VKB Gemeenteraad Voordracht .pdf

Gemeenteraad

VN2023-013960 Verkeer en Openbare Ruimte

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 19 juli 2023

Portefeuille

Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit

Agendapunt

5

Datum besluit

13 juni 2023 Onderwerp

Instemmen met het Voorkeursbesluit Vernieuwing Station Amsterdam Lelylaan (VSAL) op basis van de Nota van Uitgangspunten De gemeenteraad van Amsterdam besluit

1. Kennis te nemen van de noodzaak om Station Amsterdam Lelylaan te vernieuwen; 2. In te stemmen met het voorkeursbesluit ‘Vernieuwing Station Amsterdam Lelylaan (VSAL)’ en het college te vragen de Nota van Uitgangspunten nader uit te werken tot een uitvoeringsbesluit en een aan de raad voor te leggen kredietbesluit met als belangrijkste punten: • het aanpassen van het bestaande stationsgebouw met stijgpunten naar de trein en metro waardoor de sociale veiligheid toeneemt en meer reizigers veilig en comfortabel gebruik kunnen maken van het openbaarvervoersknooppunt Amsterdam Lelylaan; • het realiseren van een inpandige en grotere stalling voor 2.900 fietsen voor een kwalitatieve verbetering én om het geprognotiseerde tekort aan stallingsplaatsen voor fietsen op te lossen; • het naar buiten schuiven van de beide rijbanen en het tramspoor van de Cornelis Lelylaan en daartussen realiseren van het zogeheten middeneiland met stijgpunten naar trein en metro en het toevoegen van een tramkeerlus met eindpuntvoorziening voor een meer optimale dienstregeling; • het aanpassen van de openbare ruimte ten noorden van de Cornelis Lelylaan en de fietsinfrastructuur rondom het huidige Station Amsterdam Lelylaan met als doel een goede bereikbaarheid van station en fietsenstalling; • de reconstructie van het huidige P&R-terrein is toegevoegd aan de scope (NS is voornemens de P&R-functie op te heffen)

om ruimte te maken voor het middeneiland en de tramkeerlus en voor eventueel extra fietsparkeerplaatsen en andere functies die de sociale veiligheid ten goede komen; • het op verzoek en voor rekening van ProRail aanpassen van de kap van de treinperrons voor meer ruimte en doorzicht op het perron, is toegevoegd aan de scope; • het nemen van faseringsmaatregelen om het bestaande tram-, metro en treinstation tijdens de bouwwerkzaamheden open te houden voor openbaarvervoerreizigers. 3. Kennis te nemen van de Nota van Beantwoording, waarin inspraakreacties zijn beantwoord en die tot een aantal aanpassingen in de Nota van Uitgangspunten heeft geleid; 4. Kennis te nemen van het advies van Stadsdeel Nieuw-West; 5. Kennis te nemen van de te verwachten meerkosten voor beheer, onderhoud en exploitatie, ten opzichte van de huidige situatie; 6. Kennis te nemen van het vervolgtraject van ontwerp, besluitvorming en uitvoering; 7. Een voorbereidingskrediet van € 9,3 miljoen beschikbaar te stellen voor de periode tot en met het Uitvoerings- en Kredietbesluit, en een krediet van € 2,7 miljoen beschikbaar te stellen voor voorbereidende uitvoeringskosten, waarbij:

Gegenereerd: v1.16

1

Gemeenteraad

VN2023-013960 Verkeer en Openbare Ruimte

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 19 juli 2023

• Van het voorbereidingskrediet (€ 9,3 miljoen) de Gemeente Amsterdam € 2,8 miljoen dekt uit het Investeringsdomein Openbare Ruimte en Mobiliteit; • Van het krediet (€ 2,7 miljoen) de Gemeente Amsterdam € 800.000 dekt uit het Investeringsdomein Openbare Ruimte en Mobiliteit. Deze werkzaamheden zijn nodig om in 2027 te kunnen starten met de realisatie van de tramkeerlus; • De overige kosten worden gedekt door de Vervoersregio Amsterdam, het Ministerie van IenW en ProRail. Wettelijke grondslag

Artikel 147 Gemeentewet 2 De overige bevoegdheden, bedoeld in artikel 108, eerste lid, berusten bij de raad. Artikel 108 lid 1 Gemeentewet De bevoegdheid tot regeling en bestuur inzake de huishouding van de gemeente wordt aan het gemeentebestuur overgelaten. Artikel 169 Gemeentewet 1 Het college en elk van zijn leden afzonderlijk zijn aan de raad verantwoording schuldig over het door het college gevoerde bestuur. 2 Zij geven de raad alle inlichtingen die de raad voor de uitoefening van zijn taak nodig heeft. Bestuurlijke achtergrond

