Vierde Concept raadsinformatiebrief Situatie Oekraine en gemeente Amsterdam versie 21 april.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 22 april 2022 Burgemeester Duco Stuurman

Onderwerp

Gevolgen oorlog in Oekraïne voor Amsterdam

Datum Portefeuillehouder(s):

Geachte leden van de gemeenteraad, De oorlog in Oekraïne duurt voort, en zolang als dat nodig is wil Amsterdam een gastvrije stad zijn, die slachtoffers van oorlogsgeweld een veilige plek biedt. Elke dag komen er nog steeds meer dan tweehonderd vluchtelingen uit Oekraïne aan in Amsterdam. De gemeente ontvangt ze in het Humanitarian Service Point (HSPA) op Amsterdam Centraal. Vanuit het HSPA worden vluchtelingen ondergebracht op opvanglocaties door heel Nederland, locaties in de veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland en locaties in de gemeente Amsterdam zelf. De eerste twee maanden is de gemeente vooral bezig geweest om een veilige tijdelijke opvangplek te vinden voor de toestroom van ontheemden uit Oekraïne. Op 9 maart informeerden wij u over de eerste stappen die het college heeft gezet naar aanleiding van de oorlog in Oekraïne. Op 23 maart en 6 april ontving u de tweede en derde voortgangsbrief. Zoals we aangaven volgen de ontwikkelingen elkaar snel op. Hierbij ontvangt u een vierde update. 1.

Opvang en verblijf Oekraïners 1.1. Opvang Elke veiligheidsregio heeft van het Ministerie van Justitie en Veiligheid de opdracht gekregen (op 8 maart 2022) om 2000 opvangplekken te regelen. Naar verwachting komt hier zeer binnenkort een aanvullende opdracht voor 1000 plekken per veiligheidsregio bij. Op 9 maart 2022 openden we het Humanitarian Service Point Amsterdam (HSP-A) in de RAI. Op 21 maart is de instroomlocatie voor Oekraïense vluchtelingen verhuisd van de RAI naar Amsterdam Centraal Station. Sinds 9 maart zijn er 11.871 vluchtelingen uit Oekraïne geregistreerd (tot 21 april 2022). Hiervan zijn 3.157 vluchtelingen opgevangen bij gastgezinnen en de overige 8.714 zijn doorverwezen naar een opvanglocatie in de Nederlandse veiligheidsregio’s. Er is op dit moment op het Amsterdam Centraal Station een continue instroom van circa 220 vluchtelingen per dag. Tot en met 21 april 2022 zijn er 1.640 opvangplekken gerealiseerd in de gemeente Amsterdam. Van de beschikbare opvangplekken in Amsterdam zijn er op dit moment 997 bezet. Hierin worden ook 180 asielzoekers vanuit Ter Apel meegerekend, die vanaf 19 april worden opgevangen in de noodopvanglocatie aan de Boelelaan 2. De vluchtelingen uit Oekraïne worden in de gemeente Amsterdam opgevangen op de volgende locaties:  Savoy Hotel, Zuid  WOW-hotel, Nieuw-West

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

      

Datum 22 april 2022 Pagina 2 van 9

Boot ‘Bellini’, Oost De Kleine Kapitein, Oost Hart van Weesp, Weesp Vondel Garden, Zuid Botel, Noord Holiday Inn Express, Noord De Boelelaan 2, Zuid

Een van deze opvanglocaties is bedoeld voor mensen uit de LHBTQI+ gemeenschap. Indien nodig is op deze locatie speciale zorg beschikbaar. Amsterdam is als bekende hoofdstad voor veel vluchtelingen een gerichte bestemming. Ook veel internationale treinen komen aan op Amsterdam Centraal station. Dit maakt de druk op het HSPA groot. Daarnaast merken we dat het steeds lastiger wordt om grotere groepen te plaatsen in de veiligheidsregio’s door gebrek aan grote opvanglocaties. De doorlooptijd op het HSPA neemt daardoor toe. Er is via het veiligheidsberaad en de VNG aandacht gevraagd voor de manier waarop de landelijke spreiding wordt georganiseerd. De gemeente blijft zoeken naar potentiële nieuwe locaties om vluchtelingen op te vangen. Opvang bij particulieren Naast de inspanningen van de gemeente om vluchtelingen uit Oekraïne op te vangen zijn er verschillende particuliere initiatieven met hetzelfde doel gestart. Hierover bent u in de eerdere brieven al geïnformeerd. Op 31 maart is in opdracht van het ministerie van Justitie en Veiligheid een consortium gestart met de pilot RefugeeHomeNL. Het consortium bestaat uit het Leger des Heils, Vluchtelingenwerk Nederland, Rode Kruis, Takecarebnb en NLvoorelkaar. Doel van de pilot is om in de regio’s Amsterdam en Eindhoven 140 matches te maken tussen gastgezinnen en vluchtelingen.

