Document · PDF

8. Deloitte Presentatie financiële positie gemeente Arnhem

Politieke Avond 24 maart 2021, gemeente ArnhemBij agendapunt: 18.45 uur - 20.15 uur: Technische bijeenkomst financiele woordvoerders2.892 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Een financieel beeld van de gemeente Arnhem 18 januari 2021

Uitgangspunten financieel beeld Hoofdzakelijk op basis van openbare bronnen: •

Begroting 2021

•

Jaarrekening 2019

•

CBS-statistieken (2020)

•

Atlas van de lokale lasten Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) - 2020

Ranking op basis van: •

Vergelijking benchmark landelijke gemiddelde gemeentes

•

Vergelijking benchmark met referentiegroep*

*Referentiegroep: Emmen, Enschede, Groningen, Maastricht, Nijmegen

Lokale lasten

Financiële positie

Voorzieningenniveau

Financieel beeld gemeente Arnhem

Financieel gezond

Financiële positie: “Het vermogen van een gemeente in relatie tot de exploitatie, met inachtneming van de risico’s” Dat is: - Breder dan reserves - Breder dan het weerstandsvermogen

- Ook de toekomstige reguliere exploitatielasten ► En…dus niet uit alleen uit de balans af te leiden. ► De financiële positie bestaat uit meerdere indicatoren. Om de financiële positie te beoordelen moeten deze indicatoren in samenhang beoordeeld worden. ► Dit houdt in dat wanneer één indicator lager uitvalt dan het gemiddelde dit niet wil zeggen dat de (gehele) financiële positie minder is.

Financieel beeld gemeente Arnhem

Financiële strategie Financiële positie

Sluitende begroting

Weerstandsvermogen

EMU-saldo Wet Hof

Risico’s

Weerstandscapaciteit

Financieel beeld gemeente Arnhem

De indicatoren Indicator Lokale lasten Schuldpositie Reservepositie Solvabiliteit Risico-profiel en weerstandscapaciteit Realisatie ten op zichte van begroot Grondexploitatie Aanwending externe financiering Nog te dekken kapitaallasten in de toekomst Gespaard voor onderhoud

Financieel beeld gemeente Arnhem

Lokale lasten 2020 Gem. WOZ-waarde

tarief OZB

OZB eigenaar

Afvalstoffenh.

Riool eig./gebr.

Totaal

Arnhem

217.000

0,1587

349

233

169

751

Emmen

173.000

0,1854

322

302

172

796

Enschede

194.000

0,1524

298

276

257

831

Groningen

207.000

0,1800

381

328

149

858

Maastricht

224.000

0,1200

269

336

195

800

Nijmegen

252.000

0,2247

569

172

777

Landelijk gemiddelde

248.000

0,1218

323

267

214

804

Gemeente

Tarieven meerpersoonshuishouden op basis van COELO 2020 Nummer 111 op de Coelo-lijst: landelijk gemiddelde: € 804.

Financieel beeld gemeente Arnhem

Schuldenpositie Landelijk gemiddelde

Indicator

Debt Ratio

Netto schuld/ Exploitatie

Netto schuld/ balanstotaal

Schuld-evolutie per inwoner (in €)

Netto schuld per inwoner (in €)

2019

56%

35%

25%

(704)

1.087

100.000+ gemeenten

2019

66%

57%

Arnhem

Kritische norm

2016

2017

2018

2019

84%

83%

82%

79%

73%

76%

79%

64%

60%

62%

-163

-110

-76

3.751

3.640

3.564

3.578

80%

130%

39%

174

2.590

Debt Ratio: Totaal van schulden (kort en lang) ten opzichte van het balanstotaal

Financieel beeld gemeente Arnhem

Schuldenpositie

Debt-ratio 90% 80% 70%

84%

67% 63%

68% 64%

2012

2013

83% 68% 64%

84% 68% 64%

84%

83%

82%

67% 63%

67% 62%

67% 59%

67%

2016

2017

2018

2019

60%

56%

50% 40% 30% 20% 10% 0% 2014

2015

Arnhem

100K+ gemeenten

Landelijk gemiddelde

De gemeente Arnhem heeft in verhouding tot andere gemeenten een relatief hoge schuldenpositie. Wanneer de kapitaallasten binnen de bestaande begroting gedekt kunnen worden hoeft dit op voorhand niet negatief te zijn. In de toekomst kan de rente over vreemd vermogen gaan stijgen waardoor de kapitaallasten over vreemd vermogen in de toekomst hoger kunnen uitvallen. © 2021 Deloitte The Netherlands

