Contactgegevens

Portefeuillehouder: Paul Smeulders

Ambtenaar Kirsten van Rijen kirsten.van.rijen@arnhem.nl 0652513572

Raadsadviseur Maaike Piscaer maaike.piscaer@arnhem.nl 0631114892

Vervolg aandachtspunten Volledig behandelproces: In overleg met DB van de agendacommissie zijn de volgende data gereserveerd voor de bespreking van dit raadsvoorstel: •

PA 9 oktober: (deels) besloten vervolg informatieve/technische en start meningsvormende raadskamerbespreking

•

optioneel PA 30 oktober: (mogelijk besloten) vervolg meningsvormende raadskamerbespreking of raadskamerbespreking moties & amendementen

•

optioneel PA 6 november: (mogelijk besloten) raadskamerbespreking moties & amendementen NB: Deze optie wordt alleen ingezet wanneer blijkt dat de PA van 30 oktober nodig is voor een vervolg op de meningsvormende bespreking én er meerdere moties en/of amendementen worden aangekondigd

•

PA 13 november: (mogelijk besloten) besluitvorming (waarbij eerst besluitvorming over de gebiedsexploitatie zal plaatsvinden en daarna over de ontwerp-begroting 2025)

Informatieve bespreking: technische sessie Hervatting besloten gedeelte technische sessie Tijdens de Politieke Avond van 2 oktober is gestart met de informatieve bespreking van dit voorstel. Deze is ingevuld met een (ambtelijke) technische toelichting op het voorstel, waarbij er zowel bestuursadviseurs aanwezig waren vanuit de afdeling ruimtelijke ontwikkeling, financiën en control en risicomanagement. De presentatie bestond uit een openbaar gedeelte, welke is afgerond en een besloten gedeelte over de geheime Financiële bijlage gebiedsexploitatie Spoorzone Arnhem Oost. Het besloten gedeelte is nog niet afgerond op 2 oktober en zal daarom tijdens de Politieke Avond van 9 oktober worden hervat. De vergadering zal openbaar openen en daarna beslist of raadskamer de vergadering in beslotenheid wordt vervolgd. De presentatie van 2 oktober is als geheime bijlage bijgevoegd bij de stukken. Meerdere woordvoerder toegestaan Bij de informatieve sessie zijn meerdere woordvoerder toegestaan. Tijdens het vervolgproces (vanaf de meningsvormende bespreking) is er één woordvoerder toegestaan. Meningsvormende bespreking Wanneer de technische sessie is afgerond en er nog tijd over is kan er een start worden gemaakt met de

GEMEENTERAAD ARNHEM BEHANDELADVIES meningsvormende bespreking van het voorstel. Ook deze bespreking kan in beslotenheid plaatsvinden wanneer de raadskamer wenst te spreken over de geheime ‘financiële bijlage gebiedsexploitatie Spoorzone Arnhem Oost’, Er wordt in twee termijnen vergaderd. 1. Iedere fractie heeft twee termijnen, waarin meningen kunnen worden verkondigd of politieke vragen kunnen worden gesteld. 2. De portefeuillehouder reageert na een termijn van de raad als alle fracties aan het woord zijn geweest. De portefeuillehouder beantwoordt de gestelde vragen, waarbij hij of zij antwoorden kan samenvoegen waardoor herhaling van vrijwel overeenkomstige punten achterwege blijft. De voorzitter ziet erop toe dat de beantwoording van de wethouder ter zake is en in gaat op de gestelde vragen. Interrupties (in de vorm van een korte vraag of opmerking zonder inleiding) zijn in alle termijnen toegestaan. Zoals altijd kan de voorzitter interrupties beperken. Mogelijk resultaat: Vervolg en afronding informatieve behandeling/technische sessie en start en mogelijke afronding van de meningsvormende bespreking. Uitkomst van de meningsvormende bespreking kan zijn: 1. Partijen zijn het eens, het voorstel wordt doorgeleid naar de besluitvormende fase 2. Partijen zijn het niet (volledig) eens en overwegen moties en/of amendementen.

Het voorstel wordt doorgeleid naar de bespreking van de moties en amendementen.

Aan de gemeenteraad Zaaknummer

4314730

Onderwerp:

Gebiedsexploitatie Spoorzone Arnhem Oost

Kernboodschap Met de gebiedsexploitatie Spoorzone Arnhem Oost wordt invulling gegeven aan de gebiedsvisies van de onderdelen Rijnpark fase 1, Schaapsdrift en Presikhaaf 3 die reeds zijn vastgesteld door de raad. Belangrijke opgave is de toevoeging van grote aantallen woningen in de stad om te voldoen aan de grote vraag naar (betaalbare) woningen. Deze opgave moet vooral binnenstedelijk worden opgelost en dit betekent verdichting van de bestaande stad. Hierbij moet wonen en werken zo goed mogelijk worden gecombineerd en dat moet leiden tot een goed en nieuw stadsdeel. Het Rijk stelt hiervoor ook extra middelen beschikbaar (Novex). Voorstel 1. De gebiedsexploitatie Spoorzone Arnhem Oost, bestaande uit de in de geheime bijlage opgenomen grondexploitatie Spoorzone Arnhem Oost, opgebouwd uit deelexploitaties Schaapsdrift, Rijnpark fase 1 en Presikhaaf 3 (P3) en investeringskredieten voor bereikbaarheidsmaatregelen, verwerving Prorailemplacement/aanleg park en aanleg van riolering in het ontwikkelgebied, vast te stellen. Inleiding Gebiedsexploitatie Spoorzone Arnhem Oost Arnhem groeit, de stad is in trek bij inwoners, bedrijven en bezoekers. We streven naar een evenwichtige groei van de stad waarbij goed wonen in balans is met werk en voorzieningen in een groene en gezonde, duurzame leefomgeving.

