Voortgangsrapportage 8 De Entree.pdf

Voortgangsrapportage 8 Project De Entree 1 januari 2021 – 31 augustus 2021 Een bereikbare en aantrekkelijke Entree voor Amsterdam

Gemeente Amsterdam Voortgangsrapportage De Entree, no. 8 – 1 januari 2021 – 31 augustus 2021

Versie: 2021-11-25

Vooraf Project De Entree rapporteert in het kader van de Regeling Risicovolle Projecten twee keer per jaar aan het college van B&W en de raad van de gemeente Amsterdam over de voortgang op de opdracht om het gehele gebied voor Amsterdam Centraal Station te vernieuwen.

Fig. 1: Fasering deelprojecten de Entree

Deze achtste voortgangsrapportage presenteert de voortgang, projectbeheersing en kwaliteitsborging van project De Entree, met als peildatum 31 augustus 2021. Projectteam De Entree

2

Gemeente Amsterdam Voortgangsrapportage De Entree, no. 8 – 1 januari 2021 – 31 augustus 2021

Versie: 2021-11-25

Inhoudsopgave

Vooraf .............................................................................................................................. 2 Inhoudsopgave .................................................................................................................. 3 Bestuurlijke samenvatting .................................................................................................. 4 1 Voortgang ...................................................................................................................... 6 1.1 Voortgang werkzaamheden ............................................................................................................... 6 1.2 Voortgang herijking/ heraanbesteding ............................................................................................... 9 1.3 Voortgang omgevingsmanagement ................................................................................................... 9 1.4 Voortgang bestuurlijke besluitvorming..............................................................................................11 2 Projectbeheersing ..........................................................................................................12 2.1 Wijzigingen in scope .........................................................................................................................

12 2.2 Planning ............................................................................................................................................13 2.3 Financiën .......................................................................................................................................... 15 2.3.1 Projectresultaat ............................................................................................................................. 15 2.3.2 Prognose uitgaven......................................................................................................................... 15 2.3.3 Prognose inkomsten ...................................................................................................................... 16 2.3.4 Update P-waarde............................................................................................................................17 2.4 Risicobeheersing ...............................................................................................................................17 3 Kwaliteitsborging, lering en tegenspraak ........................................................................ 19 3.1 Audit naar financiële situatie ............................................................................................................

19 3.2 Teamontwikkeling en collegiale toetsing.......................................................................................... 21 3.3 Samenwerking opdrachtgever-opdrachtnemer ................................................................................ 22

3

Gemeente Amsterdam Voortgangsrapportage De Entree, no. 8 – 1 januari 2021 – 31 augustus 2021

Versie: 2021-11-25

Bestuurlijke samenvatting Voortgang Project de Entree is in de uitvoeringsfase en zet daarin belangrijke stappen. Ondanks corona zijn de meeste werkzaamheden conform werkplanning uitgevoerd:  Fietsenstalling Stationsplein: fundering, constructieve betonvloeren en muren gereed.  Stationsplein-oost: vervanging tramemplacement en versterking Kamperbrug zo goed als afgerond.  Prins Hendrikkade-Oost: vernieuwen tram- en weginfra is vergevorderd.  Prins Hendrikkade-West: omgeving is geconsulteerd over het nieuwe ontwerp. De belangrijkste uitvoeringswerkzaamheden in de komende periode omvatten:  Fietsenstalling Stationsplein: afmaken ruwbouw, gereed voorjaar 2022. Daarna volgt de afbouw.  Prins Hendrikkade-Oost: laatste fase vernieuwen tram- en weginfra, gereed eind 2021.  Stationsgebouw: illuminatie, gereed eind 2021. De eindmijlpaal voor het gehele project blijft gehandhaafd op medio 2023. Implementatie aanbevelingen n.a.v. audit vanwege oplopen voorzien tekort Eind 2020 is vanwege een voorziene stijging van het tekort een audit ingezet. Gelijktijdig met VGR7 is in juni 2021, middels een brief vergezeld van de beide audit rapporten, de raad geïnformeerd over bevindingen en aanbevelingen. De auditors zien weinig tot geen mogelijkheden voor kostenbesparingen.

Zij adviseren om in te zetten op een strakkere beheersing, en zo tegen genoemde extra kosten het project naar een goed einde te brengen. Het accent van de voorgestelde maatregelen ligt op 1. versterking van de projectbeheersing en verbetering van de financiële administratie, 2. beheersing van de scope van het project en 3. het intensiveren van de bestuurlijke betrokkenheid. De implementatie van de aanbevelingen is voortvarend ingezet. Een groot deel van de aanbevelingen is reeds doorgevoerd of in een vergevorderd stadium. Ook is er een ‘spiegelteam’ gevonden, namelijk het team van De Oranje Loper. Financiën VGR7 (peildatum 31 december 2020) voorziet op basis van de audit een tekort van € 23,4 miljoen en constateert dat het project voor een bedrag van € 25 miljoen (met een waarschijnlijkheid van 50%, P-50) afgerond kan worden, mits er strak wordt gestuurd en de aanbevelingen uit de audit worden geïmplementeerd. In VGR8 (peildatum 31 augustus 2021) is de prognose geactualiseerd en ontwikkelt het tekort zich naar € 12,2 miljoen, waarbij aanvullende dekking van € 10 miljoen vanuit het SMF (VJN 2021) reeds is meegenomen. Er moet nog aanvullende dekking gevonden worden van € 15 miljoen. Een kredietbesluit voor de € 10 miljoen uit het SMF en de nog te vinden € 15 miljoen is voorzien in het eerste kwartaal van 2022.

De ontwikkeling van het geprognosticeerde resultaat van € 23,4 miljoen (VGR 7) naar € 12,2 miljoen negatief betekent een verbetering van € 11,2 miljoen. Het verschil is als volgt te duiden:  Een (per saldo) stijging van het resultaat met € 3,2 miljoen (+) vanwege dalende geprognotiseerde kosten (minus € 6,8 miljoen) én dalende inkomsten (minus € 3,6 miljoen);  Een toename van € 2 miljoen (-) van de verwachte kosten voor indexering (prijsinflatie bouwmaterialen);  Een toename van de geprognosticeerde inkomsten van € 10 miljoen (+) vanwege een aanvulling vanuit het SMF (VJN 2021).

4

Gemeente Amsterdam Voortgangsrapportage De Entree, no. 8 – 1 januari 2021 – 31 augustus 2021

Versie: 2021-11-25

Indien de stijgende indexering en het reeds vastgestelde budget van € 10 miljoen buiten beschouwing worden gelaten, kan gesteld worden dat het tekort zich door de strakkere sturing in positieve richting ontwikkelt van € 23,4 miljoen ten tijde van VGR7 naar € 20,2 miljoen nu. Met de huidige inzichten en mate van onzekerheid voor de nog uit te voeren werkzaamheden verbetert de P-waarde van circa P-50 in VGR7 naar circa P-70 nu. Dit betekent dat bij toekenning van de aanvullende dekking van € 25 miljoen, de overschrijdingskans op 30% wordt ingeschat. Hierbij geldt dat in de probabilistische analyse ervoor is gekozen kosten voor prijsstijgingen (indexering) niet mee te nemen. Projectbeheersing De volgende wijzigingen zijn in voorbereiding:  Middenkom: realiseren voorzieningen voor rederijen op verzoek en voor rekening van Programma Varen  Prins Hendrikkade-Oost: overdracht maaiveldwerkzaamheden naar Project Fietsroute IJ Geldersekade  Prins Hendrikkade West en Ibisstraat: opnieuw aanbesteden (binnen scope Entree)  Overdracht Martelaarsgracht aan project Oranje Loper, onderdeel Nieuwezijde Noord.  Voorbereiden bijbestelling directie Parkeren voor fietsenstalling Stationsplein Risicobeheersing De volgende risico’s vormen de actuele top 5: 1. Tekort loopt verder op vanwege contractwijzigingen 2. Latere openstelling fietsenstalling Stationsplein 3.

