Adviesraad Jeugd en Wmo - Gevraagd advies verbetertraject regionale inkoop van zorg

GEVRAAGD ADVIES VERBETERTRAJECT REGIONALE INKOOP VAN ZORG Gemeente Arnhem T.a.v. college van Burgemeester en Wethouders Postbus 9029 6800 EL Arnhem Per mail: gerard.fidder@arnhem.nl cc. Naam beleidsmedewerkers: Gerard Fidder Naam contactpersoon: Gerard Fidder Naam wethouders: Bob Roelofs en Marco van der Wel Arnhem, 19-5-2023 Ref.nr: 145775 Onderwerp: Verbeteren regionale inkoop van zorg (Wmo en Jeugdzorg) Geacht college, In aansluiting op uw schrijven van 28 maart 2023 heeft u de Adviesraad Jeugd & Wmo gemeente Arnhem (verder de Adviesraad) gevraagd te adviseren over het verbeteren van regionale inkoop van zorg (Wmo en Jeugdzorg). Situatieschets Naar aanleiding van de aangenomen motie 21M253 heeft de gemeente Arnhem in 2022 een onderzoek naar marktwerking in het sociaal domein uitbesteed aan Andersson Elffers Felix (AEF). Op basis van de bevindingen van dit onderzoek, dat eind 2022 is afgerond, kaart de gemeente in raadsbrief 145775 (Verbeteren regionale inkoop van zorg (Wmo en Jeugdzorg)) een aantal mogelijkheden om het inkoopproces van zorg zodanig aan te passen dat het aansluit bij de drie doeleinden zoals vastgesteld in de Visie sociaal domein en het Jeugdbeleid 2021-2025: 1. Iedere Arnhemmer heeft dezelfde kansen op persoonlijke ontwikkeling (kansengelijkheid). Alle Arnhemmers kunnen het maximale uit zichzelf halen. Er zijn gelijke ontwikkelkansen voor iedereen. 2.

Een stabiele basis voor alle Arnhemmers (bestaanszekerheid). Alle Arnhemmers hebben de basis op orde: voldoende inkomen, een geschikte woning, een veilige en gezonde leefomgeving en een gezonde leefstijl. 3. Alle Arnhemmers kunnen in veiligheid en vrijheid leven. In Arnhem kun je zijn wie je bent. Verscheidenheid en acceptatie kenmerken onze stad. Daarnaast zijn er drie uitgangspunten meegegeven door de gemeenteraad: 1. Gebiedsgericht. Behoeften van inwoners verschillen per gebied, wijk en soms zelfs per straat. Daarom werken we wijk- of gebiedsgericht. Dit betekent dat onze aanpak en (financiële) inzet verschillen per gebied. Prioriteiten, accenten en samenwerkingspartners worden daarop aangepast. 2. Preventie voorop. Dit betekent investeren in het voorkomen van problemen. Investeren in een sterke sociale basis (werk, wonen, onderwijs, gezondheid, netwerken) en inzetten op sport en (welzijns)activiteiten. Zo vroeg mogelijk signaleren en het juiste netwerk en/of hulp inzetten, ter voorkoming van zorg of andere vormen van ondersteuning. 3. Sterk in maatwerk. Dit betekent dat we ongelijke situaties ongelijk behandelen om gelijke kansen op persoonlijke ontwikkeling mogelijk te maken. Daarmee zetten we de menselijke

maat voorop. We hebben aandacht voor het verhaal van mensen, we willen hen horen en zien. Op basis van deze doeleinden en de aanbevelingen/overwegingen die AEF in het rapport Marktwerking in het sociaal domein van Arnhem naar voren heeft gebracht, heeft het college van Burgemeester en Wethouders een aantal inkoopkeuzes voorgenomen die de houding van de gemeente Arnhem tijdens de komende regionale inkoop van zorg voor de Wmo en Jeugdzorg zullen bepalen. Gedurende mei en juni 2023 zal het inkoopadvies opgesteld worden, waarop uw gemeenteraad invloed zal uitoefenen. Juli 2023 vindt de besluitvorming van de 11 regiogemeenten plaats, waarna de inkoopvoorwaarden tussen september 2023 en december 2024 uitgewerkt zullen worden. Wat betekent het voorstel voor de inwoners in het algemeen en de kwetsbare inwoners in het bijzonder? Aan de hand van een aantal keuzes voor de regionale inkoop van (jeugd)zorg streeft het college van burgemeester en wethouders. 1. Grip op de kwaliteit van het zorgaanbod 2. Gebiedsgericht, (boven)regionaal of landelijk inkopen van zorg 3. Schaarste van zorgaanbod en zorgbudgetten 4. Passende tarieven voor zorgaanbieders Als Adviesraad kunnen wij de keuzes van het college slechts positief beoordelen.

Door de zorgbehoefte en het aantal zorgaanbieders op elkaar af te stemmen, zal gemeente zich meer op de inwoner richten en de negatieve effecten van marktwerking dempen. De gemeente zal aansturen op lagere aantallen aanbieders, wat wijknetwerkvorming mogelijk maakt en het inwonersperspectief een centrale plaats geeft. Wachtlijsten zullen in acht worden genomen tijdens de komende regionale inkoop van zorg, waardoor wachtlijsten niet zullen groeien. Deze op de inwoner gerichte aanpak zal de negatieve effecten van marktwerking in de zorg dempen. Daarnaast richt het college zich op intensievere monitoring van contractafspraken – en dus de kwaliteit van zorg, waarbij de gemeente ondermaats presterende zorgaanbieders beter aan zal pakken met oog voor hun administratieve lasten en de instroom van personeel. Kwaliteitseisen worden aangescherpt, maar niet ten koste van de uitvoeringscapaciteit en dus het zorgaanbod. Daarnaast streeft het college naar gebiedsgerichtheid. Zorg zal waar nodig stedelijk, regionaal, bovenregionaal of landelijk ingekocht worden. Specialistische zorgvormen zijn gebonden aan deze regionale of hogere samenwerkingsverbanden, maar lichte ondersteuning kan op wijkniveau aangeboden worden vanuit een wijknetwerk, waarin zorgaanbieders en welzijnspartijen samen zullen komen.