Financieel beeld gemeente Arnhem

Schuldenpositie Netto schuld per inwoner 4.500

3.977

4.080

4.008

4.000

3.913

3.751

3.640

3.564

3.578

2.500

2.590

3.500 3.000 2.500 2.000

2.330

2.469

2.443

2.473

2.483

2.524

1.715

1.815

1.845

1.843

1.871

1.836

1.613

1.500

1.087

1.000 500 0 2012

2013

2014 Arnhem

Landelijk gemiddelde

2015 100K+ gemeenten

Gemiddelde 100K+ gemeenten

2016

2017

2018

2019

Landelijk gemiddelde

Arnhem

-41% t.o.v. 2014

+6% t.o.v. 2014

-11% t.o.v. 2014

-42% t.o.v. 2016

+4% t.o.v. 2016

-5% t.o.v. 2016

-33% t.o.v. 2018

+4% t.o.v. 2018

0% t.o.v. 2018

Netto schuld: Totale schulden (kort en lang) -/uitgezette leningen -/vlottende activa

Financieel beeld gemeente Arnhem

Schuldenpositie 2019 referentiegemeenten

Landelijk gemiddelde

100.000+ gemeenten

Kritische norm

Arnhem

Emmen

Debt Ratio

56%

66%

80%

82%

94%

72%

86%

68%

86%

Netto schuld / Exploitatie

35%

57%

130%

79%

111%

43%

108%

45%

79%

Netto schuld / balanstotaal

25%

39%

62%

74%

51%

57%

39%

70%

Schuldevolutie (in €)

-704

174

166

-149

666

415

-209

Netto schuld per inwoner (in €)

1.087

2.372

3.578

4.509

2.019

4.943

2.449

3.494

Indicator

Enschede Groningen Maastricht Nijmegen

Financieel beeld gemeente Arnhem

Reserves

Gemeente Arnhem Bedragen x € 1 mln.

Algemene reserve Bestemmingsreserve Gerealiseerd resultaat Totaal eigen vermogen Eigen vermogen in % van balans Eigen vermogen in % van de exploitatie Balanstotaal Totaal exploitatie (excl. storting reserves)

2016

2017

2018

2019

109

131

-1

-7

136

151

161

15%

16%

17%

18%

19%

20%

22%

919

950

919

932

740

787

750

730

Financieel beeld gemeente Arnhem

Reserves Verloop eigen vermogen per inwoner 2.000 1.800

1.618

1.600 1.400 1.200

1.741 1.575

600

1.486

1.506

1.529

1.350

1.368

1.356

868

870

2015

2016

1.446

1.398

1.336

918

932

952

2012

2013

2014

1.000 800

1.504

1.706

1.487

1.322

962

947

995

2017

2018

2019

400 200 0 Arnhem

100K+ gemeenten

Landelijk gemiddelde

Gemiddelde 100K+ gemeenten

Arnhem

-1% t.o.v. 2014

+5% t.o.v. 2014

-3% t.o.v. 2016

-1% t.o.v. 2016

+14% t.o.v. 2016

-23% t.o.v. 2018

-15% t.o.v. 2018

+5% t.o.v. 2018

Financieel beeld gemeente Arnhem

Reserves 2019 referentiegemeenten Bedragen x € 1 mln.