Het overgrote deel van de in totaal 16.000 woningen die we tussen 2020 en 2040 in Arnhem gaan bouwen, is voorzien in de Spoorzone Arnhem-Oost. Op 28 februari 2024 heeft u als raad ingestemd met het raadsvoorstel Gebiedsprogramma Grootschalig Woningbouwgebied Spoorzone Arnhem-Oost. Met dit Gebiedsprogramma Spoorzone Arnhem-Oost, is een inhoudelijk kader gegeven om dit gebied langjarig en adaptief tot ontwikkeling te brengen Een gebiedsontwikkeling zoals Spoorzone Arnhem-Oost is immers een langjarig proces met vele kruispunten en beslismomenten waar afwegingen worden gemaakt en beslissingen genomen moeten worden. Door gemeenteraad, college en samenwerkende partijen in het gebied. Veel van deze besluiten vinden de komende jaren plaats in de deelgebieden. Besluiten over de gebiedsvisies van individuele ontwikkelingen binnen de spoorzone zullen telkens

inhoudelijk per deelgebied aan de gemeenteraad ter besluitvorming worden voorgelegd. Voor de gebieden Presikhaaf 3, Schaapsdrift en Rijnpark heeft uw raad deze gebiedsvisies reeds vastgesteld. Bij de raadsvoorstellen over deze gebiedsvisies bent u steeds ook geheim geïnformeerd over de financiële consequenties van deze gebiedsvisies, waarbij het voor Rijnpark de ontwikkeling van fase 1 betreft. Zoals in het gebiedsprogramma benoemd zal de verwerking van de gebiedsexploitatie in de begroting vanwege de verwevenheid van de verschillende onderdelen van de gebiedsexploitatie integraal in zijn geheel plaatsvinden. Nu de gebiedsvisies van Schaapsdrift (10 april 2024), Rijnpark fase 1 (3 juli 2024) en Presikhaaf 3 (29 mei 2024) door u zijn vastgesteld, kan deze integrale besluitvorming nu aan u worden voorgelegd. Met het vaststellen van de integrale grondexploitatie Spoorzone Arnhem Oost en de investeringskredieten in de openbare ruimte (mobiliteit en verwerving/aanleg park) zetten we weer een belangrijke stap om de gebiedsvisies van de deelgebieden te kunnen uitwerken naar omgevingsplannen. Voor Rijnpark geldt dat het fase 1 van deze ontwikkeling betreft die nu in de gebiedsexploitatie is opgenomen. Een bijzonder onderdeel hierin zijn de bereikbaarheidsmaatregelen.

Het gaat dan om specifiek de maatregelen die niet binnen een deelgebied hun plek krijgen, maar die wel noodzakelijk zijn om de deelgebieden en de daartoe benodigde mobiliteitstransitie te kunnen realiseren. Deze gaan over bijvoorbeeld nieuwe fiets- en OV-verbindingen met het station, de binnenstad, werklocaties en tussen de deelgebieden onderling. Besluitvorming hierover heeft zoals benoemd inhoudelijk plaats gevonden via het gebiedsprogramma. De financiële vertaling van de maatregelen die minimaal noodzakelijk zijn om de ontwikkeling tot 2030 te realiseren, maakt ook deel uit van de integrale gebiedsexploitatie. In de door de raad vastgestelde gebiedsvisies zijn financiële paragrafen per gebied opgenomen die gebaseerd zijn op de inhoudelijke kaders uit eerdere besluitvorming en de financiële uitgangspunten zoals opgenomen in de Begroting 2024. De voorliggende gebiedsexploitatie is ten opzichte daarvan geactualiseerd en de door de raad aangenomen moties en amendementen zijn verwerkt. De gebiedsexploitatie in relatie tot omgevingsplan Grofweg zal de noodzakelijk financiële onderbouwing bij de omgevingsplannen van de Spoorzone bestaan uit drie onderdelen: - Grondexploitaties in die gebieden waar de gemeente een actief grondbeleid voert en de ontwikkeling zelf ter hand neemt, vooralsnog betreft dit Schaapsdrift, Rijnpark fase 1 en Presikhaaf 3.

- Kostenverhaal voor de te ontwikkelen gronden die in particuliere handen ontwikkeld gaan worden door middel van anterieure overeenkomsten vooraf dan wel kostenverhaalregels als onderdeel van het omgevingsplan. - Investeringsprojecten voor de investeringen in de openbare ruimte (inclusief groen/park) en mobiliteit (inclusief ontsluiting gebied).

BR Spoorzone Oost Met het vaststellen van de Begroting 2024 is het besluit genomen om een bestemmingsreserve voor de Spoorzone Arnhem-Oost in te stellen (BR Spoorzone Oost). Doel BR Spoorzone Oost is als volgt: Dekking bieden voor de kosten van de gebiedsontwikkeling Spoorzone Oost, en wel voor de volgende onderdelen van deze gebiedsontwikkeling: - Investeringen in de openbare ruimte (inclusief groen/park) en mobiliteit (inclusief ontsluiting gebied): dekkingsmiddelen hiervoor kunnen na afronding van onderdelen van het project aan deze bestemmingsreserve worden onttrokken. Wanneer de gemaakte kosten dienen te worden geactiveerd, zullen de dekkingsmiddelen worden toegevoegd aan de BR Kapitaallasten, ter dekking van de kapitaallasten; - Grondexploitaties: hiervan worden resultaten (tekorten dan wel tussentijdse winstnemingen) verrekend met deze bestemmingsreserve; - Anterieure overeenkomsten ten aanzien van grondexploitaties van derden: eventuele dekkingsresultaten worden ook met deze bestemmingsreserve verrekend. De BR Spoorzone Oost heeft een dekkingsfunctie waarbij het saldo in de loop der jaren kan fluctueren, maar aan het einde van de gebiedsontwikkeling Spoorzone Oost nul zal zijn. Deze bestemmingsreserve is geen risicoreserve en zal ook niet negatief kunnen worden.

