Voortgangsrapportage Oranje Loper jul-dec 2024.pdf
Tekst van het document
Definitief 25 maart 2025
Voortgangsrapportage Oranje Loper 2024-2 (juli - december 2024) In het kader van de Regeling Grote Projecten
November 2024: werkzaamheden op de De Clercqstraat
Gemeente Amsterdam Verkeer en Openbare Ruimte
Definitief 25 maart 2025
Voortgangsrapportage Oranje Loper 2024-2 (juli - december 2024)
Inhoud 1 Dashboard .............................................................................................................. 3 2 Voortgang .............................................................................................................. 5 2.1 Voortgang op projectdoelstellingen.......................................................................................... 5 2.2 Voortgang op deelgebieden ..................................................................................................... 6 2.3 Omgeving, bereikbaarheid en communicatie ........................................................................... 8 2.4 Samenwerking, tegenspraak en leren ...................................................................................... 11 3 Projectbeheersing ................................................................................................. 13 3.1 Scope ....................................................................................................................................... 13 3.2 Planning ..................................................................................................................................
13 3.3 Financiën .................................................................................................................................14 3.4 Risico’s..................................................................................................................................... 17 4 Nieuwezijds Voorburgwal ...................................................................................... 19 4.1 Terugblik project Nieuwezijds Voorburgwal ............................................................................19 4.2 Financieel resultaat .................................................................................................................19
2
Gemeente Amsterdam Verkeer en Openbare Ruimte
Definitief 25 maart 2025
Voortgangsrapportage Oranje Loper 2024-2 (juli - december 2024)
1 Dashboard
Scope
De scope is vastgesteld in het door de gemeenteraad op 24 april 2024 genomen Uitvoerings- en kredietbesluit Oranje Loper.
H2-2024
Het project realiseert aanvullend daarop: 1. Het onderhoud van de bovenzijde van het brugdek van de Groentemarktbrug (brug 156) en Bullebaksluis (brug 160) in de Marnixstraat. Door deze werkzaamheden nu mee te nemen besparen we kosten en voorkomen we tweemaal hinder. De kosten hiervoor komen ten laste van het programma Stadsbehoud. 2. Het vervangen van de asfaltdeklaag van de fietspaden op de Jan Evertsenstraat in 2025/2026. Dit is een aanvulling op het reguliere onderhoud en draagt bij aan de leefbaarheid en veiligheid van de straat. De kosten hiervoor komen ten laste van de risicoreservering. 3. Het vernieuwen van tegels in de voetpaden van de Jan Evertsenstraat in 2025/2026. Dit werk combineren we met de reeds geplande werkzaamheden van Liander in de straat om tweemaal hinder te voorkomen. Dit is ook een aanvulling op het reguliere onderhoud dat project Oranje Loper al zou doen en draagt bij aan de leefbaarheid van de Jan Evertsenstraat. De kosten hiervoor (deels Liander en deels project) komen ten laste van de risicoreservering.
Planning
Afgelopen half jaar heeft in het teken gestaan van het sluiten van de contracten met de aannemers en GVB voor de het werk aan de bruggen, de straten, de kabels en leidingen en de traminfrastructuur van Mercatorplein tot Dam. Dit is conform planning verlopen.
H2-2024
De voorbereidende werkzaamheden aan kabels en leidingen zijn in mei 2024 gestart, in West en op het kruispunt Marnixstraat/Rozengracht. In september 2024 is op deze locaties vervolgens ook de tram buiten gebruik genomen en vinden werkzaamheden aan bruggen, straten, kabels en leidingen en de traminfrastructuur in de Admiraal de Ruijterweg, de De Clercqstraat en het kruispunt Marnixstraat/Rozengracht. Beide mijlpalen ‘start uitvoering’ zijn conform planning. De uitvoering verloopt tot op heden zoals gepland.
3
Gemeente Amsterdam Verkeer en Openbare Ruimte
Definitief 25 maart 2025
Voortgangsrapportage Oranje Loper 2024-2 (juli - december 2024)
Financiën H2-2024
Risico’s H2-2024
Kwaliteit en organisatie H2-2024
Omgeving H2-2024
Afgelopen half jaar heeft in het teken gestaan van het sluiten van de contracten met de aannemers en GVB voor de het werk aan de bruggen, de straten, de kabels en leidingen en de traminfrastructuur van Dam tot Mercatorplein. Dit is conform planning verlopen. In totaal is er voor ruim € 100 miljoen aan contracten gesloten met de aannemers en GVB. De overeengekomen aanneemsommen passen binnen het genoemde Uitvoerings- en kredietbesluit. In het projectbudget is een reservering voor toekomstige indexering meegenomen op basis van een gemiddelde van 3,5% per jaar, conform het beleid van de gemeente. Het risico bestaat dat dit in werkelijkheid hoger ligt. Het project blijft de ontwikkeling hiervan iedere voortgangsrapportage monitoren. Het project voert regulier risicomanagement uit en beschikt over een actueel risicodossier. De belangrijkste risico’s hebben betrekking op: 1. De coördinatie van de werkzaamheden buiten gezien de vele partijen die het werk uitvoeren; 2. Werkzaamheden die weersafhankelijk zijn, met name in de winter van 2024/2025; 3. Hinder en hinderverwachting van omgevingspartijen; 4. Verzakking van kademuren; 5. Verborgen gebreken bij renovatie van de bruggen; 6. Wijzigingen in BLVC-plannen; 7. Prijsontwikkelingen en de reservering voor toekomstige indexatie. De projectorganisatie is de afgelopen periode opnieuw ingericht voor de realisatiefase.
