Actieplan detailhandelsbeleid Arnhem 2025; Stec en gemeente Arnhem, 24 juni 2025
Tekst van het document
Actieplan detailhandelsbeleid Arnhem 2025
24 juni 2025
Actieplan detailhandelsbeleid Arnhem 2025
2
Inleiding In hoofdstuk 4 van het Detailhandelsbeleid Arnhem 2025 zijn door het adviesbureau Stec actielijnen beschreven voor de pijlers Versterken, Verbreden en Vernieuwen. De belangrijkste acties uit deze actielijnen die direct voortvloeien uit of prioritair zijn in het Detailhandelsbeleid, hebben wij gebundeld en verder uitgewerkt in dit actieplan. Specifieke acties die voortkomen uit ander beleid, bijvoorbeeld het Duurzame Mobiliteitsplan of de wijkenaanpak, zijn niet opgenomen in dit actieplan. Het is mogelijk om het actieplan tijdens de looptijd van het detailhandelsbeleid te actualiseren. Een belangrijke actie is het openstellen van een stimuleringsregeling voor (winkel)centra en detailhandel. In bijlage 1 is een voorstel uitgewerkt van hoe zo’n stimuleringsregeling eruit kan zien. Belangrijkste acties Algemeen en stadsbreed
Omschrijving
Doel of resultaat
Periode
Financiën
Planologische vertaling van detailhandelsbeleid in het Omgevingsplan (zoals supermarkten, PDV-GDV en kringloopwinkels).
Sturen op een sterke hoofdstructuur detailhandel
Gehele periode, nadruk op 2025-2026
Structurele dekking aanwezig in vorm van reguliere capaciteit.
Ruimte geven aan initiatieven die de hoofdstructuur vernieuwen en versterken.
Sterkere hoofdstructuur detailhandel
Gehele periode
Structurele dekking aanwezig in vorm van reguliere capaciteit.
Initiatieven ondersteunen en ontplooien om verbeteringen aan te brengen in de openbare ruimte.
Aantrekkelijkere winkelcentra
Gehele periode
Structurele dekking aanwezig in vorm van bestaande budgetten wijkenaanpak.
Uitvoering geven aan het amendement ‘Aanpak voor vitale en leefbare wijkwinkelcentra’ (24A44, november 2024). NB: eerste projecten zijn geselecteerd en de eerste resultaten worden in 2025 verwacht. Verdere implementatie van de doelen beogen we via de hieronder genoemde Stimuleringsregeling.
Versterken van de vitaliteit, leefbaarheid en kwaliteit van de diverse wijk- en buurtwinkelcentra
2025-2027
Meerjarige dekking via bestaand budget van €75.000 per jaarschijf binnen begrotingsprogramma ruimtelijke ontwikkeling (s12).
Subsidieregeling uitwerken van de Stimuleringsregeling. Dit is de concrete uitvoering van de motie ‘Investeer ook in de wijkwinkelcentra’ (23M115; november 2023) en de motie ‘Versterk, verbreed en vernieuw de wijkwinkelcentra’ (25M136; juni 2025).
Aanjagen van de ambities van het detailhandelsbeleid
2026 – 2029
Het college komt in de Begroting 2026 met het voorstel om €100.000 per jaar structureel op te nemen voor deze subsidieregeling.
Verkennen van Green Deals voor winkelgebieden (thema’s Integrale energietransitie,
Impuls geven aan de winkelgebieden en
2026-2027
Incidentele dekking is onderdeel van bovengenoemde stimuleringsregeling.
Actieplan detailhandelsbeleid Arnhem 2025
3
Klimaatadaptatie, Mobiliteit & bereikbaarheid en Circulaire Economie).
versterken organisatiegraad
Actualiseren standplaatsenbeleid en winkeltijdenverordening (vanwege nachtwinkels).
Aansluiten bij de doelen van het detailhandelsbeleid en betere uitvoerbaarheid regels
2025
Structurele dekking aanwezig in vorm van reguliere capaciteit.
Omschrijving
Doel of resultaat
Periode
Financiën
Matchmaker binnenstad als schakel tussen alle partijen die bij het centrum betrokken zijn. Deze matchmaker is inmiddels gestart.