De Prins Hendrikkade West kan niet gerealiseerd worden binnen de gestelde kaders in tijd en geld 4. Onvoldoende spoorkwaliteit 5. Langere huur tijdelijke steigers

5

Gemeente Amsterdam Voortgangsrapportage De Entree, no. 8 – 1 januari 2021 – 31 augustus 2021

Versie: 2021-11-25

1 Voortgang

1.1 Voortgang werkzaamheden Project De Entree is sinds 2017 volop in uitvoering. Ook in de rapportage periode van Voortgangsrapportage 8 (januari tot en met augustus 2021) zijn grote stappen gemaakt in de voortgang. Figuur 1 (zie pagina 2) geeft het projectgebied en de grootste werkzaamheden weer. Een groot deel van de werkzaamheden is inmiddels gereed. In 2018 zijn de projectdelen Westertoegang, autovrij maken van de Prins Hendrikkade tussen Martelaarsgracht en Damrak, en het verplaatsen van de rederijen naar de tijdelijke steigers in de Oostkom afgerond. In 2019 en 2020 vond de vernieuwing van de traminfra en kruispunten van Martelaarsgracht, Damrak en Prins Hendrikkade plaats. In 2020 is de traminfra en het maaiveld van het westelijk deel van het Stationsplein volledig vernieuwd en is de Cuyperstrap, de nieuwe ondergrondse verbinding tussen de stationshal en de metrohal, in gebruik genomen. Ook deze rapportageperiode kent enkele belangrijke mijlpalen. De ruwbouw van de fietsenstalling is vergevorderd, evenals de vernieuwing van het Stationsplein-Oost en de Prins Hendrikkade-Oost. Het spoorwerk aan de oostkant van het Stationseiland is conform planning gestart en de versterking van de Kamperbrug is aanvullend meegenomen, zodat de werkzaamheden gecombineerd konden worden uitgevoerd.

Het oostelijk tramemplacement is nu, net als zijn westelijke evenknie, overzichtelijker voor reizigers, met bredere en toegankelijkere tramhaltes. Effect van corona op De Entree Evenals elders in de wereld, beïnvloedde corona het project. Het effect was soms beperkend en soms juist vergemakkelijkend. De belangrijkste zijn: Minder bezoekers, reizigers en ondernemers die overlast ervaren van de werkzaamheden: • Het werd weer drukker maar nog steeds minder druk dan vóór corona. Dat maakte het werken in deze omgeving iets makkelijker. • De forse en langdurige omleiding van loopstromen op Stationsplein troffen uiteindelijk minder reizigers en bezoekers. • Sommige bedrijven waren vanwege de wisselende lockdowns gesloten of beperkter open. Maatregelen zijn getroffen om alle bedrijven desondanks gewoon bereikbaar en zo goed mogelijk zichtbaar te houden.

Fig. 2: Het leven keert terug (Foto: Frank Doves)

Uitdagingen voor de opdrachtnemer: • De opdrachtnemer geeft aan dat corona impact heeft gehad op de uitvoering, onder andere vanwege het afstand houden op de bouwplaats en tijdens het schaften. • Ook zijn er verstoringen in de productie- en logistieke processen voor materialen uit het buitenland. De opdrachtnemer geeft aan dat tijdige levering van materialen daarom lastig kan zijn. Dit heeft tot nu toe nog niet tot noemenswaardige problemen geleid, maar het blijft een aandachtspunt. Het Ingenieursbureau heeft een richtlijn opgesteld voor de beoordeling van dergelijke claims. Het project volgt deze richtlijn.

6

Gemeente Amsterdam Voortgangsrapportage De Entree, no. 8 – 1 januari 2021 – 31 augustus 2021

Versie: 2021-11-25

Middenkom: fietsenstalling De bouw van de fietsenstalling Stationsplein boekte veel voortgang. De fundering is aangebracht en de constructieve betonvloer gestort. Daarop zijn ca. 130 kant- en klare kolommen geplaatst die het uiteindelijke dak moeten gaan dragen. In april begon de realisatie van de wanden en vloer van de verbindingstunnel tussen de fietsenstalling en de metrohal. Het dak van de tunnel is vorig jaar tijdens het werk op Stationsplein West al aangelegd. De wanden zijn ’s nachts vanaf het maaiveld gestort via van tevoren aangebrachte stortkokers in de trambaan. De stort van enkele van deze wanden lukte niet goed en deze wanden zullen worden hersteld. De doorbraak naar de metrohal wordt naar verwachting gerealiseerd in november 2021.

Fig. 3: Kant en klaar kolom Foto: Frank Doves

Om op termijn eventueel een overkapping te kunnen realiseren over de elektrische rolpaden is er extra wapening aangebracht in het betonwerk rondom de toegangszone van de fietsenstalling. Tevens heeft de opdrachtnemer opdracht gekregen om verbeteringen aan de rolpaden door te voeren waarmee de veiligheid en beschikbaarheid (o.a. bij natte weersomstandigheden) wordt verhoogd. De raad verleende voor beide ingrepen in december 2020 aanvullend krediet.

Verrijdbare Torenkraan Zeer markant torent sinds 23 maart een kraan boven de bouwkuip uit – elke dag weer op een andere plek, want hij is verrijdbaar. Het was nogal een uitdaging om een geschikte plek te vinden voor de kraan. De oorspronkelijk locatie bleek in de werkvoorbereiding toch niet geschikt. De opdrachtnemer heeft met een hulpkraan de torenkraan op een andere plek op rails gezet en opgebouwd. In het begin van de ruwbouw leidde dit tot een beperktere aan- en afvoer van materieel.

Fig. 4: Kraan kruit kabels door de kuip Foto: Frank Doves

Najaar 2021 zit zijn dienst er weer op en wordt de kraan gedemonteerd.

7

Gemeente Amsterdam Voortgangsrapportage De Entree, no. 8 – 1 januari 2021 – 31 augustus 2021

Versie: 2021-11-25

Stationsplein Oost: natuursteen en vernieuwen traminfra In mei startte de complete vernieuwing van de tramhaltes aan de oostkant van het Stationsplein. Alles wordt vervangen: tramsporen, -haltes en bovenleiding, kabels en leidingen, verharding, verlichting. Bruggen en kademuren worden opgeknapt en er worden nieuwe bomen gepland. De werkzaamheden en bijbehorende omleidingen van de trams naar haltes aan de Westkant duren in totaal 5 maanden. In het gebied van De Entree liggen veel kabels en leidingen, waarvan de wijzigingen gedurende de levensduur niet altijd even goed zijn verwerkt in de overzichten van de nutsbedrijven. Een groot deel van deze kabels en leidingen zijn in dit werk vernieuwd en/of verplaatst. Met de ervaring van de westkant in het achterhoofd, zijn proefsleuven gemaakt op belangrijke plekken, om te proberen te voorkomen dat het project tijdens de uitvoering voor onverwachte zaken kwam te staan. Zo bleek het tracé van een deel van de kabels en leidingen op het oostelijk tramemplacement te moeten worden gewijzigd, zodat ze beter langs een opbouw op het caisson van de Oostlijn konden worden geleid. Bijna alles wat moest worden verlegd of vervangen, ligt inmiddels op zijn plek, waarmee het grootste deel van het werk aan riool, gas, water en elektra klaar is. Het oostelijk deel van het stationsplein gaat naar verwachting op 20 oktober weer in gebruik. Fig.