Het project Vernieuwing Station Amsterdam Lelylaan kent een lange geschiedenis. Al in 2009 stelde de stadsdeelraad van Slotervaart een Uitwerkingsplan voor de Stationslocatie Lelylaan vast. In 2011 stelde de stadsdeelraad van Nieuw-West gewijzigde plannen vast in het bestemmingsplan Stationslocatie Lelylaan. In 2015 werd het project onder de naam Multimodale Knoop Lelylaan nieuw leven in geblazen. Tussen 2016 en 2019 werden verschillende plannen gemaakt. Dit leidde onder ander tot een transferstudie, een eindbeeld, een faseringsplan en een Principebesluit (PBI-1). Sinds begin 2020 werkt een integrale projectorganisatie aan het vernieuwen van station Amsterdam Lelylaan. De projectpartners zijn de Gemeente Amsterdam, Vervoerregio Amsterdam, ProRail, NS en het Ministerie van IenW. Tijdens het Bestuurlijk Overleg Spoor op 29 juni 2020 hebben de projectpartners een Samenwerkingsovereenkomst ondertekend. Eind 2020 reageerde het Ministerie van IenW positief op de aanvraag voor een financiële bijdrage van het Rijk aan de vernieuwing van Station Amsterdam Lelylaan. Het Rijk besloot die bijdrage op te nemen in de Programma’s Fiets en Samen Bouwen aan Bereikbaarheid (SBaB). Beide toezeggingen zijn vastgelegd in het verslag van het Bestuurlijk Overleg MIRT (Fiets in 2019, SBaB in 2020). Op 9 juli 2021 hebben de samenwerkende partijen een Bestuursovereenkomst (BOK) ondertekend.

In de BOK zijn de afspraken over de projectorganisatie verder uitgewerkt en zijn nadere afspraken over de projectscope, het projectbudget en de risicoverdeling tussen de projectpartners gemaakt. Op 22 maart 2022 heeft het College van B&W de concept NvU vrijgegeven voor inspraak waarna belanghebbenden hun zienswijzen hebben kunnen indienen en het Dagelijks Bestuur van Stadsdeel

Gegenereerd: v1.16

2

Gemeenteraad

VN2023-013960 Verkeer en Openbare Ruimte

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 19 juli 2023

Nieuw West om advies is gevraagd. De ingediende zienswijzen en het advies van Stadsdeel Nieuw West zijn in de definitieve NvU verwerkt. Onderbouwing besluit

Ad 1. Kennis te nemen van de noodzaak om Station Amsterdam Lelylaan te vernieuwen Toekomstbestendig en sociaal veilig Het 40 jaar oude Station Amsterdam Lelylaan voldoet niet meer aan de huidige gebruiks- en comforteisen van de openbaar vervoerreiziger. Het station staat al jaren in de top 10 van de minst veilige grote treinstations in Nederland. Dit wordt veroorzaakt door een lage verblijfskwaliteit, slechte oriëntatie, slechte relatie met de openbare ruimte rond het station, het gebrek aan identiteit en herkenbaarheid. Vernieuwing leidt tot een toekomstbestendig en sociaal veilig tram-, trein- en metrostation Lelylaan Robuust OV-netwerk Tegelijkertijd zal het aantal reizigers dat van het openbaar vervoer gebruik maakt, de komende jaren fors groeien. ProRail en NS houden in de regio Amsterdam rekening met een groei van het aantal treinreizigers met 30 procent in de komende 15 jaar. Om die reizigersgroei op te vangen zijn investeringen in stations, spoor en extra treinen nodig. Station Amsterdam Lelylaan is de westelijke poort van Amsterdam en kan stations als Amsterdam Centraal en Amsterdam Zuid in de toekomst ontlasten. De overstapcapaciteit van de tramperrons naar trein en metro is bovendien onvoldoende om de stroom reizigers te kunnen verwerken.

Veel trams komen bovendien vol aan en vertrekken met circa de helft van de reizigers of andersom waardoor de dienstregeling niet optimaal is. Vernieuwing leidt tot het versterken van de robuustheid van het openbaar vervoer netwerk in Amsterdam Impuls voor Nieuw-West Het gebied rond het station is in ontwikkeling. Vernieuwing betekent een kwaliteitsimpuls voor de leeaarheid en sociale veiligheid van de stationsomgeving en een aanjager voor de gebiedsontwikkeling en daarmee de sociaaleconomische ontwikkeling van dit deel van Amsterdam Nieuw West. Ad 2. In te stemmen met het voorkeursbesluit ‘Vernieuwing Station Amsterdam Lelylaan (VSAL)’ en het college te vragen de Nota van Uitgangspunten nader uit te werken tot een uitvoeringsbesluit en een aan de raad voor te leggen kredietbesluit Station en fietsenstalling De stationshal krijgt een transparante gevel en de trappen naar het perron zijn in de toekomst niet meer ‘gehoekt’ waardoor er een zichtrelatie is tussen maaiveld en het perron. ProRail heeft berekend dat er in de huidige situatie te weinig fietsparkeerplekken zijn op basis van het aantal reizigers. Ook wordt binnen het plangebied ruimte gecreëerd om flexibel om te kunnen gaan met het aantal te realiseren fietsparkeerplaatsen (zie verder onder ‘Opheffen P&R-functie’). Momenteel zit in het station een door NS geëxploiteerde AH to go.