Arnhem

Emmen

Enschede

Groningen

Maastricht

Nijmegen

Algemene reserve

-2

Bestemmingsreserve

131

161

178

Gerealiseerd resultaat

-7

-4

Totaal eigen vermogen

161

123

232

179

Eigen vermogen in % van balans

17%

20%

12%

23%

11%

Eigen vermogen in % van de exploitatie

22%

17%

22%

27%

12%

Eigen vermogen per inwoner

995

254

776

1003

1475

557

Landelijk gemiddelde: € 1.322 per inwoner

100K+ gemeenten: € 1.487 per inwoner

Financieel beeld gemeente Arnhem

Solvabiliteit

Gemeente Arnhem

Indicator

2016

Landelijk 100K+ gemiddelde gemeenten 22010022 2017 222018

2019

Solvabiliteit I (eigen vermogen in % van de balans)

15%

16%

17%

29%

34%

Solvabiliteit II (eigen vermogen + voorzieningen in een % van de balans)

16%

17%

18%

33%

44%

Financieel beeld gemeente Arnhem

Solvabiliteit 2019- referentiegemeenten

Indicator

Arnhem

Emmen

Enschede

Groningen

Maastricht

Nijmegen

Solvabiliteit I (eigen vermogen in % van de balans)

17%

20%

12%

23%

11%

Solvabiliteit II (eigen vermogen + voorzieningen in een % van de balans)

18%

28%

14%

32%

14%

Solvabiliteit I

Landelijk gemiddelde:

Solvabiliteit II

Landelijk gemiddelde:

29%

33%

100K+ gemeenten:

100+K gemeenten:

33%

44%

Financieel beeld gemeente Arnhem

Risicoprofiel Arnhem 2016-2019

(x € 1 mln.)

2016

2017

2018

2019

Weerstandscapaciteit (WC)

Risicoprofiel (RP)

Ratio WC/RP

1,4

2,1

1,4

1,2

Arnhem • Ratio 2019: 1,2 • - 19% t.o.v. 2018

100.000+ gemeenten:

• Ratio 2019: 2,5 • + 4% t.o.v. 2018

Financieel beeld gemeente Arnhem

Risicoprofiel - Referentiegemeenten

Bedragen X € 1,0 mln.

Jaarrekening 2019

Arnhem

Emmen

Enschede

Groningen

Maastricht

Nijmegen

Weerstandscapaciteit (WC)

110

112

Risicoprofiel (RP)

104

112

1,2

0,6

1,6

1,1

1,0

3,8

Ratio WC/RP

Landelijk gemiddelde: • Ratio 2019: 4,5 • + 67% t.o.v. 2018

100.000+ gemeenten: • Ratio 2019: 2,5 • +4% t.o.v. 2018

Financieel beeld gemeente Arnhem

Relatie saldo begroot versus realisatie

Saldo van baten en lasten (x € 1 mln) 20

15 10

0 -5 -10

-2

2016 -5

-15

2017

2019 -4

-5 -10 -13 Primaire begroting

2018

Begroting incl. wijzigingen

Gerealiseerd

Financieel beeld gemeente Arnhem

Grondexploitaties

Omschrijving voorraad gronden (in € mln) Voorraad gronden per inwoner (€)

2016

2017

2018

2019

236

331

254

284

+20% t.o.v. 2016

+12% t.o.v. 2018

Financieel beeld gemeente Arnhem

Verloop voorraad gronden per inwoner 2012-2019 Voorraad grond per inwoner 900

828

845

798

750

646

653

788

800 700 600 500

735

651 571

572 451

616

578 457

420

491

400 300

374 292

302

254

284

2018

2019

331

200

236

100 0 2012

2013

2014 Arnhem

2015

Gemiddelde 100K+ gemeenten

Landelijk gemiddelde

2016

Gemiddelde 100K+

gemeenten

2017 Landelijk gemiddelde

Arnhem

-29% t.o.v. 2012

-64% t.o.v. 2012

+1% t.o.v. 2016

-47% t.o.v. 2016

+20% t.o.v. 2016

Financieel beeld gemeente Arnhem

Aanwending externe financiering

Bedragen x 1 mln

2016

2017

2018

2019

Langlopende schulden

665

664

700

667

-1

-7

-48

-11

664

656

652

656

Kapitaalverstrekking deelneming

Uitgezette leningen

Overige uitzettingen > 1 jaar

Grondexploitaties

Inzet financiering FVA en GREX

118

141

129

Externe financiering ten behoeve van het voorzieningenniveau

546

516

522

527

(Im)Materiële vaste activa

687

668

672

685

Externe financiering in % materiële vaste activa

79%

76%

Werkkapitaal (vlottende passiva-vlottende activa) Externe financiering

Financieel beeld gemeente Arnhem

Aanwending externe financiering 2019 referentiegemeenten

Bedragen x 1 mln

Arnhem

Emmen

Enschede

Groningen

Maastricht

Nijmegen

Langlopende schulden Werkkapitaal (vlottende passivavlottende activa)