Hiervoor zal ook een andere vorm van financiering worden ingevoerd, waarmee een kleine selectie aanbieders voor een vast bedrag laagdrempelige ondersteuning aan kan bieden. Dit proces vereist intensieve samenwerking vanuit gemeenschappelijke doelen. Ook richt het college zich op de schaarste van het zorgaanbod en de zorgbudgetten. Een afweging van de ernst van de situatie en daarop aansluitende zorg, met oog voor lichtere oplossingen, blijft gangbaar. Daarnaast wil Arnhem inzetten op ‘normaliseren’. Kleinschalige lichte zorg kan meer in kleine groepen worden gegeven waaraan minder strenge voorwaarden verbonden zijn. Als laatste heeft het college aangegeven meer te differentiëren tussen huidige producten en bijbehorende tarieven om de continuïteit van zorgaanbod te verzekeren. Door middel van deze keuzes is duidelijk dat het college ernaar streeft zijn Visie sociaal domein en Jeugdbeleid 2021-2025 te concretiseren. Terugblikkend op het advies dat wij hierop in 2021 hebben gegeven, concluderen wij dat deze keuze een stap voorwaarts is. De gemeente spant zich in om aan

te sturen op de menselijke maat, wijkgerichte zorg door middel van wijknetwerken, een hoge kwaliteit van zorg en passende tarieven voor aanbieders. Deze doeleinden worden eerder in de hand gewerkt dan tegengegaan door de schaarste van het zorgaanbod en zorgbudgetten: aansturen op toegankelijkere lichte zorgvormen gekoppeld aan de hierboven genoemde herijking van de inkoop voor zwaardere zorgvormen zal er hopelijk voor zorgen dat de Wmo en Jeugdzorg in Arnhem beter aansluiten bij de problematiek van kwetsbare inwoners. Aandachtspunten die de Adviesraad mee wil geven op het gebied van beleid en uitvoering Hoewel we als Adviesraad de concretisering van de Visie sociaal domein en het Jeugdbeleid 20212025 toejuichen, zien we dat de keuzes die Arnhem maakt niet op zichzelf staan en op lange termijn nog uitgewerkt moeten worden. De raadsbrief – en het rapport van AEF – zijn met name strategische beleidsstukken. Hoewel de doeleinden van het college concreter naar voren worden gebracht en direct ageren op de nadelen van (gereguleerde) marktwerking, gaan we ervan uit dat het vervolgtraject een eenvoudigere en directere adviesvraag zal opleveren waarin het inwonerperspectief duidelijker en vanzelfsprekender naar voren komt.

We beseffen dat met het huidige rapport aan gereguleerde marktwerking wordt vastgehouden, maar Arnhem zoekt naar manieren om het bestaande inkoopmodel bij te schaven en imperfecties weg te nemen. De uitkomst van dit verbetertraject is nog niet te voorzien, hoewel we uit de raadsbrief en het onderzoeksrapport van AEF kunnen afleiden dat de gemeente Arnhem inzet op het verbeteren van het zorgaanbod aan de hand van het huidige inkoopmodel. Onze aandachtspunten betreffen dan ook met name de praktische ontwikkeling van alle opties die het college ambieert: aan de hand van welke kwaliteitseisen zal de gemeente sturen, hoe zullen de wijknetwerken tot stand worden gebracht en hoe succesvol zal hun bijdrage aan preventie, normalisering en laagdrempelige toegang tot (lichte) zorg zijn? Daar komt nog bij dat Arnhem niet de enige gemeente is waar deze kwestie speelt. De inkoopregio bestaat uit 11 gemeenten, die zich allemaal dienen te buigen over dezelfde kwestie. Wij zien het Verbeteren van de regionale inkoop van zorg (Wmo en Jeugdzorg) als een stap in de goede richting voor het doorvoeren van gunstige aanpassingen tijdens de komende regionale inkoop, maar vragen ons daarbij af wat er na juli 2023 overblijft van de Arnhemse keuzes en hoe deze keuzes zullen uitpakken.

Welke keuzes maken andere gemeenten? Hoe liggen de verhoudingen in de samenwerkingsregio? Wat betekent een afwijkende keuze van andere gemeenten tijdens de inkoop voor Arnhem? De keuzes van het college voorspellen een substantiële verbetering van het zorgaanbod in Arnhem. We hopen dat we als Adviesraad bij het traject betrokken blijven en wachten de ontwikkeling van de zorg (Wmo en Jeugdzorg) gespannen af. Wij gaan ervan uit dat u dit advies zult opnemen in het Raadsinformatiesysteem ten behoeve van de informatie-, commissie- en raadsvergaderingen en zien een reactie op dit advies door uw college met belangstelling tegemoet. Met vriendelijke groet, Namens de Adviesraad Jeugd & Wmo gemeente Arnhem, Elvira Flaton Voorzitter