Agendabundel

Bundel - Politieke Avond van 20 november 2024 Agenda bijlagen Raadskamerindeling PA 20 november 2024 - 20.15 uur: Agenderingsverzoek 'Levensloopbegeleiding voor mensen met autisme, een 1.RZ 18.45 aanbod in Arnhem?' Informatieve bespreking & debat Locatie: Raadzaal Behandeladvies 20 november 2024, informatieve bespreking & debat Agenderingsverzoek 'Levensloopbegeleiding voor mensen met autisme, een aanbod in Arnhem?' van de fractie ChristenUnie Levensloopbegeleiding - In het kort Levensloopbegeleiding - Wel goed, geen gedoe Overzicht van deelnemers 2.LF 18.45 - 20.15 uur: Invoering Verhuurvergunningen Informatieve & meningsvormende bespreking Locatie: Landgoed/Festival Behandeladvies 20 november 2024, Informatieve & meningsvormende bespreking Raadsvoorstel 'Invoering Verhuurvergunningen' Bijlage - Beleidsregels handhaving Wet goed verhuurderschap Arnhem (ter informatie) 3.WG 18.45 - 20.15 uur: Startnotitie gebiedsvisie Het Broek – IPKW – Nieuwe Haven Informatieve & meningsvormende bespreking Locatie: Walburgis Behandeladvies 20 november 2024, Informatieve & meningsvormende bespreking Lijst met insprekers Raadsvoorstel 'Startnotitie gebiedsvisie Het Broek – IPKW – Nieuwe Haven' Bijlage - Startnotitie gebiedsvisie Het Broek – IPKW – Nieuwe Haven Jan Fransen - De toekomst van de haven van Arnhem 4 20.15 - 20.30 uur: Pauze 5.RZ 20.30 - 22.00 uur: Beleidsplan Schuldhulpverlening

2025-2029 Informatieve & meningsvormende bespreking Locatie: Raadzaal Behandeladvies 20 november 2024, Informatieve & meningsvormende bespreking Raadsvoorstel 'Beleidsplan Schuldhulpverlening 2025-2029' Bijlage 1 - Beleidsplan Schuldhulpverlening 2025-2029 Bijlage 2 - Collegebesluit Beleidsregels Schuldhulpverlening 2025 Bijlage 3 - Advies van de Adviesraad Bijlage 4 - Reactie college op het advies van de Adviesraad Overzicht van insprekers 6.LF 20.30 - 22.00 uur: Invoeren Leegstandsverordening Informatieve & meningsvormende bespreking Locatie: Landgoed/Festival Behandeladvies 20 november 2024, Informatieve & meningsvormende bespreking Raadsvoorstel 'Invoeren Leegstandsverordening' Schriftelijke bijdrage van R. de Bruin - Alvast d.d. 18-10-2024 Schriftelijke bijdrage - Bouwend Nederland Regio Oost 7.WG 20.30 - 22.00 uur: Duurzaam Mobiliteitsplan Meningsvormende bespreking Locatie: Walburgis Behandeladvies 20 november 2024, 6e meningsvormende bespreking Raadsvoorstel 'Duurzaam Mobiliteitsplan' Duurzaam Mobiliteitsplan Bijlagenrapport duurzaam mobiliteitsplan Bijlage: Memo Toezeggingen Duurzaam Mobiliteitsplan Bijlage: Memo Participatie Duurzaam Mobiliteitsplan Schriftelijke bijdrage VVN - Reactie op Concept Mobiliteitsplan Arnhem d.d. 19-04-2024 Schriftelijke bijdrage Wereldhave Schriftelijke bijdrage Platform Binnenstad Arnhem

Bijlage PBA - Relatie Mobiliteit en Bestedingen - centrum Arnhem Schriftelijke bijdrage Gaudium Real Estate Inspreekreactie namens de Verkeersgroep Arnhem-West d.d. 15-05-2024 Inspreekreactie namens Stichting Arnhems Hart d.d. 15-05-2024 Inspreekreactie namens Fietsersbond afdeling Arnhem d.d. 15-05-2024 Inspreekreactie van P. Papegaaij d.d. 15-05-2024 Inspreekreactie van T. Chabot d.d. 15-05-2024 Schriftelijke bijdrage Wijkvereniging Penseelstreek op het raadsvoorstel Bijlage van Wijkvereniging Penseelstreek - Rapportage Enquete Schriftelijke bijdrage Arnhem6811 d.d. 30-05 Schriftelijke bijdrage Apcg op duurzaam mobiliteitsplan Behandelresultaat 15 mei 2024, informatieve bespreking Behandelresultaat 19 juni 2024, informatieve bespreking Schriftelijke bijdrage STAB, d.d. 26-08-2024 Schriftelijke bijdrage wijkvereniging De Penseelstreek, d.d. 26-08-2024 Beantwoording technische vragen VVD over Duurzaam Mobiliteitsplan Arnhem Bijlage 1 bij beantwoording - Rapportage 'Multimodaal model regio Arnhem Nijmegen' Bijlage 2 bij beantwoording - financiele overzichten Behandelresultaat 28 augustus 2024, meningsvormende bespreking Behandelresultaat 4 september 2024, 2e meningsvormende bespreking Schriftelijke bijdrage Apcg - Aanvulling Inspraakreactie op duurzaam mobiliteitsplan d.d.

18-09-2024 Behandelresultaat 18 september 2024, 3e meningsvormende bespreking Behandelresultaat 2 oktober 2024, 4e meningsvormende bespreking Memo van wethouder Kundic inzake 'Afdoening toezegging #1613', d.d. 08-10-2024 Bijlage 1 - Review of City-Wide 30 km h Speed Limit Benefits in Europe Bijlage 2 - 30 km h in de bebouwde kom. De impact op verkeersveiligheid en de lokale leefomgeving Bijlage 3 - Naar een algemene snelheidslimiet van 30 km uur binnen de bebouwde kom Bijlage 4 - Introduction of 30 km h as general speed limit in European cities Behandelresultaat 9 oktober 2024, 5e meningsvormende bespreking 8 22.00 - 22.15 uur: Pauze 9.RZ 22.15 - 23.15 uur: Beleidsplan Schuldhulpverlening 2025-2029 - hervatting Informatieve & meningsvormende bespreking - hervatting Locatie: Raadzaal - 23.15 uur: Herziening Verordening op de Rekenkamer en Herziening Verordening op de 10.LF 22.00 Auditcommissie Informatieve & meningsvormende bespreking Locatie: Landgoed/Festival Behandeladvies 20 november 2024, Informatieve & meningsvormende bespreking Raadsvoorstel 'Vaststellen van de Verordening op de Rekenkamer Arnhem 2025' WAS-WORDT tabel Rekenkamer (inclusief toelichting op de wijzigingen) Raadsvoorstel 'Vaststellen van de Verordening op de Auditcommissie' WAS-WORDT tabel Auditcommissie (inclusief toelichting op de wijzigingen) 11.W 22.00 - 23.15 uur: Duurzaam Mobiliteitsplan - hervatting G

meningsvormende bespreking - hervatting Locatie: Walburgis

Agenda Politieke Avond 20 november 2024 Raadzaal

Landgoed/Festival

Walburgis

18.45 uur - 20.15 uur (90)

18.45 uur - 20.15 uur (90)

18.45 uur - 20.15 uur (90)

Agenderingsverzoek 'Levensloopbegeleiding voor mensen met autisme, een aanbod in Arnhem?'

Invoering Verhuurvergunningen

Startnotitie gebiedsvisie Het Broek – IPKW – Nieuwe Haven

(Informatieve bespreking & debat)

(Informatieve & meningsvormende bespreking)

(Informatieve & meningsvormende bespreking)

Pauze: 20.15 uur - 20.30 uur Raadzaal

Landgoed/Festival

Walburgis

20.30 uur – 22.00 uur (90)

20.30 uur – 22.00 uur (90)

20.30 uur – 22.00 uur (90)

Beleidsplan Schuldhulpverlening 2025-2029

Invoeren Leegstandsverordening

Duurzaam Mobiliteitsplan

(Informatieve & meningsvormende bespreking)

(Informatieve & meningsvormende bespreking)

(Meningsvormende bespreking)

Pauze: 22.00 uur - 22.15 uur Raadzaal

Landgoed/Festival

Walburgis

22.15 uur - 23.15 uur (60)

22.15 uur - 23.15 uur (60)

22.15 uur - 23.15 uur (60)

Beleidsplan Schuldhulpverlening 2025-2029 - hervatting

Herziening Verordening op de Rekenkamer en Herziening Verordening op de Auditcommissie

Duurzaam Mobiliteitsplan – hervatting

(Informatieve & meningsvormende bespreking)

(Informatieve & meningsvormende bespreking)

(Meningsvormende bespreking)

GEMEENTERAAD ARNHEM BEHANDELADVIES

Agenderingsverzoek ‘Levensloopbegeleiding voor mensen met autisme' Fasering 

Informatieve bespreking



Debat



Bespreking Moties & Amendementen



Besluitvormende vergadering

Procedure: Datum vergadering 20 november 2024 Type voorstel Agenderingsverzoek Spreekrecht publiek? Ja Voorgesteld resultaat: Start en afronding van de informatieve bespreking en het debat met het college. Informatieve bespreking: 1. Toelichting door de Stichting Vanuit Autisme Bekeken 2. Gesprek met VAB, levensloopbegeleiders en ouders. Debat: Debat in maximaal twee termijnen tussen raadskamer en college.