5: Onder: het zand Foto: Frank Doves

Stationsplein oost: versterking Kamperbrug De noodzakelijke versterking van de Kamperbrug startte in juli, tijdens de uitvoering van het spoorwerk aldaar. De opdrachtnemer heeft deze werkzaamheden in een zeer kort tijdsbestek nog weten te integreren in de overige werkzaamheden op Stationsplein Oost. Hierdoor kregen bezoekers en trams in het gebied maar in één periode met omleidingen te maken. Sinds de zestiger jaren was er niets meer aan de brug gedaan. De vloeren van de oude landhoofden voldeden bijna niet meer aan de veiligheidsregels. Ze zijn nu uitgegraven en met een extra laag gewapend beton versterkt. Daarna is het originele plan weer uitgevoerd, waarbij er nieuwe tramsporen en bestrating op de brug zijn aangebracht. De uitvoering liep goed, al zorgde een zogeheten sinkhole onder de toegang naar de metro voor twee weken vertraging. De afsluiting van de Kamperbrug, ook voor voetgangers, is voorzien tot 20 oktober 2021.

Prins Hendrikkade Oost: Vernieuwen tram- en weginfra In februari zat de eerste fase van de vernieuwing kabels & leidingen, tramsporen en weginfra van het oostelijk deel van de Prins Hendrikkade (tussen Damrak en Kamperbrug) erop. Dit werk bevond zich dicht op de gevels, met veel omleiding en hinder voor fietser tot gevolg. De tweede fase, met daarin de nieuwe trambaan, was medio 2021 gereed. Direct daarna, tijdens de TBGN is gestart met de sloop van de oude trambaan en aanleg van de nieuwe rijbaan, die eind 2021 worden afgerond. De werkzaamheden tussen de Kamperbrug en de Geldersekade worden overgedragen aan project Fietsroute IJ - Geldersekade. Vanwege ‘maatregel 15’ uit Programma Autoluw moet het ontwerp namelijk worden aangepast. Deze overdracht is verder voorbereid en zal eind 2021 worden afgerond.

8

Gemeente Amsterdam Voortgangsrapportage De Entree, no. 8 – 1 januari 2021 – 31 augustus 2021

Versie: 2021-11-25

1.2 Voortgang herijking/ heraanbesteding Zoals gemeld in de vorige voortgangsrapportage was fase 3 van de herijking uit 2018 nog niet overeengekomen. Fase 3 betreft de herziening van de contractuele afspraken over scope en planning met de opdrachtnemer voor de Prins Hendrikkade West, Ibisstraat en Martelaarsgracht. De werkzaamheden aan de Martelaarsgracht worden overgedragen aan project Nieuwe Zijde Noord (onderdeel De Oranje Loper). Zie hiervoor ook paragraaf 2.1. De projectdelen Prins Hendrikkade-West en Ibisstraat worden opnieuw aanbesteed. De belangrijkste aanleiding hiertoe is dat de scope door beleidsontwikkelingen (o.a. touringcarbeleid) lange tijd onduidelijk bleef en het aanpassen van het ontwerp en de afstemming daarvan met de omgeving meer tijd kostte dan verwacht. De huidige opdrachtnemer kan de uitvoering van deze werkzaamheden daarom niet meer aansluitend aan het overige werk uitvoeren. Om het nieuwe ontwerp en de wijzigingen die daarin zijn doorgevoerd online goed toe te kunnen lichten, is een filmpje gemaakt. De reacties van stakeholders in de consultatie zijn over het algemeen positief. Over aandachtspunten als de inpassing van het laden en lossen van hotels en de tijdelijke oplossing voor de verdwijnende plekken voor de touringcarbranche is nader gesproken in o.a. het reguliere 6-wekelijks Ondernemersoverleg.

De voorbereiding van het (aanvullend) uitvoerings- en kredietbesluit is nog net binnen de rapportageperiode gestart. De gesprekken met opdrachtnemer over het uit de scope halen van deze werkzaamheden zijn ook gaande, waarmee er zicht blijft op de totale afronding van de herijking per eind 2021.

1.3 Voortgang omgevingsmanagement Communicatie Rondom de werkzaamheden is op de gebruikelijke wijze gecommuniceerd: veel toelichting via persoonlijke (online) gesprekken, bewonersbrieven, digitale nieuwsbrieven, de website met de live webcams, facebook, twitter en AT5. Dat het eindbeeld meer en meer zichtbaar wordt, leidt via diverse kanalen tot veel positieve reacties. Over het algemeen kan gezegd worden dat ondernemers en omwonenden uit de directe omgeving het project kritisch constructief blijven volgen. Are you gonna go my way? De bouwhoekdoeken, die als onderdeel van de uitbreiding van de gemeentelijke huisstijl voor grote projecten in de openbare ruimte, bij project De Entree hun première beleefden, hebben gezelschap gekregen! Grote kubussen op palen maken bezoekers

Fig. 6: TV en blok Foto: Roel Plugge

al van grote afstand duidelijk welke kant ze op moeten lopen. Twee grote tv-schermen geven actuele informatie over de werkzaamheden en routes. Ook zijn op straat extra stickers aangebracht voor optimale wayfinding.

De (sociale) media-aandacht voor het project blijft overwegend positief. Filmpjes zoals bijvoorbeeld over het opbouwen van de torenkraan laten zien hoe de uitvoering vordert. Ze worden veel gedeeld en

9

Gemeente Amsterdam Voortgangsrapportage De Entree, no. 8 – 1 januari 2021 – 31 augustus 2021

Versie: 2021-11-25

gewaardeerd. De berichtgeving over het opgelopen tekort in januari 2021 heeft in beperkte mate aandacht van de pers gekregen. De resultaten van het jaarlijkse stakeholdersonderzoek over 2020 via enquêtes onder passanten en online onder bewoners en ondernemers laten een positieve trend zien. Met name het contact met het project en de informatie voor klanten en toeleveranciers werd positiever beoordeeld dan het jaar ervoor. De uitstraling van het gebied en de mate van hinder vond men ook verbeterd na een dip in 2019. De bekendheid met de werkzaamheden en de omleidingsroutes leek wat afgenomen. Deze aanpak is voortgezet in 2021. Vanaf eind 2020 zijn nieuwe middelen geïntroduceerd die verbetering moeten brengen in de bekendheid met omleidingsroutes. Het gaat om nieuwe bouwhekdoeken met verwijzingen, grote kubussen op palen en stickers op de grond. De gastheren waren er niet in 2020 (vanwege corona), maar konden aan het begin van de zomer van 2021 weer aan de slag. Naast de feitelijke informatie over de werkzaamheden en eventuele hinder verschenen er in 2021 ook meer achtergrondverhalen. Die zullen naar verwachting ook de bekendheid van en het begrip van de mensen voor het werken in dit gebied en aan dit bijzondere project vergroten. Stakeholdermanagement Vanwege corona was het lange tijd niet mogelijk om een bezoek te brengen aan de bouwkuip.

