Zienswijze gemeente Amsterdam bij Jaarbegroting Pantar 2025

Bezoekadres Amstel 1 1011 PN Amsterdam Postbus 202 1000 AE Amsterdam Telefoon 14 020 amsterdam.nl

Retouradres: Postbus 202, 1000 AE Amsterdam

Raad van Toezicht Stichting Pantar S.J.H.H. Van Gennip Kriekenoord 3 1111 PT Diemen

Datum Behandeld door Onderwerp

11 februari 2025 M. de Lange, 06-50065757 Zienswijze begroting Pantar 2025

Geachte heer Van Gennip, beste Sjef, Op 5 december 2024 ontving de gemeente de jaarbegroting 2025 van het bestuur van Pantar. Allereerst wil ons college benadrukken dat ze de inzet van Pantar waardeert om de doelstellingen van de huidige meerjarenstrategie te behalen en uw streven om de gemeente hierover regelmatig te informeren en daarin transparant te zijn over de onzekerheden die dit met zich meebrengt. Het college ervaart de samenwerking dan ook als constructief en waardevol. In het afgesloten convenant tussen gemeente en Pantar is bepaald dat de gemeente de mogelijkheid heeft om binnen zes weken een zienswijze over de begroting te kunnen indienen. Bij deze ontvangt u de zienswijze van het college over de jaarbegroting 2025. Op basis van gemaakte afspraken tussen Pantar en de gemeente betreft deze begroting alleen het boekjaar 2025 en is daarmee de basis voor deze zienswijze. De meerjarenstrategie en -begroting die Pantar opstelt volgen voor de zomer 2025 en zal de jaren 2026 – 2030 betreffen. Het college wil de komende periode ten volle benutten voor nadere verdieping op de rol van Pantar als sociaal ontwikkelbedrijf binnen het gemeentelijk beleid zodat deze meegenomen wordt in de genoemde meerjarenstrategie. Algemeen beeld Het college beoordeelt de begroting 2025 op basis van de huidige meerjarenstrategie en de ontwikkelingen die gaande zijn.

Ze beschouwt 2025 als een overgangsjaar naar een nieuwe strategieperiode. Daarom is het financieel kader dat in de meerjarenstrategie 2021-2024 en bijbehorende meerjarenbegroting is geschetst, nu nog leidend. Zo geldt op basis van deze vastgestelde strategie een structurele, gemeentelijke reservering van gemiddeld € 5 mln. per jaar met een jaarlijkse bandbreedte van 10%.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam

11 februari 2025 Pagina 2 van 4

Dit financieel kader is nu geen goede leidraad meer. Het verwachte operationeel resultaat van Pantar is in 2025 begroot op € 16,05 miljoen negatief. Daarmee is nu duidelijk sprake van een geheel ander financieel perspectief. Het effect van de tekortschietende rijksmiddelen voor het in dienst nemen van de mensen die onder de Participatiewet vallen is enorm. Reeds bij de behandeling van de Voorjaarsnota 2024 heeft het college dit perspectief met de gemeenteraad gedeeld. Het is realistisch te stellen dat dit effect dermate groot is dat verbetering van de bedrijfsvoering bij lange na niet tot een kostendekkend exploitatieresultaat leidt. Het college verwacht dat u de mogelijkheden die u ziet om de arbeidsproductiviteit te verhogen optimaal benut om het operationeel resultaat lager te laten uitvallen dan de 16,05 mln. negatief die nu is begroot. Het college verwacht echter niet dat het financieel perspectief daarmee fundamenteel anders zal zijn. Opmerkingen college B&W bij ingediende begroting De gemeente heeft de volgende opmerkingen ten aanzien van de jaarbegroting 2025. Door een aantal factoren die buiten de invloedssfeer van Pantar liggen valt het resultaat aanzienlijk slechter uitgaande van de meerjarenstrategie en -begroting 2021-2024. Het college herkent uw genoemde punten die effect hebben op de begroting.

Punten die regelmatig in de overleggen tussen Pantar en gemeente aan de orde komen. Het college deelt uw mening dat de financieringssystematiek van de Participatiewet tekortschiet om de wet uit te voeren zoals deze is bedoeld. De ontoereikende financiering vanuit het rijk maakt, in combinatie met fors gestegen werkgeverslasten en het feit dat veel medewerkers alleen inzetbaar zijn op minder goed renderende werksoorten, een kostendekkend bedrijfsresultaat onmogelijk. Dit past in het landelijk beeld dat laat zien dat, ongeacht op welke wijze en door wie betaald werk wordt georganiseerd in een beschermde werkomgeving, gemeenten financieel fors moeten bijdragen om dit mogelijk te maken. De gemeente is met u in gesprek om tot een ander financieringsmodel te komen dat meer recht doet aan de geschetste situatie. Een model dat de werkelijke kosten inzichtelijk maakt die het in dienst nemen en begeleiden van de doelgroep Sociaal Werk met zich meebrengt is inmiddels beschikbaar. Het college verwacht dat u in de eerste helft van 2025 de opbouw van de begroting 2025 inzichtelijk maakt aan de hand van dit model, zodat dit model als basis kan dienen voor uw meerjarenbegroting 2026 – 2030. In de vorige zienswijze over de begroting 2024 is aangegeven dat we graag zien dat Pantar zich sneller en op een meer innovatieve wijze ontwikkelt richting sociaal ontwikkelbedrijf/sociaal ondernemer.