Daarbij is het de bedoeling om met de kennis die tijdens de pilot wordt opgedaan toe te werken naar een landelijk systeem van gecoördineerde opvang bij particulieren. De eerste dagen van de pilot zijn vluchtelingen uit een opvanglocatie in Diemen in het matchingsproces opgenomen. Tot vorige week zijn 178 gastgezinnen in de regio Amsterdam gescreend en tot het matchingsproces toegelaten. In de week van 4 april zijn de eerste vier succesvolle matches tot stand gekomen. Vluchtelingen en gastgezin hebben kennis gemaakt en gezamenlijk besloten tijdelijk samen te gaan wonen. In de pilotfase is een solide basis opgebouwd met afspraken over de taakverdeling binnen het consortium, en met duidelijke verantwoordelijkheden en werkprocessen. Ten opzichte van de oorspronkelijke doelstelling loopt de pilot achter op schema. Deels heeft dit te maken met het aanpassen van de werkprocessen van Takecarebnb. Dit blijkt ingewikkelder dan vooraf ingeschat. Daarnaast is de bemensing op locatie een grote uitdaging. De verwachting is dat voldoende geschikt personeel de bepalende factor zal zijn bij het kunnen opschalen naar grotere aantallen matches. Er is geen duidelijk beeld van het aantal mensen dat op dit moment via particuliere initiatieven in de stad wordt opgevangen.

Het college benadrukt daarom nogmaals het belang van goede registratie, onder meer om vraag en aanbod van sociale voorzieningen goed op elkaar af te kunnen stemmen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 22 april 2022 Pagina 3 van 9

Opvang voor de middellange termijn De gemeente Amsterdam is een onderzoek gestart naar locaties voor de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne voor de middellange termijn. De huidige noodopvang voor Oekraïners vindt nu vooral plaats in hotels en hostels. Deze locaties zijn niet geschikt voor de lange termijn. Daarom onderzoekt de gemeente locaties waar vluchtelingen terecht kunnen voor een periode van één tot drie jaar. De resultaten van het onderzoek naar vijf locaties zullen volgende maand worden besproken door het college. De gemeente is in gesprek met woonzorgcentrum de Riekerhof in stadsdeel Nieuw-West om die locatie geschikt te maken voor de opvang van 250 tot 300 vluchtelingen voor de duur van anderhalf jaar. Naar verwachting is het mogelijk om de wooneenheden vanaf juni op te leveren. De andere locaties die worden onderzocht zijn: 1. Plantage Muidergracht, transformatie gemeentelijk vastgoed in stadsdeel Centrum. 2. Kavel Parnas, tijdelijke huisvesting in stadsdeel Zuid (Zuidas). 3. Parkeerterrein Sportpark Melkweg, tijdelijke huisvesting stadsdeel Noord. 4. Met de gemeente Ouder-Amstel wordt op dit moment gesproken over een vierde locatie. Op basis van een eerste beoordeling voldoen de locaties aan een aantal basisvereisten. We richten ons op minimaal 100 opvangplekken per locatie.

Daarnaast moeten de locaties tegen redelijke kosten kunnen worden gerealiseerd en op korte termijn voor één tot drie jaar beschikbaar zijn. Op de langere termijn zijn deze locaties mogelijk ook geschikt voor de huisvesting van vluchtelingen uit andere landen en voor de opvang van kwetsbare groepen. Omwonenden van de te onderzoeken locaties en van de locatie Riekerhof zijn/worden geïnformeerd over de (mogelijke) opvang van Oekraïners in hun buurt. Opvang vluchtelingen uit andere landen Naast de vluchtelingen uit Oekraïne worden in Amsterdam ook vluchtelingen uit andere landen en regio’s opgevangen. Dit gebeurt op permanente basis, maar er is ook extra ruimte gecreëerd om de druk op locaties van het Centraal orgaan opvang Asielzoeker (COA) te ontlasten. De opvang voor vluchtelingen uit Oekraïne is een opdracht van het ministerie van Justitie en Veiligheid aan de 25 Veiligheidsregio’s, de opvang van vluchtelingen uit andere landen wordt uitgevoerd door het COA. In de gemeente Amsterdam worden asielzoekers en statushouders opgevangen in het asielzoekerscentrum (AZC) aan de Willinklaan. Sinds eind vorig jaar worden nu ruim 1.000 extra vluchtelingen uit andere landen opgevangen in de stad. Deze opvang vindt plaats in het A&O hostel in Amsterdam Zuidoost en het Stayokay hostel in het centrum.