Tot groot genoegen van een aantal directe stakeholders kon medio augustus toch een bezoek aan de spectaculaire bouwkuip van de fietsenstalling plaatsvinden.

Fig. 7: De bouwkuip tot zover het oog reikt Foto: Frank Doves

De focus op openheid en persoonlijk contact kweekt begrip en is essentieel in de totstandkoming van besef bij de stakeholders dat het werk en de overlast onvermijdelijk zijn. Dat begrip was er ook na de melding dat de Prins Hendrikkade tussen de ODE-brug en Kamperbrug uit de scope van de opdrachtnemer wordt gehaald vanwege nieuw beleid. Vanwege het werk op het Stationsplein Oost zijn langdurig flinke omleidingsroutes ingesteld. Ondanks de verwijzingen op bouwhekken en door gastheren in het gebied bleef dat voor sommige partijen op het Oosterdokseiland een heikel punt. Tram 4, 14 en 24 zijn omgeleid via het Prins Hendrikplantsoen en de westzijde van het Centraal Station. Voor tram 26 is weer gebruik gemaakt van de keerlus aan de achterzijde. Voor de meeste reizigers een goede voorziening. Slechts één van de gekoppelde tramstellen heeft op deze halte een verhoogde instapmogelijkheid. Dat was acceptabel omdat er vanwege corona nog steeds minder reizigers waren.

10

Gemeente Amsterdam Voortgangsrapportage De Entree, no. 8 – 1 januari 2021 – 31 augustus 2021

Fig 8a: Tram 26 zoekt zijn weg Foto: VRA

Versie: 2021-11-25

Fig 8b: Keerlus van de achterkant Foto: VRA

Voor busmaatschappijen die niet over de trambaan onder het spoor konden rijden was er een omleiding via de (drukke) ODE-brug. Met deze partijen is veel gesproken over hoe de bereikbaarheid zo goed mogelijk geborgd kon worden. Een van de uitkomsten daarvan was dat autoverkeer op dit traject werd omgeleid om de doorstroming te bevorderen. Voor de verminderde bereikbaarheid vanwege werkzaamheden aan het oostelijke tramemplacement hebben een hotel en een busmaatschappij een claim aangekondigd voor nadeelcompensatie. Bereikbaarheid, leefbaarheid en veiligheid Met het vorderen van het project neemt de ruimte om fietsen te stallen af omdat rekken op het maaiveld in de definitieve situatie niet terugkomen. Zo zijn voor de herinrichting van het oostelijk Stationsplein de fietsenrekken aldaar weggehaald. Ondanks dat het aantal gebruikers relatief klein was vanwege de lockdown, knelt het aantal fietsparkeerplekken zolang de fietsenstalling Stationsplein nog niet in gebruik genomen is. Het project volgt de situatie nauwgezet en zal (tijdelijk) rekken aanbrengen op nieuw straatwerk indien dit noodzakelijk blijkt.

1.4 Voortgang bestuurlijke besluitvorming In de rapportageperiode besloten college en raad het onderstaande in relatie tot het project. Principebesluit voor het project Overkapping fietsenstalling Op 16 februari 2021 stemde het college in met het fall back plan ter verbetering van de veiligheid van de (ingang van de) fietsenstalling. Ze nam het Principebesluit voor overkapping van de ingang en het uitwerken hiervan tot een Nota van Uitgangspunten. Na opening van de fietsenstalling – wat zonder overkapping zal zijn – wordt de situatie eerst gemonitord. Een eventueel daadwerkelijk uitvoeringsbesluit is pas aan de orde als de resultaten van de monitoring aanleiding geven tot realisatie van de overkapping. De eventuele overkapping zelf is een separaat project conform het Plan en Besluitvorming Infrastructuur (PBI). Informeren gemeenteraad over tekort Eind 2020 heeft het project een oplopend tekort gemeld. Naar aanleiding van deze melding is begin 2021 een externe audit gestart naar de hoogte van het tekort, de oorzaken hiervoor en te treffen verbetermaatregelen. De audit is uitgevoerd door Duff & Phelps en AT Osborne. Op 1 maart ontving de raad per brief een eerste update over de voorlopige uitkomsten van de audit en de acties van het project. De definitieve auditrapporten ontving de raad op 24 juni, tegelijkertijd met de 7e voortgangsrapportage.

Zie voor een uitgebreidere beschrijving van het tekort en de uitkomsten van de audit paragraaf 3.1.

11

Gemeente Amsterdam Voortgangsrapportage De Entree, no. 8 – 1 januari 2021 – 31 augustus 2021

Versie: 2021-11-25

2 Projectbeheersing

2.1 Wijzigingen in scope In deze rapportageperiode zijn er geen (nieuwe) wijzigingen in scope geweest. Wel is een eerdere werkuitbreiding geëffectueerd en zijn er voorbereidingen getroffen om scope over te dragen aan aangrenzende projecten. Meerwerk Versterken Bruggen De extra versterking van de landhoofden van de Kamperbrug is in overleg met V&OR en Programma Bruggen en Kademuren gerealiseerd door project De Entree. De versterking wordt uitgevoerd in opdracht en voor rekening en risico van het Programma Bruggen en Kademuren, zoals de externe audit over (externe) verzoeken tot scopewijzigingen adviseert. Minderwerk maaiveldwerkzaamheden naar project Prins Hendrikkade Oost Het eerder gecontracteerde – tweerichtings – maaiveldontwerp voor de Prins Hendrikkade Oost – het stuk tussen Kamper- en ODE-brug – moet vanwege deelmaatregel 15 uit Programma Autoluw aangepast worden. Programma Autoluw werkt aan de invoering van éénrichtingsverkeer op deze zogeheten Oostertoegang. De Entree gaat, in goed overleg dit deelproject overdragen aan project Prins

Fig. 9: Gat in Kamperbruggenhoofd Foto: Frank Doves

Hendrikkade Oost en voorkomt daarmee dat een door haarzelf aangelegd maaiveld, binnen één tot twee jaar opnieuw op de schop gaat. Ook betekent dit minder hinder voor de omgeving. Onderhandelingen over minderwerk Prins Hendrikkade West en Ibisstraat Na het ‘bevriezen’ van de uitvoering van Prins Hendrikkade-west, o.a. vanwege de instelling van nieuwe ‘Hoofdroutes’ en wijzigend touringcarbeleid, is gewerkt aan een nieuw ontwerp voor dit gebied. Omdat het touringcarbeleid later werd vastgesteld dan eerder voorzien, er een oplossing gezocht moest worden voor de alternatieve overstaplocatie en er onduidelijkheid bleef heersen over de mogelijke consequenties van het programma Autoluw, kon het nieuwe ontwerp lange tijd niet afgerond worden. In het voorjaar is een ontwerp voorgelegd aan de omgeving voor consultatie. Tegelijkertijd is, mede op basis van het advies uit de financiële audit, het besluit genomen de werkzaamheden opnieuw aan te besteden en op te dragen aan een andere opdrachtnemer. In dit scenario is sprake van minderwerk op het hoofdcontract van de Entree. De hoogte van het terug te ontvangen bedrag is nog onderwerp van onderhandeling. Het verschil tussen de ingeschatte teruggaaf en de geraamde kosten voor de herinrichting, ter hoogte van € 1,9 miljoen, is reeds aangevraagd en toegekend in de Begroting 2021.