Uit voorzichtigheidsprincipe zullen ook niet-begrote tussentijdse winstnemingen toegevoegd worden aan de BR Spoorzone Oost. Niet-begrote en niet-voorziene tussentijdse verliezen zullen direct ten laste van de algemene middelen geboekt worden zodra de BR Spoorzone op enig moment (nu of in de toekomst) negatief wordt. Als de gebiedsontwikkeling Spoorzone Arnhem Oost ten einde is gekomen zal een eventueel positief saldo toegevoegd worden aan de algemene middelen. Beoogd effect Met het vaststellen van de gebiedsexploitatie Spoorzone Arnhem Oost zal deze verwerkt worden in de Begroting 2025 en kan de volgende stap gezet worden in het uitwerken van de omgevingsplannen. Argumenten 1.1 Het vaststellen van de gebiedsexploitatie Spoorzone Arnhem Oost inclusief de bijbehorende begroting is noodzakelijk om de eerder door de raad vastgestelde gebiedsvisies uit te werken naar omgevingsplannen. Om de omgevingsplannen in procedure te kunnen brengen is het besluit voor het vaststellen van de gebiedsexploitatie juridisch noodzakelijk. Daarnaast is voor Presikhaaf 3 dit besluit noodzakelijk om op basis van de bestaande planologische situatie de tender uit te schrijven (wijziging van het omgevingsplan is hier niet nodig).

Er zullen echter geen onomkeerbare stappen gezet worden na vaststelling van de gebiedsexploitatie voordat er meer duidelijkheid is over kosten en zekerheden ten aanzien van de uitplaatsing van het Prorailemplacement.

1.2 Het college heeft geheimhouding opgelegd op grond van artikel 87 van de Gemeentewet, gelezen in combinatie met artikel 5.1, tweede lid, onder b, van de Wet open overheid. Bijlage 3 Financiële bijlage gebiedsexploitatie Spoorzone Arnhem Oost incl. risicoanalyses is geheim verklaard omdat openbaarmaking hiervan zou leiden tot het schaden van de economische en financiële belangen van de gemeente. Over de diverse gebiedsexploitaties vinden gesprekken plaats met allerlei belanghebbenden om te komen tot afspraken over verwervingen, zelfrealisatie etc. Het kenbaar maken van de bedragen waarmee de gemeente rekent en de risico’s die de gemeente hierbij ziet, tast de onderhandelingspositie van de gemeente aan. Ook is er in de financiële bijlage informatie opgenomen over investeringen die aanbesteed moeten worden, waarbij het openbaar maken van deze bedragen de financiële en economische positie van de gemeente schaadt. Deze geheimhouding is opgelegd voor de duur van de gebiedsexploitatie van de Spoorzone (naar huidige inschatting tot en met 2030).

Kanttekeningen en risico's 1.1 Het belang van risicosturing in grote, complexe projecten zoals de gebiedsexploitatie Spoorzone Arnhem Oost is groot. De risicoanalyse en beheersmaatregelen van Schaapsdrift en Rijnpark fase 1 zijn opnieuw geactualiseerd in juni 2024 in samenwerking met team risicomanagement. Voor Presikhaaf 3 heeft dit onderzoek in maart 2024 plaatsgevonden en is met de raad gedeeld, deze risicoanalyse is nog actueel genoeg en gebruikt voor het bepalen van het benodigde weerstandsvermogen. Zie in de bijlagen de geactualiseerde risicoanalyses per 1 juli 2024. Het genoemde bedrag voor de ‘nog niet vastgestelde gebiedsexploitatie’ van € 20 miljoen stijgt nu voor de begroting naar € 23,5 miljoen. De stijging met € 3,5 miljoen is met name veroorzaakt door een stijging van de conjuncturele risico’s doordat de doorlooptijd voor Rijnpark met 4 jaar verlengd is. Dit resulteert in hogere kosten- en opbrengstenstijgingen waarbij het effect voor de kostenstijgingen sterker is dan bij de opbrengsten. Naast conjuncturele risico’s is ook rekening gehouden met projectspecifieke risico’s (zie risicoanalyses in de geheime bijlage), deze zijn nog niet in de tijd gezet. Het streven is om het in de tijd zetten van de projectspecifieke risico’s wel mee te nemen bij de komende FJP. Het effect hiervan op de benodigde weerstandscapaciteit wordt dan ook bij de FJP meegenomen.

De risico’s met betrekking tot investeringen in de openbare ruimte (bereikbaarheidsmaatregelen, park en riolering) zijn deels verwerkt in de grondexploitaties en zullen bij de start en gedurende de uitvoeringen van de investeringsprojecten worden meegenomen in het gemeentelijke risicoprofiel. 1.2 Voor scholen en sociale voorzieningen in het te ontwikkelen gebied is fysieke ontwikkelruimte gereserveerd. Financiële middelen voor scholen zijn opgenomen in het IHP, financiële middelen voor sociale voorzieningen (bijvoorbeeld een buurthuis) zullen op termijn vrij gemaakt moeten worden, e.e.a. afhankelijk van de snelheid waarmee het gebied tot ontwikkeling komt. Participatie

Niet van toepassing Financiën De uitwerking van de gebiedsexploitatie Spoorzone Arnhem Oost is apart inzichtelijk gemaakt in de geheime Financiële bijlage gebiedsexploitatie Spoorzone Arnhem Oost incl. risico-analyses. Uitvoering Na akkoord van de raad op de vaststelling van de gebiedsexploitatie wordt de verdere planvorming van de verschillende deelprojecten uitgevoerd. Communicatie Niet van toepassing Bijlagen Stukken voor gemeenteraad - GEHEIM Financiële bijlage gebiedsexploitatie Spoorzone Arnhem Oost incl. risico-analyses

Besluit van

13 november 2024

Zaaknummer

4314730

DE RAAD VAN DE GEMEENTE ARNHEM; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 17 september 2024, nummer: 4314730; gelet op artikel 190 en artikel 191 van de Gemeentewet; besluit: 1. De gebiedsexploitatie Spoorzone Arnhem Oost, bestaande uit de in de geheime bijlage opgenomen grondexploitatie Spoorzone Arnhem Oost, opgebouwd uit deelexploitaties Schaapsdrift, Rijnpark fase 1 en Presikhaaf 3 (P3) en investeringskredieten voor bereikbaarheidsmaatregelen, verwerving Prorailemplacement/aanleg park en aanleg van riolering in het ontwikkelgebied, vast te stellen. De griffier,

