Voortgangsbrief aanbeveling 2020-7

Bezoekadres Amstel 1 1011 PN Amsterdam Postbus 202 1000 AE Amsterdam Telefoon 14 020 amsterdam.nl

Retouradres: Postbus 202, 1000 AE Amsterdam

Aan de commissie FED van de gemeenteraad van Amsterdam

Datum

25 november 2021

Behandeld door Peter Bego, DMC/B&BZ Onderwerpen:

Voortgang aanbeveling 2020-7: Invoering rechtmatigheidsverantwoording 2021 Impact invoering rechtmatigheidsverantwoording voor 2021 naar verwachting beperkt; wel actie nodig van het college en de raad. Afdoen aanbeveling 2018-11: Borg het onderwerp rechtmatigheid ten behoeve van de vanaf 2021 verplichte collegeverantwoording.

Geachte leden van de commissie FED, In deze brief wordt ingegaan op de voortgang van aanbeveling 2020-7: Invoering rechtmatigheidsverantwoording 2021 – impact invoering rechtmatigheidsverantwoording voor 2021 naar verwachting beperkt; wel actie nodig van het college en de raad en vervolgens op het afdoen van aanbeveling 2018-11: Borg het onderwerp rechtmatigheid ten behoeve van de vanaf 2021 verplichte collegeverantwoording. Beide aanbevelingen hangen samen met een wijziging in de gemeentewet ten gevolge waarvan het college in een rechtmatigheidsverklaring, die onderdeel is van de jaarrekening, expliciet verantwoording moet gaan afleggen over de rechtmatigheid van alle financiële transacties in een gegeven boekjaar. Hierdoor wordt de verantwoordelijkheid van het college voor de rechtmatigheid benadrukt, omdat het college nu zelf een verantwoording over rechtmatigheid af moet gaan geven in plaats van de accountant. Aanbeveling 2020-7 Invoering rechtmatigheidsverantwoording 2021 Impact invoering rechtmatigheidsverantwoording voor 2021 naar verwachting beperkt; wel actie nodig van het college en de raad. In het verslag van de controle van de Jaarrekening 2020 van de gemeente Amsterdam gaat ACAM in op de ‘invoering van de rechtmatigheidsverantwoording in 2021’.

En hoewel ACAM de impact van de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording voor 2021 ‘naar verwachting beperkt’ acht, vindt ACAM wel dat actie nodig [is] van het college en de raad. Daarnaast wijst de accountant erop dat in de Kadernota rechtmatigheid 2022 van de commissie BBV stellige uitspraken en aanbevelingen zijn opgenomen die relevant zijn voor zowel het college als de raad. In deze naar aanleiding van de (voorziene) wetwijziging

Een routebeschrijving vindt u op www.amsterdam.nl.

Gemeente Amsterdam

Datum 25 november 2021 Pagina 2 van 3

geactualiseerde kadernota geeft de commissie BBV haar visie over de invulling van het begrip rechtmatigheid in de rechtmatigheidsverantwoording. In zijn reactie onderschreef het college de bevinding van ACAM dat er actie nodig is. In lijn daarmee meldde het college dat begin 2020 een projectgroep Rechtmatigheid van start ging met als doel ‘het proces rechtmatigheidsverantwoording zodanig in te richten, dat het college in staat is om over 2021 verantwoording af te leggen over het al dan niet rechtmatig handelen door de gemeente’ – en dat een plan van aanpak daartoe in uitvoering is. Het college zegde toe de benodigde aandacht te zullen hebben voor de stellige uitspraken en aanbevelingen in de kadernota rechtmatigheid. Tot slot deed het college het voorstel om met de rekeningencommissie in gesprek te gaan over de nieuwe situatie die intreedt als de wetswijziging een feit is. Voortgang Allereerst zij hier vermeld dat na het verschijnen van het verslag van de accountant (19 mei 2021) bekend is gemaakt dat de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording met een jaar is uitgesteld, van 2021 naar 2022. Dat laatste is het gevolg van de vertraging in de parlementaire behandeling van de wetswijziging. Het is lang onzeker gebleven wanneer de Tweede Kamer over de wet zou beslissen en daarmee bleef het eveneens onzeker voor welk jaar de wet van kracht verklaard zou worden.