In de nieuwe aanbesteding wordt ook de Ibisstraat meegenomen, aangezien ook hier sprake was van enkele wijzigingen op het oorspronkelijke ontwerp en dit de huidige planning van de opdrachtnemer zou kunnen vertragen.

12

Gemeente Amsterdam Voortgangsrapportage De Entree, no. 8 – 1 januari 2021 – 31 augustus 2021

Versie: 2021-11-25

Voorbereiding scopeoverdracht van Martelaarsgracht naar project Nieuwe Zijde Noord (NZN) Ook de uitvoering van de Martelaarsgracht bevroor door de instelling van de nieuwe hoofdroutes. Het project Nieuwe Zijde Noord (NZN) heeft een nieuw ontwerp voorbereid voor dit deel, met als doel om dit ook te realiseren. Beide projecten zijn overeengekomen dat project NZN deze werkzaamheden realiseert en dat De Entree de bijbehorende dekking zal overdragen aan project NZN. Dit is gemeld in de voortgangsrapportage van de Oranje Loper en wordt meegenomen in het Uitvoerings- en kredietbesluit van project NZN. Voorbereiding bijbestelling Parkeren voor fietsenstalling Stationsplein

Toekomstig beheerder van de fietsenstalling, Parkeren, heeft in overleg met de toekomstig exploitant gevraagd enkele aanvullende zaken mee te nemen tijdens de afbouw van de fietsenstalling. Het betreft voornamelijk zaken die bijdragen aan een (sociaal) veilig gebruik van de fietsenstalling. De Entree heeft deze wensen uitgevraagd bij de opdrachtnemer om de impact te bepalen in tijd, geld en risico’s. Ook is deze bijbestelling bestuurlijk voorgelegd. Indien de impact acceptabel is worden deze aanvullende zaken opgedragen aan opdrachtnemer. Dit gebeurt voor rekening en risico van Parkeren.

2.2 Planning Figuur 11 (volgende pagina) laat op hoofdlijnen de werkplanning zien, met in grijs de planning van de vorige voortgangsrapportage. De belangrijkste wijziging is het naar voren verschuiven van de eindmijlpaal voor het hoofdcontract. Deze gaat van 15 september 2023 naar 3 april 2023 en geldt enkel voor de werkzaamheden van de (hoofd)opdrachtnemer. De verschuiving is het resultaat van de afspraken die gemaakt zijn rondom de afkoop van de stafkosten en waarbij geanticipeerd is op het uit scope halen van Prins Hendrikkade West, - Oost, Ibisstraat en Martelaarsgracht. De buffer van de opdrachtnemer op de eindmijlpaal verkort hiermee ruim 5 maanden en opdrachtnemer stuurt nu strakker op het halen van de werkplanning (zie ook het kader Afkoop stafkosten in paragraaf 3.3.1).

Fig. 1o. Brug open om 23-08-’21, 17h Foto: Frank Doves

13

Gemeente Amsterdam Voortgangsrapportage De Entree, no. 8 – 1 januari 2021 – 31 augustus 2021

Versie: 2021-11-25

In figuur 11 zijn de werkzaamheden die uit het hoofdcontract gehaald worden in een patroon arcering weergegeven. Het betreft de Prins Hendrikkade West, de Ibisstraat en de Prins Hendrikkade Oost vanaf de Kamperbrug. De planning van deze werkzaamheden is nog slechts indicatief en kan nog wijzigen. De planning van de fietsenstalling door opdrachtnemer laat een oplevering in najaar 2022 zien. Hierna start het proces van openstelling door Parkeren en exploitant NS. Streven is om de fietsenstalling eind 2022 in gebruik te nemen. De genoemde vertragingen, zoals bij het storten van beton kunnen, indien de opdrachtnemer haar werkvolgorde ongewijzigd laat, nog leiden tot consequenties voor de planning. De opdrachtnemer bekijkt daarom momenteel of de afbouw van de fietsenstalling eerder kan beginnen. De steigers, benodigd voor de terugkeer van de reders naar de Middenkom, zijn naar verwachting gereed rond 25 november 2022. In deze rapportageperiode werd verder volgens planning gewerkt aan:  Vervangen tram-emplacement Stationsplein-oost, voorjaar t/m oktober 2021.  Herinrichting Prins Hendrikkade Oost (tussen Damrak en Kamperbrug) t/m eind 2021  Consultatie en aanbesteding Prins Hendrikkade West De communicatie eindmijlpaal voor het gehele project blijft gehandhaafd op medio 2023.

Figuur 11 Uitvoeringsplanning De Entree op hoofdlijnen (schematisch, kleuren corresponderen met figuur 1, fasering deelprojecten). In grijs: planning VGR7, peildatum 31 dec 2020.

14

Gemeente Amsterdam Voortgangsrapportage De Entree, no. 8 – 1 januari 2021 – 31 augustus 2021

Versie: 2021-11-25

2.3 Financiën 2.3.1 Projectresultaat Het projectresultaat is ten opzichte van voorgaande Voortgangsrapportage (positief) bijgesteld, als gevolg van zowel een daling van de prognose uitgaven tot einde werk met € 4,8 miljoen, als een stijging van de verwachte dekking met € 6,4 miljoen. Per saldo leidt dat tot een gunstige bijstelling voor het verwachte projectresultaat. Op basis van de huidige inzichten wordt een tekort verwacht van circa € 12,2 miljoen. Let op: In dit resultaat is de aanvullingen van € 10 miljoen vanuit het SMF naar aanleiding van geconstateerde tekort reeds meegenomen. Zie verder paragraaf 2.3.3.

Prognose projectresultaat einde werk (afgerond, in miljoenen euro’s) Totaal prognose uitgaven Totaal prognose inkomsten Projectresultaat

VGR 7 224,6 201,2 -23,4

VGR 8

Mutatie

219,8 207,6 -12,2

-4,8 6,4 11,2

Tabel 1: Prognose PEW (afgerond, in miljoenen euro’s)

De ontwikkeling van het geprognosticeerde resultaat van € 23,4 miljoen (VGR 7) naar € 12,2 miljoen negatief betekent een verbetering van € 11,2 miljoen. Het verschil is als volgt te duiden:  Een (per saldo) stijging van het resultaat met € 3,2 miljoen (+) vanwege dalende geprognotiseerde kosten (minus € 6,8 miljoen) én dalende inkomsten (minus € 3,6 miljoen);  Een toename van € 2 miljoen (-) van de verwachte kosten voor indexering (prijsinflatie bouwmaterialen).  Een toename van de geprognosticeerde inkomsten van € 10 miljoen (+) vanwege een aanvulling vanuit het SMF (VJN 2021). Indien de stijgende indexering en het reeds vastgestelde budget van € 10 miljoen buiten beschouwing worden gelaten, kan gesteld worden dat het tekort zich door de strakkere sturing in positieve richting ontwikkelt van € 23,4 miljoen ten tijde van VGR7 naar € 20,2 miljoen nu.