De voorzitter,

GEMEENTERAAD ARNHEM BEHANDELRESULTAAT

Raadsvoorstel 'Gebiedsexploitatie Spoorzone Arnhem Oost' Fasering 

Informatieve bespreking



Meningsvormende bespreking



Bespreking Moties & Amendementen



Besluitvormende vergadering

Eerdere besprekingen -

Aanwezig

De raadsleden/fractievolgers Prinsen (GroenLinks), Loor (D66), Kumas (VVD), Van Engelenburg (VVD), Meyer (Arnhem Centraal), De Groot (Partij voor de Dieren), Visser (PvdA), Scholten (Volt), Aydemir (DENK), Van Plateringen (BurgerBelang Arnhem), Verheij (PVV), Zijlstra (CU) De fracties van SP, CDA, Forum voor Democratie, Groep van den Broek waren niet aanwezig Verder aanwezig: Smeulders (wethouder), Van Rijen, Kobessen, Holtkuile, Verheijen, Koolen, Bouwman, Van Opheusden en Oliemans (bestuursadviseurs), Piscaer, Lammers, Kersten (griffie) Bespreking Bespreking De informatieve fase is ingevuld met technische ambtelijke presentatie. Deze bestond uit een openbaar en besloten gedeelte. Het openbare gedeelte is afgerond. In verband met de bespreking van de geheime ‘financiële bijlage gebiedsexploitatie Spoorzone Arnhem Oost’ heeft de raadskamer besloten de technische sessie in beslotenheid voor te zetten. Besloten vergadering Tijdens de besloten vergadering is de ambtelijke presentatie achter gesloten deuren voortgezet. De bespreking is in verband met de tijd nog niet afgerond. De raadskamer heeft verzocht om een hervatting tijdens de Politieke Avond van 9 oktober. Conclusie Aan het einde van de bespreking concludeert de voorzitter dat de informatieve bespreking nog niet is afgerond.

Verzocht wordt de technische sessie (in beslotenheid) te vervolgen tijdens de Politieke Avond van 9 oktober, gevolgd door de meningsvormende bespreking. De raadsadviseur,

De voorzitter,

M. Piscaer

L. Manders

GEMEENTERAAD ARNHEM BEHANDELRESULTAAT

Raadsvoorstel 'Gebiedsexploitatie Spoorzone Arnhem Oost' Fasering 

Informatieve bespreking



Meningsvormende bespreking



Bespreking Moties & Amendementen



Besluitvormende vergadering

Eerdere besprekingen •

PA 2 oktober – (deels besloten) technische informatieve bijeenkomst

Aanwezig

De raadsleden/fractievolgers Prinsen (GroenLinks), Loor (D66), Heemskerk (D66), Kumas (VVD), Van Engelenburg (VVD), Meyer (Arnhem Centraal), De Groot (Partij voor de Dieren), Lu (Partij voor de Dieren) Visser (PvdA), Scholten (Volt), Aydemir (DENK), Van Plateringen (BurgerBelang Arnhem), Verheij (PVV), Zijlstra (CU), Van den Broek (Groep van den Broek), Zoeteweij (Groen van den Broek) De fracties van SP, CDA en Forum voor Democratie waren niet aanwezig Verder aanwezig: Smeulders (wethouder), Van Rijen, Kobessen, Holtkuile, Verheijen, Nikessen, Piscaer, Lammers (griffie) Bespreking Bespreking Tijdens de Politieke Avond van 2 oktober is gestart met de informatieve bespreking (technische sessie), waarvan het besloten gedeelte nog niet was afgerond. De bespreking wordt hier vandaag hervat. De voorzitter stelt daarom voor om de deuren te sluiten. Besloten vergadering De raadskamer stemt in met het in beslotenheid vergaderen. Tijdens de besloten vergadering is de ambtelijke presentatie achter gesloten deuren voortgezet en afgerond. Bij de start van de meningsvormende bespreking inventariseert de voorzitter of er behoefte is vanuit de raadskamer om te spreken over de geheime bijlage, waardoor de vergadering in beslotenheid kan worden voortgezet. Dat is geval.

De raadskamer beslist vervolgens dat na de vragenronde over de geheime bijlage de vergadering in openbaarheid kan worden hervat. Openbaar De deuren worden geopend en de vergadering wordt in openbaarheid hervat. In de eerste termijn van de raadskamer worden vragen aan de wethouder gesteld, welke de wethouder in zijn termijn beantwoord. Conclusie

GEMEENTERAAD ARNHEM BEHANDELRESULTAAT Aan het einde van de bespreking concludeert de voorzitter dat de meningsvormende bespreking is afgerond. Er worden geen amendementen of moties aangekondigd. Het voorstel zal daarom worden doorgeleid naar de besluitvormende vergadering van 13 november als bespreekstuk. De raadsadviseur,

De voorzitter,

M. Piscaer

D. Weijers

GEMEENTERAAD ARNHEM BEHANDELADVIES

Raadsvoorstel 'Duurzaam Mobiliteitsplan' Fasering

Voorgesteld besluit



Informatieve bespreking

Het college stelt voor om het Duurzaam Mobiliteitsplan vast te stellen.



Meningsvormende bespreking

Aandachtspunten



Bespreking Moties & Amendementen



Besluitvormende vergadering

Op 15 mei en 19 juni heeft de raadskamer een rondetafelgesprek gehouden met betrokkenen van het plan. Hiermee is de informatieve bespreking afgerond.

Procedure: Datum vergadering 9 oktober 2024 Type voorstel Raadsvoorstel vanuit het college van B&W Spreekrecht publiek? Nee Voorgesteld resultaat: Hervatting en afronding van de meningsvormende bespreking. Meningsvormende bespreking: Er wordt in maximaal twee termijn vergadert waarin de raadskamer in gesprek gaat met het college.

Op 28 augustus, 4 en 18 september en 2 oktober is de meningsvormende bespreking gestart. De eerste termijn van de wethouder is nog niet afgerond en kan hervat worden. Hervatting meningsvormende bespreking Er wordt in twee termijnen vergaderd. • Iedere fractie heeft twee termijnen, waarin meningen kunnen worden verkondigd of politieke vragen kunnen worden gesteld. • De portefeuillehouder reageert na een termijn van de raad als alle fracties aan het woord zijn geweest. De portefeuillehouder beantwoordt de gestelde vragen. • Interrupties (in de vorm van een korte vraag of opmerking zonder inleiding) zijn in alle termijnen toegestaan. Zoals altijd kan de voorzitter interrupties beperken. Aandachtspunten Eerder heeft de raad het Raadsvoorstel ‘Startnotitie participatie Duurzaam Mobiliteitsplan en Parkeerbeleid’ behandeld en vastgesteld in de gemeenteraad. Op basis daarvan zijn verschillende participatiebijeenkomsten geweest, die ook zijn meegenomen in dit uiteindelijk voorstel. Tijdens deze behandeling zijn meerdere toezeggingen gedaan en zijn er moties en amendementen ingediend, die apart worden benoemd in een bijlage. Zie pagina 2 voor een uitgebreidere toelichting.