In de nieuwe situatie komt er in de stationshal opnieuw een ruimte die door NS wordt geëxploiteerd. De functie van die ruimte wordt nog bepaald.

Gegenereerd: v1.16

3

Gemeenteraad

VN2023-013960 Verkeer en Openbare Ruimte

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 19 juli 2023

Aan de zuidzijde raakt project VSAL aan project ‘Gebiedsontwikkeling Stationslocatie Lelylaan’. Dit betreft o.a. de realisatie van een kantoorgebouw met voorzieningen in de plint (het ‘Schijfgebouw’) direct tegen de zuidoostzijde van de stationshal. Ook dat draagt bij aan de reuring en levendigheid in het gebied. Beide projecten stemmen hun ontwerp op elkaar af. Middeneiland met tramkeerlus Tussen de zuidelijke en noordelijke rijbaan van de Cornelis Lelylaan bevinden zich de huidige tramperrons. De traminfrastructuur wordt vernieuwd en uitgebreid met een tramkeerlus om de dienstregeling van de tram te verbeteren. Om de tramkeerlus te kunnen inpassen worden de rijbanen en het tramspoor van de Cornelis Lelylaan uit elkaar geschoven, wordt de zuidelijke rijbaan versmald tot één strook en wordt de oprit ten zuidwesten van de Cornelis Lelylaan opgeheven. Tussen de sporen ontstaat het zogeheten middeneiland met stijgpunten naar de trein en metro. Bij de inrichting zal het aansluiten van een eventuele commerciële voorziening mogelijk worden gemaakt. Uit het geactualiseerd verkeersonderzoek blijkt het versmallen van de zuidelijke rijbaan naar één strook in combinatie met het opheffen van de oprit geen problemen in de doorstroming op te leveren. Wel is een toename van autoverkeer voorzien op aangrenzende wegen zoals de Willem Frogerstraat, Schipluidenlaan en Pieter Calandlaan.

Dit is mede het gevolg van de gebiedsontwikkelingen in Nieuw-West (meer woningen is meer verkeersbewegingen) maar ook aanpalend beleid zoals het invoeren van 30 km per uur in veel straten van Amsterdam. Het Mobiliteitsplan Nieuw-West dat dit jaar wordt geactualiseerd zal hier nader onderzoek naar doen. In dat kader kunnen deze ontwikkelingen in het stadsdeel Nieuw West in samenhang besproken worden. De noordelijke rijbaan (richting Osdorp) blijft twee rijstroken en wordt iets verlegd in noordelijke richting. Door deze wegaanpassing neemt de geluidsbelasting door het autoverkeer voor twee flats ten noordoosten van het station (langs de Johan Jongkindstraat) toe. Het project treft geluidswerende maatregelen waar dit noodzakelijk is zoals geluiddempend asfalt, het instellen van een 30 km/u regime bij het station of het nemen van geluidswerende maatregelen in de woningen waar de normen worden overschreden. In de volgende fase wordt dat bepaald. Openbare ruimte De openbare ruimte rondom en ten noorden van de Cornelis Lelylaan zit in de scope van project VSAL. De openbare ruimte ten zuiden van de Cornelis Lelylaan valt onder het project ‘Gebiedsontwikkeling Stationslocatie Lelylaan’. Daarvoor is in 2017 het Definitief Ontwerp (DO) Zuidzijde vastgesteld en deels gerealiseerd bij oplevering van het woongebouw Little Manhattan. Dit DO dient vanwege project VSAL te worden aangepast o.a.

omdat de fietsenstalling groter wordt dan toen was voorzien. Project ‘Gebiedsontwikkeling Stationslocatie Lelylaan’ vernieuwt dus de openbare ruimte rondom het station en de fietsenstalling en verwijdert het huidige fietspad aan de oostkant van het station. Fietsinfrastructuur De nieuwe bewaakte inpandige fietsenstalling wordt via het tweerichtingsfietspad aan de westkant van het station ontsloten. De oostkant van het station wordt zo het domein van voetgangers. In de nieuwe situatie zijn de fietsroutes van en naar het station grotendeels hetzelfde als in de huidig situatie, met de volgende uitzonderingen:

Gegenereerd: v1.16

4

Gemeenteraad

VN2023-013960 Verkeer en Openbare Ruimte

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 19 juli 2023

• De fietsroute via het Wally Moespad wordt opgeheven. Er wordt een nieuwe fietsoversteek in twee richtingen gemaakt van de Willem Frogerstraat naar het bestaande tweerichtingenfietspad ten zuiden van de flats aan de Johan Jongkindstraat. • Aan de noordkant van de Cornelis Lelylaan is geen ruimte voor een voldoende breed tweerichtingsfietspad volgens de richtlijnen. Met de nieuwe fietsoversteek bij de Willem Frogerlaan en een tweerichtingsfietspad aan de zuidkant van de Cornelis Lelylaan hoeft het noordelijke fietspad alleen nog maar een functie voor buurtverkeer te vervullen. P&R-terrein Op het P&R-terrein van NS ten noorden van de Cornelis Lelylaan wordt vaak ingebroken in auto’s. Ook wordt de parkeerplaats volgens omwonenden dikwijls gebruikt voor criminele activiteiten, zoals drugshandel of illegale prostitutie. Het P&R-terrein wordt ook niet goed gebruikt. Een deel van het terrein is nodig ten behoeve van het opschuiven van de watergang en de fietsenrekken om ruimte te maken voor de tramkeerlus. Het terrein was ten tijde van de Bestuursovereenkomst uit 2021 nog geen onderdeel van de scope. Met NS lopen vergevorderde gesprekken over het volledig opheffen van de P&R-functie. De bedoeling is om dit gebied in de opgave van project VSAL te betrekken. Het sluiten van deze P&R reduceert de P&R-capaciteit en dat gaat in principe in tegen het huidige P&R beleid.

Verschillende P&R-locaties staan al onder druk en er wordt op de korte termijn ingezet op behoud van zoveel mogelijk plekken. Deze P&R is echter niet van de gemeente en relatief klein, de verkeersontsluiting is niet optimaal, de sociale veiligheid is een groot probleem en op de langere termijn past het sluiten wel binnen het P&R-beleid. In de toekomst zal de functie van P&R-locaties nabij de A10 namelijk vervallen dan wel verschuiven van parkeren voor bezoekers naar parkeren voor bewoners. Bezoekers zullen eerder aan de corridors naar de stad en in de regio parkeren. De fietsenrekken worden vervangen door een nieuwe maaiveldstalling voor circa 900 fietsen op het huidige P&R-terrein. Voor het resterende deel van het P&R-terrein zijn nog geen concrete plannen. Wel hebben de projectpartners afgesproken dat de invulling van dit terrein bij moet dragen aan de sociale veiligheid in het gebied. In de tweede helft van 2023 start een verkenning naar mogelijkheden waarbij nadrukkelijk wordt gekeken naar deelmobiliteit en het eventueel uitbreiden van het aantal fietsparkeerplaatsen in de toekomst. Ook zijn er contacten met Nationaal Programma Samen Nieuw-West om te kijken of er een invulling mogelijk is binnen hun doelstellingen.

Vernieuwing treinperron en overkapping daarvan Op verzoek en voor rekening van ProRail worden ook op het perronniveau van de trein maatregelen getroffen om Station Amsterdam Lelylaan verder te verbeteren. De maatregelen hebben tot doel om de sociale veiligheid, de fysieke veiligheid en de transferkwaliteit te verbeteren en waren ten tijde van de Bestuursovereenkomst uit 2021 nog geen onderdeel van de scope. De kap(constructie) wordt aangepast, waarbij onder andere de huidige massief betonnen draagconstructie wordt vervangen door een transparante constructie met veel meer doorzicht. Zo ontstaat meer ruimte op het perron waardoor reizigers niet vlak langs het spoor hoeven te lopen ter plaatse van de betonnen schachten en zich beter kunnen spreiden over het perron. Tot slot dragen de werkzaamheden ook bij aan de verblijfskwaliteit. Door grootschalig onderhoud en de uitrol van nieuwe stationsoutillage wordt het treinperron een meer aangename plek om te wachten op de trein.

Gegenereerd: v1.16

5

Gemeenteraad

VN2023-013960 Verkeer en Openbare Ruimte

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 19 juli 2023

Ad 3. Kennis te nemen van de Nota van Beantwoording, waarin de inspraakreacties zijn beantwoord en die tot een aantal aanpassingen in de Nota van Uitgangspunten heeft geleid Op 22 maart 2022 heeft uw college de concept NvU vrijgegeven voor inspraak waarna belanghebbenden hun zienswijzen hebben kunnen indienen. In totaal zijn er 28 zienswijzen aangeboden op de concept NvU grotendeels online en deels op de informatieavond. Alle indieners lijken van mening te zijn dat de Vernieuwing van Station Amsterdam Lelylaan gewenst is. Het plan worden over het algemeen dan ook enthousiast ontvangen. Ook worden over sommige onderwerpen zorgen geuit en suggesties voor verbeteringen gedaan. Mede daarom is nader verkeersonderzoek gedaan en is de definitieve Nota van Uitgangspunten op een aantal punten aangepast. De wijziging van de nieuwe fietsoversteek ter hoogte van de Willem Frogerstraat, het betrekken van het P&R-terrein en de aanpassing van de kap zijn in deze toelichting al genoemd. Ook komt er een nieuwe kiss&ride zone aan de noordzijde van de Lelylaan ter hoogte het station omdat de huidige parkeerplaatsen ten noordwesten van de Lelylaan verdwijnen. Ad 4. Kennis te nemen van het advies van Stadsdeel Nieuw-West Na de vrijgave van de Nota van Uitgangspunten heeft het college conform art.

