VrAA - Voortgangsbrief maatregelen COVID-19 - 26 februari 2021.pdf

Voortgangsbrief aanpak COVID-19 Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland 26 februari 2021

Aan de colleges van B&W

Datum: Betreft:

26 februari 2021 Voortgangsbrief aanpak COVID-19 Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland

Geacht college, Iedere twee weken informeer ik u over de voortgang van de aanpak van Covid-19 in onze veiligheidsregio. In de voortgangsbrieven zal ik steeds: 1. een stand van zaken geven met betrekking tot de risico-inschaling van onze veiligheidsregio; 2. een stand van zaken geven van de verschillende relevante indicatoren; 3. een update geven over de uitvoering van de maatregelen. 1. Risico-inschaling van onze veiligheidsregio Op het landelijke coronadashboard is de Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland ingeschaald als ‘Zeer ernstig’, net als vrijwel het gehele land. Op basis van een OMT-advies zijn de waardes van de risiconiveaus aangepast. Sinds vorige week worden de volgende waarden gehanteerd voor de inschaling in een risiconiveau:  Waakzaam: <35 positieve testen per 100.000 inwoners per regio per week en <4 ziekenhuisopnames per miljoen inwoners (incl. IC) per week.  Zorgelijk: 35 - 100 positieve testen per 100.000 inwoners per regio per week of 4-16 ziekenhuisopnames per miljoen inwoners (incl. IC) per week.  Ernstig: 100 - 250 positieve testen per 100.000 inwoners per regio per week of 16-27 ziekenhuisopnames per miljoen inwoners (incl. IC) per week.  Zeer ernstig: >250 positieve testen per 100.000 inwoners per regio per week of >27 ziekenhuisopnames per miljoen inwoners (incl. IC) per week. 2.

Stand van zaken van de verschillende relevante indicatoren We rapporteren over de stand van zaken in onze veiligheidsregio op basis van:  het aantal besmettingen en ziekenhuisopnames op het medisch dashboard;  het functioneren van het testen en traceren en bron- en contactonderzoek;  de druk op de zorginstellingen. In deze paragraaf geven we een beschrijving van de ontwikkeling van deze en enkele andere relevante indicatoren.

1

Besmettingen Het aantal Covid-19 meldingen in onze veiligheidsregio ligt nu op 145 meldingen per 100.000 inwoners. Het aantal ziekenhuisopnames ligt omgerekend op 61 ziekenhuisopnames per 1 miljoen inwoners. Vanwege dit aantal ziekenhuisopnames is de Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland ingeschaald in de risicocategorie ‘Zeer ernstig’. De drempel voor dit risiconiveau is: meer dan 250 Covid-19 meldingen per 100.000 inwoners of meer dan 27 Covid-19-gerelateerde ziekenhuisopnames per 1 miljoen inwoners. Zie ook het landelijke coronadashboard. In onderstaande figuur ziet u het aantal besmettingen per dag sinds juni 2020. De zwarte lijn geeft het gewogen gemiddelde weer over de laatste 7 dagen.

We zagen afgelopen week in onze veiligheidsregio een stijging van het aantal meldingen in vergelijking met de week ervoor. In Amsterdam, Aalsmeer en Diemen nam het aantal meldingen toe, in Uithoorn en Ouder-Amstel bleef het aantal min of meer gelijk. In Amstelveen nam het aantal meldingen af.

2

Binnen Amsterdam steeg het aantal meldingen in alle stadsdelen, behalve in Nieuw-West, waar het aantal meldingen licht afnam.

Afgelopen week had de leeftijdscategorie van 19 tot 40 jaar het grootste deel (44%) van het aantal besmettingen. Het aantal besmettingen in die groep nam ook toe. Er was afgelopen week in alle leeftijdscategorieën tot en met 80 jaar een toename van het aantal besmettingen te zien. Bij inwoners ouder dan 80 jaar nam het aantal positieve meldingen af. Mogelijk dat de eerste effecten van de vaccinatie al zichtbaar zijn. In absolute aantallen vinden momenteel de meeste besmettingen in de leeftijdsgroep 19 tot en met 30 jaar plaats. 3