Voorgesteld besluit Er ligt geen besluit voor bij de gemeenteraad.

Aandachtspunten De fractie van de ChristenUnie heeft het Dagelijks Bestuur van de Agendacommissie verzocht om het onderwerp te agenderen. Met de agendering wil de fractie zich laten informeren over de pilot levensloopbegeleiding voor mensen met autisme om vervolgens in gesprek met het college onderzoeken of deze aanpak in Arnhem mogelijk is. De Stichting Vanuit Autisme Bekeken (VAB) zal de pilot toelichten en aangevuld door ouders en levensloopbegeleiders vragen van de raadsleden beantwoorden. Tijdens de informatieve bespreking wil de ChristenUnie antwoordt te krijgen op de volgende vragen: • Wat houdt levensloopbegeleiding voor mensen met autisme in? • Wat zijn de ervaringen van begeleiders en deelnemers aan de pilot die de afgelopen jaren is gehouden? • Wat zijn de uitkomsten van de pilot, de belangrijkste conclusies en aanbevelingen? Het is de bedoeling om aan de hand van de gedeelde informatie het gesprek met de wethouder te voeren over de vragen: • Als gemeenteraad en college van B&W een antwoord te vinden op de vraag of levensloopbegeleiding voor mensen met autisme in deze vorm als nieuw aanbod binnen de gemeente (en eventueel in de hele regio) een plek kan krijgen; • Zo ja: op welke manier kan dit worden ingevoerd?

1

GEMEENTERAAD ARNHEM BEHANDELADVIES Contactgegevens Portefeuillehouder: Marco van der Wel

Ambtenaar Naomi Sonneveld naomi.sonneveld@arnhem.nl 026 377 4712

Raadsadviseur Petra Wielaard petra.wielaard@arnhem.nl 026 377 4836

Gerard Fidder gerard.fidder@arnhem.nl 026 377 2303

Aandachtspunten Een overzicht van deelnemers is toegevoegd aan de vergaderstukken (iBabs). Aanvullende documentatie Levensloopbegeleiding in het kort. Wel goed, geen gedoe. Hoe levensloopbegeleiding in uw gemeente past.

Voorgestelde behandelwijze Informatieve bespreking De informatieve bespreking start met een toelichting op de pilot door mevrouw Ria Sijbersma en de heer Willem Gunzeln van de stichting Vanuit Autisme Bekeken. Vervolgens vindt een gesprek met hen plaats aangevuld met levensloopbegeleiders en ouders van kinderen met autisme. Debat De orde bij een agenderingsverzoek is als volgt: • • •

• •

Iedere fractie heeft twee termijnen, waarin meningen kunnen worden verkondigd of politieke vragen kunnen worden gesteld. De portefeuillehouder reageert na een termijn van de raad als alle fracties aan het woord zijn geweest. De portefeuillehouder beantwoordt de gestelde vragen, waarbij hij of zij antwoorden kan samenvoegen waardoor herhaling van vrijwel overeenkomstige punten achterwege blijft. De voorzitter ziet erop toe dat de beantwoording van de wethouder ter zake is en in gaat op de gestelde vragen. Interrupties (in de vorm van een korte vraag of opmerking zonder inleiding) zijn in alle termijnen toegestaan. Na de tweede termijn is de bespreking van het agenderingsverzoek afgerond.

Mogelijk resultaat: • •

Start en afronding informatieve bespreking en debat met het college. Er is geen vervolgbehandeling voorzien

2

Agenderingsverzoek Levensloopbegeleiding voor mensen met autisme, een aanbod in Arnhem? De afgelopen jaren is vanuit het ministerie van VWS een pilot gehouden voor begeleiding van mensen met autisme. Deze vorm van begeleiding, levensloopbegeleiding, is in die periode uitgewerkt door 100 deelnemers met hun begeleiders. In de regio Arnhem heeft tijdens de pilot een team van 10 levensloopbegeleiders gewerkt. De pilot kwam tot de conclusie dat levensloopbegeleiding een belangrijke manier is om mensen met autisme midden in het leven te laten staan. Na de afronding van de pilot is door het ministerie de opdracht gegeven om gemeentes de mogelijkheid te geven levensloopbegeleiding als nieuwe vorm van begeleiding op te nemen in het gemeentelijk zorgpakket. Het Ministerie heeft aan stichting VAB middelen voor de periode 2024 – 2026 middelen ter beschikking gesteld om de implementatie in een beperkt aantal gemeenten mee te helpen ondersteunen. In samenspraak met de gemeente kan bepaald worden in welke mate van dit aanbod gebruik gemaakt zal worden. Omdat de pilot reeds in onze regio heeft gelopen, zou het mooi zijn om te verkennen of en zo ja dit aanbod structureel aan onze burgers beschikbaar te stellen.

Gezien de uitkomsten van deze pilot en het effect ervan op deelnemers wil de ChristenUnie zich nader laten informeren over de aard van de pilot, de ervaringen van begeleiders en deelnemers en de uitkomsten van het bijbehorende onderzoek Met dit agenderingsverzoek beoogt de ChristenUnie antwoord te krijgen op de volgende vragen: -

Wat houdt levensloopbegeleiding voor mensen met autisme in? Wat zijn de ervaringen van begeleiders en deelnemers aan de pilot die de afgelopen jaren is gehouden? Wat zijn de uitkomsten van de pilot, de belangrijkste conclusies en aanbevelingen? Als gemeenteraad en college van B&W een antwoord te vinden op de vraag of levensloopbegeleiding voor mensen met autisme in deze vorm als nieuw aanbod binnen de gemeente (en eventueel in de hele regio) een plek kan krijgen; Zo ja: op welke manier kan dit worden ingevoerd?

Om een antwoord te krijgen op deze vragen stelt de ChristenUnie voor om allereerst een rondetafelgesprek te houden met de organisatie die de pilot heeft uitgevoerd, wetenschappers, levensloopbegeleiders, deelnemers aan de pilot en/of naasten van deze deelnemers. Daarna kan de gemeenteraad met het college van B&W in gesprek gaan over de uitkomsten van het rondetafelgesprek om te bepalen of en hoe een introductie van deze aanpak in onze gemeente mogelijk is. ChristenUnie Arnhem, Dirk Malda

Levensloopbegeleiding VAB in het kort Mensen met autisme ervaren vaak grote problemen om te participeren in de samenleving. Zij voelen zich vaak onbegrepen en ervaren grote druk om zich aan te passen. Zorg en begeleiding zijn gefragmenteerd, niet vaak niet passend en pas beschikbaar na lang wachten. Al in 2009 adviseerde de Gezondheidsraad om te komen tot Levensloopbegeleiding voor mensen met autisme. Vanuit autisme bekeken (VAB), het expertisecentrum op het gebied van autisme en inclusieve samenleving, kreeg van VWS de vraag om te onderzoeken wat goede levensloopbegeleiding is en hoe dit het beste georganiseerd kan worden. Het onderzoek kreeg vorm in een pilot waarbinnen 100 mensen met autisme levensloopbegeleiding kregen. Dit hoefde niet te passen binnen bestaande wetten. Daarom kon Levensloopbegeleiding VAB worden ingericht naar de bedoeling, zonder rekening te houden met bestaande systeemeisen. Deze pilot liep van 2018 tot 2023. De resultaten van Levensloopbegeleiding VAB zijn wetenschappelijk onderzocht. Al na een half jaar zijn duidelijke verbeteringen zichtbaar. Deelnemers ervaren meer kwaliteit van leven, voelen zich meer van betekenis en leveren een grotere bijdrage aan de maatschappij. Hun naasten staan er niet meer alleen voor en voelen zich psychisch en lichamelijk beter.

Deelnemers en naasten ervaren dat Levensloopbegeleiding VAB bijdraagt aan het zoveel mogelijk zelfstandig nemen van besluiten en actief zijn in de maatschappij.