2.3.2 Prognose uitgaven De prognose voor de verwachte uitgaven tot einde werk zijn naar beneden bijgesteld. Uitgaven (totaal prognose tot einde werk) VGR 7 VGR 8 Bouwkosten 164,5 160,3 Engineering – VAT-kosten 36,4 37,4 Overige bijkomende kosten 11,4 13,5 Risicoreservering 11,0 8,6 Kosten instellen Nieuwe Hoofdroutes 1,3 0,0 Totaal 224,6 219,8

Mutatie -4,2 1,0 2,1 -2,4 -1,3 -4,8

Tabel 1: Prognose uitgaven tot einde werk gecategoriseerd (afgerond, in miljoenen euro’s)

De verwachte uitgaven voor VGR 7 waren gebaseerd op de resultaten van de in april 2021 afgeronde externe audit. De audit gaf aandachtspunten en aanbevelingen mee voor de verdere actualisatie van de geraamde kosten. De opvolging van een aantal aanbevelingen heeft bijgedragen aan de bijstelling naar beneden van de uitgaven. Zo leidde de nieuwe afspraak die is gemaakt over de verrekening van de proceskosten van de opdrachtnemer (zie hiervoor ook het kader in paragraaf 3.1.) tot reducering van de

15

Gemeente Amsterdam Voortgangsrapportage De Entree, no. 8 – 1 januari 2021 – 31 augustus 2021

Versie: 2021-11-25

prognose voor de bouwkosten als geheel. Ook de buffers voor mogelijke meerwerken en contractuele issues konden met het sluiten van de deal naar beneden worden bijgesteld. De raming van de VAT-kosten is volledig herzien op basis van de vigerende planningen voor de resterende werkzaamheden. Daarmee zijn weliswaar de verwachte kosten toegenomen, maar kan de opgenomen buffer voor het risico op een langere doorlooptijd van het project naar beneden worden bijgesteld. Ook is het risicoprofiel voor het project als geheel gedaald. In de opstelling voor de verwachte kosten is de post indexering naar boven bijgesteld met € 2 miljoen ten opzichte van de stand in VGR 7. Hiermee is een inschatting gemaakt van de huidige markteffecten op de lopende contracten tot einde werk In VGR 7 maakten de kosten voor het instellen Nieuwe hoofdroutes deel uit van de rapportage. Deze kosten zijn (met de bijbehorende dekking) inmiddels overgeheveld en maken geen deel meer uit van de scope voor de Entree.

2.3.3 Prognose inkomsten Ook de verwachte inkomsten in VGR 7 waren gebaseerd op de resultaten van de audit. Op advies van de auditors zijn het dekkingsoverzicht en de gemaakte afspraken met derden herzien en geactualiseerd. De prognose van de inkomsten tot einde werk is in de rapportageperiode gestegen met € 6,4 miljoen. Bij de herziening van de dekkingsposten zijn alle kredietbesluiten sinds 2013 doorgenomen. Daarbij is geconstateerd dat niet alle bijdragen bij de juiste dekkingsbron waren opgenomen. Dit leidt in tabel 3 tot enkele financieel neutrale verschuivingen. Positieve ontwikkeling is een toename van de gemeentelijke bijdrage met € 10,4 miljoen. Dit betreft voor € 10 miljoen de aanvulling vanuit het SMF (VJN 2021) en de administratieve verwerking van de eerdergenoemde herziening van alle kredietbesluiten sinds 2013.

Dekkingsbronnen (totaal prognose tot einde werk) Reserves en voorzieningen Onrendabel krediet Stedelijk Mobiliteitsfonds (SMF) Bijdragen VRA (incl. MIRT) SV / ISV Overige / Bijdragen derden Totaal

VGR 7 43,9 43,9 27,6 63,4 6,1 16,4 201,2

VGR 8 Mutatie 42,9 -1,0 46,6 2,7 36,3 8,7 60,2 -3,2 6,0 0,0 15,7 -0,7 207,6 6,4

Tabel 3: Overzicht prognose inkomsten tot einde werk (afgerond, in miljoenen euro’s)

De bijdrage van de Vervoersregio Amsterdam is naar beneden bijgesteld. Hierbij kan wel vermeld worden dat er in overleg met de VRA gewerkt wordt aan een aanvullende wijzigingsbeschikking voor wijzigingen en scopeaanpassingen die na de laatste beschikking zijn uitgevoerd. De verwachte bijdrage derden is licht naar beneden bijgesteld. Hierbij geldt dat in geval van bijbestellingen (door een gemeentelijk onderdeel) kosten en dekking op enig moment worden overgeheveld naar het betreffende gemeentelijke onderdeel. Vervolgens maken deze geen onderdeel meer uit van de scope van de Entree.

16

Gemeente Amsterdam Voortgangsrapportage De Entree, no. 8 – 1 januari 2021 – 31 augustus 2021

Versie: 2021-11-25

2.3.4 Update P-waarde In de raadsbrief bij VGR7 rapporteerden we een P-waarde (waarschijnlijkheid dat het bedrag niet wordt overschreden) op de aanvullende dekking van €25 miljoen van circa P-50. Met de huidige inzichten en mate van onzekerheid voor de nog uit te voeren werkzaamheden is deze waarde verbeterd naar circa P70 (overschrijdingskans 30%) indien de aanvullende dekking van € 25 miljoen wordt toegekend. Deze uitkomst is gebaseerd op een probabilistische analyse op de geprognosticeerde kosten. Hierbij geldt dat in de probabilistische analyse ervoor is gekozen kosten voor prijsstijgingen (indexering) niet mee te nemen.

2.4 Risicobeheersing Momenteel is het project midden in de uitvoering. In deze fase vervallen risico’s zodra projectonderdelen worden gerealiseerd, maar kunnen ook (nieuwe) risico’s optreden, soms voorzien, soms onvoorzien. Op standlijn 31 augustus 2021 is de tendens van wat de grootste risico’s en aandachtspunten zijn, als volgt: Toprisico 1 Toelichting

Beheersmaatregelen

Toprisico 2 Toelichting Beheersmaatregelen

Toprisico 3 Toelichting

Beheersmaatregelen

Tekort loopt verder op vanwege contractwijzigingen Het is niet uit te sluiten dat het project weer geconfronteerd wordt met contractwijzigingen vanwege omissies in het contract. De kans hierop wordt met het steeds verder voltooien van onderdelen van het project wel kleiner.  Aanbevelingen audit zijn opgevolgd, o.a. verder vooruit kijken zodat contractwijzigingen sneller in beeld zijn, maar hier kan slechts beperkt op gestuurd worden. Latere openstelling fietsenstalling Stationsplein Tegenvallers in de uitvoering van het betonstorten leiden tot een latere opstelling van de fietsenstalling.  Opdrachtnemer kijkt of de afbouw eerder kan beginnen.  Opdrachtgever ondersteunt opdrachtnemer waar mogelijk bij te doorlopen procedures en aan te vragen vergunningen. De Prins Hendrikkade West kan niet gerealiseerd worden binnen de gestelde kaders in tijd en geld Recent is het nieuwe ontwerp voor de Prins Hendrikkade West afgerond. Hiervoor is in begroting 2021 al € 1,9 miljoen aanvullende dekking vastgesteld. Het streven is om in Q1 2022 het kredietbesluit aan het bestuur voor te leggen en de werkzaamheden nog binnen de looptijd van project De Entree af te ronden. Momenteel wordt gewerkt aan een raming, planning en inkoopstrategie. Daarin is ook het effect van de sterk gestegen materiaalkosten (i.c. natuursteen) meegenomen.