12 van de verordening op het lokaal bestuur het dagelijks bestuur van stadsdeel Nieuw West advies gevraagd over de Nota van Uitgangspunten, vanwege het belang dat stadsdeel Nieuw West heeft bij de plannen. Het DB van stadsdeel Nieuw West geeft aan de noodzaak tot vernieuwing van Station Amsterdam Lelylaan te onderschrijven en is van mening dat de in de NvU geschetste vernieuwing van het station Amsterdam Lelylaan en zijn omgeving de kwaliteit van dit openbaarvervoerknooppunt sterk verbetert en een positieve invloed heeft op de leeaarheid en sociale veiligheid van dit deel van stadsdeel Nieuw-West. In het advies benadrukt het DB het belang van aanpassingen aan de traminfrastructuur en de noodzaak om bestaande openbaarvervoersverbindingen tussen stadsdeel Nieuw-West (Osdorp) en het centrum van Amsterdam te handhaven. Ook wijst het DB op het Mobiliteitsplan Nieuw-West en pleit het DB voor realisatie van de daarin opgenomen (nog te realiseren) noord-zuid-fietsverbinding ten westen van het spoor, en het behoud van de bestaande doorgaande noord-zuid-fietsverbinding ten oosten van het spoor. Verder hecht het DB eraan om zoveel als mogelijk de sociale veiligheid in het gebied te verbeteren door verlichting, commercie en de opheffing van de P&R-functie. Tenslotte spreekt het DB haar zorg uit over de versmalling van de zuidelijke rijbaan, geluidsoverlast en overlast tijdens de realisatie.

Negen van de tien gegeven adviezen zijn overgenomen in de NvU. Voor punt 6 (participatief onderzoek naar de mogelijkheden voor toepassing van kunstvormen rond het station) wordt in de volgende fase bekeken hoe hieraan invulling kan worden gegeven. Ad 5. Kennis te nemen van de te verwachten meerkosten voor beheer, onderhoud en exploitatie, ten opzichte van de huidige situatie; De taken, verantwoordelijkheden en bekostiging van het toekomstige beheer en onderhoud voor het hele projectgebied worden in overeenkomsten vastgelegd. Hierbij geldt als basis dat elke asset owner verantwoordelijk is voor zijn eigen asset. De stationshal (m.u.v. het reisdomein voor metro) komt in beheer bij NS. De inpandige fietsenstalling en de maaiveld stalling worden eigendom van ProRail. ProRail belegt de exploitatie van beide fietsenstallingen bij NS. Vervoerregio Amsterdam neemt de traminfrastructuur in beheer en de gemeente de openbare ruimte. Elke beheerder is

Gegenereerd: v1.16

6

Gemeenteraad

VN2023-013960 Verkeer en Openbare Ruimte

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 19 juli 2023

zelf verantwoordelijk voor de dekking van (eventueel hogere) kosten voor beheer, onderhoud en exploitatie. Voor de openbare ruimte wordt geen substantiële stijging van deze kosten voorzien. De gemeente draagt conform de afspraken vastgelegd in de ‘Samenwerkingsovereenkomst Fietsparkeren Amsterdamse Treinstations’ van 30 mei 2016 een derde van het exploitatieresultaat bij. Op basis van kengetallen zijn de jaarlijkse kosten voorlopig ingeschat op € 360.000. Voorgesteld wordt om deze na oplevering te dekken uit de stelpost exploitatielasten nieuwe investeringen. Definitieve afspraken over de exploitatie van de inpandige en maaiveld fietsenstalling en de verdeling van kosten worden vastgelegd in een exploitatieovereenkomst. Deze overeenkomst zal worden meegenomen in de realisatieovereenkomst (ROK) die wordt getekend na goedkeuring van het Uitvoerings- en Kredietbesluit. Ad 6. Kennis te nemen van het vervolgtraject van ontwerp, besluitvorming en uitvoering Afronding Voorlopig Ontwerp, kostenraming en dekkingsplan In Q3 2023 wordt het Voorlopig Ontwerp opgeleverd met een bijbehorende SSK-kostenraming. Door toepassing van de financieringsafspraken uit de BOK wordt vervolgens de bijdrage van alle projectpartners bepaald, waarna de projectpartners gevraagd wordt zich hier (onder voorbehoud van interne besluitvorming) aan te committeren.

Na de zomer start tevens een externe gatereview met als doel om vast te stellen of het project voldoende beheerst is en het projectteam gesteld staat voor de volgende fase in de planvorming. Aanbesteding bouwteam en opname in de Regeling Risicovolle projecten Bij positieve uitkomst van dekking en gatereview wordt naar verwachting eind 2023 het college gevraagd akkoord te gaan met de start van de inschrijvingsfase van de aanbesteding van het bouwteam en de opname van het project in de Regeling Risicovolle Projecten. Definitief Ontwerp en gunning realisatie In de volgende fase wordt de opgave door het bouwteam verder uitgewerkt tot een Definitief Ontwerp en wordt er een contract voor de uitvoering opgesteld. Hierbij betrekt het projectteam de lessen uit eerdere bouwteamprojecten als de Oranje Loper, Openbaar Vervoerterminal Zuidas en de Zuidelijke Pontaanlanding van het IJpleinveer. Na afronding van de bouwteamfase doet de opdrachtnemer binnen het bouwteam een aanbieding voor de uitvoering. Vooruitlopend op deze aanbieding organiseert het project een tweede externe gate review. Realisatieovereenkomst Voorafgaand aan het Uitvoerings- en Kredietbesluit wordt een Realisatieovereenkomst (ROK) opgesteld tussen de gemeente, ProRail en NS Stations. In de ROK komen afspraken over de voorbereiding, aanbesteding en uitvoering van het Project.