De gereedheid voor deze fase is tevens door een extern bureau begin 2024 beoordeeld (in het kader van externe tegenspraak). De aanbevelingen hieruit zijn meegenomen in het hernieuwde en inmiddels vastgestelde projectplan voor de realisatiefase. Vanaf begin 2025 wordt op het hele traject van Mercatorplein tot Dam gewerkt. Deze piek in het werk legt grote druk op de projectorganisatie. De afgelopen maanden is er hard gewerkt op het kruispunt Marnixstraat / Rozengracht, in de De Clercqstraat en de blackspot Jan Evertsenstraat / Admiraal de Ruijterweg. Deze werkzaamheden veroorzaken veel hinder voor de omgeving. Om de omgeving goed te informeren worden diverse middelen ingezet. Nieuwsbrieven, bewonersbrieven, informatiebijeenkomsten, schouwen, 1op1 contacten en overleggen met de verschillende biz’en.
Buiten de vastgestelde projectkaders, niet beheersbaar door projectteam, escalatie naar bestuur Buiten de vastgestelde projectkaders, beheersbaar door projectteam Binnen de vastgestelde projectkaders N.B. Het dashboard bevat alleen de stoplichten van de huidige periode (H2-2024), aangezien dit de eerste voortgangsrapportage sinds de baseline UKB van april 2024 is. Bij de volgende voortgangsrapportages zal tevens het stoplicht van de voorgaande periode getoond worden.
4
Gemeente Amsterdam Verkeer en Openbare Ruimte
Definitief 25 maart 2025
Voortgangsrapportage Oranje Loper 2024-2 (juli - december 2024)
2 Voortgang
2.1 Voortgang op projectdoelstellingen In het Uitvoerings- en kredietbesluit Oranje Loper zijn de volgende projectdoelstellingen opgenomen. We zorgen dat de gehele corridor in 2029 (bepaalde onderdelen al eerder) weer beschikbaar is voor de verkeersmodaliteiten zijnde OV, fietsers en voetgangers, waarbij zeven bruggen een verlengde levensduur hebben van minimaal 30 jaar en één brug een levensduur heeft van minimaal 100 jaar en zij allen hun (rijks)monumentale karakter behouden. In 2024 zijn conform planning met verschillende hoofdaannemers uitvoeringscontracten afgesloten voor de werkzaamheden tussen Mercatorplein en Dam tussen 2024 en 2029. In de contracten zijn mijlpalen opgenomen aansluitend op de overall fasering binnen deze periode. De uitvoeringswerkzaamheden in 2024 zijn conform planning verlopen. Het huidig beeld is dat aan deze projectdoelstelling wordt voldaan en dat de in de planning opgenomen buffers voldoende zijn om de onzekerheden zoals nu ingeschat op te vangen.
5
Gemeente Amsterdam Verkeer en Openbare Ruimte
Definitief 25 maart 2025
Voortgangsrapportage Oranje Loper 2024-2 (juli - december 2024)
We verhogen de kwaliteit van de openbare ruimte door de kruising Marnixstraat-Rozengracht veilig her in te richten en verbeteringen aan te brengen op de rest van de corridor. Hierbij ligt de prioriteit bij het verbeteren van de verkeersveiligheid, waaronder het aanleggen van een veilige, doorgaande fietsroute tussen het Centrum en West, en het vergroten van de betrouwbaarheid van de aankomsten vertrektijden van de tram op de haltes. De in 2024 vastgestelde en gecontracteerde ontwerpen zijn gebaseerd op bovengenoemde doelstelling. De eerste fase van de uitvoering in 2024 is verlopen conform deze ontwerpen. De werkzaamheden die nu uitgevoerd worden op de Jan Evertsenstraat en de De Clercqstraat hebben als doel meerdere verkeersonveilige ‘blackspots’ op te heffen. Het huidig beeld is dat aan deze projectdoelstelling wordt voldaan. In de afwegingen in onze aanpak staat het door de gemeenteraad toegekende budget en veiligheid voorop, sturen we erop dat voetganger, fietsers en tram met een voorspelbare planning weer gebruik kunnen maken van de corridor, en betrekken we continu de leefbaarheid en bereikbaarheid van de omgeving waarbij tijdig wordt gecommuniceerd. Met de contractpartners maken we afspraken over de samenwerking tijdens uitvoering.
Voor de verschillende delen op het traject Dam tot Mercatorplein zijn in 2024, samen met de uitvoeringspartners, plannen opgesteld voor de bereikbaarheid, leefbaarheid, veiligheid en communicatie tijdens de werkzaamheden. Het projectteam doet er alles aan om tijdig de omgeving te informeren door onder meer informatiebijeenkomsten te organiseren, nieuwsbrieven te verspreiden en regelmatig met ondernemers/biz’en contact te hebben. Dit neemt niet weg dat bewoners en ondernemers overlast hebben van de werkzaamheden. We kijken ook tijdens het werk waar we bereikbaarheid, leefbaarheid, veiligheid en communicatie kunnen verbeteren. Daarnaast begeleiden we ondernemers waar mogelijk naar het Bureau Nadeelcompensatie. Er wordt gehandeld in de geest van ‘best for project’: over de eigen organisatie en contract heen kijken om te handelen in het belang van het project. Om te borgen dat partijen hiernaar handelen is met de verschillende uitvoerende partijen een coördinatieovereenkomst afgesloten waarbij één aannemerscombinatie de overall coördinatietaak heeft. Daarnaast is een integraal samenwerkingsplan tussen de verschillende hoofd- en nevenaannemers en gemeente Amsterdam over hoe er wordt samengewerkt. Dit alles met als doel handelen in de geest van ‘best for project’. Het huidig beeld is dat aan deze projectdoelstelling wordt voldaan.