Uit de nationale kiemsurveillance blijkt dat begin februari 50% van alle nieuwe besmettingen de Britse coronavariant betrof. In onze regio was in week 6 55% van de ingestuurde monsters met Covid van de Britse variant. De Zuid-Afrikaanse coronavariant, die net als de Britse variant besmettelijker lijkt te zijn, is tot nu toe bij elf mensen woonachtig in onze Veiligheidsregio aangetroffen. Zes personen hadden een reishistorie naar Zuid-Afrika en twee personen een bron gerelateerd aan Zuid-Afrika. De overige drie personen hadden geen reishistorie of bron gerelateerd aan Zuid-Afrika, wat wijst op enige lokale verspreiding van deze variant. De eveneens besmettelijkere Braziliaanse (Manaus-)variant is bij drie mensen woonachtig in onze veiligheidsregio aangetroffen, nadat zij uit Brazilië waren teruggekeerd. Testen en traceren Na een terugval in het aantal afgenomen testen in week 6 (vanwege de slechte weersomstandigheden zijn de test- en vaccinatielocaties anderhalve dag gesloten geweest), is het aantal testen in week 7 met 42% gestegen, naar 16.456 testen per week. Het percentage positieve testen is na een wekenlange daling in week 6 gestegen naar 10,4% en vervolgens in week 7 afgenomen naar 8,4%. De beschikbare testcapaciteit, inclusief de testbussen, is momenteel 7.900 testen per dag. In de fastlane werden per dag gemiddeld 127 van de 500 beschikbare testen afgenomen.

De doorlooptijden van de testuitslagen blijven ruim binnen de norm van twee keer 24 uur. De drie testbussen stonden van 16 tot 28 februari in Diemen (Kruidenhof en daarna bij het gemeentehuis), in Amsterdam Nieuw-West (Osdorpplein) en in Amsterdam Oost (Makassarplein). Van 1 maart tot en met 14 maart staan de testbussen in Amsterdam-West en Amstelveen.

4

De opschaling van de LAMP-test in de RAI en naar andere locaties loopt wat minder snel dan gepland. Vanaf vorige week is het gebruik van de SpiroNose ademtest tijdelijk stilgelegd in verband met onduidelijke testuitslagen. Het ging hierbij om een relatief klein aantal. De ademtest wordt op korte termijn weer in gebruik genomen. De SpiroNose is 29 januari na een zorgvuldige validatieperiode gelanceerd. De ademtest kan bij 70% van alle mensen binnen enkele minuten met zekerheid vaststellen dat ze niet zijn besmet met het coronavirus. De overige 30% doen een aanvullende PCR- of LAMP-test. Uit onderzoek blijkt dat de ademtest zeer betrouwbaar is. Wel blijkt dat er bij het registreren en verwerken van uitslagen de kans bestaat op verkeerde interpretaties. Uit het onderzoek blijkt ook dat de automatisering van het testproces nog aandacht vraagt, net zoals training van personeel. Alle partijen willen zo snel mogelijk door met de test en zullen daarvoor een extra expertteam inzetten. Om het voortgezet onderwijs (VO) veilig te kunnen openen, hebben we in overleg met de scholen een pilot aanpak ontwikkeld. In deze pilot wordt gebruik gemaakt van de LAMP-test. Parallel hieraan valideren we - zodra dit weer kan - de SpiroNose ademtest voor kinderen onder de 18 jaar. We starten in de pilot met VO-scholen dichtbij de RAI. Het bron- en contactonderzoek wordt nog altijd volledig uitgevoerd.

Dit betekent dat de GGD zelf de nauwe contacten van alle besmette personen informeert en dat alle patiënten en nauwe contacten tijdens de quarantaine- en isolatieperiode worden opgevolgd. Vaccinaties Net als de rest van het land volgt onze regio de landelijke vaccinatiestrategie. Het tempo van de vaccinaties wordt bepaald door de beschikbaarheid van het aantal vaccins. In week 7 heeft de GGD Amsterdam 8.571 vaccinaties gezet. Vrijwel alle mensen zijn aanwezig bij de gemaakte vaccinatieafspraak (zeer lage no show) en er is een zeer geringe verspilling van vaccins. De GGD heeft in week 6 de laatste zorgmedewerkers uit de Verpleeg-, Verzorgingshuizen en Thuiszorg (VVT) de tweede vaccinatie toegediend. Ook is er gestart met het vaccineren van de 80plussers. Verder is vanaf 15 februari gestart met het vaccineren van medewerkers uit de gehandicapten- en revalidatiezorg met het recent goedgekeurde AstraZeneca vaccin. De huisartsen starten binnenkort met het vaccineren van bewoners van de kleinschalige woonvormen en de 64- en 65jarigen, mensen met morbide obesitas en thuiswonende mensen met het syndroom van Down. Er worden momenteel voorbereidingen getroffen om medio maart in onze veiligheidsregio een tweede vaccinatielocatie te openen.