Levensloopbegeleiding VAB kent vijf uitgangspunten: De klik: Mensen kiezen zelf hun levensloopbegeleider uit hun naaste omgeving, uit een pool van zzp’ers, of van een bestaande aanbieder. Wij zien de klik als het belangrijkste werkzame ingrediënt. Uit onderzoek blijkt dat de klik een van de meest genoemde kwaliteitseisen is om ondersteuning te laten slagen. Door zelf een levensloopbegeleider te kiezen heeft de persoon met autisme eigen regie al voordat de levensloopbegeleiding begint.

LLB-VAB-SC-2022.10.9 v2

Levenslang: De levensloopbegeleiding is levenslang beschikbaar, dus niet gebonden aan termijnen en doelen waarvoor een indicatie wordt afgegeven. Hierdoor kunnen levensloopbegeleider en de persoon met autisme een langdurige relatie aangaan. Voor mensen met autisme kan het aangaan van een nieuwe relatie flink belastend zijn. Levensbreed: De levensloopbegeleiding gaat over alle relevante levensdomeinen zoals zorg, scholing, werk, relaties, vrije tijd etc. Hierdoor kan de vertrouwensband tussen levensloopbegeleider en de persoon met autisme ingezet worden op verschillende domeinen, wordt versnippering voorkomen en kunnen oplossingen integraal worden. Levensvolgend: De levensloopbegeleiding volgt zoveel mogelijk de behoefte op dat moment. Soms intensief, soms ook een “waakvlam”. Dit wijkt af van het werken met een vast aantal uren per week, ongeacht de noodzaak of behoefte op dat moment. De relatie tussen levensloopbegeleider en de persoon met autisme blijft in stand, ook als het goed gaat.

Het goede gesprek en maatwerk Coaching maakt onderdeel uit van de levensloopbegeleiding. Een deel van de mensen met autisme is hiermee voldoende geholpen. Soms is het ook noodzakelijk om indicaties voor bepaalde voorzieningen te regelen of om voor aanpassing van voorzieningen of afspraken met de omgeving te zorgen. Kan de persoon met autisme dat niet zelf oppakken dan is het de taak van de levensloopbegeleider het realiseren van zulk maatwerk te ondersteunen. Levensloopbegeleiding VAB kent geen strakke omschrijving van taken. De belangrijkste omschrijving is: een levensloopbegeleider VAB brengt beweging in het leven van iemand met autisme. De levensloopbegeleider zorgt voor vraagverheldering, coaching en het regelen van maatwerk. De levensloopbegeleider pakt taken soms tijdelijk op om beweging in het leven van de persoon met autisme te brengen. Hij blijft daar echter niet in hangen, dat zou gebruikelijke begeleiding zijn en dat is niet de bedoeling. De beweging is bedoeld om ontwikkeling van de persoon met autisme mogelijk te maken en zijn of haar deelname (in welke vorm dan ook) aan de maatschappij te stimuleren. Soms betekent dat ontwikkeling mogelijk maken LLB-VAB-SC-2022.10.9 v2

van de persoon met autisme, soms betekent dat het helpen van de omgeving om aanpassingen te doen zodat de persoon met autisme hierin kan functioneren.

Levensloopbegeleiders VAB werken vanuit een gezamenlijke visie: Ervaringsdeskundigheid is belangrijk. Niemand kan weten wat de beleving is van iemand met autisme, behalve die persoon zelf. Ervaringsdeskundigen helpen meer inzicht en begrip te krijgen voor mensen met autisme. We sluiten aan bij verwachtingen. Levensloopbegeleiders VAB spreken geen doelen af met de persoon die zij begeleiden. Ze bespreken diens verwachtingen en sluiten daarbij aan. Zonder extern opgelegde doelen is er meer ruimte voor eigen motivatie en tempo en ontstaat er geen stress bij het niet behalen van gestelde doelen. Levensloopbegeleiders doen wat nodig is. We weten niet wat autisme is. Rond autisme bestaan tientallen theorieën die autisme proberen te verklaren. Niemand weet hoe het echt zit. Levensloopbegeleiders weten dat autisme officieel als aandoening beschreven wordt, maar dat je er ook anders naar kunt kijken. Het helpt dan als zij een nieuwsgierige en open blik hebben. Aanpassen van de persoon met autisme is niet vanzelfsprekend. Een levensloopbegeleider VAB maakt samen met de persoon met autisme de afweging wat de beste oplossing is: leren hoe hij of zij zich kan aanpassen of regelen dat de school, werkgever of sportclub een aanpassing doet waardoor het voor de persoon met autisme makkelijker wordt. Een speciale voorziening is niet hetzelfde als inclusie.

Voor sommige mensen is een speciale voorziening als speciaal onderwijs of een beschermde werkplek de beste oplossing, maar voor veel mensen met autisme is het vaak ook de enige plek waar zij “mogen” zijn. Echte inclusie vraagt iets anders, waarbij ook mensen die geen autisme hebben zich aanpassen. Levensloopbegeleiders VAB helpen om hier oplossingen te vinden.

LLB-VAB-SC-2022.10.9 v2

Levensloopbegeleiding VAB kan alleen georganiseerd worden voor een lokale of regionale groep van mensen met autisme. Ongeveer 4 van de 5 mensen met autisme dragen niet zelf een levensloopbegeleider aan. VAB stelt daarom een lokale pool van mogelijke levensloopbegeleiders samen waaruit zij een levensloopbegeleider kunnen kiezen. Intervisie, training en coaching vinden plaats in de lokale groepen levensloopbegeleiders. Voor het kunnen op- en afschalen is groepsfinanciering noodzakelijk. Een onafhankelijke procesbegeleider faciliteert de lokale groep. Hij begeleidt het proces van de levensloopbegeleiders en verzorgt de trainingen en de intervisies. Daarnaast is er de functie van Contactpersoon Duo’s. Deze persoon houdt contact met zowel de deelnemer of diens naaste als met de levensloopbegeleider. Als er problemen zijn bij de levensloopbegeleiding, zal de Contactpersoon Duo’s helpen bij het oplossen hiervan. De organisatie werft en selecteert de mensen voor de pool in samenspraak met de lokale procesbegeleider. Dat kunnen ook medewerkers van plaatselijke aanbieders zijn. Een Levensloopbegeleider VAB moet een VOG kunnen overleggen, conformeert zich aan de uitgangspunten van VAB en neemt deel aan introductieprogramma, intervisies, trainingen en coaching.

Een groep te begeleiden mensen met autisme kan worden samengesteld uit mensen van één of meer gemeenten, al dan niet samen met zorgkantoren. Zij betalen een vast bedrag per deelnemer en hebben geen extra werk meer met terugkerende indicaties. Visie en inzet van ervaringsdeskundigheid en actuele kennis staan steeds centraal. Kennisontwikkeling vindt plaats binnen het wetenschappelijk onderzoek. Naast reguliere trainingen zijn er landelijke themabijeenkomsten met interessante gastsprekers. Ook is een speciaal ontwikkelde inspiratiebank beschikbaar. Deelnemers met autisme hebben een belangrijke stem in het oordelen over de kwaliteit van zijn of haar levensloopbegeleiding. Twee keer per jaar wordt met hen en LLB-VAB-SC-2022.10.9 v2

hun naasten daarover gesproken. Kwaliteitsborging vindt ook plaats tijdens trainingen en intervisies. Uiteraard is er ook een vertrouwenspersoon beschikbaar, evenals een klachtenregeling.

Investeren in Levensloopbegeleiding VAB loont. De besparingen wegen ruimschoots op tegen de kosten. Voor de groepsfinanciering blijkt een groep van minimaal 20 mensen met autisme noodzakelijk te zijn. Met betrokkenen worden geen harde grenzen afgesproken over de inzet, de levensloopbegeleiders VAB moeten kunnen doen wat nodig is. VAB houdt het verloop van de bestedingen in de gaten en maakt indien nodig een inhoudelijke afweging. Uit het budget voor de groep worden de procesbegeleider, de levensloopbegeleiders en trainers en gastsprekers betaald. Daarbij komen nog de uitvoeringskosten en de kosten voor kennisontwikkeling, trainingen voor gemeenten en zorgkantoren en kwaliteitsborging. De specifieke kosten worden steeds op basis van maatwerk overeengekomen. Uit een gezamenlijke verkenning van VAB en VWS blijkt dat gemeenten de inhoudelijke aanpak willen omarmen, maar dat sommigen een spanning zien tussen de uitgangspunten van Levensloopbegeleiding VAB en wet- en regelgeving. Daarvan blijkt gelukkig geen sprake te zijn. Ook is Levensloopbegeleiding VAB niet in tegenspraak met het uitgangspunt van streven naar zelfstandigheid. Levensloopbegeleiding VAB blijkt deze juist te bevorderen. Het Ministerie van VWS vraagt VAB om te helpen bij het opstarten van Levensloopbegeleiding VAB binnen gemeenten.