2.2 Voortgang op deelgebieden Maaiveldwerkzaamheden West (Jan Evertsenstraat, Admiraal de Ruijterweg en De Clercqstraat) en renovatie brug 135 (Bilderdijkgracht) en 167 (Singelgracht) De werkzaamheden verlopen conform planning. In mei 2024 zijn we gestart met het verleggen van kabels en leidingen op verschillende plekken op kruispunt Admiraal de Ruijterweg/Jan Evertsenstraat. Op 2 september 2024 zijn we gestart met de renovatie van de twee bruggen, is
6
Gemeente Amsterdam Verkeer en Openbare Ruimte
Definitief 25 maart 2025
Voortgangsrapportage Oranje Loper 2024-2 (juli - december 2024)
een groot deel van de openbare ruimte van de De Clercqstraat en Admiraal de Ruijterweg veranderd in een werkterrein en worden de trams omgeleid. Vanaf 15 februari 2025 rijden er naar verwachting en conform planning, weer trams door deze twee straten. De werkzaamheden in de De Clercqstraat en op de Admiraal de Ruijterweg zijn naar verwachting eind 2025 gereed. Op de Jan Evertsenstraat starten de uitvoeringswerkzaamheden maart 2025 en deze duren naar verwachting tot en met begin 2026. Op de Jan Evertsenstraat rijden geen trams tussen 2 september 2024 en 14 februari 2025 en tussen 31 maart 2025 en 20 juni 2025. In deze laatste periode vinden ook werkzaamheden plaats door het GVB aan kruispunt Mercatorplein.
Najaar 2024: werkzaamheden op de Admiraal de Ruijterweg en de De Clercqstraat
Herinrichting kruispunt Marnixstraat/Rozengracht en vernieuwing brug 117 (Lijnbaansgracht) De werkzaamheden verlopen conform planning. In mei 2024 zijn we gestart met het verleggen van kabels en leidingen op het kruispunt Marnixstraat/Rozengracht. Aansluitend op de verhuizing en verbouwing van de brandweerkazerne Hendrik op dit kruispunt zijn op 2 september 2024 de tramsporen en de weg verwijderd, zijn kabels en leidingen verlegd en is gewerkt aan de nieuwe inrichting van het kruispunt. Op 15 februari 2025 wordt het noordwestelijk deel van het kruispunt en de Marnixstraat weer in gebruik genomen en starten we met het zuidoostelijk deel. De eerste voorbereidende werkzaamheden voor de vernieuwing van brug 117 over de Lijnbaansgracht zijn eind 2024 gestart met het verleggen van kabels en leidingen. Begin 2025 starten we met het aanleggen van een tijdelijke brug en het slopen van de bestaande brug. De nieuwe brug 117 dient uiterlijk in 2029 gereed te zijn.
7
Gemeente Amsterdam Verkeer en Openbare Ruimte
Definitief 25 maart 2025
Voortgangsrapportage Oranje Loper 2024-2 (juli - december 2024)
Najaar 2024: werkzaamheden aan kabels en leidingen en het tramspoor op de Marnixstraat
Maaiveldwerkzaamheden Centrum (Rozengracht, Westermarkt en Raadhuisstraat) en renovatie bruggen 8 (Singel), 22 (Herengracht), 106 (Prinsengracht), 63 (Keizersgracht) en 359 (Admiralengracht) In december 2024 zijn conform planning de uitvoeringsovereenkomsten ondertekend met drie hoofdaannemers voor de maaiveldwerkzaamheden, renovatie van vijf bruggen en het verleggen van de kabels en leidingen in genoemde drie straten. In november 2024 zijn eerste voorbereidende werkzaamheden hiervoor begonnen op de Rozengracht. In februari 2025 start de uitvoering in het gehele Centrum-deel. De planning is om in 2027 gereed te zijn. Tussen 15 februari 2025 en begin 2027 rijden er geen trams over de Raadhuisstraat en Rozengracht.
2.3 Omgeving, bereikbaarheid en communicatie Informeren van de omgeving Sinds de start van de eerste voorbereidende werkzaamheden in mei 2024 informeren we de omgeving op verschillende manieren over de werkzaamheden. Dit doen we door o.a.: Een-op-een-gesprekken met ondernemers te voeren; Bewonersbrieven en nieuwsbrieven te verspreiden (zowel analoog als digitaal); Informatiebijeenkomsten te organiseren; Regulier overleg met de biz’en (West en Centrum) te voeren, in samenspraak met de stadsdelen. Daarnaast periodiek een overleg met de biz’en over hoe de samenwerking verloopt. De werkzaamheden hebben een grote impact op de bewoners, ondernemers, gebruikers en andere organisaties in het gebied. Zo zijn hun huis of bedrijf minder bereikbaar tijdens de werkzaamheden. En ervaren zij bijvoorbeeld geluids- en trillingshinder. Het project spant zich in om: 1. De hinder zoveel mogelijk te beperken door bijvoorbeeld een slimme(re) bouwfasering, duidelijke omleidingen en doorsteken voor fietsers en voetgangers; 2. Regelmatig de situatie te ‘schouwen’ en te zoeken naar verbetermogelijkheden;
8
Gemeente Amsterdam Verkeer en Openbare Ruimte
Definitief 25 maart 2025
Voortgangsrapportage Oranje Loper 2024-2 (juli - december 2024)
3. De verwachte hinder zo goed mogelijk te communiceren, in gesprek te blijven met bewoners en ondernemers en ondernemers te wijzen op nadeelcompensatie. Doel is om in de loop van 2025 te starten met het evalueren wat de omgeving van onze communicatie en omgevingsmanagement vindt. Dit wordt nader ingericht begin 2025 in samenwerking met betrokken partijen als het team Omgevingsmanagement weer op sterkte is. Doel hiervan is om actief de geleerde lessen toe te passen op de volgende werkzaamheden. In 2025 is er een piek in de uitvoeringswerkzaamheden en wordt er op grote delen tussen Mercatorplein en Dam gewerkt. Schouwen Het werk op de Oranje Loper heeft een lange looptijd en bestaat uit meerdere fases. Elke fase kent weer andere uitdagingen op het gebied van bereikbaarheid, leefbaarheid, veiligheid en communicatie (BLVC). Met onder andere de brandweer (namens de nood- en hulpdiensten) en de stadsdeelregisseur schouwen we de situatie buiten om te bepalen welke verbeteringen er nodig zijn. Daarnaast worden er ook schouwen uitgevoerd met onder andere bewoners/ondernemers uit de omgeving, vertegenwoordiging vanuit de biz en Cliëntenbelang. Doel is om vanuit meerdere perspectieven de tijdelijke situatie Informatiebijeenkomsten Voor de zomervakantie 2024 zijn twee informatiebijeenkomsten georganiseerd voor de werkzaamheden in West en op kruispunt Marnixstraat/Rozengracht.