Nieuwe winkels en minder leegstand in het kernwinkelgebied
2025-2027
Overwegend private investeringen (via gelden van de Bedrijveninvesteringszone Kernwinkelgebied Arnhem) en een klein deel bestaand budget vanuit begrotingsprogramma economie (s03).
Ontwikkeling van stadsdeelwinkelcentrum Kronenburg tot Full Service Center (een multifunctionele bezoek- en verblijfplaats).
Sterkere positie in de detailhandelsstructuur en een versterking van het aanbod in ArnhemZuid
2024-2026
Betreft hoofdzakelijk private investeringen, waarbij de kosten ook door deze partijen worden gedragen.
Bepalen detailhandelsstructuur in Rijnpark (winkelcentrum en cluster PDV-GDV).
Werkbare en haalbare detailhandelsstructuur in Rijnpark
2024-2026
Incidentele dekking aanwezig in de vorm van bestaande capaciteit en budget van project Rijnpark.
Mogelijk maken van een uitbreiding van de supermarktvoorziening in Geitenkamp door het faciliteren van een marktpartij. Voor de tijdelijkheid: inzetten op een tijdelijke wijkwinkel met lokale producten. Dit is aangegeven in de raadsbrief ‘Ontwikkelingen supermarkt Marktplein Geitenkamp i.r.t. Toezegging 1679’ (april 2025).
Een gezonde structuur met daarin een vitaal marktplein vol reuring en ontmoeting
2024-2027
Betreft private investeringen daar waar het gaat om de (her)ontwikkeling van de bestaande supermarkt.
Versterken, verbreden en vernieuwen van De Drieslag als onderdeel van het Ontwikkelperspectief Malburgen.
Toekomstbestendig winkelgebied in Malburgen en in de detailhandelsstructuur
Specifiek voor winkelgebied
De rol van de gemeente richt zich met name op het faciliteren en de inrichting van de openbare ruimte; deze kosten zijn incidenteel of structureel gedekt door bestaande capaciteit en budget vanuit project Kronenburg.
De haalbaarheid van een tijdelijke winkel wordt op dit moment uitgewerkt met budget vanuit het Nationaal Programma Arnhem Oost. De raad wordt over beide onderdelen separaat geïnformeerd. 2024-2030
Een voorstel voor structurele dekking van deze kosten wordt meegenomen in het ontwikkelperspectief Malburgen.
Actieplan detailhandelsbeleid Arnhem 2025
Versterken, verbreden en vernieuwen van de woonboulevard (nieuwe naam: Retailpark Arnhem).
Toekomstbestendige woonboulevard als cluster voor PDV en GDV
4
2025-2026
Betreft private investeringen, waarbij de kosten ook door deze partijen worden gedragen. De rol van de gemeente richt zich met name op het faciliteren. Daarvoor is structurele dekking aanwezig in vorm van reguliere capaciteit.
Actieplan detailhandelsbeleid Arnhem 2025
Bijlage 1. Voorstel uitwerking Stimuleringsregeling (winkel)centra en detailhandel Arnhem Om uitvoering te geven aan het Detailhandelsplan Arnhem 2025 is het voorstel om een stimuleringsregeling in werking te stellen. Met deze regeling pakt de gemeente Arnhem één van haar rollen (stimuleren) bij de uitvoering van het detailhandelsplan: • Stimuleren: initiatieven en concrete verbeteringen in (winkel)centra aanjagen in samenwerking met ondernemers en vastgoedpartijen. • Sturen: planologische en beleidsmatige kaders om detailhandel te concentreren in de hoofdstructuur, verspreide bewinkeling te verminderen en ruimte te bieden voor (startend) ondernemerschap. • Faciliteren: meewerken aan marktinitiatieven die passen binnen de strategie van het Detailhandelsplan De stimuleringsregeling geeft concrete uitvoering aan de motie ‘investeer ook in de wijkwinkelcentra’ (november 2023). Het gevraagde meetinstrument in deze motie is ontwikkeld (‘Vitaliteitsscan’) en schetst een nulmeting. Met dit meetinstrument zijn per (winkel)centrum de kwaliteiten en aandachtspunten in beeld gebracht. Dit vormt een basis voor de stimuleringsregeling. De stimuleringsregeling is erop gericht lokale samenwerking te bevorderen en initiatieven vanuit de markt op te wekken. Zo wordt bij de uitvoering van het Detailhandelsbeleid invulling gegeven aan de lokale behoeften en wensen.