667

522

327

1.467

283

617

-11

101

Externe financiering

656

560

370

1.525

384

706

Kapitaalverstrekking deelneming

Uitgezette leningen

401

Overige uitzettingen > 1 jaar

Grondexploitaties

309

Inzet financiering FVA en GREX

129

119

473

101

381

Externe financiering ten behoeve van het voorzieningenniveau

527

440

290

1.052

283

325

(Im)Materiële vaste activa

685

477

452

1.327

500

433

76%

92%

63%

79%

54%

72%

Externe financiering in % materiële vaste activa

Financieel beeld gemeente Arnhem

Externe financiering in % (im)materiële vaste activa referentiegemeenten 2019

Externe financiering/ (Im)materiële vaste activa 100%

92%

90% 80%

79%

76%

72%

70%

63% 54%

60%

53%

50% 35%

40% 30% 20% 10% 0% Arnhem

Emmen

Enschede

Groningen

Maastricht

Nijmegen

100K+ gemeenten

Landelijk gemiddelde

Financieel beeld gemeente Arnhem

Nog te dekken kapitaallasten in de toekomst

Arnhem 2016

2017

2018

2019

(im)materiële vaste activa -/- reserves (in € mln.)

560

527

532

535

(im)materiële vaste activa -/- reserves in % van de exploitatie excl. stortingen reserves)

76%

67%

71%

73%

(im)materiële vaste activa -/- reserves per inwoner

3.595

3.352

3.343

3.317

Totaal (im)materiële vaste activa is in de periode 2016-2019 stabiel gebleven Totaal reserves (eigen vermogen) is in dezelfde periode toegenomen met 18%

Financieel beeld gemeente Arnhem

Ontwikkeling kapitaallasten doorgeschoven naar de toekomst per inwoner 2012-2019 Ontwikkeling kapitaallasten doorgeschoven naar de toekomst per inwoner 2012-2019

Landelijk gemiddelde

4.000

•2012-2019: 20% •2016-2019: -10%

3.595 3.500

3.240

3.351

3.370

3.433

3.352

3.343

3.317

3.000

100K+ gemeenten 2.512

2.500

2.000 1.572 1.500

1.193

1.676

1.783

2.096

2.135

1.577

1.609

1.855

2.250 1.784 1.427

1.275 1.412

1.000

•2012-2019: 43% •2016-2019: 7%

1.430

Arnhem •2012-2019: 2% •2016-2019: -8%

500

0 2012

2013 Arnhem

2014

2015

2016

Gemiddelde 100K+ gemeenten

2017

2018

Landelijk gemiddelde

2019

Kapitaallasten doorgeschoven naar de toekomst: (im)materiële vaste activa -/eigen vermogen

Financieel beeld gemeente Arnhem

Kapitaallasten doorgeschoven naar de toekomst 2019 (x € 1 mln.) (im)materiële vaste activa -/- reserves 1.200

1.097

1.000 800 600

535

453 344

341

400

351

330

200

0 Arnhem

Emmen

Enschede

Landelijk gemiddelde

Groningen

Maastricht

Gemiddelde 100K+ gemeenten

Nijmegen

100K+ gemeenten

Landelijk gemiddelde

Arnhem

€73 ultimo 2019

€ 330 ultimo 2019

€ 535 ultimo 2019

+ 37% t.o.v. 2016

+ 9% t.o.v. 2016

- 4% t.o.v. 2016

Financieel beeld gemeente Arnhem

Geraamde ontwikkeling nog te dekken kapitaallasten

Nog te dekken kapitaallasten in de toekomst

2019

B 2020

B 2021

B 2022

B 2023

(im)materiële vaste activa -/- reserves (bedrag x 1 mln.)