De opkomst was beperkt. In oktober 2024 hebben we ook een informatiebijeenkomst georganiseerd voor de werkzaamheden aan de brug over de Lijnbaansgracht die zijn gestart. In het begin van 2025 organiseren we informatiebijeenkomsten voor de werkzaamheden in Centrum die vanaf medio februari 2025 starten, en voor de werkzaamheden in West die starten vanaf eind maart 2025. Naast de informatiebijeenkomsten communiceren we ook via nieuwsbrieven, Bouwapp en een-op-een contact met omgevingsmanagers. Nadeelcompensatie Ondanks inspanningen de hinder voor de omgeving te beperken kunnen de werkzaamheden impact hebben op de bedrijfsvoering van omliggende bedrijven. Ondernemers kunnen bij omzetverlies als gevolg van de werkzaamheden nadeelcompensatie aanvragen. Dit verloopt via het Bureau Nadeelcompensatie Amsterdam. Het project draagt deze mogelijkheid actief uit bij ondernemers en ondersteunt waar nodig. In de raming van het project is € 3,5 miljoen gereserveerd voor nadeelcompensatie en de afhandeling daarvan ten gevolge van de werkzaamheden vanaf mei 2024 tot einde project.
9
Gemeente Amsterdam Verkeer en Openbare Ruimte
Definitief 25 maart 2025
Voortgangsrapportage Oranje Loper 2024-2 (juli - december 2024)
Aantal ontvangen aanvragen Aantal toegekende aanvragen Reservering nadeelcompensatie Uitgekeerd bedrag Kosten afhandeling Bureau Nadeelcompensatie Amsterdam Resterende reservering
Huidige VGR 13 5 € 3.500.000 € 137.854 € 65.859 € 3.296.286
In het verleden is nadeelcompensatie uitgekeerd voor de werkzaamheden aan brug 108 over de Da Costagracht en het verleggen van kabels en leidingen en aanleggen hulpbruggen (totaal € 316.213). Een deel van de afhandelingskosten afgelopen periode heeft hier nog betrekking op.
November 2024: werkzaamheden op de Admiraal de Ruijterweg en de De Clercqstraat
Bereikbaarheid algemeen Tijdens de werkzaamheden is er een beperktere bereikbaarheid. Op dit moment rijdt gemotoriseerd verkeer in centrum alleen stad-uit over de Rozengracht en Raadhuisstraat. Over de De Clercqstraat is er geen verkeer mogelijk tot half februari 2025. Fietsers en voetgangers worden langs het werk geleid. Vanaf 15 februari 2025 start een nieuwe fase met de afronding van de werkzaamheden in West, en de start van werkzaamheden in Centrum. Op dat moment gaat de tram weer rijden in West, maar wordt de tram ca. twee jaar buiten gebruik genomen tussen de Nieuwezijds Voorburgwal en de Marnixstraat. Het jaar 2025 is daarmee de piek in de werkzaamheden, waarbij op het gehele traject Mercatorplein tot Dam gewerkt wordt. Momenteel onderzoekt het project of er tijdelijke hubs gerealiseerd kunnen worden voor deelmobiliteit in Centrum tijdens de periode dat de tram wordt omgeleid. Om de bereikbaarheid en veiligheid in goede banen te leiden zetten we veel verkeersregelaars in. Helaas leert de praktijk dat er vanuit sommige verkeersdeelnemers agressie heerst richting verkeersregelaars. Buiten het geven van goed instructies en trainingen valt hier weinig tegen te doen, omdat het veelal om gedrag van burgers gaat. Bij de werkzaamheden in West heeft het stadsdeel meer handhaving ingezet, wat helpt
10
Gemeente Amsterdam Verkeer en Openbare Ruimte
Definitief 25 maart 2025
Voortgangsrapportage Oranje Loper 2024-2 (juli - december 2024)
Bereikbaarheid nood- en hulpdiensten De nood- en hulpdiensten zijn nauw betrokken geweest bij de totstandkoming van de plannen met betrekking tot de bereikbaarheid. Ca. twee dagen na elke nieuwe fase organiseren we een schouw waarvoor ook de nood- en hulpdiensten worden uitgenodigd om te kijken of er (aanvullende) maatregelen moeten worden genomen. Daarnaast is er elke twee weken een overleg met de brandweer (als vertegenwoordiger van alle nood- en hulpdiensten) om de werkzaamheden en de gevolgen voor de bereikbaarheid van nood- en hulpdiensten te bespreken. Daarnaast is samen met alle nood- en hulpdiensten een plan gemaakt om hen te faciliteren tijdens de werkzaamheden aan brug 117 over de Lijnbaansgracht. Om verkeer stad-uit en nood- en hulpdiensten stad-in en uit te faciliteren realiseren we over de huidige brug een tijdelijke brug. Aan weerszijden van deze brug en onder deze brug bouwen we de nieuw brug.