Financiering Om daadwerkelijk impact te maken en alle (winkel)centra de kans te bieden deel te laten nemen, is een substantieel budget nodig. Het investeringsbudget is afhankelijk van de activiteiten die onderdeel worden van de stimuleringsregeling, de vorm van financiering (co-financiering of volledige subsidietoekenning) en hoogte van subsidiebudgetten. In dit voorstel gaan we uit van een budget van €400.000 exclusief btw. Dit budget is financieel gezien minimaal ingestoken (de subsidiebedragen per toekenning zijn relatief laag). De slagingskans is groter bij hogere budgettering. Dit voorstel is gericht op het aanjagen of realiseren van (indicatief): • 5 nieuwe samenwerkingsverbanden (zoals een winkeliersvereniging) of doorontwikkeling van bestaande samenwerkingsverbanden • 3 oprichtingen bedrijveninvesteringszone (BIZ) ondernemers en/of vastgoed • 3 verplaatsingen van consumentgerichte voorzieningen op bedrijventerreinen naar (winkel)centra • 10 optop- en revitalisatieprojecten • 15 nieuwe ondernemingen in (winkel)centra met een maatschappelijke en/of duurzame impact • 40 kleinschalige vergroeningsprojecten in (winkel)centra Ook zijn 5 grootschalige vergroeningsprojecten in (winkel)centra beoogd. Hiervoor is aanvullend budget nodig.
Bij het uitwerken van de stimuleringsregeling in een subsidieregeling zullen we het maximale aantal toekenningen en de maximale bedragen per toekenning vastleggen. Bij lage animo voor één van de activiteiten tijdens de uitvoering van de regeling, kan overwogen worden budgetten over te hevelen naar andere activiteiten van de stimuleringsregeling. Voorbeeld: minder optopen revitalisatieprojecten en meer kleinschalige vergroeningsprojecten. Op die manier blijven de ambities uit het Detailhandelsbeleid leidend.
5
Actieplan detailhandelsbeleid Arnhem 2025
6
Activiteiten De stimuleringsregeling is opgebouwd aan de hand van drie pijlers van het detailhandelsbeleid: • Versterken: concentratie in de hoofdstructuur, basiskwaliteiten winkelgebieden op orde (bereikbaar, toegankelijk, schoon, heel en veilig) in nauwe samenwerking met marktpartijen. • Verbreden: optimaal ruimtegebruik in winkelgebieden door functiemenging en intensivering. • Vernieuwen: kwaliteitsimpuls geven aan winkelgebieden door hoge verblijfskwaliteit, innovatie, vergroening en verduurzaming. In onderstaande tabel zijn de diverse activiteiten benoemd. De beoogde activiteiten zijn niet gericht op taken die primair bij de overheid liggen, zoals bereikbaarheid, ruimtelijke ordening en fysieke toegankelijkheid.