5

Blijvende druk op zorginstellingen In de ziekenhuizen is een lichte daling in het aantal opnames te zien maar de druk blijft hoog. Ziekenhuizen bereiden zich voor op de volgende, naderende golf. Ook binnen de VVT blijft de druk op de Covid-units hoog. Er wordt op dit moment zoveel mogelijk capaciteit vrijgemaakt om de uitstroom vanuit de ziekenhuizen op te vangen.

3. Update over de uitvoering van de huidige maatregelen Sinds dinsdag 15 december is Nederland in de strengste lockdown tot nu toe. De lockdown en avondklok blijven tot tenminste 15 maart van kracht. Het kabinet heeft een aantal verruimingen aangekondigd, te weten: - de middelbare scholen en het MBO gaan vanaf 1 maart deels weer open; - vanaf 3 maart mogen jongeren tot en met 26 jaar weer samen buiten sporten, contactberoepen mogen weer uitgeoefend worden en de detailhandel mag open voor winkelen op afspraak. Een overzicht van de actuele coronamaatregelen vindt u op https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/coronavirus-covid-19/nederlandse-maatregelentegen-het-coronavirus. Communicatie en preventie Het is van belang dat zoveel mogelijk ouderen gevaccineerd worden, en dat ze zo min mogelijk belemmerd worden om zich te laten vaccineren. Om de vaccinatiegraad te verhogen is op social media een filmpje te zien waarin inwoners wordt opgeroepen om ouderen in hun omgeving die aan de beurt zijn, te helpen bij het maken van een afspraak of om naar de vaccinatielocatie te komen. Ook wordt de eerder ontwikkelde flyer gedeeld in de bladen van Amstelveen en Ouderkerk en in de stadsdeelbladen. De basisscholen zijn op 9 februari weer opengegaan. Dit is door alle gemeenten goed voorbereid zodat er geen drukte rondom de schoolpleinen zou ontstaan.

Voor schooldirecteuren, schoolpersoneel en ouders van basisschoolleerlingen organiseerde de GGD online Q&A’s. Op enkele vragen uit de sessies met ouders is direct geanticipeerd met een speciale webpagina over het testen van kinderen. Ook wordt er gewerkt aan extra informatiemateriaal. Alle scholen in het voortgezet onderwijs in de regio zijn benaderd om deel te nemen aan de Corona Colleges voor hun bovenbouw, die door de GGD en de gemeente worden georganiseerd in het kader van de scholierencampagne. In mentor- en maatschappijlessen wordt het gesprek met scholieren gevoerd over de impact die corona op hun leven heeft. Er wordt veel aandacht gegeven aan jongeren en jongvolwassenen in de regio, bijvoorbeeld met filmpjes op social media. Deze moeten ervoor zorgen dat jongeren zich aan de maatregelen blijven houden, maar zijn ook bedoeld ook om ze een hart onder de riem te steken. Voor jongeren die zich somber of gestrest voelen, is door Thrive Amsterdam, Mindmasters, Jouw GGD en stichting at Ease, op 11 februari de hulplijn UpTalk geopend. Via UpTalk kunnen jongeren appen 6

of chatten met coaches. Ook kunnen zij binnenlopen voor een persoonlijk gesprek. Sinds de start zijn er meer dan 4000 bezoekers op de site geweest. De partners van UpTalk monitoren het aantal en type hulpvragen. In Amsterdam Noord hebben twee moskeeën onlinebijeenkomsten georganiseerd over jongeren en de avondklok. Er was onder andere een bijeenkomst met politie, gemeente Amsterdam, onderwijs en de jongerenburgemeester van Amsterdam: 1800 jongeren en ouders hebben via Facebook deelgenomen. In Amsterdam Zuid is het nog steeds te druk op locaties waar jongeren komen. De interventies richten zich daarom nu vooral op jongeren en jongvolwassenen. De testbussen hebben de afgelopen weken in Uithoorn, Diemen en een aantal stadsdelen gestaan. De bezoekersaantallen in Uithoorn en Diemen waren hoog en de reacties zeer positief. Hierdoor is de boodschap ‘laat je testen bij lichte klachten’ extra onder de aandacht gekomen. In Amstelveen wordt nu wekelijks een update gegeven over het vaccineren in de regio via de digitale nieuwsbrief, waarin wordt verwezen naar de GGD-website. In Amsterdam Zuidoost is op 8 februari de campagne binnen de Ghanese gemeenschap gestart met jingles en een ‘laat-je-testen’-video. Op social media en uitzendingen op tv en radio wordt gesproken met experts, ervaringsdeskundigen en sleutelfiguren uit de gemeenschap over testen, veilig samenkomen en vaccineren.