2.4 Samenwerking, tegenspraak en leren Samenwerking Een goede samenwerking tussen alle betrokkenen partijen, binnen en buiten, is cruciaal voor het doen slagen van dit project. Om hier maximaal invulling aan te geven zijn onder andere de volgende keuzes gemaakt: Alle partijen die buiten werken hebben een gezamenlijke coördinatieovereenkomst ondertekend met daarin de hoofdafspraken wie waarvoor verantwoordelijk is; Eén aannemerscombinatie heeft de overall coördinatietaak; Er is een integraal samenwerkingsplan tussen de verschillende hoofdaannemers en gemeente Amsterdam over hoe er wordt samengewerkt; In de verschillende contracten zijn mijlpalen opgenomen die gezamenlijk gevierd worden; Vanaf 2025 zijn er periodieke Project Follow Up (PFU) bijeenkomsten onder leiding van een extern deskundige met de verschillende uitvoerende partijen om doorlopend de stand van zaken van de samenwerking te monitoren en bij te sturen indien noodzakelijk.
6 november 2024: gezamenlijke viering behalen mijlpaal start aanleg spoorstaven Marnixstraat-Noord/West
11
Gemeente Amsterdam Verkeer en Openbare Ruimte
Definitief 25 maart 2025
Voortgangsrapportage Oranje Loper 2024-2 (juli - december 2024)
Tegenspraak Het project heeft invulling gegeven aan de aanbevelingen uit het onderzoek van een extern bureau of het project gesteld staat voor een gecontroleerde en beheerste uitvoeringsfase, zijnde investeer een goede samenwerking, leg een goede baseline vast, organiseer controle op de (contract)dossiers en stel een plan voorwaarts vast. Bedoeling is om in 2025 door een externe partij een globale scan uit te voeren of de condities blijvend aanwezig zijn om gecontroleerd de verdere uitvoering uit te voeren. Leren Het gemeentelijke projectteam heeft in 2024 het programma Teamleren afgerond van Neerlands Diep (Academie voor publieke bouw- en infraprojecten) samen met de projectteams van Rijkswaterstaat (Afsluitdijk) en ProRail (Station Amsterdam Zuid). Daarnaast zijn de leerervaringen die zijn opgedaan bij het project Renovatie Berlagebrug geïmplementeerd binnen de Oranje Loper zoals samenwerkingsafspraken. Ook wordt in 2025 een sessie met GVB georganiseerd om te borgen dat de samenwerkingsafspraken doorgrond worden. In 2025 worden de verschillende bouwteams Oranje Loper, waarvan de laatste in december 2024 is afgerond, geëvalueerd met als doel om hier binnen Amsterdam, en binnen de sector, van te kunnen leren. Een voorbeeld hiervan is een onderzoek uitgevoerd door de Vrije Universiteit/Universiteit Twente het verhaal van de nieuwe toekomst van de infrastructuur.
November 2024: nieuw spoor op het kruispunt Marnixstraat/Rozengracht
12
Gemeente Amsterdam Verkeer en Openbare Ruimte
Definitief 25 maart 2025
Voortgangsrapportage Oranje Loper 2024-2 (juli - december 2024)
3 Projectbeheersing
3.1 Scope De scope is vastgesteld in het door de gemeenteraad op 24 april 2024 genomen Uitvoerings- en kredietbesluit Oranje Loper. Het project realiseert aanvullend daarop: 1. Het onderhoud van de bovenzijde van het brugdek van de Groentemarktbrug (brug 156) en Bullebaksluis (brug 160) in de Marnixstraat. Door deze werkzaamheden nu mee te nemen besparen we kosten en voorkomen we tweemaal hinder. De kosten hiervoor komen ten laste van de exploitatiebegroting van Verkeer & Openbare Ruimte. 2. Het vervangen van de asfaltdeklaag van de fietspaden op de Jan Evertsenstraat. Dit is een aanvulling op het reguliere onderhoud en draagt bij aan de leefbaarheid en veiligheid van de straat. De kosten hiervoor komen ten laste van de risicoreservering. 3. Het vernieuwen van tegels in de voetpaden van de Jan Evertsenstraat. Dit werk combineren we met de reeds geplande werkzaamheden van Liander in de straat om tweemaal hinder te voorkomen. Dit is ook een aanvulling op het reguliere onderhoud dat project Oranje Loper al zou doen en draagt bij aan de leefbaarheid van de Jan Evertsenstraat. De kosten hiervoor komen ten laste van de risicoreservering.
