Zittingsaantekeningen voorlopige voorziening demonstratie Westerpark 12 november Geredigeerd

Voorlopige voorziening – demonstratieontheffing 12 november 2024, dhr.

1. De afgelopen dagen stonden in het teken van grote onrust en zorgen over de openbare orde en veiligheid in de stad. Naar aanleiding daarvan was het noodzakelijk om een noodverordening in te stellen met maatregelen om de openbare orde te waarborgen. Tegen deze noodverordening is verzoeker eergisteren bij uw rechtbank opgekomen. Uw rechtbank heeft het verzoek om voorlopige voorziening afgewezen. Ondanks dit oordeel hebben hij en talloze anderen ervoor gekozen toch naar de verboden demonstratie op de Dam te gaan. Daarmee hebben zij welbewust de geldende verordening overtreden, wat de risico’s die de driehoek eerder benoemde verder vergrootte. 2. Wij hebben tijdens de zitting zondag toegelicht dat de driehoek continu de noodzaak van het voortduren van de noodverordening - dreiging van wanorde en mogelijke onveilige situaties in de stad - monitort. Gelet op de actuele en zeer hoog opgelopen spanningen en een grote vrees voor ongeregeldheden is gebleken dat de veiligheidssituatie in de stad ook momenteel dermate ernstig is dat het nodig was om een nieuwe kortdurende noodverordening uit te vaardigen. Deze noodverordening is noodzakelijk gelet op de zeer gespannen situatie sinds de door gericht geweld gekleurde nacht van afgelopen donderdag op vrijdag en daarop volgende incidenten.

Op zondag ontstond opnieuw een ernstige verstoring van de openbare orde als gevolg van een verboden demonstratie en het negeren van de uitspraak van uw rechtbank. Ook momenteel zijn de spanningen onverkort actueel. Gisteravond was opnieuw sprake van ernstige ongeregeldheden, werd met zwaar vuurwerk gegooid en is een tram in de brand gestoken.1 Juridische duiding acties verzoeker sinds maandagochtend 3. De gemiddelde Amsterdammer doet zijn aanvragen via de daarvoor aangewezen kanalen (in persoon bij stadloketten of per internet via de daarvoor aangewezen formulieren of de daarvoor aangewezen emailboxen). Verzoeker heeft een wat andere werkwijze. Sinds maandagochtend heeft hij ook meerdere directe mails gestuurd aan de burgemeester, de hoofdofficier en de eenheidschef van de politie persoonlijk. Het precieze aantal is moeilijk te achterhalen, omdat verzoeker zijn mails vaak aan verschillend geadresseerden richt. Wij hebben dus ook maar een deel kunnen zien. 4. Wat hier ook van zij, de bedoeling was duidelijk. De heer wil weer demonstreren en heeft daartoe om half negen ’s ochtends 1) een verzoek gedaan de nieuwe noodverordening in te trekken en 2) een melding gedaan van een nieuwe demonstratie vandaag bij de Stopera.

ME ingezet bij rellen op plein Amsterdam: tram in brand en auto's bekogeld ME ingezet in Amsterdam-West, tram in brand en grote groep gooide met vuurwerk | Binnenland | NU.nl Live: Onrust in Amsterdam | Honderden jongeren rondom Plein ‘40-‘45: sfeer opgefokt, ME aanwezig | Het Parool. Wim Voermans, @wimjmvoermans, 11 november 2024, 21:17: ‘’Dit kan uitgelegd worden als een reden om de verlenging van noodverordening en het demonstratieverbod nog even te rechtvaardigen. ME ingezet bij rellen op plein Amsterdam: tram in brand en auto’s bekogeld / via @NOS.’’ 1

5. Om 12.50 uur volgde 3) bezwaar tegen de verlengde noodverordening. Om 13.04 uur kwam 4) een verzoek tot ontheffing van het demonstratieverbod uit de noodverordening en om 13.17 uur volgde 5) bezwaar tegen de fictieve weigeringen om te besluiten op zijn eerdere verzoeken. 6. De burgemeester blijft van mening dat geen bezwaar en beroep openstaat tegen een algemeen verbindend voorschrift als de noodverordening. Ook kan geen bezwaar worden ingesteld tegen een gestelde fictieve weigering van een vermeend besluit, zeker niet indien het bestuur slechts 13 minuten is gegeven om te reageren dit soort mails. Juristen kunnen hierover lang betogen, dat zullen we hier niet doen. Ook de burgemeester is van mening dat er nu wel een appellabel besluit ligt: het besluit van gisteravond op het verzoek tot ontheffing van het demonstratieverbod uit de noodverordening. 7.

In dat besluit heeft verzoeker gekregen wat hij ten principale wilde: hij mag demonstreren. Maar wel op een andere plaats dan naast de raadszaal waar op dat moment het spoeddebat over de verschrikkelijke gebeurtenissen van afgelopen donderdag plaats vindt. Op dat besluit komen we later terug: maar anders dan zondag mag er gedemonstreerd worden en wel op het Westergasterrein. Dit betekent dan we - om een vergelijking te maken met het reguliere Womkader – hier niet spreken van een verbod, maar van een beperking. Dat is echt een wezenlijk verschil.