Hierbij is ook geld beschikbaar waardoor de opstart voor een gemeente financieel aantrekkelijk is. Levensloopbegeleiding VAB is voor betrokkenen en hun naasten van enorm belang. De maatschappelijke kosten rond autisme nemen af en er wordt beter rekening gehouden met diversiteit. Dat is inclusie. VAB gaat graag met u en uw organisatie(s) het gesprek aan. Samen kijken naar wat er mogelijk is op basis van maatwerk afspraken.

LLB-VAB-SC-2022.10.9 v2

Wel goed, geen gedoe

Hoe Levensloopbegeleiding VAB binnen uw gemeente past

Wilt u als gemeente uw inwoners met autisme beter helpen? Dat kan met Levensloopbegeleiding VAB. Vanuit Autisme Bekeken ontwikkelde, met steun van het ministerie van VWS, een methode die écht werkt. In een pilot met meer dan 100 deelnemers met autisme en meer dan 100 levensloopbegeleiders kwamen we tot de succesvolle Levensloopbegeleiding VAB-methode. Bij Levensloopbegeleiding VAB kiest een deelnemer zelf een eigen levensloopbegeleider waar die een klik mee heeft. Het contact tussen deelnemer en levensloopbegeleider is levensvolgend, levensbreed en levenslang. Dat betekent dat de levensloopbegeleider aansluit bij wat er nodig en gewenst is op elk gebied en op elk moment in het leven van de deelnemer. De ene keer zullen zij dus vaker contact hebben dan de andere. Zo heeft de deelnemer altijd iemand bij wie die terecht kan en wordt er nooit onnodig zorg ingezet.

De voordelen van Levensloopbegeleiding VAB voor gemeenten: •

Contact met een levensloopbegeleider werkt preventief

•

Minder hulpverlening nodig door minder versnipperde zorg

•

Gemiddeld lagere kosten dan bij andere vormen van begeleiding

•

Maatwerk voor inwoners zonder regeldruk voor gemeenteambtenaren

•

Her-indiceren niet nodig

•

Kwalitatief goede zorg door verplichte training, scholing en intervisie voor begeleiders

•

Werken met uw eigen vertrouwde zorgorganisaties

•

Tegemoetkoming opstartkosten en gratis hulp bij implementatie

Benieuwd of Levensloopbegeleiding

Meer weten? Op www.llb-vab.nl

VAB bij uw gemeente past? We

vindt u ervaringsverhalen, uitlegvi-

gaan graag met u in gesprek! Mail

deo’s, informatie voor gemeenten en

naar info@vanuitautismebekeken.nl

meer.

GEMEENTERAAD ARNHEM OVERZICHT DEELNEMERS

Agenderingsverzoek ‘Levensloopbegeleiding voor mensen met autisme’ Overzicht deelnemers

Nr. 1 2 3 4 5 6

Naam Ria Sijbersma Willem Gunzeln Jetty van der Vlag Wil Groen Caroline Rijnbeek Cindy Aal

(Namens) Organisatie Stichting Vanuit Autisme Bekeken Stichting Vanuit Autisme Bekeken Levensloopbegeleider Deelnemer pilot Ouder Levensloopbegeleider

Manier van bespreken Mevrouw Ria Sijbersma en de heer Willem Gunzeln zullen een toelichting op de pilot geven. Daarna zal een gesprek met hen plaatsvinden aangevuld met levensloopbegeleiders en ouders.

GEMEENTERAAD ARNHEM BEHANDELADVIES

Raadsvoorstel ‘Invoering Verhuurvergunningen’ Fasering Informatieve  bespreking Meningsvormende  bespreking

Voorgesteld besluit De raad wordt voorgesteld om: 1. De Verhuurverordening gemeente Arnhem 2025 vast te stellen; 2. De begrotingswijziging vast te stellen; 3. De Legesverordening 2025 te wijzigen.

Bespreking Moties & Amendementen Besluitvormende  vergadering 

Procedure:

Aandachtspunten

Datum vergadering 20-11-2024

Informatieve bespreking De informatieve bespreking bestaat uit het klassiek inspreekrecht. Insprekers krijgen vijf minuten de tijd om de raadskamer toe te spreken, waarna er ruimte is voor vragen. Insprekers worden toegevoegd aan de bijlage ‘Lijst van insprekers’. Indien er geen bijlage is zijn er ook geen insprekers aangemeld. Mogelijk wordt het inspreken omgezet in een rondetafelgesprek indien het aantal insprekers hiertoe aanleiding geeft.

Type voorstel Raadsvoorstel vanuit het college van B&W Spreekrecht publiek? Ja Voorgesteld resultaat: Start en afronding informatieve en meningsvormende ronde. Informatieve fase: Klassiek inspreken Meningsvormende fase: Er wordt in maximaal twee termijn vergadert waarin de raadskamer in gesprek gaat met het college.

Meningsvormende bespreking Er wordt in twee termijnen vergaderd. • Iedere fractie heeft twee termijnen, waarin meningen kunnen worden verkondigd of politieke vragen kunnen worden gesteld. • De portefeuillehouder reageert na een termijn van de raad als alle fracties aan het woord zijn geweest. De portefeuillehouder beantwoordt de gestelde vragen. • Interrupties (in de vorm van een korte vraag of opmerking zonder inleiding) zijn in alle termijnen toegestaan. Zoals altijd kan de voorzitter interrupties beperken.

GEMEENTERAAD ARNHEM BEHANDELADVIES Contactgegevens Portefeuillehouder: Paul Smeulders

Ambtenaar Karin van Duuren karin.van.duuren@arnhem.nl +31263773515

Raadsadviseur Willem Lammers willem.lammers@arnhem.nl (06) 31 10 79 51

Aandachtspunten Voorgeschiedenis •

Introductie van een vergunningsplicht voor verhuur is aangekondigd in de door de raad aangenomen Woonvisie (p. 51)

Aandachtspunten -

-

-

Door het vaststellen van de verhuurverordening wordt een vergunningsplicht ingesteld voor particuliere verhuurders. Het gaat om een vergunningsplicht voor verblijfsruimten voor arbeidsmigranten en een algemene verhuurvergunning voor 13 wijken. Het omvat volgens het college zo’n 15.000 huurders (80%). Om een vergunning te krijgen moeten verhuurders voldoen aan de volgende voorwaarden: o Beschikking hebben over alle benodigde vergunningen om te mogen verhuren; o Geen overtredingen op het gebied van huur- en woonrecht; o Een ‘schone’ toets op basis van de wet Bibob; o Voldoen aan de eisen van goed verhuurderschap, waaronder het hebben en uitvoeren van een onderhoudsplan. Ook wordt het antidiscriminatiebeleid en het huurcontract met passende WWS-puntentelling aangeleverd. o Aan verhuurders aan arbeidsmigranten zijn de voorwaarden gesteld dat hygiënevoorzieningen voldoen aan de SNF-normen en dat de ruimtes voldoen aan de voorschriften van het Bouwbesluit Leefomgeving ter voorkoming van overbewoning (één arbeidsmigrant per slaapvertrek). Vergunning is persoonsgebonden: verhuurder vraagt één vergunning aan voor alle woningen. Vergunning blijft doorlopend geldig. In totaal wordt tot en met 2030 verwacht dat er 4.700 unieke verhuurdersvergunningen worden verstrekt. In de eerste twee jaar (2025 en 2026) leidt dit tot een piekmoment van aanvragen (2.250 per jaar).

Vanaf 2027 verwacht het college nog 50 aanvragen per jaar te behandelen. De hiermee gepaard gaande lasten kunnen middels de leges kostendekkend worden verhaald (in totaal € 1,6 mln.).

Moties en Toezeggingen De volgende moties en toezeggingen worden met het raadsvoorstel afgedaan: Niet van toepassing

Mogelijk resultaat: •

Partijen zijn het eens, het voorstel wordt doorgeleid naar de besluitvormende fase

GEMEENTERAAD ARNHEM BEHANDELADVIES •

Partijen zijn het niet (volledig) eens en overwegen moties en/of amendementen. Het voorstel wordt doorgeleid naar de Bespreking van Moties en Amendementen.