 Kosten en mogelijke besparingen worden verder in beeld gebracht.  Eventueel te maken keuzes worden afgestemd met de ambtelijk opdrachtnemer en voor besluitvorming meegenomen bij het kredietbesluit.

17

Gemeente Amsterdam Voortgangsrapportage De Entree, no. 8 – 1 januari 2021 – 31 augustus 2021

Versie: 2021-11-25

Toprisico 4 Toelichting

Onvoldoende spoorkwaliteit Opdrachtnemer is in een eerdere fase in gebreke gesteld vanwege de destijds aangeleverde gegevens over de spoorkwaliteit. Opdrachtnemer heeft recent nieuwe gegevens aangeleverd waarmee zij de spoorkwaliteit verder meent aan te tonen. De beoordeling van deze resultaten is in volle gang. Eind 2021 worden de volgende stappen in dit dossier duidelijk.

Beheersmaatregelen

 

Toprisico 5 Toelichting

Langere huur tijdelijke steigers Betreft een exogeen risico. Programma Varen is verantwoordelijk voor de terugkeer van de rederijen. Programma Varen heeft het projectteam van de Entree gevraagd laadinfra in de Middenkom te realiseren. De scope, planning en financiering van deze opgave zijn nog in beweging. Indien de reders niet tijdig terug kunnen keren naar de Middenkom zou het zo kunnen zijn dat de tijdelijke steigers in de Oost- en Westkom langer gehuurd dienen te worden.  Varen en De Entree bespreken in een periodieke Stuurgroep wat er nodig is om scope, planning en financiering helder te krijgen.  Analyse eventuele noodzaak en consequenties langere steigerhuur

Beheersmaatregelen

Beoordeling nieuwe gegevens. Afstemming met MeT en VRA over eventuele vervolgstappen.

Stand van zaken toprisico’s vorige voortgangsrapportage (VGR7) 1. Project slaagt er onvoldoende in financieel in controle te komen. Status: actueel, maar sterk afgenomen. Inmiddels werkt het project met de standaard systemen en is het op orde brengen van de financiële projectadministratie vergevorderd. Risico uit top 5 verwijderd 2. Mogelijke scopewijzigingen, aanvullende of nadere invulling van eisen Status: actueel. Risico op scopewijzigingen afgenomen door invoering strikter ‘nee, tenzij’ beleid. Risico op contractwijzigingen als gevolg van omissies in het contract blijft bestaan. Risico behouden, formulering aangepast 3. Veiligheidsissue ingang fietsenstalling leidt tot vertraging eindmijlpaal Status: Risico opgetreden, maar de vertraging is beperkt en meegenomen in de nieuwe eindmijlpaal die is overeengekomen in het kader van de afkoop proceskosten aannemer Risico uit top 5 verwijderd 4. Geen tijdige terugkeer van de rederijen naar de Middenkom en het niet kunnen opzeggen van de tijdelijke steigers Status: actueel. Belangrijkste consequentie voor project De Entree is het langer moeten huren van de tijdelijke steigers. Risico behouden, formulering aangepast 5. Planning fietsenstalling niet stabiel Status: actueel. Afspraak over nieuwe eindmijlpaal heeft geleid tot stabielere planning. Echter risico over tegenvallers in de uitvoering blijft bestaan.

Risico behouden, formulering aangepast

18

Gemeente Amsterdam Voortgangsrapportage De Entree, no. 8 – 1 januari 2021 – 31 augustus 2021

Versie: 2021-11-25

3 Kwaliteitsborging, lering en tegenspraak

De Regeling Risicovolle Projecten beoogt speciale aandacht voor kwaliteitsborging, lering en tegenspraak, met als doel reflectie en kritiek aan te jagen, ‘groepsdenken’ te voorkomen en te leren van fouten en successen van jezelf en anderen. De Entree gebruikt hiervoor meerdere instrumenten.

3.1 Audit naar financiële situatie In november 2020, tijdens de voorbereiding van VGR 7, meldde het projectteam de zorg dat het tekort op einde werk hoger zou zijn dan eerder gemeld. De aanleidingen waren: een fout in het financiële overzicht, een nieuwe hogere prognose van de opdrachtnemer van de proceskosten en hogere proceskosten van de gemeente. De melding van een oplopend tekort is aanleiding geweest om is in december 2020 een externe audit in gang te zetten naar zowel de omvang en oorzaken van het tekort als mogelijke verbetermaatregelen. Omvang tekort De audit bepaalde het voorziene tekort aan het eind van het werk op € 23,4 miljoen. Mits er strak wordt gestuurd, verwachten de auditors dat het project voor een aanvullend bedrag van € 25 miljoen kan worden afgerond. Voor de dekking van dit tekort is binnen het SMF in de Voorjaarnota 2021 een aanvullend budget van € 10 miljoen toegekend. Daarmee moet er nog aanvullende dekking gevonden worden ter hoogte van € 15 miljoen. Hierbij dient opgemerkt te worden dat aanvullend benodigde dekking voor toekomstige indexatiekosten van tevoren niet exact is te ramen.

Oorzaken tekort De primaire reden voor de huidige kostenoverschrijding en die ten tijde van de herijking is volgens de auditors een samenspel van een aantal factoren: de complexe binnenstedelijke omgeving, een onvoldoende uitgewerkt contract (ontbrekende en tegenstrijdige eisen), meerdere scopewijzigingen, veel contractwijzigingen, cruciale teamwisselingen in een relatief onervaren team en een financieel ongezonde start van het project. Het is niet mogelijk om de meest bepalende factor(en) voor het huidige tekort aan te geven. Wel kan gesteld worden dat de oorzaken voor de kostenoverschrijdingen zich vanaf de start van het project hebben gemanifesteerd. In de audit is tevens ingezoomd op de contractvorm en welke rol deze heeft gespeeld in het ontstaan van de tekorten. De auditors constateren dat de contractvorm (UAV-gc, deels E&C en deels D&C) op zichzelf passend is, maar dat de uitwerking van het contract onvoldoende is geweest. Tekort laat opgemerkt De audit geeft meerdere oorzaken aan waarom het tekort niet eerder is opgemerkt. De belangrijkste is de in november 2020 door het projectteam geconstateerde fout in de financiële administratie. Het team werkt met verschillende systemen en overzichten die worden bewerkt door verschillende projectteamleden. Informatie van het ene systeem moet handmatig overgezet worden naar het andere.

Hierdoor is het systeem foutgevoelig en was er binnen het team geen gedeeld beeld van de financiële situatie. Ook focuste het team, door de hoge werkdruk, minder op kostenprognoses en integraal werken dan gewenst. Het thuiswerken vanwege corona maakt dit nog moeilijker. Daarnaast zijn de risico’s en financiële consequenties van de herijking eerder niet volledig in beeld geweest en onderschat.