535

553

589

608

622

(im)materiële vaste activa -/- reserves in % van de exploitatie excl. stortingen reserves)

73%

79%

83%

85%

(im)materiële vaste activa -/- reserves per inwoner

3.317

3.425

3.653

3.773

3.852

Verwachte mutatie t/m 2023

+ 16% t.o.v. 2019 per inwoner

Financieel beeld gemeente Arnhem

Voorzieningen Arnhem

(bedragen x € 1 mln.) Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico’s Egalisatievoorzieningen Van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden Totaal

2016

2017

2018

2019

Financieel beeld gemeente Arnhem

Voorzieningen 2019 referentiegemeenten

Bedragen x € 1 mln.

Arnhem

Emmen

Enschede

Groningen

Maastricht

Nijmegen

Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico’s

Egalisatievoorzieningen

Van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden

Totaal

Financieel beeld gemeente Arnhem

Begroting 2021-2024

Bedragen x 1 mln.

2019

B 2021

B 2022

B 2023

B 2024

Resultaat van baten en lasten (voordelig = positief)

9,8

-10,1

-2,4

4,1

8,2

Saldo incidentele lasten en baten (voordelig = positief)

-2,4

12,5

7,8

-0,6

-6,2

Resultaat van baten en lasten exclusief incidentele baten en lasten (a)

12,2

-22,6

-10,2

4,7

14,4

Nee

Structureel evenwicht? (a > 0)

Financieel beeld gemeente Arnhem

Ontwikkeling eigen vermogen

Eigen vermogen (per inwoner in €) 180 160 140

151

161 141

136

126

120

124

B2022

B2023

132

120 100 80

60 40 20 0 2016

2017

2018

2019

B2020

B2021

B2024

Bron: Begroting 2021-2024 Verwachte mutatie t/m 2024 -18 % t.o.v. 2019

Financieel beeld gemeente Arnhem

Begroting 2021-2024

Financieel beeld gemeente Arnhem

Begroting 2021-2024

Financieel beeld gemeente Arnhem

Begroting 2021-2024

Financieel beeld gemeente Arnhem

EMU-saldo jaarrekening 2019

Financieel beeld gemeente Arnhem

Lasten overhead t.o.v. exploitatie referentiegemeenten

Jaarrekening 2019 (x € 1 mln.)

Arnhem

Emmen

Enschede

Groningen

Maastricht

Nijmegen

Lasten overhead

111

Totaal exploitatielasten (excl. reserve)

730

434

745

1.063

656

805

Overhead in % van de exploitatie

10%

Financieel beeld gemeente Arnhem

Deloitte refers to one or more of Deloitte Touche Tohmatsu Limited, a UK private company limited by guarantee (“DTTL”), its network of member firms, and their related entities. DTTL and each of its member firms are legally separate and independent entities. DTTL (also referred to as “Deloitte Global”) does not provide services to clients. Please see www.deloitte.nl/about to learn more about our global network of member firms. Deloitte provides audit, consulting, financial advisory, risk advisory, tax and related services to public and private clients spanning multiple industries. Deloitte serves four out of five Fortune Global 500® companies through a globally connected network of member firms in more than 150 countries and territories bringing world-class capabilities, insights, and high-quality service to address clients’ most complex business challenges. To learn more about how Deloitte’s approximately 245,000 professionals make an impact that matters, please connect with us on Facebook, LinkedIn, or Twitter. This communication contains general information only, and none of Deloitte Touche Tohmatsu Limited, its member firms, or their related entities (collectively, the “Deloitte Network”) is, by means of this communication, rendering professional advice or services.

Before making any decision or taking any action that may affect your finances or your business, you should consult a qualified professional adviser. No entity in the Deloitte Network shall be responsible for any loss whatsoever sustained by any person who relies on this communication. © 2020 Deloitte The Netherlands

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Arnhem&id=93c7fd31-439c-4b86-8c8b-6c978963cc08