RAADSVOORSTEL RAADSVOOORSTEL

Aan de gemeenteraad Zaaknummer:

4365324

Onderwerp: Invoering Verhuurvergunningen Kernboodschap In Arnhem willen we huurders beschermen en goed verhuurderschap bevorderen. Om dit te doen zijn al verschillende maatregelen doorgevoerd. Landelijk en door de gemeente Arnhem zelf. Sinds de komst van de Wet goed verhuurderschap op 1 juli 2023 is het ook mogelijk om een vergunningplicht voor particuliere verhuurders in te voeren. Arnhem wil dit doen zodat alleen verhuurders die hun zaken goed op orde hebben en de rechten van de huurders respecteren, kunnen verhuren. Door de verhuurvergunning in te voeren, krijgt de gemeente meer grip op ongewenste manieren van verhuren. Voorstel 1. De Verhuurverordening gemeente Arnhem 2025 inclusief toelichting en bijlagen vast te stellen conform bijgevoegd voorstel. 2. De begrotingswijziging (24-011) vast te stellen conform bijgevoegd voorstel. 3. De wijziging van de Legesverordening 2025 vast te stellen conform bijgevoegd voorstel. Inleiding Arnhem streeft naar een gezonde en rechtvaardige huurmarkt waar goede verhuurders welkom zijn en waar geen plaats is voor slecht verhuurderschap. In het particuliere huursegment zijn op dit moment helaas nog te veel misstanden. Deze raken vaak de kwetsbare doelgroepen van onze samenleving, zoals arbeidsmigranten, mensen met zorgbehoefte en jongeren. Regelmatig worden woningen minimaal onderhouden met verloederde wijken tot gevolg.

De rechten van huurders worden dan niet gerespecteerd. Een belangrijk voornemen uit de Woonvisie is om in Arnhem verhuurvergunningen te introduceren. De vergunningsplicht komt naast een aantal maatregelen die de afgelopen jaren zijn doorgevoerd, waaronder het verbod op splitsing en verkamering, de opkoopbescherming en de leegstandverordening. Hiermee heeft Arnhem een ambitieus en compleet pakket aan maatregelen dat significant bijdraagt aan de bescherming van huurders en het verbeteren van de leefbaarheid in onze stad. Er zijn in Nederland nog weinig gemeenten die zich op deze schaal inzetten voor huurders. In Arnhem lopen we dan ook voorop. Het instrument ‘verhuurvergunning’ is een onderdeel van de Wet goed verhuurderschap die per 1 juli 2023 inwerking is getreden. Op basis van deze wet zijn verhuurders verplicht zich te houden aan de 1

RAADSVOORSTEL negen algemene regels van goed verhuurderschap. Gemeenten moeten hierop toezien. Daarnaast zijn gemeenten verplicht een meldpunt voor huurders te hebben, waar huurders onregelmatigheden kunnen melden. Dit meldpunt is in Arnhem belegd bij de Huurdersbalie. De Wet goed verhuurderschap is een reactie op problemen die zich voordoen op de huurmarkt zoals discriminatie, intimidatie en bedreiging, excessief hoge huren, hoge servicekosten en onrechtmatige huurovereenkomsten. Met deze wet krijgen gemeenten een middel in handen om op te treden bij misstanden op de lokale huurmarkt. Het doel van de wet is het voorkomen en tegengaan van ongewenste verhuurpraktijken. Hierbij staat het gedrag van de verhuurder centraal. Het invoeren van een verhuurvergunning is optioneel. De meerwaarde van de vergunning is gelegen in het aan de voorkant beoordelen of verhuurders daadwerkelijk goede verhuurders zijn, in plaats van achteraf, als er al sprake is van ongewenste situaties. Hiermee worden enerzijds malafide verhuurders geweerd en wordt anderzijds goed verhuurderschap gestimuleerd. Een belangrijk doel dat Arnhem nastreeft en zeer wenselijk is, ook gezien de relatief grote omvang van de particuliere verhuurmarkt in de stad. De verhuurvergunning in Arnhem bestaat uit een vergunningplicht voor verblijfsruimten voor arbeidsmigranten én een algemene verhuurvergunning voor 13 wijken.

Voor de algemene verhuurvergunning vereist de wet een sterke onderbouwing waarbij wordt aangetoond dat de leefbaarheid in het desbetreffende gebied onder druk staat en dat het invoeren van de vergunningplicht geschikt en noodzakelijk is om de leefbaarheid te bevorderen. De onderbouwing kan zich hierbij aanvullend richten op het voorkomen dat de leefbaarheid in bepaalde wijken verder afglijdt. Voor de verhuurvergunning arbeidsmigranten hoeft de leefbaarheid niet onderbouwd te worden, omdat deze vergunning de bescherming van arbeidsmigranten tot voornaamste doel heeft, gezien de erbarmelijke omstandigheden waarin deze dikwijls zijn gehuisvest. De vergunning wordt gefaseerd in Arnhem ingevoerd, te starten met de vergunning verblijfsruimten arbeidsmigranten. Voor verhuurders die alles goed op orde hebben en zich aan de wet houden, is het eenvoudig om de verhuurvergunning te krijgen. Om een vergunning te krijgen: -

heeft de verhuurder alle benodigde vergunningen om te mogen verhuren (bijvoorbeeld ruimtelijke vergunningen); heeft de verhuurder geen overtredingen op het gebied van huur- en woonrecht; heeft de verhuurder een ‘schone’ toets op basis van de Wet Bibob.

Daarnaast is de voorwaarde opgenomen dat verhuurders voldoen aan de eisen van goed verhuurderschap. Hiervoor wordt het verplichte antidiscriminatiebeleid en het huurcontract met passende WWS-puntentelling aangeleverd. Voor de algemene verhuurvergunning is ook het hebben en uitvoeren van een onderhoudsplan een voorwaarde. Aan verhuurders aan arbeidsmigranten zijn de voorwaarden gesteld dat hygiënevoorzieningen voldoen aan de SNF-normen en dat de ruimtes voldoen aan de voorschriften van het Bouwbesluit Leefomgeving ter voorkoming van overbewoning (één arbeidsmigrant per slaapvertrek).

2

RAADSVOORSTEL Omdat de vergunning persoonsgebonden is, vraagt een verhuurder één vergunning aan voor alle woningen. Hiermee worden ook huurders beschermd in andere wijken waar de verhuurder woningen heeft. De werking van de vergunning kan hiermee verder gaan dan alleen de wijken met een vergunningplicht. Een vergunning blijft doorlopend geldig, tenzij de voorwaarden worden geschonden en hierop gehandhaafd wordt. Verhuurders doen in principe dus één keer een aanvraag voor alle woningen. Hiermee beschermt Arnhem zo’n 15.000 huurders (80%). Om de verhuurvergunning in te voeren moet de verhuurverordening door de raad worden vastgesteld. Hierin is ook het boetebeleid opgenomen dat de gemeente zal hanteren bij overtredingen op basis van de verordening. Ter informatie is ook de beleidsregel van het handhavingsprotocol van de hele Wet goed verhuurderschap (waar de verhuurvergunning een onderdeel van uitmaakt) meegestuurd, zoals vastgesteld door het college. Deze beschrijft de stappen die in de handhaving van de vergunning successievelijk worden doorlopen bij overtredingen. Beoogd effect De invoering van de verhuurvergunning zal: - verhuurders aanmoedigen zich als goed en eerlijk verhuurder te gedragen richting huurder; - verhuurders weren die zich in het verleden aantoonbaar als slecht verhuurder hebben gedragen.

In samenhang met alle andere maatregelen zullen verhuurders die niet het beste voor hebben met hun huurders ontmoedigd worden om in Arnhem te verhuren en wordt Arnhem dé stad waar het eerlijk en veilig huren én prettig wonen is, omdat: - huurders vaker eerlijke huren betalen en een betere kwaliteit woning krijgen; - de leefbaarheid en veiligheid van wijken waar deze nu onder druk staat wordt vergroot; - het aantal overlastpanden wordt teruggedrongen.

Argumenten 1.1

Gezien het grote aantal particuliere verhuurders en de leefbaarheids- en veiligheidsproblematiek is de invoering van een verhuurvergunning zeer gewenst. Arnhem heeft één van de hoogste percentages particuliere verhuur en kent daarnaast een aantal kwetsbare wijken. Dit maakt de invoering van de verhuurvergunning zowel vanuit kwalitatieve als kwantitatieve overwegingen een effectieve maatregel om verhuurders die het niet goed voor hebben met hun huurders en/ of de omgeving, te weren van de particuliere verhuurmarkt.