De taken, verantwoordelijkheden en bekostiging van het toekomstige beheer en onderhoud van het gehele projectgebied worden er op hoofdlijnen in beschreven. Tevens wordt er de toekomstige verdeling van de eigendom van grond, opstallen en andere onroerende zaken tussen gemeente, ProRail en NS in beschreven. Uitvoerings- en Kredietbesluit en realisatie

Gegenereerd: v1.16

7

Gemeenteraad

VN2023-013960 Verkeer en Openbare Ruimte

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 19 juli 2023

Naar verwachting wordt uw Raad in de eerste helft van 2026 gevraagd een Uitvoeringsen Kredietbesluit (PBI 4 besluit) te nemen. Tegelijkertijd neemt de directie van ProRail een Projectbesluit, waarna de ROK getekend kan worden. De eerste voorbereidende werkzaamheden zijn in 2025, en de start uitvoering van het totale project is voorzien in 2027. Ad 7. Een voorbereidingskrediet van € 9,3 miljoen beschikbaar te stellen voor de periode tot en met het Uitvoerings- en Kredietbesluit, en een krediet van € 2,7 miljoen beschikbaar te stellen voor voorbereidende uitvoeringskosten In de Uitgangspuntenfase (fase 2) van het Plan en Besluitvormingsproces Infrastructuur en Openbare Ruimte (PBI) hoort een budgetaanvraag voor de komende planfasen (proceskosten) en wordt een eerste inschatting gemaakt van kosten voor de realisatie. Voorbereidingskrediet Een voorbereidingskrediet van € 9,3 miljoen is nodig voor de plan en proceskosten in de periode tot en met het Uitvoerings- en Kredietbesluit. Daarvan wordt € 2,8 miljoen door de Gemeente Amsterdam gedekt uit het Investeringsdomein Openbare Ruimte en Mobiliteit. De overige kosten worden gedekt door de Vervoersregio Amsterdam, Ministerie IenW en ProRail; Krediet voor uitvoering van voorbereidende uitvoeringskosten Voor de realisatie van de tramkeerlus moet de noordelijke rijbaan in noordelijke richting verplaatst worden.

Ter voorbereiding daarop moet onder andere de huidige watergang parallel aan de noordelijke rijbaan van de Cornelis Lelylaan gedempt worden. Ter compensatie van de gedempte watergang moet noordelijker een nieuwe watergang worden gerealiseerd. Door deze werkzaamheden voor het Uitvoerings- en Kredietbesluit uit te voeren kan de benodigde zetting gehaald worden vóór start realisatie van de vernieuwing. Voor deze werkzaamheden is een krediet van € 2,7 miljoen nodig. Daarvan wordt € 800.000 gedekt door de Gemeente Amsterdam uit het Investeringsdomein Openbare Ruimte en Mobiliteit. De overige kosten worden gedekt door Vervoersregio Amsterdam, Ministerie IenW en ProRail. Maatschappelijke Kosten en Baten Er is een Maatschappelijke Kosten Baten Analyse (MKBA) uitgevoerd, met als resultaten: • De B/K-ratio ligt tussen de 0,9 en 1,2. Voor een project dat als belangrijkste doelstellingen heeft om het station geschikt te maken voor de voorziene reizigersgroei en het verbeteren van sociale aspecten zoals (sociale) veiligheid en de kwaliteit van de stationsomgeving, is dit een goed resultaat. • Het grootste deel van de baten komt voort uit het verbeteren van de reisbeleving van reizigers, door het toenemen van de sociale veiligheid, het verminderen van de drukte en het toenemen van de kwaliteit van het station en de directe stationsomgeving.

• Naast de hoofdanalyse zijn enkele gevoeligheidsanalyses uitgevoerd. Hieruit blijkt dat MKBAuitkomsten robuust zijn: bij het toepassen verschillende aannames verandert de MKBAuitkomst niet significant. Kostenraming en dekking