3.2 Planning Hieronder is voor de verschillende onderdelen van de Oranje Loper de planning weergegeven. Op dit moment onderzoeken we nog wanneer de hulpbruggen verwijderd kunnen worden. Na het Uitvoerings- en kredietbesluit heeft de afronding van de ontwerpen en het contracteren van de verschillende aannemers plaatsgevonden. Dit is volgens planning verlopen, en begin september 2024 is de uitvoering buiten gestart. Dit komt overeen met de planning in het Uitvoerings- en kredietbesluit. Ook de eerste maanden van de uitvoering verlopen volgens planning. Met het contracteren van de aannemers is ook de planning voor de realisatie verder uitgewerkt. De werkzaamheden op de De Clercqstraat lopen naar verwachting door tot eind 2025, terwijl in het Uitvoerings- en kredietbesluit per abuis is uitgegaan van zomer 2025. Dit heeft geen effect op de eindoplevering. Wel gaat vanaf februari 2025 de tram weer rijden in de De Clercqstraat en Admiraal de Ruijterweg. In de Jan Evertsenstraat zijn er beperkt werkzaamheden (m.n. vernieuwen gasleiding en renovatie brug 359 over de Bilderdijkgracht) en dit vindt plaats in 2025
13
Gemeente Amsterdam Verkeer en Openbare Ruimte
Definitief 25 maart 2025
Voortgangsrapportage Oranje Loper 2024-2 (juli - december 2024)
en begin 2026. In de communicatie is wel altijd rekening gehouden met afronding werkzaamheden begin 2026. De werkzaamheden in Centrum zijn verder uitgepland. De verwachting is dat de werkzaamheden hier een jaar eerder gereed zijn dan aangegeven in het Uitvoerings- en kredietbesluit. Mijlpaal
Huidige planning
West Jan Evertsenstraat o Brug 359 over de Admiralengracht Kruispunt Jan Evertsenstraat/Admiraal de Ruijterweg Admiraal de Ruijterweg De Clercqstraat o Brug 135 over de Bilderdijkgracht Marnixstraat/Rozengracht Kruispunt Marnixstraat/Rozengracht* o Brug 167 over de Singelgracht o Brug 117 over de Lijnbaansgracht Centrum Rozengracht o Brug 63 over de Prinsengracht Westermarkt Raadhuisstraat o Brug 106 over de Keizersgracht o Brug 22 over de Herengracht o Brug 8 over het Singel Overdracht aan beheer en decharge
Begin 2026 Najaar 2026 Zomer 2025 Zomer 2025 Eind 2025 Eind 2025
Planning vorige VGR (UKB) Zomer 2025
Voorjaar 2026 Eind 2025 2029
Trend
Herfst 2029
Eind 2028 2027 2027 2027 2027 2027 2027 2027 2029
2029
* Het betreft de afronding van het kruispunt excl. de aansluiting op brug 117 over de Lijnbaansgracht. Op het moment dat brug 117 in afronding is volgen nog enkele werkzaamheden op het kruispunt. Bovenstaande mijlpalen m.u.v. decharge betreffen de afronding van de werkzaamheden buiten.
3.3 Financiën Budgetmonitor (in M€) Prognose inkomsten
Huidige VGR 317,4
UKB apr ‘24 311,9
Mutatie +5,5
Prognose uitgaven (einde werk) Gerealiseerd In opdracht Nog op te dragen (raming) Reguliere risicoreservering Reservering toekomstige indexatie Reservering P85
310,8 132,4 89,4 27,0 29,1 6,8 26,1
311,9 101,8 6,9 139,0 30,6 7,5 26,1
-1,1 +30,6 +82,5 -112,0 -1,5 -0,7 -
Voorzien resultaat: overschot of tekort
+6,6
-
+6,6
Trend
14
Gemeente Amsterdam Verkeer en Openbare Ruimte
Definitief 25 maart 2025
Voortgangsrapportage Oranje Loper 2024-2 (juli - december 2024)
Inkomsten De verwachte inkomsten zijn met € 5,5 miljoen gestegen. Dit komt door een hogere (in juli 2024 toegekende) bijdrage vanuit de Vervoerregio Amsterdam dan eerder ingeschat bij het Uitvoerings- en kredietbesluit (+ € 1,1 miljoen). Daarnaast verwachten we – op basis van de eerste verleggingen van kabels en leidingen deze fase – een hogere bijdrage vanuit de netbeheerders (+ € 1,0 miljoen). Komende periode worden de overeenkomsten met de netbeheerders verder afgerond en krijgen we meer duidelijkheid in de bijdragen van de netbeheerders in de volgende fasen. Aangezien de verleggingen van kabels en leidingen worden afgerekend op basis van werkelijk gemaakte kosten, blijven we dit periodiek monitoren. Hierover zullen we in de toekomstige voortgangsrapportages terugkoppeling geven. Het betreft met name extra verleggingen c.q. verwijderingen van onverwachte kabels en leidingen waar veelal een bijdrage van de netbeheerders tegenover staat. De afgelopen periode is het reeds uitgevoerde deelproject functievrijmaken (het verleggen van de kabels en leidingen naar de hulpbruggen) administratief afgesloten. Hiermee is de definitieve bijdrage vanuit de netbeheerders ontvangen en deze is fors hoger dan aangenomen in het kredietbesluit van december 2021 (+ € 3,4 miljoen). Hier stonden slechts ten dele extra werkzaamheden tegenover.
Uitgaven De totale kosten zijn afgenomen met € 1,1 miljoen. De afgelopen periode zijn eerdere voorbereidingskredieten formeel afgesloten en dit heeft geleid tot deze afname. Contractering en start werkzaamheden De afgelopen periode zijn de realisatiewerkzaamheden gecontracteerd en is gestart met de uitvoering. Dit is zichtbaar in de hogere posten ‘in opdracht’ en ‘realisatie’ en de afname van de post ‘nog te contracteren (raming)’. De resterende verwachte kosten onder ‘nog te contracteren (raming)’ betreffen onder meer: een deel van de werkzaamheden van GVB in Centrum; intern gemeentelijke doorbelastingen van uren en projectkosten te maken door andere directies; reserveringen voor uitgaven op het gebied van leefbaarheid, communicatie en nadeelcompensatie; de in het Uitvoerings- en kredietbesluit opgenomen bijdrage aan het definitief herstel van brug 108 over de Da Costagracht. Risicoreservering De afgelopen periode is € 1,5 miljoen onttrokken uit de risicoreservering. Het betreft: het resultaat van de contractering (€ 0,1 miljoen); het afhandelen van reguliere contractwijzigingen zoals extra werkzaamheden op het gebied van verkeersveiligheid en het aanpassen van het roodasfaltmengsel op kruispunt Marnixstraat/Rozengracht (€ 0,1 miljoen); extra kosten voor het (op dit moment) afronden van de werkzaamheden aan brug 108 over de Da Costagracht en (€ 0,5 miljoen);
15
Gemeente Amsterdam Verkeer en Openbare Ruimte
Definitief 25 maart 2025
Voortgangsrapportage Oranje Loper 2024-2 (juli - december 2024)
extra kosten voor de inzet van het bouwteam tot contractering van de realisatieovereenkomsten (€ 0,6 miljoen); het vernieuwen van het tegelwerk van de voetpaden en het vernieuwen van de deklaag van de fietspaden in de Jan Evertsenstraat (€ 0,2 miljoen). De onttrekkingen passen binnen de risicoreservering en zijn passend bij de voortgang van het project. De reservering op basis van de in het Uitvoerings- en kredietbesluit gehanteerde dekkingsnorm van P85 is de afgelopen periode niet ingezet.