1.2

De vergunningplicht geldt voor verhuurders aan arbeidsmigranten en in 13 wijken waar de leefbaarheid en veiligheid nu of in de toekomst onder druk staat. Dit borgt een toekomstbestendig beleid Voorgesteld wordt om de verhuurvergunning arbeidsmigranten en de algemene verhuurvergunning in 13 wijken in te voeren op basis van een uitgebreide en objectieve analyse van de leefbaarheid en veiligheid van deze wijken. Hierbij is gekeken waar wijken 3

RAADSVOORSTEL structureel van het gemiddelde afwijken ten aanzien van leefbaarheidsindicatoren zoals leefbaarheid (algemeen), verloedering, onveiligheid op basis van de volgende bronnen: - Staat van de Stad, leefbaarheid 2023 (Arnhem in cijfers); - Arnhemse Leefbare Wijken Monitor (ALW) 2022; - Arnhem-Oost aanpak; - Informatie van toezichthouders en/of medewerkers van de afdeling Veiligheid, de politie, de arbeidsinspectie (NLA), de afdeling Burgerzaken, de omgevingsdienst regio Arnhem (ODRA) en de Teams leefomgeving. We hebben beoordeeld welke wijken structureel en op meerdere criteria van het Arnhems gemiddelde afwijken en waar het beeld van een kwetsbare wijk ondersteund wordt door aanvullende informatie vanuit onder andere toezichthouders en veiligheid. Op basis hiervan wordt geadviseerd om de algemene verhuurvergunning in te voeren in de 8 Arnhem Oost wijken, het Centrum en het Spijkerkwartier. Vervolgens is gekeken naar de wijken die minder van gemiddelden afwijken, maar waarbij op basis van het aantal en soort meldingen bij toezichthouders en veiligheid een duidelijk beeld ontstaat dat de wijk voor verder afglijden moet worden behoed. Op basis hiervan is het advies om de algemene verhuurvergunning in te voeren in de wijken Vredenburg/ Klarenburg, De Laar en Elderveld. De volledige analyse en toelichting is als bijlage bij de verordening opgenomen.

Met betrekking tot de verhuurvergunning verblijfsruimten arbeidsmigranten heeft Arnhem net als andere steden - te maken met vaak ondermaatse huisvesting van arbeidsmigranten. Dit gaat dikwijls gepaard met verloedering van de buurt en verhuurders die het niet al te nauw nemen met wetgeving waarmee ook veiligheidsproblemen ontstaan. Met de invoering van de vergunning verblijfsruimten arbeidsmigranten wordt deze kwetsbare groep beter beschermd en kan veiligheidsproblematiek rondom deze panden beter worden aangepakt. 2.1/ 3.1 De Gemeentewet schrijft een belastingverordening voor als instrument om belasting te innen Conform artikel 216 Gemeentewet dient een wijziging van de legesverordeningen door de gemeenteraad te worden vastgesteld, voordat kan worden overgegaan tot belastingheffing. De begroting dient te worden aangepast op de wijziging van de Legesverordening in verband met de kostendekkendheid. Kanttekeningen en risico's 1.1

Om een goede invoering van de Verhuurverordening te garanderen wordt deze gefaseerd ingevoerd. Gezien de grote aantallen en dat het een nieuwe vergunning en rechtsgebied betreft, is gekozen voor een gefaseerde invoering. Dit borgt een goede kwaliteit en geeft ruimte om ervaring op te doen en te gebruiken om verbeteringen door te voeren. Bovendien wordt zo 4

RAADSVOORSTEL voorkomen dat van rechtswege (automatisch) vergunningen verstrekt moeten worden. Gekozen is voor een start met arbeidsmigranten vanwege de kwetsbaarheid van deze doelgroep. Daarna is het aan het college om de algemene verhuurvergunning in de wijken in te voeren. 1.2

Gezien de krapte op de arbeidsmarkt kan het lastig zijn de extra benodigde bezetting te werven. De krapte op de arbeidsmarkt maakt het uitdagend om voldoende medewerkers te werven. Om dit risico te beperken, is de werving tijdig ingezet en wordt ook gesproken met partijen over flexibele inhuur. Daarbij zorgt de gefaseerde invoering voor de morgelijkheid om bij te sturen.

1.3

Verhuurders tekenen bezwaar aan wat potentieel veel beslag op juridische capaciteit legt. De invoering van de verhuurvergunning kan leiden tot bezwaren in het algemeen. Het is echter niet mogelijk om tegen de vaststelling van de verordening (algemeen verbindend voorschrift) bezwaar te maken. Door vooraf goed te communiceren over de reden en het belang van de vergunning, wordt gestreefd naar begrip. Tegen concrete besluiten op aanvragen kunnen wel bezwaren worden ingediend. Bij de beoordeling van deze bezwaren kan de onderliggende verordening marginaal worden getoetst. Op de met deze bezwaren gepaard gaande werkdruk is geanticipeerd door tijdelijk extra juridische capaciteit in te huren.

1.4

Hoeveel verhuurvergunningen arbeidsmigranten zullen worden aangevraagd, zal moeten blijken. Het aantal verhuurders dat een vergunning arbeidsmigranten zal gaan aanvragen is vooraf lastig in te schatten omdat de Basis Administratie Gebouwen dit niet als zodanig vastlegt. Het totaal aantal woningen voor particuliere verhuur is wel inzichtelijk. Op basis van diverse bronnen verwachten we ongeveer 300 aanvragen voor de vergunning verblijfsruimten arbeidsmigranten. Mocht het onverwacht meer zijn, dan zal de capaciteit bij vergunningen (tijdelijk) worden opgeschaald.

1.5

De vergunningplicht arbeidsmigranten kan een waterbedeffect creëren naar omringende gemeenten. Arnhem heeft voor de verhuurvergunning arbeidsmigranten besloten omdat er sprake is van een omvangrijke populatie arbeidsmigranten die in Arnhem of omstreken werkt, bijvoorbeeld in de vleesverwerkingsindustrie. In gesprek met andere gemeenten is gebleken dat dit voor hen in mindere mate geldt, dan wel dat andere gemeenten al een APV hebben waarmee de verhuurvergunning arbeidsmigranten geen toegevoegde waarde biedt. Uitzondering hierop is de gemeente Lingewaard die ook van plan is om een Verhuurvergunning arbeidsmigranten in te voeren. Het risico op een waterbedeffect wordt als zeer beperkt ingeschat, gezien bestaande maatregelen in andere gemeenten en de krapte op de woningmarkt. 5

RAADSVOORSTEL

1.6

De vergunningplicht kan tot beperkt vertrek van verhuurders leiden. Met de invoering van de vergunningplicht bestaat het risico dat verhuurders de Arnhemse particuliere verhuurmarkt verlaten. Voor zover dit malafide verhuurders zijn, wordt daarmee een probleem waarvoor de Wet goed verhuurderschap is geschreven opgelost. Voor de ‘goede’ verhuurders wordt dit risico verkleind door te zorgen dat het aanvragen van een verhuurvergunning een eenvoudige handeling is die eenmalig plaatsvindt.

Participatie Bij de totstandkoming van de Woonvisie, waarin het voornemen van invoering van de verhuurvergunning is benoemd en door de raad is vastgesteld, zijn belanghebbenden in de volle breedte betrokken. Bij de uitwerking van het beleid zijn ook gesprekken gevoerd met Vastgoed Belang Oost. Zij hebben hun zorgen geuit over het klimaat voor particuliere verhuurders in het algemeen en toenemende regeldruk. Mede op basis hiervan is gekozen voor een aanvraagproces waar verhuurders die de zaken goed op orde hebben snel doorheen lopen. De wet vereist aanvullend afstemming met alle gemeenten in de woningmarktregio. Dat hebben we gedaan door ambtelijk veelvuldig met elkaar over de wet te spreken, en door aan de verschillende gemeenten expliciet de vraag voor te leggen of zij bezwaar hebben tegen Arnhemse invoering. Dit is niet het geval. Het onderwerp is ook bestuurlijk besproken tijdens een overleg van de Groene Metropoolregio (GMR). Financiën Met het vaststellen van de verhuurverordening wordt de mogelijkheid gecreëerd om leges te heffen in het kader van het verstrekken van verhuurdersvergunningen. De incidentele lasten voor de in- en uitvoering (o.a. projectmanagement en communicatie) kunnen worden gedekt vanuit incidentele middelen die ter beschikking zijn gesteld door het Rijk.