1

GEMEENTERAAD ARNHEM BEHANDELADVIES Contactgegevens Portefeuillehouder: Nermina Kundic

Ambtenaar Maarten Bulsink maarten.bulsink@arnhem.nl 06 - 18418204

Raadsadviseur Steffan Vos steffan.vos@arnhem.nl 06 - 31114958

Aandachtspunten • •

• •

De ‘Startnotitie participatie Duurzaam Mobiliteitsplan en Parkeerbeleid’ is meerdere keren besproken in raadskamerverband en is vastgesteld op 12 april 2023. Tijdens deze behandeling zijn er meerdere toezegging gedaan, meerdere moties en amendementen ingediend en ook aangenomen. Bij de vergaderstukken zit een aparte bijlage met een overzicht hiervan. Hierin geeft het college aan wat de status is van de diverse toezeggingen en moties. Deze zijn hieronder ook opgenomen per categorie. Daarnaast is een bijlage aangeleverd met een samenvatting van de participatie die plaatsgevonden heeft na het aannemen van de startnotitie, wat weer inbreng was voor het Duurzaam Mobiliteitsplan. Er is een aparte website aangemaakt, waar inwoners informatie terug kunnen vinden, onder andere over de participatie die plaatsgevonden heeft. Dat is deze website. De uitgebreidere samenvatting van de participatie is hier terug te vinden.

Moties en Toezeggingen Moties Zijn nog niet afgedaan: Onderzoek naar maatschappelijke parkeervergunningen voor zorgverleners, mantelzorgers en vrijwilligers (23M19) Stimuleren van fietsgebruik in wijken met een lage fietsparticipatie (23M29)

Toezeggingen Reeds afgedaan: Parkeerboetes voor mensen met gehandicaptenparkeerkaart door inzet scanauto’s

Nog lopende toezeggingen: Uitvoeringskader elektrisch laden en de rol van gehandicaptenvervoer Onderzoeken wat de mogelijkheden zijn met betrekking tot mantelzorgvergunningen Toezegging Motie 'Onderzoek naar bouw parkeergarage onder Singel of Markt bij mobiliteitsplan' Burgerinitiatief "Centrumring Arnhem"

2

GEMEENTERAAD ARNHEM BEHANDELADVIES Worden afgedaan met dit raadsvoorstel: Met ondernemer in gesprek gaan over het plaatsen van laadpalen in de parkeergarage Participatieproces Duurzaam Mobiliteitsplan en Parkeerbeleid - Draagvlak Economische impact Duurzaam Mobiliteitsplan en Parkeerbeleid Participatieproces Duurzaam Mobiliteitsplan en Parkeerbeleid - Loting Aanvullende gesprekspartners tijdens participatieproces Duurzaam Mobiliteitsplan

Mogelijk resultaat: • •

Partijen zijn het eens, het voorstel wordt doorgeleid naar de besluitvormende fase Partijen zijn het niet (volledig) eens en overwegen moties en/of amendementen. Het voorstel wordt doorgeleid naar de Bespreking van Moties en Amendementen.

3

Aan de gemeenteraad Zaaknummer

4112565

Onderwerp:

Duurzaam Mobiliteitsplan

a Kernboodschap We staan als stad voor een grote opgave. De ruimte in de stad is schaars en wordt steeds schaarser. Daarnaast gaan we als stad flink groeien. Er komen meer inwoners en arbeidsplaatsen bij en dat leidt tot meer mobiliteit. In het duurzaam mobiliteitsplan beschrijven we hoe we de stad bereikbaar, maar ook groen, gezond en leefbaar houden. Onder meer met aantrekkelijker openbaar vervoer, meer snelle fietsroutes, meer parkeerregulering en 30 km per uur als standaard maximumsnelheid voor de meeste wegen en straten. In het plan staan meer dan honderd maatregelen die we de komende 20 jaar willen uitvoeren. Om te kunnen bijsturen en flexibel te kunnen inspelen op nieuwe ontwikkelingen zullen wij het plan iedere 5 jaar actualiseren en opnieuw ter vaststelling aan de raad voorleggen. Voorstel 1. Het Duurzaam Mobiliteitsplan vast te stellen. Inleiding Om onze stad in de toekomst ook duurzaam bereikbaar, gezond en leefbaar te maken is het nodig dat we een mobiliteitstransitie doormaken. Ons mobiliteitssysteem loopt nu al tegen de grenzen aan en gezien de groei van het aantal woningen en arbeidsplaatsen zal deze problematiek verergeren. In het Duurzaam Mobiliteitsplan (DMP) werken we uit hoe we deze mobiliteitstransitie willen vormgeven. Het Duurzaam Mobiliteitsplan is een nadere uitwerking van de Omgevingsvisie.

Hierin hebben we vastgelegd een duurzaam mobiliteitsplan op te stellen, waarin naast de bereikbaarheid van de stad, het tegengaan van verkeersoverlast en schone lucht de uitgangspunten zijn. De uitgangspunten van het mobiliteitsplan en het participatieproces zijn beschreven in de Startnotitie die de gemeenteraad 12 april 2023 heeft vastgesteld. Het duurzaam mobiliteitsplan is nadrukkelijk een integraal plan. Mobiliteit zelf is geen doel, maar een middel om bereikbaar te blijven, terwijl we nadelige gevolgen voor de leefbaarheid, gezondheid en veiligheid willen beperken. Dit plan draagt bij aan het creëren van aangename gastvrije openbare ruimtes en het maakt het ontwikkelen en realiseren van nieuwe woningen mogelijk. Daarnaast bevordert het schone en duurzame verplaatsingen zoals lopen, fietsen en gebruik van het openbaar vervoer. Hierdoor zorgen we ervoor dat we in Arnhem een aantrekkelijk vestigingsklimaat behouden doordat onze bedrijven duurzaam bereikbaar worden. Door onze keuzes blijft er namelijk in de stad ook ruimte voor de mensen die zich met de auto willen of moeten verplaatsen.