Noodverordening 10 november 8. Het is essentieel te onderstrepen dat deze verordening geen willekeurige beperking is van grondrechten, maar een noodzakelijke maatregel die zorgvuldig en op basis van actuele veiligheidsrisico’s is vastgesteld. De veiligheid van de stad en haar inwoners vraagt om een afgewogen aanpak, waarbij in tijden van ernstige dreiging soms zware maatregelen noodzakelijk zijn. 9. Deze noodverordening verschilt in inhoud van de vorige verordening. De driehoek heeft opnieuw de risico’s, belangen en grondrechten zorgvuldig tegen elkaar afgewogen. Deze keer is er, naast het demonstratieverbod, een mogelijkheid opgenomen voor een ontheffing van dit verbod.2 Hiermee ontstaat ruimte voor uiting van meningen binnen een beheersbaar kader en kan tegelijkertijd de veiligheid van de stad worden gewaarborgd. De bevoegdheid om ontheffing te verlenen van het demonstratieverbod maakt het mogelijk om per situatie te beoordelen of een demonstratie verantwoord is, met oog voor zowel de belangen van de demonstranten als van de veiligheid van de stad en haar bewoners. 10. Verzoeker heeft op 11 november 2024 per e-mail laten weten dat hij op 12 november met 50 personen wil demonstreren voor de Stopera. De demonstratie zou beginnen om 12.00 uur. Verzoeker heeft geen concrete eindtijd aangegeven. De demonstratie duurt voort zolang de raadsvergadering niet afgelopen is.

Verzoeker heeft in dit kader een ontheffing gevraagd van het verbod om te demonstreren. Dit verzoek is door verweerder, en haar partners, zorgvuldig bekeken.

Artikel 5, lid 2 Noodverordening ongeregeldheden 10 november 2024: “De burgemeester kan voorschriften en beperkingen verbinden aan een vrijstelling of ontheffing op basis van het eerste lid, onderdeel b. Het is verboden om in strijd met dergelijke voorschriften en beperkingen te handelen.” 2

11. De burgemeester onderkent het belang van verzoeker om tijdens de geplande raadsvergadering te kunnen demonstreren. Gezien de spanningen van de afgelopen dagen, de ongereguleerde aanwas en het risico van vermenging en confrontaties van groepen door de aanwezigheid van verschillende bezoekersstromen in verband met de openbare functies in het gebouw (stadsloket, trouwlocatie, vergadercentrum, de Nationale Opera) bestaat ernstige vrees voor het ontstaan van wanordelijkheden indien de demonstratie plaats zou vinden op de aangevraagde locatie. Een demonstratie op deze locatie is onvoldoende beheersbaar. Daarbij komt dat verzoeker nadrukkelijk (online) aandacht vraagt en laat vragen voor de demonstratie en de eerder gestelde twintig deelnemers (waaronder vijf ordedienst) ruimschoots werd overschreden bij de vorige demonstratie. Bovendien zal naar alle waarschijnlijkheid de aangekondigde demonstratie pal naast de raadszaal waar het spoeddebat plaatsvindt de gemeenteraadsvergadering verstoren.

12. De zeer actuele spanningen en voortdurende dreiging van escalatie zijn daarbij opgeteld. De recente ervaring met de verboden demonstratie van verzoeker met een grote aanwas die zondag ontaardde in een veldslag waarbij honderden aanhoudingen volgden en waarbij de ME met geweld moest optreden en grote onrust en dreiging ontstond, rechtvaardigt een locatievoorschrift. Ook gisteravond ontstonden er immers opnieuw wanordelijkheden gerelateerd aan de huidige spanningen op Plein ’40 – ’45. 13. Het laat zien dat de stad momenteel op hoogspanning staat. Een demonstratie bij het stadhuis, met alle aparte bezoekersstromen die daar op af komen, de daarnaast gelegen markt, de onoverzichtelijkheid en het risico van sterke aantrekkende werking midden in de stad is onbeheersbaar en brengt een onaanvaardbaar risico met zich mee op verstoring van de grondwettelijk beschermde raadsvergadering. 14. Om desondanks recht te doen aan het belang van het betogingsrecht en aan de belangen van verzoeker tegemoet te komen, is besloten een ontheffing op grond van artikel 5, eerste lid, van de Noodverordening te verlenen, maar daaraan op grond van het tweede lid het voorschrift te verbinden dat de demonstratie wordt verplaatst naar het Westergasterrein.

Deze locatie is goed beheersbaar door de politie vanwege de fysieke kenmerken (afgebakend terrein met controleerbare toegangen) en het risico op vermenging met andere bezoekersstromen is gering. Tegelijkertijd kan verzoeker binnen de grenzen van de ontheffing gebruik maken van zijn grondrecht om te demonstreren. Het is voor zowel verzoeker, mededemonstranten, als anderen van belang dat de situatie veilig en beheersbaar verloopt. Zo kan verzoeker zijn recht op demonstreren uitoefenen, terwijl ook de veiligheid op dit onrustige moment gewaarborgd blijft. 15. Verweerder verzoekt u dan ook het verzoek op voorlopige voorziening af te wijzen.

en (gemachtigden)