Toekomstige indexering De raming in het uitvoeringskrediet is op prijspeil januari 2024. In het krediet is een post van € 7,5 miljoen opgenomen voor toekomstige indexering. Dit is gebaseerd op een verwachte prijsontwikkeling van 3,5% per jaar conform gemeentelijk beleid. Hiervan resteert nog € 6,8 miljoen. De toegekende indexering deze periode (€ 0,7 miljoen) betreft de indexatie voor het eerste jaar van uitvoering (naar prijspeil medio 2025) zoals vastgelegd in de realisatieovereenkomsten met de uitvoerende partijen. Binnenkort verwachten we de eerste verzoeken tot indexering van de lopende overeenkomsten. De indexeringsregelingen in de overeenkomsten zijn gebaseerd op een combinatie van de GWWindex en cao-lonen. De recente ontwikkeling van de GWW-index lijkt beperkt; cao-lonen stijgen nog steeds aanzienlijk. De verwachting is daarom dat de huidige reservering onvoldoende zal zijn tot het einde van het project, zeker omdat het grootste deel van de uitvoering en dus toekomstige kosten nog volgt. Op dit moment is vooralsnog geen maatregel benodigd gezien de positieve stand van zaken van de projectfinanciën. Dit risico is reeds meegegeven in het Uitvoerings- en kredietbesluit en we monitoren dit iedere Voortgangsrapportage.
Brug 108 over de Da Costagracht De gemeenteraad is geïnformeerd over de problemen bij de vernieuwing van de zijkanten van brug 108 (Raadsbrief 11 december 2023). Besloten is deze vernieuwing voorlopig stil te leggen en integraal op te pakken met het herstel van het middendeel. De verantwoordelijkheid hiervoor (dus het totale constructieve herstel van brug 108) is overgedragen aan Programma Bruggen en Kademuren, zoals beschreven in het Uitvoerings- en kredietbesluit. Onderdeel van de scope van de Oranje Loper is enkel het realiseren van de nieuwe inrichting van de De Clercqstraat over brug 108. In het Raadsbesluit van 24 april 2024 is ingestemd met per 1 januari 2024 afschrijven van de reeds gemaakte kosten voor brug 108 (beslispunt I.g). In het besluit is aangegeven dat het om € 7,8 miljoen aan kosten gaat. Inmiddels is duidelijk dat per abuis enkel de bouwkosten genoemd zijn, en niet de bijbehorende engineeringskosten. In totaal komen de af te schrijven kosten op € 12,9 miljoen. Deze kosten waren al onderdeel van het projectbudget en zijn nu deels specifiek aan het onderdeel brug 108 toegekend. Dit heeft daarmee geen impact op projectniveau.
16
Gemeente Amsterdam Verkeer en Openbare Ruimte
Definitief 25 maart 2025
Voortgangsrapportage Oranje Loper 2024-2 (juli - december 2024)
3.4 Risico’s Het project voert regulier risicomanagement uit en beschikt over een actueel risicodossier. De belangrijkste risico’s en beheersmaatregelen zijn op dit moment de volgende. 1. Coördinatie tussen de vele uitvoerings- en raamcontracten tijdens uitvoering Het project Oranje Loper is een complex werk in een complexe omgeving, met een groot aantal betrokken partijen. Vertraging van het één kan grote impact hebben op een ander deel van het werk. Bovendien is de nieuwe scope van het project onder tijdsdruk voorbereid om het werk integraal te kunnen uitvoeren, wat het risico op fouten in de uitvoering vergroot. Beheersmaatregelen op dit risico zijn het overeenkomen van een coördinatieovereenkomst (met incentives) tussen de hoofdaannemers door het aanstellen van één coördinerend aannemer, coördinatieoverleggen op alle niveaus met alle betrokken partijen (in aanwezigheid van de gemeente), het bijhouden van een integrale planning over alle contracten heen, voldoende buffers in tijd en geld, en het investeren in de samenwerking met de uitvoerende partijen. De werking van de coördinatieovereenkomst wordt gemonitord en geëvalueerd om te leren of dit mechanisme ook bij andere projecten mogelijk is. 2. Onwerkbare dagen als gevolg van het weer De planning van het project bevat ruimte voor onwerkbaar weer.
Het kan echter zijn dat deze ruimte onvoldoende is, bijvoorbeeld in het geval van veel winterweer. Op dergelijke dagen kunnen we bijvoorbeeld niet asfalteren of geen belijning aanbrengen. Met name de winter van eind 2024, begin 2025 is kritisch voor de planning en kent weinig speling. Beheersmaatregelen op dit risico is om met de aannemer te blijven zoeken naar kleine versnellingen en om in het geval van veel onwerkbaar weer samen te bepalen hoe de impact beperkt kan worden. 3. Hinder omgeving Hinder in een project als de Oranje Loper is onvermijdelijk. Tijdens de werkzaamheden is er een mindere bereikbaarheid voor de bewoners, de ondernemers en de reizigers. Ook kan overlast door bijvoorbeeld geluid of trillingen ontstaan. Beheersmaatregelen op dit risico zijn voldoende capaciteit in het projectteam organiseren voor communicatie en aanspreekpunten voor de omgeving, het organiseren van informatieavonden, het regelmatige schouwen van de situatie buiten met de omgeving, en het wijzen op en ondersteunen bij aanvragen van nadeelcompensatie. Daarnaast ook gedurende de uitvoering monitoren of er bijgesteld moet worden in bepaalde processen en/of in de organisatie. 4. Kademuren nabij de Oranje Loper Het project werkt met zwaar materieel in de buurt bij kwetsbare kademuren. Met name de vernieuwing van de brug over de Lijnbaansgracht gaat gepaard met extra trillingen.