Een deel van de structurele lasten kan worden gedekt middels de leges (zie bijgevoegd besluit wijziging legesverordening). De overige structurele lasten, voor zover deze niet kunnen worden verhaald via de leges, kunnen worden gedekt vanuit reeds beschikbare middelen vanuit de begroting van Wonen. De structurele lasten bestaan uit: - extra capaciteit voor Veiligheid (0,5 fte), Vergunning (1 fte) en Handhaving (2,5 fte); en - extra capaciteit voor Juridische zaken (0,5 fte). In de bijgevoegde begrotingswijziging (24-011) worden de financiële consequenties hiervan opgenomen in de begroting. In totaal wordt tot en met 2030 verwacht dat er 4.700 unieke verhuurdersvergunningen worden verstrekt. In de eerste twee jaar (2025 en 2026) leidt dit tot een piekmoment van aanvragen (2.250 per jaar). Vanaf 2027 verwachten we nog 50 aanvragen per jaar te behandelen. De hiermee gepaard gaande lasten kunnen middels de leges kostendekkend worden verhaald (in totaal € 1,6 mln.). 6

RAADSVOORSTEL

Uitvoering De inschatting is dat er ongeveer 4.000 - 4.500 verhuurvergunningen door bestaande verhuurders zullen worden aangevraagd in 2025 en 2026. Dit is als volgt opgebouwd (indicatief): Wijk Arnhemse Broek Centrum De Laar Elderveld Geitenkamp Klarendal Malburgen-Oost (Noord) Malburgen-Oost (Zuid) Malburgen-West Presikhaaf-Oost Presikhaaf-West Spijkerkwartier Vredenburg/Kronenburg

eigenaren 314 807 251 129 48 460 365 228 170 549 338 690 190 4.539

Omdat de vergunning per verhuurder wordt verstrekt en een verhuurder in meerdere wijken een woning kan hebben, is er deels een dubbeltelling en is sprake van ongeveer 4.100 unieke eigenaren. Het is aannemelijk dat er minder verhuurders dan eigenaren zijn omdat een deel van de eigenaren de verhuur uitbesteedt aan vastgoedbeheerders, die hiermee formeel de verhuurder is. N.b.: Als een verhuurder in het vergunningsgebied ook woningen buiten het vergunningsgebied verhuurt, dan moeten deze woningen ook aan de voorwaarden van de vergunning voldoen. De vergunning heeft hiermee een bredere werking dan alleen voor de woningen in het vergunningsgebied. Gezien de grote aantallen, het om een nieuw proces en rechtsgebied gaat én de verstrekking van rechtswege te allen tijde voorkomen moet worden, is het voorstel om de vergunning gefaseerd in te voeren over een geschatte periode van 2 jaar. Hierbij wordt gestart met de verhuurvergunning arbeidsmigranten omdat dit de hoogste urgentie heeft ten aanzien van het vergroten van de leefbaarheid en veiligheid en de bescherming van huurders. Uitbreiding vergunningplicht In de verhuurordening is een vergunningplicht opgenomen voor verhuurders aan arbeidsmigranten en een algemene verhuurvergunningplicht in de 13 wijken op basis van een uitgebreide analyse en onderbouwing.

Het moment waarop de vergunningplicht in een bepaalde wijk gaat gelden, is in de verordening opgedragen aan het college. Hiertoe zal elke 3 maanden een evaluatie worden gehouden van het vergunningenproces en de actuele situatie ten aanzien van de leefbaarheid en veiligheid. Op basis hiervan wordt een voorstel worden gedaan voor de invoering van de vergunningplicht in nieuwe wijken. Dit voorstel wordt ambtelijk voorbereid. Het besluit en de onderbouwing wordt met de 7

RAADSVOORSTEL raad gedeeld. In de meegestuurde planning zijn deze momenten opgenomen, uitgaande van een ingangsdatum van 1 januari. Organisatie De vergunningverlening en handhaving op de Wet goed verhuurderschap (inclusief de Wet betaalbare huur), de verhuurvergunning en de leegstandverordening zijn bij de gemeente belegd om de kennis en ervaring op het gebied van handhaving binnen de gemeente te vergroten en koppelkansen met veiligheid te borgen. Binnen veiligheid wordt een medewerker aangetrokken die de verbinding vormt tussen beleid en uitvoering van nieuwe wet- en regelgeving op Wonen in de breedte. Daarnaast worden de afdelingen Veiligheid, Vergunning & Handhaving tijdelijk dan wel structureel versterkt afhankelijk van de aard van de werkzaamheden die volledig uit eerder genoemde middelen wordt gedekt. Structureel zal het gaan om: -

3 fte Veiligheid, Vergunning en Handhaving 1 fte Juridische capaciteit

Aangezien een verhuurder 6 maanden heeft om een vergunning aan te vragen, zal in het eerste half jaar van 2025 een passief handhavingsbeleid worden gevoerd op de verhuurvergunning. Signalen in het aanvraagproces kunnen er wel toe leiden dat handhaving wordt ingezet. De ambitie is om vanaf de tweede helft van 2025 actief te gaan handhaven. Hiervoor wordt een integraal plan van aanpak opgesteld waarbij naar alle maatregelen op het gebied van wonen wordt gekeken. Communicatie Omdat woningeigenaren mogelijk met meerdere veranderingen tegelijk te maken krijgen (leegstandverordening, Wet betaalbare huur en verhuurvergunning), is het belangrijk iedereen goed en begrijpelijk te informeren. Woningeigenaren moeten snel kunnen begrijpen wat wel en wat niet van toepassing is op hun situatie. De doelstelling van de communicatie is daarom om woningeigenaren en verhuurders goed te informeren over de aanpassingen. Wat deze zijn, waarom, voor wie en wanneer. Het andere doel is om te tonen dat Arnhem echt in actie komt om voor de belangen van huurders op te komen. Deze aanpak heeft naar verwachting een preventieve werking op woningeigenaren en verhuurders die niet de beste intenties hebben en kan zo (de noodzaak tot) handhaving beperken.

Behalve woningeigenaren worden ook makelaars, vastgoedbeheerders en belangenorganisaties geïnformeerd over de aanpassingen met een duidelijke uitleg van nut en noodzaak. De verordeningen worden gepubliceerd in het Gemeenteblad en zijn via overheid.nl te raadplegen.

8

RAADSVOORSTEL

Bijlagen -

Beleidsregels handhaving Wet goed verhuurderschap Arnhem (ter informatie) Raadsvoorstel verhuurverordening gemeente Arnhem 2025 Verhuurverordening gemeente Arnhem 2025 inclusief bijlagen Begrotingswijziging Verordening tot wijziging van de Legesverordening Arnhem 2025

9

RAADSVOORSTEL

Besluit van Zaaknummer

4365324

DE RAAD VAN DE GEMEENTE ARNHEM; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 5 november 2024, 4365324; Overwegende dat: - De Wet goed verhuurderschap op 1 juli 2023 in werking is getreden; - Er sinds 1 januari 2024 een meldpunt is waarbij huurders schending van de normen voor goed verhuurderschap kunnen melden en het college van burgemeester en wethouders kunnen verzoeken op te treden; - De raad op grond van voornoemde wet de mogelijkheid heeft om aanvullend op de algemene normen uit de wet vergunningstelsels in te voeren; - Daarmee goed verhuurderschap wordt gestimuleerd en meer grip gekregen kan worden op misstanden in de huurmarkt waardoor kwetsbare huurders beter beschermd kunnen worden; - De leefbaarheid en veiligheid in onder druk staande wijken door scherper toezicht verbeterd kunnen worden; gelet op de artikelen 5, eerste lid, onderdeel a en b en 19, tweede lid, van de Wet goed verhuurderschap; Besluit: vast te stellen, inclusief toelichting en bijlagen, de Verhuurverordening gemeente Arnhem 2025 Artikel 1.

Definities Deze verordening verstaat onder:  bedrijfsmatige overtreding: overtreding van het bepaalde bij of krachtens de wet, door een overtreder die [in de uitoefening van beroep of bedrijf] meer dan één woon- of verblijfsruimte verhuurt;  niet-bedrijfsmatige overtreding: overtreding van het bepaalde bij of krachtens de wet, door een overtreder die [niet in de uitoefening van beroep of bedrijf of] één woon- of verblijfsruimte verhuurt;  recidive: recidive als bedoeld in artikel 19, eerste lid, onder b, of derde lid, onder b, van de wet;  regels van goed verhuurderschap: regels van goed verhuurderschap bedoeld in artikel 2 en 2a van de wet;  verhuurvergunning: vergunning als bedoeld in artikel 5, eerste lid, onderdeel a en b van de wet; 10

RAADSVOORSTEL 

wet: Wet goed verhuurderschap.