Het plan is, conform de Startnotitie, samen met de stad opgesteld: bewoners, ondernemers, werknemers en andere belanghebbenden konden op twee momenten in het proces op verschillende manieren hun inbreng leveren. We hebben ons hierbij voortdurend ingespannen om zo veel mogelijk partijen vanuit verschillende invalshoeken te betrekken. Alle partijen die genoemd zijn tijdens de behandeling van de startnotitie zijn benaderd om input te leveren. Een samenvatting van het participatieproces en wat er met de input is gedaan is bijgevoegd bij dit raadsvoorstel. Het Duurzaam Mobiliteitsplan is echt een plan dat ook inzicht geeft in de projecten en acties die nodig zijn om de stad duurzaam bereikbaar te maken. De verschillende maatregelen en projecten zijn dan ook in een planning gezet waarbij de eerste jaren specifiek en gedetailleerd zijn qua projecten en de laatste jaren globaal. Fasering van deze maatregelen (hoe verhouden projecten zich tot elkaar, wat moet er eerst) is daarbij ook een belangrijk onderdeel. In de bijlage Memo Toezeggingen Duurzaam mobiliteitsplan beschrijven we hoe enkele toezeggingen zijn afgedaan en wat de stand van zaken is van de overige toezeggingen en moties over dit onderwerp. Beoogd effect De stad bereikbaar houden en tegelijkertijd verkeersoverlast tegengaan en voor schone lucht in de stad zorgen.

En ervoor zorgen dat er ook bij binnenstedelijke groei meer ruimte voor groen in de stad is, de stad verkeersveiliger en klimaatadaptiever wordt en het prettiger verblijven, lopen en fietsen is in de stad. Argumenten 1.1 De maatregelen uit het plan houden Arnhem bereikbaar Het verkeer in de stad loopt nu al regelmatig vast. Als we op dezelfde voet doorgaan is de stad in de toekomst niet meer bereikbaar. Het verkeer zal toenemen, terwijl er geen ruimte is om de wegen te verbreden. Hierdoor zal het auto- en vrachtverkeer op onze wegen vastlopen. Dit plan zorgt voor een transitie naar ruimte-efficiëntere en meer duurzame vormen van mobiliteit, zoals lopen, fietsen en het openbaar vervoer. Hierdoor blijft de stad bereikbaar voor iedereen. 1.2 De maatregelen uit het plan maken de lucht in de stad schoner De maatregelen uit het duurzaam mobiliteitsplan zorgen voor een afname van het auto- en vrachtverkeer in de stad. Deze voertuigen blijven ook in de toekomst vervuilend. Tot 2050 komt dat doordat een deel van de auto’s nog op fossiele brandstoffen rijdt. Maar ook daarna blijven auto’s, door slijtage van de banden, fijnstof uitstoten. Een afname van het auto- en vrachtverkeer in de stad is dus noodzakelijk om de lucht schoner te maken.

1.3 De maatregelen uit het plan verminderen de verkeersoverlast in de stad De maatregelen uit het plan zorgen ervoor dat we meer gaan lopen en fietsen en meer gebruik gaan maken van het openbaar vervoer. Daarnaast verlagen we de snelheid op veel wegen, wat de geluidshinder beperkt en met een goede inrichting de oversteekbaarheid verbetert. De lagere snelheid zorgt ervoor dat de gevolgen van een aanrijding beperkter zijn. De wegen worden dus verkeersveiliger. En voor doorgaand verkeer is, door de lagere snelheid, de route door onze stad niet meer interessant. Doordat we dus minder gaan autorijden en we rustiger gaan rijden

zal de hinder van het verkeer (zoals geluidsoverlast, trillingen, verkeersonveiligheid en een slechte oversteekbaarheid) afnemen. 1.4

De maatregelen uit het plan maken Arnhem toegankelijker Door lopen te stimuleren, bieden we een toegankelijk alternatief, waardoor mensen meer controle krijgen over hun eigen mobiliteit. Lopen is namelijk de meest toegankelijke manier van verplaatsen. We zorgen er daarbij voor dat (loop)routes goed toegankelijk zijn voor bijvoorbeeld mensen in een rolstoel, met een rollator of met een visuele beperking. Ook goed openbaar vervoer draagt bij aan een meer toegankelijke stad.

1.5

Duurzame mobiliteit maakt de woningbouwopgave van Arnhem mogelijk Om aan de woningbehoefte te kunnen voldoen, bouwt Arnhem er de komende jaren 16.000 woningen bij. Daarnaast zal ook de werkgelegenheid in de stad toenemen. Deze ontwikkelingen vinden binnenstedelijk plaats. Deze compacte stad biedt kansen doordat veel voorzieningen op loop- of fietsafstand zullen zijn. Dit plan zorgt ervoor dat mensen zich ook daadwerkelijk duurzamer kunnen en gaan verplaatsen. Doordat we de auto minder gebruiken kunnen we als stad groeien en de stad leefbaarder maken, zonder dat het verkeer vast komt te staan. Daarnaast kunnen de parkeernormen voor nieuwbouw van woningen, bedrijven en voorzieningen lager worden. Het plan zorgt er immers voor dat de autoafhankelijkheid daalt. Als er minder parkeerplaatsen voor woningen hoeven te worden gebouwd, worden woningen goedkoper en kunnen er meer (betaalbare) woningen worden gebouwd. Ook andere ontwikkelingen worden goedkoper als we minder parkeerplaatsen hoeven te realiseren.