Deze ambitie zien we terug in de begroting 2025. De recente ontwikkelingen zetten deze ambitie in een wat ander daglicht. De komende periode waarin de meerjarenstrategie wordt opgesteld zal tonen hoe realistisch deze wens nog is, gezien het nu geschetste financiële perspectief. De door u gewenste ontwikkelingen vragen forse inspanningen (verhogen productiviteit, verbeteren huisvestingssituatie etc.) die Pantar slechts zeer beperkt zelf kan financieren. Dit terwijl de ontoereikende financiering vanuit het rijk ertoe leidt dat de gemeente een jaarlijks een oplopend budget beschikbaar ter compensatie moet stellen. Dit roept de vraag op in hoeverre het college deze ontwikkeling (financieel) wil blijven steunen of kiest voor een meer beperkte rol voor Pantar. Dit dilemma schetst u onder andere aan de hand van het risico van de instroom van nieuwe

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam

11 februari 2025 Pagina 3 van 4

kandidaten met een grote afstand tot de arbeidsmarkt waarbij u er voor pleit ook dienstverlening te bieden aan kandidaten met meer mogelijkheden om de meer renderende werksoorten voort te kunnen zetten. Het college heeft haar bedenkingen in hoeverre dit realistisch is. Voor het college is de keuze van de Amsterdammer om zelf te bepalen wat de best passende baan is bepalend. De arbeidsmarkt lijkt structureel krap te blijven, dit leidt ertoe dat er veel kansen voor werkzoekenden zijn om bij reguliere werkgevers aan de slag te gaan. Het college zet zich in om het netwerk van partners (reguliere werkgevers, sociale firma's en Pantar) uit te breiden en te versterken om de kansen voor werkzoekenden, zo veel mogelijk op de reguliere arbeidsmarkt, te vergroten. De concurrentiepositie van Pantar ten opzichte van reguliere werkgevers om de meer productieve medewerkers binnen te halen lijkt zwak. Dit gezien de werksoorten en arbeidsvoorwaarden die Pantar biedt in combinatie met het imago van Pantar bij werkzoekenden. Het college ziet de rol van Pantar dan ook veranderen: steeds meer is ze werkgever voor de groep Amsterdammers die betaald werk kan verrichten maar daarvoor is aangewezen op een beschermde werkomgeving met intensieve begeleiding. Voor deze plekken moet de gemeente een relatief forse financiële bijdrage inzetten.

Het college kiest er daarmee vooralsnog bewust voor om een stevige basisinfrastructuur voor deze Amsterdammers te blijven bieden. Bedrijfseconomische afwegingen zijn hierbij ondergeschikt aan de maatschappelijke opgave waar de gemeente voor staat. Borging continuïteit Pantar Stichting Pantar stelt begin 2025 een nieuwe meerjarenstrategie 2026 – 2030 op dat aan de gemeenteraad voor instemming wordt voorgelegd. Op basis van deze meerjarenstrategie wordt het convenant tussen Pantar en gemeente mogelijk herzien, met daarin de afgesproken (prestatie)afspraken. Indien het nieuwe convenant in 2026 ingaat, zullen de eerste resultaten naar alle waarschijnlijkheid pas in 2027 zichtbaar zijn. Dit geldt ook voor het bedrijfsresultaat. De gemeente houdt rekening met de begrote tekorten van Pantar in 2026 en maakt nadere afspraken met u hoe mogelijke risico’s kunnen worden gemitigeerd om verdere tekorten te voorkomen. Zowel Pantar als gemeente Amsterdam zijn gezamenlijk verantwoordelijk om de organisatie financieel gezond te maken en de tekorten behapbaar te houden. Voor de dekking van het begrote negatief resultaat zullen middelen vanuit directie WP gealloceerd worden, waar ook rekening wordt gehouden met het eigen vermogen van Pantar. Het P*Q- model zal als basis dienen voor de dekking in 2026. Dit is ook een onderdeel van de meerjarenstrategie.

Conclusie De jaarbegroting 2025 van Pantar past bij lange na niet meer binnen de voor de periode 2021 2024 afgesproken tekortfinanciering vanuit de gemeente. Het college realiseert zich dat de volstrekt ontoereikende financiering vanuit het rijk op basis van de Participatiewet, waar Pantar geen invloed op heeft, een oplopende financiële bijdrage vanuit de gemeente vraagt, om de doelgroep een werkplek te bieden. Voor het college is gezien haar maatschappelijke opgave het blijvend investeren in de doelgroep die werkzaam is bij Pantar belangrijk. Het college is daarom bereid deze voor 2025 zoals begroot te financieren om de continuïteit van de inzet door Pantar voor deze doelgroep te borgen. Het college voorziet daarbij dat ze de komende jaren een relatief forse financiële bijdrage moet inzetten voor de groep Amsterdammers die op Pantar is aangewezen om betaald werk te kunnen

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam

11 februari 2025 Pagina 4 van 4

verrichten. Daarmee lijken de mogelijkheden voor Pantar om succesvol te ondernemen op basis van met de markt concurrerende activiteiten beperkt. Dit vraagstuk zullen we in nauw overleg met u de komende periode scherper zien te krijgen. Ik vertrouw erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van Amsterdam,

Rutger Groot Wassink Wethouder Sociale Zaken

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl