Zienswijze inzake de herinrichting van de Nieuwezijds Voorburgwal Noord

Vereniging Vrienden van de Amsterdamse Binnenstad

gevestigd in het Aalsmeerder Veerhuis Sloterkade 21 - 1058 HE Amsterdam Telefoon 020 6172735, Fax 020 8509202 Email vvab@amsterdamsebinnenstad.nl Website http://www.amsterdamsebinnenstad.nl Bankrekening NL67 INGB 000 1775 369

Aan: College van B & W en de Gemeenteraad Gemeente Amsterdam Postbus 202 1000AE Amsterdam PER BRIEF EN EMAIL

Betreft: Zienswijze Inzake de herinrichting NZ Voorburgwal noordelijk deel Amsterdam, 22 oktober 2021 Geacht College, De Vereniging Vrienden van de Amsterdamse Binnenstad (VVAB) brengt bij deze haar zienswijze naar voren inzake de herinrichting Nieuwezijds Voorburgwal, noordelijk deel. De VVAB heeft de tekeningen bestudeerd en alhoewel wij niet over elke herinrichting een zienswijze indienen, omdat de herinrichting doorgaans een verbetering betekent, voelen wij ons in dit geval genoodzaakt op dit plan te reageren. Het plan behelst een totale herinrichting van het gebied om bredere stoepen en meer terrassen mogelijk te maken. Hiervoor zullen 52 gezonde, gemiddeld 40 jaar oude bomen worden gekapt. Weliswaar komen hier jonge bomen voor terug, maar de vraag doet zich voor of een dergelijke ingreep in de hoofdbomenstructuur en het beschermde stadsgezicht dringend noodzakelijk is c.q. waarom de bomen niet op de terrassen gehandhaafd kunnen blijven. Het plan betekent in feite dat functionele eisen voorrang krijgen boven het behoud van deze van rijkswege beschermde structuur: wat wil zeggen dat niet de bomen zelf, maar de wijze van aanplant van de bomen ten opzichte van elkaar en van de architectonische omgeving door de status van het ‘beschermd stadsgezicht’ beschermd is. De Nieuwezijds Voorburgwal is van oudsher een gracht, die in 1857 werd gedempt.

Ondanks de demping is meer dan anderhalf eeuw het grachtenprofiel blijven bestaan, gekenmerkt door een brede middenruimte, met smallere ruimten aan weerszijden, van elkaar gescheiden door bomenrijen. Uit stedenbouwkundig oogpunt vraagt niet alleen de historische traditie, maar ook de algemene, ruimtelijke compositie hier om een driedeling, waarbij de middenruimte - boven de vroegere gracht breder is dan één-derde van de totale breedte van de straat, en waarbij de bomen niet in, maar buiten deze middenstrook staan. In het herinrichtingsplan worden de bomen echter veel te dicht op elkaar geplaatst, klaarblijkelijk om de brede stoepen en terrassen aan de zijkanten vrij te houden. Met andere woorden: hedendaagse functionele eisen prevaleren boven de beschermde stedenbouwkundige structuur. Niet alleen worden de bomen op een groot deel van de gracht teveel in het midden geplaatst, ook zijn er een aantal verspringingen in het straatprofiel c.q. de bomenstructuur, waardoor een rommelig beeld ontstaat. Net als nu zouden de bomen overal op min of meer dezelfde afstand van de rooilijn van de bebouwing moeten staan. Door vergelijking met de bestaande toestand zien wij veel verschillen.

Het is al helemaal merkwaardig om een enkele rij bomen in het midden van het profiel te planten, zoals bij de Nieuwe Kerk en het Koninklijk Paleis, waardoor er tevens een rare verspringing ontstaat ten opzichte van het profiel op de Nieuwezijds Voorburgwal ten zuiden van het Paleis. Als er geen plaats is voor een dubbele rij bomen, kan er beter een rij in het verlengde van één van de andere bomenrijen worden geplaatst of anders niets, zoals dat voorheen ook het geval was. De historische binnenstad is een van rijkswege beschermd stadsgezicht. Dat betekent dat de gemeente ook bij herinrichtingen rekening moet houden met de beschermde status van de binnenstad, zoals monumenteneigenaren dat ook moeten doen wanneer zij hun huis willen verbouwen. Dit herinrichtingsplan houdt - wat haar structuur en inrichting betreft - noch rekening met Doelstelling: Het behoud en herstel van de historische bebouwing en stedenbouwkundige structuur; het handhaven van het historisch karakter, het bevorderen van het stedenschoon en het verbeteren van het stadsgezicht; het bevorderen van de kwaliteit waaronder de openbare toegankelijkheid - van de openbare ruimte, het water en het stedelijk groen inbegrepen; het bevorderen van een goed woon-, werk- en verblijfsklimaat.

de van rijkswege beschermde status van de binnenstad, noch met de beschermde hoofdbomenstructuur door zoveel gezonde bomen te kappen. Tenslotte worden er momenteel in de binnenstad al zeer veel bomen gekapt vanwege het herstel van kademuren. Ook om die reden verdienen de bestaande bomen extra bescherming en kan dit plan onzes inziens op deze manier niet uitgevoerd worden. Tenslotte willen wij aangeven dat wij het waarderen dat de monumentale Belgica-iepen op de kruising van de NZ Voorburgwal en de Spuistraat, die vanwege ziekte moest worden gekapt, worden vervangen door een bomen van dezelfde variëteit. Met vriendelijke groet, Namens de Vereniging Vrienden van de Amsterdamse Binnenstad

Govert Janssen voorzitter

Walther Schoonenberg secretaris