19

Gemeente Amsterdam Voortgangsrapportage De Entree, no. 8 – 1 januari 2021 – 31 augustus 2021

Versie: 2021-11-25

Fig. 12: Schaduw aan het begin van de tunnel Foto: Frank Doves

Verbetermaatregelen en implementatie daarvan De auditors zien slechts beperkt mogelijkheden om besparingen te behalen, en adviseren dan ook om nu geen overhaaste beslissingen te nemen om kosten te besparen. Het is in hun ogen raadzamer om het project vanaf nu strak te beheersen, om zo tegen genoemde extra kosten het project naar een goed einde te brengen. Het accent van de voorgestelde maatregelen ligt op (1) versterking van de projectbeheersing en verbetering van de financiële administratie, (2) beheersing van de scope van het project en (3) het intensiveren van de bestuurlijke betrokkenheid. Per rapportagedatum is de voortgang op de belangrijkste aanbevelingen als volgt: 1. Het team dat de projectbeheersing doet, is in kwalitatieve en kwantitatieve zin versterkt. 2. De financiële projectadministratie is overgezet naar de Amsterdamse standaardsystemen en het op orde brengen van de administratie is vrijwel afgerond. 3. Voor scopewijzigingen geldt het ‘nee, tenzij…’ principe en deze moeten voor goedkeuring aan de wethouder worden voorgelegd. 4. De bestuurlijke betrokkenheid is geïntensiveerd. De ambtelijk opdrachtgever en projectmanagers praten de wethouder middels een dashboard en financieel topsheet eens per vier weken bij over de voortgang, financiële stand van zaken, actualiteiten en risico’s. 5.

Het uit de scope halen bij de huidige opdrachtnemer van de Prins Hendrikkade West en de IBISstraat is in een vergevorderd stadium. 6. Er is ondertussen een nieuwe afspraak gemaakt met de opdrachtnemer over de regieverrekening van hun stafkosten. Deze zijn nu afgekocht. Zie ook kader hieronder. 7. Het projectteam heeft eens per vier weken een overleg ingepland waar wordt gereflecteerd op het eigen functioneren. Hierin worden de verbeterpunten uit de audit expliciet besproken. 8. In haar eigen rapportages besteedt het projectteam expliciet aandacht aan (het risico op) verwachte contractwijzigingen. 9. Er is meer zekerheid verkregen over de omvang van de dekking door derden. 10. Over de rolinvulling en verwachtingen over en weer tussen ambtelijk opdrachtgever en projectmanagers heeft een eerste gesprek plaatsgevonden. Dit zal periodiek worden herhaald.

20

Gemeente Amsterdam Voortgangsrapportage De Entree, no. 8 – 1 januari 2021 – 31 augustus 2021

Versie: 2021-11-25

11. Voor het verbeteren van de samenwerking tussen opdrachtgever en opdrachtnemer is een samenwerkingscoach aangetrokken. 12. Voor het acceptatie- en overdrachtsproces is een dedicated team geformeerd dat de lessen uit reeds eerder overgedragen projectdelen gaat implementeren. 13. De teams van De Entree en de Oranje Loper gaan elkaar spiegelen. Dit loopt vanaf oktober 2021. Afkoop stafkosten opdrachtnemer (aanbeveling 6) In het tweede kwartaal hebben opdrachtgever en opdrachtnemer gesprekken gevoerd over het verrekenen van de stafkosten van opdrachtnemer, namelijk het wijzigen van de regieverrekening naar een vaste prijsafspraak. In deze gesprekken zijn tevens de afspraak over de eindmijlpaal en nog diverse lopende issues betrokken. In juni 2021 hebben opdrachtgever en opdrachtnemer een nieuwe afspraak gemaakt over vier onderwerpen, te weten:  De stafkosten van opdrachtnemer worden niet langer op regie verrekend. Hiervoor is een vaste prijs afgesproken tot het einde van de looptijd van het contract.  De tijdgebonden kosten, zoals huur van de bouwkeet, verlengen bankgarantie, parkeerkosten en huur van de tijdelijke steigers voor de rederijen*, worden niet langer op regie verrekend. Hiervoor is een vaste prijs afgesproken tot het einde van de looptijd van het contract.  Voor 17 openstaande issues en contractwijzigingen is de impact op tijd en geld overeengekomen.

Over een aantal van deze contractwijzigingen bestond al geruime tijdverschil van inzicht tussen opdrachtgever en opdrachtnemer. Met deze afspraak zijn al deze issues en contractwijzigingen overeengekomen en afgerond.  Een nieuwe afspraak over de eindmijlpaal van het contract. Deze stond op 15 september 2023 en is volgens deze afspraak naar 1 april 2023 gegaan. In deze nieuwe eindmijlpaal zijn meegenomen: - Uit scope halen van Prins Hendrikkade West, - Oost, Ibisstraat en Martelaarsgracht; - Extra doorlooptijd vanwege diverse (reeds eerder opgedragen) contractwijzigingen; - Extra doorlooptijd vanwege diverse tegenvallers en issues. Contractueel is deze laatste mijlpaal belangrijk omdat bij overschrijding de opdrachtnemer een boete opgelegd kan worden. Beide partijen zijn tevreden over hoe dit proces verlopen is en het oplossen van de langlopende geschilpunten.

3.2 Teamontwikkeling en collegiale toetsing Neerlands Diep Vanaf de aanbesteding is project De Entree lid geweest van het kennisnetwerk Nederlands Diep (samenwerking G4 gemeenten, Rijkswaterstaat, Prorail en diverse Waterschappen). In deze periode heeft het team deelgenomen aan meerdere bijeenkomsten gericht op teamontwikkeling en intervisie met collega’s uit hetzelfde werkveld. De deelname van project De Entree aan het kennisnetwerk van Neerlands Diep wordt in 2021 afgerond en niet verder verlengd. Spiegelen De Entree – De Oranje Loper Een van de aanbevelingen uit de audit (zie paragraaf 3.1.1, verbeterpunt 13) is om het projectteam van De Entree te laten ‘spiegelen’ met een ander ervaren projectteam. Doel van het spiegelen is om van elkaar te leren en te reflecteren op het eigen functioneren. Hiervoor is de keuze gevallen op het team van De Oranje Loper. De eerste ontmoetingen tussen beide teams staan gepland voor het najaar van 2021. * Het eventueel langer huren van de tijdelijke steigers maakt geen onderdeel uit van de vaste prijsafspraak.

21

Gemeente Amsterdam Voortgangsrapportage De Entree, no. 8 – 1 januari 2021 – 31 augustus 2021

Versie: 2021-11-25

3.3 Samenwerking opdrachtgever-opdrachtnemer Sinds de zomer van 2020 huren opdrachtgever en opdrachtnemer samen een samenwerkingscoach in om een goede samenwerking tussen opdrachtgever en opdrachtnemer te stimuleren. In de eerste helft van 2021 zijn de contactmomenten vanwege corona online geweest. Sinds de zomer van 2021 zijn er incidenteel weer live bijeenkomsten geweest, eenmaal voor beide IPM-teams en een bijeenkomst voor de deelteams die werken aan de fietsenstalling. Ook in de audit is gewezen op het belang van een goede samenwerking tussen opdrachtgever en opdrachtnemer (zie paragraaf 3.1., verbeterpunt 11).

Fig. 13: Vele handen, en zware machines, maken licht werk Foto: Frank Doves

22