1.6 De gekozen richting naar efficiënter gebruik van de verkeersruimte is noodzakelijk om de stad leefbaar te houden. Door de toename van het aantal inwoners en daarmee verkeersbewegingen is een verandering naar vervoerwijzen die minder ruimte in beslag nemen nodig. Voetganger en fietser nemen minder ruimte in dan de automobilist. Dat geldt zowel voor de rijdende als geparkeerde auto. Hierdoor komt er ruimte beschikbaar voor meer groen/bomen in de stad en prettige leefruimtes. Ook blijft er op de weg ruimte over voor de mensen en bedrijven die wel afhankelijke zijn van de (vracht)auto. Kanttekeningen en risico's 1.1 Verandering is lastig en vraagt aandacht Mensen zijn gewend aan hun eigen gewoontes en gebruiken. Dat geldt ook voor het gebruik van de eigen auto. De nieuwe koers is ook een verandering in denken en vervolgens doen. Voor een deel van onze inwoners, bezoekers en ondernemers is er een duurzaam alternatief voor hun autoritten. We helpen mensen die daar behoefte aan hebben in de stap naar meer gezonde en duurzame mobiliteit. In de plannen zijn hiervoor acties en communicatieactiviteiten opgenomen. 1.2 Het plan is ambitieus Het plan bevat heel concrete maatregelen die in de tijd zijn uitgezet. De lijst met maatregelen is groot en de totale kosten zijn daarmee ook hoog.

Het plan vraagt om een aanpak waarbij er fors meer mobiliteit/infrastructuurprojecten worden gerealiseerd dan nu het geval is. Ook vraagt dit plan veel meer capaciteit van de organisatie en andere partijen om alle projecten voor te bereiden. Dit is deels op te lossen door voor een andere werkwijze te kiezen, maar ook door het

werk over meer schouders te verdelen (bijvoorbeeld projecten laten meelopen bij de beheer- en onderhoudopgave, of externe partijen projecten laten voorbereiden). 1.3 Het plan bevat onzekerheden Voor met name de projecten in de verre toekomst zijn zaken als financiering, subsidiemogelijkheden en de benodigde voorbereidingstijd onzeker. Zo hebben we onze inschatting voor subsidiemogelijkheden gebaseerd op ervaringen uit het verleden en is er geen garantie dat er in de toekomst evenveel subsidie wordt gegeven. Dit vraagt om een adaptieve aanpak binnen de gegeven kaders. Flexibiliteit in tijd en geld bij de realisatie is noodzakelijk. Om een plan te hebben dat meebeweegt met deze ontwikkelingen is tussentijdse actualisatie noodzakelijk (zie ook uitvoering). Daarom: • delen wij jaarlijks een geactualiseerde uitvoeringsagenda met u. Hierin informeren wij de raad over de voortgang op de doelstellingen (conform monitoringsplan), de gerealiseerde projecten en we geven een vooruitblik op de projecten die de komende jaren op de planning staan. • actualiseren wij het duurzaam mobiliteitsplan iedere 5 jaar en laten het opnieuw vaststellen. 1.4 Het parkeerbeleid is nog niet gedetailleerd uitgewerkt Het uitwerken van het parkeerbeleid kost meer tijd en is te gedetailleerd om in een duurzaam mobiliteitsplan op te nemen. Er worden nu nog geen nieuwe parkeernormen voorgesteld.

Het duurzaam mobiliteitsplan geeft wel duidelijkheid over een aantal belangrijke punten op het gebied van parkeren zoals uitbreiding van het gereguleerd parkeren gebied, het beperken van het aantal parkeervergunningen per huishouden en de eerste parkeervergunning die, buiten het centrum, (bijna) gratis is. Participatie Het plan is samen met de stad opgesteld: Bewoners, ondernemers, werknemers en andere belanghebbenden konden op verschillende manieren hun inbreng leveren. In de eerste participatieronde lag de focus op de uitgangspunten. Na deze participatieronde zijn maatregelpakketten opgesteld en zijn met een verkeersmodel berekeningen gemaakt om te kijken welke maatregelen effectief kunnen zijn. Vervolgens zijn de resultaten in de tweede ronde gedeeld met de stakeholders, zijn er gesprekken gevoerd en is er ook een enquête gehouden om het draagvlak voor de maatregelen te bepalen. We hebben ons hierbij voortdurend ingespannen om zo veel mogelijk partijen vanuit verschillende invalshoeken te betrekken. Alle partijen die genoemd zijn tijdens de behandeling van de startnotitie zijn benaderd om input te leveren. Hiermee hebben we geprobeerd om vanuit een zo breed mogelijk perspectief input te krijgen op het plan. Een samenvatting van het participatieproces en wat er met de input is gedaan is bijgevoegd bij dit raadsvoorstel.

Financiën Het duurzaam mobiliteitsplan kent een grote ambitie. Er moeten tot aan 2044 veel projecten voorbereid en uitgevoerd worden om de stad daadwerkelijk duurzaam bereikbaar te maken. Investeringen In de volgende tabel zijn de bedragen opgenomen voor de verschillende onderdelen en perioden. De totale investeringen van het duurzaam mobiliteitsplan bedragen € 550,1 mln.: Investeringen totaal (x € 1.000) Actieve mobiliteit Openbaar vervoer Hubs en logistiek Netwerk Totaal

< 2 jaar 4.555 12.960 1.700 28.739 47.954

< 5 jaar 28.770 25.500 8.640 10.292 73.202

< 10 jaar

< 20 jaar

Totaal

96.030 28.100 42.420 25.129 191.679

67.590 5.760 32.400 131.520 237.270

196.945 72.320 85.160 195.680 550.105

Voor de projecten die gepland staan voor uitvoering binnen nu en vijf jaar is een totale investering benodigd van € 121,2 mln.. Voor deze investeringen bestaat zicht op voldoende dekking door te verwachten bijdragen van Rijk en provincie en door inzet van bestaande budgetten. De voorziene dekking is als volgt opgebouwd: Dekkingsbronnen investeringen projecten < 5 jaar • Gebiedsexploitatie Spoorzone Arnhem Oost • Subsidie Rijk en Provincie • Samenloop met andere beleidsterreinen • Huidige budgetten Mobiliteit • BR Bereikbaarheid Totaal

16,5 mln. 30,2 mln. 17,0 mln. 24,4 mln. 33,1 mln. 121,2 mln.