Gegenereerd: v1.16

8

Gemeenteraad

VN2023-013960 Verkeer en Openbare Ruimte

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 19 juli 2023

De huidige indicatieve kostenraming (P50-waarde) bedraagt ca. € 120 miljoen (prijspeil 1 januari 2023, inclusief btw). De bijbehorende P85-waarde bedraagt ca. € 145 miljoen (prijspeil 1 januari 2023). In de Bestuursovereenkomst (BOK) uit 2021 is door alle partijen tezamen reeds dekking toegezegd ter hoogte van € 70,8 miljoen (prijspeil 1 januari 2020). De actuele raming samen met de afspraken uit de BOK leiden tot een bijdrage van de Gemeente Amsterdam ter hoogte van ca. € 31,7 miljoen (P50-waarde), circa 30 % van de totale kosten. De dekking van deze bijdrage is als volgt: • Hiervan is € 4 miljoen gerealiseerd t.l.v. SV en ca. € 15,6 miljoen gereserveerd in het Investeringsdomein Openbare Ruimte en Mobiliteit en aanvullend € 5,0 miljoen opgenomen als aanvraag bij voorjaarsnota 2023. • Uit het Vereveningsfonds (VEF) dient hiervan ca. € 13,6 miljoen te worden bijgedragen. Een harde reservering in het VEF kan worden opgenomen na het door de Raad vastgestelde voorkeursbesluit. De beschikbare dekking is nu reeds voldoende voor de kosten op P50-waarde. Het projectteam streeft bij het Uitvoering- en Kredietbesluit, naar dekking op P85-waarde. In de Amsterdamse reservering in het Investeringsdomein Openbare Ruimte en Mobiliteit zit reeds voor ca. € 6,7 miljoen aanvullende dekking.

Hiermee wordt al geanticipeerd op een hogere dekkingsgraad, als gedeeltelijke reservering voor de kosten op P85-waarde. De kosten en bijdragen per partner en binnen de gemeente vanuit het Investeringsdomein Openbare Ruimte en Mobiliteit en VEF worden op twee momenten nader uitgewerkt: • voorafgaand aan het collegebesluit om de inschrijvingsfase van de aanbesteding van het bouwteam te starten; • voorafgaand aan het door uw raad te nemen het Uitvoerings- en Kredietbesluit. Financiële onderbouwing Investeringsvoorstel Tabel 1: Basisgegevens investering

Gegenereerd: v1.16

Investeringssom

€ 3.600.000,00

Rentepercentage

7.0%

Afschrijvingstermijn (jaar)

25

Kapitaallasten

€ 25.341,00

Aanvang kapitaallasten

2027

MIP nummer

MP00408

9

Gemeenteraad

VN2023-013960 Verkeer en Openbare Ruimte

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 19 juli 2023

Tabel 2: Financiële consequenties van de beslispunten BATEN Product

I/S

Jaar T

Jaar T+1

Jaar T+2

Jaar T+3

Ministerie Infrastructuur en Milieu

2.1

I

€ 0,00

€ 450.000,00

€ 2.000.000,00

€ 0,00

Vervoerregio Amsterdam

2.1

I

€ 500.000,00

€ 1.950.000,00

€ 2.000.000,00

€ 0,00

ProRail

2.1

I

€ 0,00

€ 500.000,00

€ 500.000,00

€ 500.000,00

ProRail

2.1

I

€ 0,00

€ 500.000,00

€ 500.000,00

€ 500.000,00

Vervoerregio Amsterdam

2.1

I

€ 500.000,00

€ 1.950.000,00

€ 2.000.000,00

€ 0,00

ProRail

2.1

I

€ 0,00

€ 500.000,00

€ 500.000,00

€ 500.000,00

Ministerie Infrastructuur en Milieu

2.1

I

€ 0,00

€ 450.000,00

€ 2.000.000,00

€ 0,00

ProRail

2.1

I

€ 0,00

€ 500.000,00

€ 500.000,00

€ 500.000,00

Vervoerregio Amsterdam

2.1

I

€ 500.000,00

€ 1.950.000,00

€ 2.000.000,00

€ 0,00

Ministerie Infrastructuur en Milieu

2.1

I

€ 0,00

€ 450.000,00

€ 2.000.000,00

€ 0,00

Ministerie Infrastructuur en Milieu

2.1

I

€ 0,00

€ 450.000,00

€ 2.000.000,00

€ 0,00

Vervoerregio Amsterdam

2.1

I

€ 500.000,00

€ 1.950.000,00

€ 2.000.000,00

€ 0,00

Totaal

€ 500.000,00

€ 2.900.000,00

€ 4.500.000,00

€ 500.000,00

Totaal

€ 500.000,00

€ 2.900.000,00

€ 4.500.000,00

€ 500.000,00

Totaal

€ 500.000,00

€ 2.900.000,00

€ 4.500.000,00

€ 500.000,00

Totaal

€ 500.000,00

€ 2.900.000,00

€ 4.500.000,00

€ 500.000,00

Jaar T

Jaar T+1

Jaar T+2

Jaar T+3

LASTEN Product

Gegenereerd: v1.16

I/S

Voorbereiding en uitvoering project 2.1 – bijdragen derden

I

€ 500.000,00

€ 2.900.000,00

€ 4.500.000,00

€ 500.000,00

Voorbereiding en uitvoering project 2.1 – bijdragen derden

I

€ 500.000,00

€ 2.900.000,00

€ 4.500.000,00

€ 500.000,00

Voorbereiding en uitvoering project 2.1 – bijdragen derden

I

€ 500.000,00

€ 2.900.000,00

€ 4.500.000,00

€ 500.000,00

Voorbereiding en uitvoering project 2.1 – bijdragen derden

I

€ 500.000,00

€ 2.900.000,00

€ 4.500.000,00

€ 500.000,00

€ 500.000,00

€ 2.900.000,00

€ 4.500.000,00

€ 500.000,00

Totaal

10

Gemeenteraad

VN2023-013960 Verkeer en Openbare Ruimte

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 19 juli 2023

Consequenties gedekt?