Inmiddels staat de bekrachtiging van de wetswijziging – meeliftend met de Wet versterking decentrale rekenkamers – voor 11, 12 en 13 januari 2022 op de agenda van de Tweede Kamer en mag aangenomen worden dat 1 januari 2022 de ingangsdatum zal zijn. De eerste rechtmatigheidsverantwoording wordt derhalve in het voorjaar van 2023 voorgelegd aan de raad, als onderdeel van de Jaarrekening 2022. Het voorstel van het college in gesprek te gaan over de invoering van de rechtmatigheidsverklaring werd door de rekeningencommissie geaccepteerd, zodat er op 28 juni 2021 een – informele – bijeenkomst was van leden van deze commissie en een ambtelijke afvaardiging, waarbij die afvaardiging een presentatie gaf van de stand van zaken rond het proces voor invoering van de rechtmatigheidsverantwoording. Een voorstel voor de implementatie en de vorm van dat proces zal door het college aan de raad worden voorgelegd. Daarin zullen de voor dat voorstel relevante stellige uitspraken en aanbevelingen van de commissie BBV verwerkt zijn. Het voornemen was het voorstel vóór 1 januari 2022 gereed te hebben en voor te leggen aan de raad. Echter, de wetswijziging is – zoals we zagen – nog altijd niet definitief en daarnaast is er nog de nodige onzekerheid over de vorm en de inhoud van de rechtmatigheidsverantwoording.

Die onzekerheid hangt samen met de (landelijke) discussie over de Kadernota rechtmatigheid 2022 die momenteel gaande is. De kadernota bevat passages over de reikwijdte van de rechtmatigheidsverantwoording die onduidelijk zijn en daarom verschillende interpretaties mogelijk maken. Over die interpretaties bestaat onenigheid binnen de sector. De uitkomst van deze discussie kan impact hebben op de inhoud van de rechtmatigheidsverantwoording, dus bepalend zijn voor wat daarin uiteindelijk

Gemeente Amsterdam

Datum 25 november 2021 Pagina 3 van 3

opgenomen moet worden. Een nadere toelichting en invulling zal nog door de commissie BBV worden gepubliceerd. Ook andere publicaties over de rechtmatigheidsverantwoording, onder andere van de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA) en de Sectorcommissie Decentrale Overheden (SDO), worden eind van dit jaar nog verwacht. Op dit moment sturen we aan op de raadsvergadering van 16 en 17 februari voor de bespreking en vaststelling van het voorstel van het college aan de raad voor de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording. Afdoen aanbeveling 2018-11: Borg het onderwerp rechtmatigheid ten behoeve van de vanaf 2021 verplichte collegeverantwoording Hierbij wordt uw commissie eveneens geïnformeerd over het afdoen van de aanbeveling Borg het onderwerp rechtmatigheid ten behoeve van de vanaf 2021 verplichte collegeverantwoording, die ACAM deed in het verslag bij de Jaarrekening 2018 van de gemeente Amsterdam. Deze aanbeveling kan worden afgedaan omdat het college de raad een voorstel gaat voorleggen met betrekking tot de inrichting en de implementatie van een proces van rechtmatigheidsverantwoording.

Anders gezegd, het ondernemen door college en raad van de in aanbeveling 2020-7 gevraagde actie leidt tot de in aanbeveling 2018-11 bedoelde borging van het onderwerp rechtmatigheid ten behoeve van de […] verplichte collegeverantwoording (die het college voor het eerst over 2022 gaat afleggen). Ik vertrouw erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd over de voortgang van deze aanbevelingen. Met vriendelijke groet,

Victor Everhardt, Wethouder Financiën