De dekking voor projecten die op de planning staan na 5 jaar is nog niet rond. Hiervoor zoeken we naar mogelijkheden, bijvoorbeeld door subsidies vanuit het Rijk of provincie. Hier beginnen we tijdig mee, zodat bij actualisatie van het DMP in jaar 2029 (zie uitvoering) zicht is op de beschikbare middelen voor de periode na 2029. Gebiedsexploitatie Spoorzone Arnhem Oost (€ 16,5 mln.) De mobiliteitsmaatregelen die nodig zijn voor de ontwikkeling van de Spoorzone Arnhem Oost zitten ook in het Duurzaam Mobiliteitsplan. Vanuit de gebiedsexploitatie Spoorzone Arnhem Oost wordt de dekking voor deze maatregelen geregeld. Daarmee is geen extra financiering van deze maatregelen nodig in het kader van het duurzaam mobiliteitsplan. De totale dekking vanuit de Spoorzone Arnhem Oost is groter, maar dit gaat alleen over de projecten die we binnen 5 jaar realiseren. Subsidie van het Rijk en provincie (€ 30,2 mln.) Op basis van ervaringen uit het verleden is ingeschat dat we bij een aantal infrastructurele maatregelen aanspraak kunnen maken op subsidies vanuit de provincie en het Rijk. Voor een bedrag van € 9,6 mln. zijn reeds subsidies verleend door het Rijk vanuit de specifieke uitkeringen woningbouw op korte termijn voor bovenplanse infrastructuur. Ook de maatregelen die hiermee worden gefinancierd zijn onderdeel van het duurzaam mobiliteitsplan.

Voor een aantal andere maatregelen is de verwachting dat het Rijk en/of de provincie 50% meefinanciert, vanwege de meerwaarde voor Rijk/provincie van de maatregel op de duurzame bereikbaarheid in de regio en omdat het infrastructuur (of de aansluiting daarop) betreft van het Rijk of de provincie. Het betreft in dit geval subsidies op hubs, HOV-maatregelen, hoogwaardige fietsroutes en bruggen. Samenloop met andere beleidsterreinen (beheer) / Werk met werk maken (€ 17 mln.) Jaarlijks wordt gemiddeld 3 miljoen aan asfaltonderhoud besteed. Vaak liften mobiliteitsmaatregelen mee. De nieuwe asfaltlaag, die dan bijvoorbeeld nodig is vanuit onderhoud maar wordt aangebracht in het kader van een mobiliteitsproject, wordt dan betaald vanuit het beheer- en onderhoudbudget. Ingeschat is dat bij 75% van het budget meegelift kan worden voor het DMP. Voor de projecten die staan gepland voor uitvoering binnen nu en 5 jaar is de verwachting dat er voor € 17 mln. aan samenloop is met projecten die reeds gepland zijn vanuit Beheer. Huidige budgetten mobiliteit (€ 24,4 mln.) In de huidige begroting zijn middelen opgenomen voor mobiliteit (BR Bereikbaarheid en het Meerjarig Investeringsplan/MIP), die gebruikt kunnen worden voor uitvoering van het DMP. We verwachten ongeveer € 24,4 mln.

te gebruiken voor de projecten die gepland zijn voor binnen nu en 5 jaar Bestemmingsreserve Bereikbaarheid (€ 33,1 mln.) Het investeringsvolume van de projecten die zijn gepland voor uitvoering binnen nu en 5 jaar en nog niet van dekking vanuit voorgaande middelen zijn voorzien, bedraagt € 33,1 miljoen. De jaarlijkse kapitaallasten (rente en afschrijving) van deze projecten bedragen circa € 1,5 miljoen per jaar. Voor de dekking hiervan resteert nog een vrij beschikbaar saldo van een aantal jaarlijkse structurele budgetten voor bereikbaarheid. Daarnaast laat de begroting 2024 een jaarlijks structureel voordelig saldo zien tussen de opbrengsten en de kosten uit de parkeerexploitatie. Deze middelen worden zoals gebruikelijk toegevoegd aan de BR Bereikbaarheid. Deze jaarlijkse toevoeging is ruim voldoende om de extra kapitaallasten op te vangen. Voorgesteld wordt dan ook om de extra kapitaallasten te dekken uit de BR Bereikbaarheid. Op het moment dat de uit het DMP voortvloeiende investeringsbedragen met bijbehorende kapitaallasten in de begroting (in het Meerjaren Investeringsplan – MIP) worden opgenomen, zullen ook de dekkingsmiddelen en de onttrekking uit de BR Bereikbaarheid definitief worden vastgesteld.

Exploitatielasten Voor de uitvoering van de maatregelen houden we naast de investeringsbedragen ook rekening met exploitatielasten voor het uitrollen van parkeerregulering, het verruimen van de openingstijden van fietsenstallingen, het uitvoeren van gedragsmaatregelen en het voorbereiden van projecten. Deze lasten bedragen in totaal € 960.000 en zijn voor het grootste deel structureel. Deze exploitatielasten kunnen worden gedekt uit bestaande budgetten, die zijn opgenomen in de begroting voor: bereikbaarheid (€ 700.000 p/j structureel); basis duurzame bereikbaarheid incl. transferia (€ 200.000 p/j structureel); fietsparkeren (€ 500.000 p/j structureel).

Uitvoering Na vaststelling van het duurzaam mobiliteitsplan gaan we aan de slag met de maatregelen zoals die zijn opgenomen in het maatregelenoverzicht. Projecten die we de komende 2 jaar al realiseren zijn onder andere de Velperweg met meer ruimte voor de voetganger en de fietser, snelfietsroute Arnhem – De Liemers, fietsstraat Hommelseweg en herinrichting IJssellaan met meer ruimte voor de voetganger, de fietser en het openbaar vervoer. Ook projecten op het gebied van gedrag (en een aantal andere quick wins, zoals het verruimen van de openingstijden van fietsenstallingen) voeren we direct uit. Op deze manier kunnen we direct aan de slag met de doelstellingen van het DMP en wordt duidelijk dat we toewerken naar een andere manier van mobiliteit. Aanpassing van infrastructuur kent een lange doorlooptijd. Echt grootschalige projecten vanuit dit plan komen dan ook pas na twee jaar. Grote projecten die we binnen vijf jaar gaan realiseren zijn het Willemsplein, de fietstunnel Schuytgraaf en de fietsenstalling Bartokpark. Voor deze projecten zetten wij de komende twee jaar al grote stappen in de voorbereiding.