Artikel 2. Vergunningplicht verhuur woonruimte 1. Het is verboden zonder vergunning van burgemeester en wethouders een woonruimte te verhuren die behoort tot een in het tweede lid aangewezen woonruimten. 2. Aangewezen zijn alle woonruimten in de CBS-wijken: i. Arnhemse Broek ii. Geitenkamp iii. Malburgen-Oost (Noord) iv. Malburgen-Oost (Zuid) v. Malburgen-West vi. Presikhaaf-Oost vii. Presikhaaf-West viii. Elderveld ix. Vredenburg/ Kronenburg x. Centrum xi. De Laar xii. Klarendal xiii. Spijkerkwartier 3. De verhuurvergunning is niet overdraagbaar. Artikel 3. Vergunningplicht verhuur verblijfsruimte 1. Het is verboden zonder vergunning van burgemeester en wethouders een verblijfsruimte te verhuren die behoort tot een in het tweede lid aangewezen verblijfsruimten. 2. Aangewezen zijn alle verblijfsruimten voor de huisvesting van arbeidsmigranten binnen de gemeente Arnhem. 3. De verhuurvergunning is niet overdraagbaar. Artikel 4. Aanvraag van de verhuurvergunning 1. Een aanvraag om een verhuurvergunning wordt ingediend door gebruikmaking van een door burgemeester en wethouders vastgesteld aanvraagformulier. 2. Bij de aanvraag worden tenminste de volgende gegevens verstrekt: a.

naam, adres en woonplaats van de aanvrager, alsmede de geboortedatum als een natuurlijk persoon de aanvraag indient of het nummer van de Kamer van Koophandel of het vestigingsnummer van de aanvrager als een rechtspersoon de aanvraag indient; b. adres en huurprijs van de woon- of verblijfsruimte waarop de aanvraag betrekking heeft; c. een afschrift van de (te sluiten) huurovereenkomst; d. een beschrijving van de wijze waarop de verhuurder invulling geeft aan de regels van goed verhuurderschap; e. een opgave van de aan de aanvrager binnen een tijdvak van acht jaar voorafgaand aan de aanvraag opgelegde bestuurlijke boetes en lasten onder bestuursdwang wegens handelen in strijd met de verboden en bepalingen genoemd in artikel 7, tweede lid, onderdeel a, van de wet; en 11

RAADSVOORSTEL f.

een opgave van de ten aanzien van de aanvrager genomen besluiten als bedoeld in artikel 12, eerste lid, van de wet voor zover het beheer nog niet overeenkomstig artikel 16 van de wet is beëindigd.

Artikel 5. Voorwaarden aan de verhuurvergunning 1. Het college kan voorwaarden aan de vergunningen verbinden zoals bedoeld in artikel 8, eerste en tweede lid van de wet. 2. Aan een vergunning als bedoeld in artikel 3 worden in ieder geval de voorwaarden verbonden dat: a. voor iedere arbeidsmigrant die geen huishouden vormt met een andere arbeidsmigrant, een afzonderlijke afsluitbare verblijfsruimte beschikbaar is die voldoet aan de eisen van de bouwregelgeving met dien verstande dat aan deze voorwaarde voor verblijfsruimten die voor inwerkingtreding van deze verordening verhuurd werd, op uiterlijk 1 juli 2026 moet zijn voldaan (overgangsperiode); b. er minimaal één toilet per acht personen aanwezig is. Elke ruimte waarin zich een toilet bevindt dient op slot te kunnen; c. er minimaal één douche per acht personen aanwezig is. Elke doucheruimte of de badkamer waarin zich de douche bevindt dient op slot te kunnen; d. er voldoende gelegenheid moet zijn om de was te (laten) doen; e. er moet buiten de eigen slaapkamer voldoende gelegenheid zijn om de was te drogen; f. er moet minimaal 30 liter koel-/vriesruimte per persoon aanwezig zijn; g. er moet een kookplaat/platen aanwezig zijn met minimaal vier pitten. Bij meer dan acht personen moet dit mimimaal één1 pit per twee personen zijn; bij meer dan 30 personen minimaal 16 pitten.

In studio’s voor maximaal twee bewoners moeten minimaal twee pitten plus een magnetron of oven aanwezig zijn. Artikel 6. Bestuurlijke boete 1. Burgemeester en wethouders kunnen een bestuurlijke boete opleggen wegens het handelen in strijd met de regels van goed verhuurderschap, bij overtreding van de verboden, bedoeld in de artikelen 2, eerste lid en 3, eerste lid, van deze verordening en artikel 12, derde lid, van de wet of de op basis van artikel 8, eerste tot en met derde lid, van de wet aan een verhuurvergunning verbonden voorwaarden. 2. Bij het opleggen van een in het eerste lid bedoelde bestuurlijke boete hanteren burgemeester en wethouders de bedragen opgenomen in bijlage I bij deze verordening. Artikel 7. Invoeringsregeling verhuurvergunning 1. De verboden in de artikelen 2, eerste lid en 3, eerste lid, gelden vanaf zes maanden na inwerkingtreding van deze verordening ook voor verhuurders die reeds voor inwerkingtreding van deze verordening een woon- of verblijfsruimte verhuurden en tevens zes maanden na inwerkingtreding van deze verordening een woon- of verblijfsruimte verhuren. 2. Een in het eerste lid bedoelde verhuurder kan vanaf het moment van inwerking treden van deze verordening een aanvraag indienen voor een verhuurvergunning.

12

RAADSVOORSTEL

Artikel 8. Inwerkingtreding 1. Deze verordening treedt in werking op de eerste dag na die van bekendmaking. 2. In afwijking van het bepaalde in het eerste lid treedt artikel 2 (algemene verhuurvergunning) in werking op een door burgemeester en wethouders te bepalen tijdstip, dat voor de te onderscheiden gebieden verschillend kan zijn. Artikel 9. Citeertitel Deze verordening wordt aangehaald als: Verhuurverordening gemeente Arnhem 2025.

Aldus vastgesteld in de raadsvergadering van [DATUM]

De griffier,

De voorzitter,

13

RAADSVOORSTEL Toelichting behorende bij de ‘Verhuurverordening gemeente Arnhem 2025’ van [datum raadsbesluit] Algemeen Inleiding De Wet goed verhuurderschap (hierna: de wet) heeft tot doel om ongewenste verhuurpraktijken tegen te gaan en zo woningzoekenden, huurders en arbeidsmigranten alsmede de leefbaarheid te beschermen. Om dat te bereiken roept de wet in de eerste plaats een aantal algemene regels voor goed verhuurderschap in het leven. Deze regels stellen eisen aan het gedrag van verhuurders en bieden waarborgen om huurders tegen bepaalde gedragingen van verhuurders te beschermen. Zij richten zich inhoudelijk op: 1. het voorkomen en tegengaan van discriminatie 2. het voorkomen en tegengaan van intimidatie 3. het begrenzen van de waarborgsom 4. een schriftelijkheidsvereiste voor de huurovereenkomst 5. de plicht tot het verstrekken van informatie 6. het tegengaan van oneigenlijk gebruik van servicekosten 7. een verbod op het vragen van dubbele bemiddelingskosten door verhuurbemiddelaars 8. een maximale huurprijs 9. een maximale huurprijsverhogingspercentage De laatste twee regels van goed verhuurderschap zijn in de wet opgenomen nadat de Wet betaalbare huur eind juni 2024 werd aangenomen. Naast de regels voor goed verhuurderschap voorziet de wet in een meldpunt voor signalen en klachten over ongewenst gedrag van verhuurders of verhuurbemiddelaars.

Sinds 1 januari 2024 is binnen de gemeente Arnhem een meldpunt operationeel. Door de wetgever is echter vastgesteld dat de algemene regels en het meldpunt er niet in alle gevallen voor zullen zorgen dat ongewenst verhuurgedrag wordt tegengegaan. Om die reden is in de wet ook een bevoegdheid voor gemeenten opgenomen om een vergunningplicht in te voeren. Dit betreft een vergunningplicht voor het verhuren van bepaalde categorieën van reguliere woonruimten en een vergunningplicht voor het verhuren van verblijfsruimten voor arbeidsmigranten. Met deze verordening maakt de gemeenteraad gebruik van deze bevoegdheid. In deze verordening is voorzien in een vergunningplicht voor zowel reguliere woonruimten als verblijfsruimten voor arbeidsmigranten. Regulering van het eigendomsrecht en het vrij verkeer van diensten Bij de totstandkoming van de wet is al kenbaar gemaakt dat de vergunningplicht een gerechtvaardigde regulering van het eigendomsrecht en het vrij verkeer van diensten vormt. Daarbij is voor wat betreft de inmenging in het eigendomsrecht opgemerkt dat dit gerechtvaardigd is als aan drie voorwaarden is voldaan. In de eerste plaats moet de maatregel voorzien zijn bij wet. Dit betekent dat de beperking voldoende toegankelijk, precies en voorzienbaar in de toepassing moet zijn.