In de uitvoeringsmethode is rekening is gehouden met de staat van omliggende kademuren. Gezien deze staat en de omvang van het werk blijft risico op verzakking bestaan. Beheersmaatregelen op dit risico zijn dat het project samen met het Programma Bruggen en Kademuren de omliggende kademuren monitort, waardoor tijdig ingegrepen kan worden. Kosten voor deze ingrepen zijn in beginsel geen onderdeel van het projectbudget.
17
Gemeente Amsterdam Verkeer en Openbare Ruimte
Definitief 25 maart 2025
Voortgangsrapportage Oranje Loper 2024-2 (juli - december 2024)
5. Verborgen gebreken bij renovatie monumentale bruggen Ondanks uitgebreide inspecties van deze objecten leert de ervaring dat bij renovatie verborgen gebreken aan het ligt komen die moeten worden opgelost. Beheersmaatregelen op dit risico zijn dat het projectbudget is gebaseerd op een ruimere dekkingsnorm (P85) om extra kosten op te vangen, de communicatieve mijlpalen (excl. TBGN’s) buffers bevatten om vertraging op de te vangen en in de communicatie het vakmanschap (en onverwachte) van brugrenovaties tonen. 6. Wijzigingen in plannen ten behoeve van bereikbaarheid, veiligheid en leefbaarheid Bij het opstellen van de kostenraming zijn aannames gedaan voor de kosten voor bereikbaarheid, leefbaarheid, veiligheid en communicatie (BLVC), mede door de grote tijdsdruk tot start uitvoering. Door de complexe projectomgeving van de Oranje Loper zijn tijdens de uitvoering wijzigingen in deze aannames onvermijdelijk. Beheersmaatregelen op dit risico zijn de betrokkenheid van het team handhaving, het betrekken van de WWU voor maatwerkoplossingen, reguliere schouwen op het werk en het toetsen van verkeersmaatregelen aan het gedrag van verkeersdeelnemers. 7. Indexering In de raming is een reservering getroffen op basis van een prijsstijging van 3,5% per jaar. Op dit moment ligt dit percentage hier fors boven.
Beheersmaatregel op dit risico is dat de ontwikkeling en resterende reservering iedere voortgangsrapportage inzichtelijk wordt gemaakt.
18
Gemeente Amsterdam Verkeer en Openbare Ruimte
Definitief 25 maart 2025
Voortgangsrapportage Oranje Loper 2024-2 (juli - december 2024)
4 Nieuwezijds Voorburgwal
4.1 Terugblik project Nieuwezijds Voorburgwal Project Nieuwezijds Voorburgwal is eind 2023 opgeleverd en overgedragen. Alleen zit er nog garantie op een aantal plekken van de natuursteenverharding. Als die begin 2025 zijn opgelost kan ook dat worden overgedragen. In voortgangsrapportage 6, als bijlage meegestuurd met het Uitvoerings- en kredietbesluit Oranje Loper in april 2024, is uitgebreider stilgestaan bij de behaalde doelstellingen en mijlpalen. Met de herinrichting hebben we een verouderde en rommelige straat omgevormd naar een aangename en overzichtelijke straat met meer ruimte voor voetgangers, fietsers, de tram en gezond en sterk groen.
4.2 Financieel resultaat Budgetmonitor (in M€) Prognose inkomsten
Huidige VGR 62,5
April 2024 63,2
Mutatie -0,7
Prognose uitgaven (einde werk) Gerealiseerd In opdracht Nog op te dragen (incl. risicoreservering)
55,2 55,2 0,0 0,0
54,8 52,6 1,5 0,7
0,4 2,6 -1,5 -0,7
Voorzien resultaat: overschot of tekort
+7,3
+8,5
-1,2
Het project is afgesloten met een positief eindresultaat van € 7,3 miljoen. Ten opzichte van de vorige VGR zijn de inkomsten iets gedaald. Dit komt doordat de bijdrage en kosten van netbeheerders lager zijn uitgevallen dan eerder werd geprognosticeerd. De kosten zijn iets toegenomen, dit vanwege de laatste restwerkzaamheden en het uitbetalen van nadeelcompensatie. Het overschot komt doordat de doorlooptijd van het project substantieel minder lang is dan eerder werd verwacht, en doordat sommige onderdelen uiteindelijk minder gekost hebben dan was ingeschat, zoals de engineeringskosten, afvoerkosten van grond en leges. Daarnaast zijn ook minder risico’s opgetreden dan wel tijdens de realisatiefase beheerst. Een andere reden is dat er gewerkt is in een bouwteam, waardoor de aannemer bij de voorbereiding al is betrokken. Dit heeft positief doorgewerkt in de uitvoering. Een deel van het overschot (€1,1 miljoen) is, conform het Uitvoerings- en krediet Oranje Loper van 24 april 2024 overgeheveld naar Corridor Oranje Loper. Het overige deel (€ 6,2 miljoen) is vrijgevallen in de investeringsruimte Openbare ruimte en mobiliteit. Het project is in 2024 financieel afgesloten.
19