Ja

Overige toelichting

Voor het project is een indicatieve kostenraming opgesteld voor de periode tot het aanvragen van het uitvoerings- en kredietbesluit van € 12 miljoen. Onder te verdelen in een voorbereidingskrediet van € 9,3 miljoen en een krediet van € 2,7 miljoen voorbereidende uitvoeringskosten, die nodig zijn om in 2027 te kunnen starten met de realisatie van de tramkeerlus. Er worden twee kredieten gevraagd voor een totaalbedrag van € 12,0 miljoen waarvan € 3,6 miljoen wordt gedekt uit de investeringsportfolio ORM. Deze worden vanaf 2027 als kapitaallast in de gemeentebegroting verwerkt. De kosten van de Vernieuwing Station Amsterdam Lelylaan voor de periode tot het aanvragen van het Uitvoerings- en Kredietbesluit zijn geraamd op € 12 miljoen (prijs 1 januari 2023, inclusief btw) met als voorgenomen dekking: Gemeente Amsterdam (ca. 30% van de totale investeringskosten, bedragen zijn afgerond) 1.

€ 3.6 miljoen bijdrage Investeringsdomein Openbare Ruimte en Mobiliteit, hiervan is reeds € 15,6 miljoen gereserveerd in de begroting en aanvullend € 5,0 miljoen opgenomen als aanvraag bij voorjaarsnota 2023. Deze bijdrage wordt jaarlijks geïndexeerd conform IBOI.

Overige projectpartners (ca. 70% van de totale investeringskosten, bedragen zijn afgerond) 1. 2. 3.

€ 4.450 miljoen bijdrage (ca. 37% van de investeringskosten) van de Vervoerregio Amsterdam. Deze bijdrage wordt jaarlijks geïndexeerd conform IBOI. € 2.45 miljoen bijdrage (ca. 20% van de investeringskosten) van het Ministerie Infrastructuur en Milieu. Deze bijdrage wordt jaarlijks geïndexeerd conform IBOI. € 1.5 miljoen bijdrage (ca. 12% van de investeringskosten) van ProRail. Deze bijdrage wordt jaarlijks geïndexeerd conform IBOI.

Overige toelichting: De huidige indicatieve kostenraming (P50-waarde) voor de volledige realisatie van het project bedraagt ca. € 120 miljoen (prijspeil 1 januari 2023, inclusief btw). De bijbehorende P85-waarde bedraagt ca. € 145 miljoen (prijspeil 1 januari 2023). Na vaststelling van het Voorlopig Ontwerp en de definitieve opstelling van de SSK-kostenraming zal in Q3-2023 de baseline VSAL worden vastgesteld in de Stuurgroep. Op basis van de BOK en de indicatieve kostenraming (P50-waarde) kan de navolgende opstelling worden gemaakt (afgeronde bedragen) voor de beoogde dekking van het gehele project.

Gegenereerd: v1.16

11

Gemeenteraad

VN2023-013960 Verkeer en Openbare Ruimte

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 19 juli 2023

De beschikbare dekking is nu reeds voldoende voor de kosten op P50-waarde. Het projectteam streeft bij het Uitvoering- en Kredietbesluit, naar dekking op P85-waarde. In de Amsterdamse reservering in het Investeringsdomein Openbare Ruimte en Mobiliteit zit reeds voor ca. € 6,7 miljoen aanvullende dekking. Hiermee wordt al geanticipeerd op een hogere dekkingsgraad, als gedeeltelijke reservering voor de kosten op P85-waarde. Conclusie: De in de voordracht genoemde beslispunten hebben financiële consequenties. De door het projectteam opgestelde indicatieve kostenraming is afgestemd en goedgekeurd door de projectpartners in de Stuurgroep VSAL. Conclusie

De genoemde beslispunten in de voordracht hebben wel financiële consequenties en deze zijn reeds geraamd in de begroting (100% dekking). Geheimhouding

N.v.t.

Welke stukken treft u aan Meegestuurd

Registratienr.

Naam

AD2023-049463

1. Nota van Uitgangspunten VSAL dd 26 mei 23.pdf (pdf)

AD2023-049462

2. Nota van Beantwoording NvU VSAL dd 25 mei 2025.pdf (pdf)

AD2023-049464

3. Advies DB NW over concept NvU VSAL dd 9 juni 2022.pdf (pdf)

AD2023-043751

Gemeenteraad Voordracht (pdf)

Registratienr.

Naam

Ter Inzage

Gegenereerd: v1.16

12

Gemeenteraad

VN2023-013960 Verkeer en Openbare Ruimte

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 19 juli 2023

Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

Verkeer & Openbare Ruimte, Robert de Jong, tel. 06 28 73 97 05, r.dejong@amsterdam.nl

Gegenereerd: v1.16

13