In samenwerking met het Euro-Mediterraan Centrum voor Migratie en ontwikkeling (Emcemo) zijn diverse interventies ontwikkeld met en voor de Marokkaanse gemeenschap. Zo is er onder andere een talkshow gestreamd over preventie en vaccineren. Ook zijn over deze onderwerpen twee filmpjes gemaakt, waarin wordt ingegaan op het belang van testen en vaccineren. Toezicht en handhaving openbare orde Er is eerder deze maand in de hele regio volop genoten van de sneeuw en het ijs. Potentieel drukke plekken in de regio zijn in kaart gebracht en er zijn beheersmaatregelen getroffen. We kijken terug op een druk, maar op de meeste plekken beheersbare sneeuw- en ijsperiode, waarin voortdurend is gecommuniceerd over plekken waar het (te) druk was en is opgeroepen om die te vermijden. Op een aantal plekken, waaronder het Amstelveld in Amsterdam en De Poel in Amstelveen, ontstonden spontane samenkomsten met muziek waarbij de corona maatregelen niet werden nageleefd. Hierbij is ingegrepen door handhaving en politie. Na het winterse weer leidde het mooie lenteweer tot drukte in de openbare ruimte. Met name in de parken was het druk. Ook op andere plekken in de veiligheidsregio zien we de drukte toenemen. In het Vondelpark leidde de drukte en uiteindelijk festival-achtige taferelen met drank en muziek tot het afsluiten en ontruimen van het park.

De aankomende periode zullen bij goed weer de zij-ingangen van het Vondelpark gesloten worden, zal doseringsbeleid worden toegepast of indien nodig het park worden afgesloten. Tot en met 24 februari 2021 is er in de Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland door gemeentelijk toezicht en handhaving 3.846 keer gewaarschuwd en zijn er 1.223 boetes uitgeschreven en de politie heeft in de regio 3.250 keer gewaarschuwd en 2.693 boetes uitgeschreven vanwege overtreding van de coronamaatregelen. Er zijn de laatste week (18 t/m 24 februari) 22 7

waarschuwingen en 127 boetes bijgekomen (de 22 waarschuwingen zijn van handhaving, van de boetes zijn er 95 van politie en 32 van handhaving). De avondklok heeft sinds de invoering geleid tot 5.582 boetes (cijfers t/m 24 februari) in de Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland. Daarvan zijn er 5.032 geschreven door de politie en 550 door handhaving. Daarnaast heeft handhaving nog 392 keer gewaarschuwd. Naast toezicht in de openbare ruimte wordt er ook toezicht gehouden op de ondernemingen; tot en met dinsdag 14 februari 2021 zijn 351 mondelinge en 314 schriftelijke waarschuwingen afgegeven, 25 lasten onder bestuursdwang en 32 sluitingen opgelegd. Tot slot De daling van het aantal besmettingen die we twee weken geleden zagen, heeft niet doorgezet. Dat was te verwachten, omdat de zeer besmettelijke Britse variant van het coronavirus aan een opmars bezig is. We zetten ons schrap voor de voorspelde derde golf, maar ik heb er vertrouwen in dat we die laag kunnen houden. Door tempo te maken met vaccineren, door ons aan de maatregelen te blijven houden, door drukte te vermijden en onze sociale contacten beperkt te houden. Ik realiseer me dat dit steeds zwaarder wordt, maar we kunnen de teugels nog niet laten vieren. Laten we proberen te genieten van de kleine stapjes die we nu kunnen zetten, maar er tegelijkertijd samen voor zorgen dat het virus geen nieuwe kans krijgt.

Met vriendelijke groet, Namens de Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland

b.a. Femke Halsema Voorzitter

8