Activiteit
Nadere informatie Versterken
Het uitvoeren van een onderzoek of opstellen van een
• Specifiek gericht op de wijk- en buurtcentra
plan of programma voor het oprichten of verder
• Bij oprichting geen verplichting tot co-financiering
ontwikkelen van een winkeliers- of ondernemersvereniging of gericht op het verbeteren van de onderlinge samenwerking tussen de betrokken
• Bij verder ontwikkelen samenwerking beperkte cofinanciering voor vergroten eigenaarschap
actoren van een (winkel)centrum Een oriënterend vooronderzoek en/of procesbudget bij
• Specifiek gericht op de wijk- en buurtcentra
de oprichting van een BIZ voor ondernemers en/of vastgoedpartijen
Verbreden Een financiële bijdrage bij verhuis-, inrichtings- en/of
• De ondernemer moet een plan indienen wat de
renovatiekosten voor consumentgerichte
verhuizing bijdraagt voor het (winkel)centrum (in
voorzieningen en/of bedrijven naar (winkel)centra
publiekaantrekkende werking, samenhang met andere voorzieningen) • In te zetten als pilot. Vraagt mogelijk om extra kwartiermaken, communicatie, actieve benadering. Beleidsmatig waar mogelijk koppelen aan minimale milieucategorieën
Een financiële bijdrage in de planvormingskosten voor
• De vastgoedpartij moet een plan indienen dat
het optoppen van winkelpanden of realiseren van
aantoont hoe de nieuwe woningen bijdragen aan de
woningen in (leegstaande) verdiepingen
leefbaarheid en economische vitaliteit van het gebied. • Het plan moet voldoen aan de gemeentelijke en wettelijke eisen • Onderscheid maken in de regeling voor de binnenstad en overige gebieden • Mogelijk al eerste inspiratieschetsen voorleggen aan kansrijke wijk- en buurtcentra ter verleiding
Vernieuwen Vestigingssubsidie voor ondernemingen met een maatschappelijke en/of duurzame impact in detailhandel, dienstverlening, horeca, cultuur, creatieve economie of een andere publieksgerichte voorziening
• Separaat budget voor wijk- en buurtcentra en binnenstad voor goede spreiding • Overweeg voor de binnenstad een separaat fonds met bijdragen van vastgoed en ondernemers.
Actieplan detailhandelsbeleid Arnhem 2025
• Voor een duurzame versterking van het ondernemerschap en daarmee (winkel)centra wordt dit breder opgepakt met gerichte coaching en begeleiding businessplan. Zie Stichting Streetwise. Het realiseren van gevelgroen aan het vastgoed of groen direct tegen het vastgoed (door het verwijderen van enkele stoeptegels) (Planvormingsproject gericht op) vergroening of het
• Aan te vragen door winkeliers- en
klimaatadaptief maken van een (winkel)centrum in
ondernemersverenigingen en/of een organisatie over
combinatie met het vergroten van de verblijfskwaliteit
meerderheid van commercieel vastgoedpartijen
Uitvoeringsmiddelen gericht op substantiële
• Separaat budget toe te kennen aan projecten
vergroening of het grootschaliger klimaatadaptief maken van (winkel)centrum in combinatie met het vergroten van de verblijfskwaliteit, volgend uit de planvormingssubsidie
Randvoorwaarden en succesfactoren • Prioriteer voldoende gemeentelijke capaciteit en eigenaarschap met een duidelijk mandaat bij het uitvoerend team, zoals de wijkmanagers. Stel een overkoepelend team samen dat het geheel overziet, de organisatiestructuur goed neerzet en houdt, verbindingen legt en leerervaringen deelt. • Deel actief succesvoorbeelden, inspireer elkaar, publiceer regelmatig geslaagde projecten in lokale media. • Bied lokaal maatwerk en flexibiliteit. Geef de mogelijkheid tot gesprek en coaching over (het verbeteren van) een subsidieaanvraag. Werk daarbij met gerichte specialisten (zoals groenspecialist, bedrijfsspecialist). • Zorg voor heldere organisatiestructuur richting de initiatiefnemer met één aanspreekpunt/loket. • Maak de subsidieregeling zo overzichtelijk en simpel mogelijk. Geef precies aan welke criteria er gelden, zoals de vereisten voor het project, de financiële voorwaarden en deadlines. Houd de administratieve lasten zo beperkt mogelijk. • Overweeg bij toekenningen in het kader van samenwerking of een breder vergroeningstraject een verplichting van ondertekening van het initiatief door minimaal vijf ondernemers en/of de winkeliersvereniging, zodat breder draagvlak geborgd is. • Werk met een meerjarige regeling (zoals vier jaar), zodat initiatiefnemers voldoende de tijd krijgen plannen uit te werken.
• Presenteer het geheel aan ondersteuning in een aantrekkelijke vorm richting ondernemers en vastgoedpartijen, zoals een menukaart. Organiseer een roadshow langs de locaties om ondernemers en vastgoedpartijen te informeren en inspireren.
7
Actieplan detailhandelsbeleid Arnhem 2025
Voorbeelden communicatie
8