Op korte termijn zullen er nog 200 tot 300 plekken extra vrijkomen om de druk op de locaties van het COA verder weg te nemen. Het gaat hier om vluchtelingen en statushouders; dus ook mensen die al een verblijfsstatus hebben, maar door de krapte op de woningmarkt nog op een woning wachten. Op 19 april heeft de gemeente Amsterdam gehoor gegeven aan een noodoproep van het COA en staatssecretaris Van Der Burg, om een deel van een groep van 300 vluchtelingen op te vangen. Het gaat om vluchtelingen die in het opvangcentrum in Ter Apel geen beschikking meer hadden over een opvangplek. Er verblijven daarom voorlopig 180 vluchtelingen in een hotel aan de Boelelaan in Amsterdam Zuid. Dit is een locatie waar ook vluchtelingen uit Oekraïne worden opgevangen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 22 april 2022 Pagina 4 van 9

1.2. Registratie en inschrijving Basisregistratie Persoonsgegevens (BRP) De bedoeling is dat alle vluchtelingen uit Oekraïne die in Amsterdam verblijven, ingeschreven worden in de Basisregistratie Persoonsgegevens (BRP) van Amsterdam. Dit is essentieel voor de aanspraak die zij vervolgens kunnen maken op leefgeld, een bankrekening, werk, etcetera. Stadsloket Zuid is speciaal ingericht voor de registratie van Oekraïners in de BRP, en daar wordt vervolgens ook een BNG-pas verstrekt waar het leefgeld op gestort wordt. Tot 20 april jl. zijn er 1.721 vluchtelingen uit Oekraïne ingeschreven in de BRP. Tot en met 2 mei staan er 924 inschrijvingen ingepland. Nadat de eerste vluchtelingen aankwamen in Amsterdam is een achterstand ontstaan voor inschrijven in de BRP. Deze is weggewerkt - mensen uit deze groep zijn nu ingeschreven in de BRP of hebben een afspraak om zich in te schrijven. Alle vluchtelingen uit Oekraïne die (sinds 14 april) nieuw in Amsterdam arriveren krijgen bij registratie bij HSPA (CS) direct een afspraak voor inschrijving in de BRP op Stadsloket Zuid. In de regel vindt die afspraak plaats binnen 48 uur na aankomst. Er is een groep mensen (ca. 500) die zich wel geregistreerd hebben bij HSPA, maar niet reageren nadat we meermaals contact hebben gezocht om zich in te schrijven in de BRP.

We blijven proberen deze groep te bereiken en zijn begonnen met alternatieve manieren van bereiken (zoals bellen met nummerherkenning). Ook de groep mensen die niet naar de afspraak komt voor inschrijving in de BRP wordt geanalyseerd. We rapporteren hierover in de volgende raadsbrief. 1.3. Leefgeld Elke vluchteling uit Oekraïne, volwassenen en minderjarig, heeft recht op leefgeld. Dit is een toelage voor kleding en persoonlijke uitgaven. Vluchtelingen die een afspraak hebben voor inschrijving in het BRP op het Stadsloket Zuid kunnen zich direct na de afspraak melden bij het Leefgeld-loket. Vluchtelingen die zijn ingeschreven in het BRP voordat het leefgeld werd uitgekeerd worden gebeld door het klantcontact center voor het maken van een afspraak in Stadsloket Zuid. De eerste betaling wordt direct na de afspraak uitgekeerd. Inmiddels is per 1 april de landelijke Regeling opvang ontheemden Oekraïne in werking getreden. Onderdeel daarvan is ook een landelijke leefgeldregeling. Deze vervangt per direct de tijdelijke Amsterdamse leefgeldregeling. Voor de Oekraïners in de gemeentelijke opvang (GOO) betekent dit dat zij per 1 mei 2022 bovenop de opvang en voorzieningen in natura 55 euro kledinggeld per persoon per maand zullen ontvangen. Dit is gelijk aan wat asielzoekers in het COA ontvangen. Voor deze variant is ook in Utrecht en Rotterdam gekozen1.

Voor Oekraïners in de particuliere opvang (POO) betekent het dat zij 205 euro leefgeld en 55 euro kleedgeld per persoon per maand ontvangen, en ook per 1 april 2022 een wooncomponent van 215 euro per maand en 55 euro per meereizend kind. Het leefgeld stopt als iemand gaat werken of de opvang verlaat. De ontheemde is verplicht dat te melden. In de landelijke regeling is aangegeven dat verwacht wordt van gemeenten coulant met deze inlichtingenplicht om te gaan. Voor de komende drie maanden is door het college besloten voorlopig geen uitvoering te geven aan het niet nakomen van de inlichtingenplicht. Daarmee willen we voorkomen dat de 1 De landelijke regeling biedt gemeenten de mogelijkheid een keuze te maken om bij de hoogte van het leefgeld

wel of niet rekening te houden met hetgeen al in natura wordt verstrekt in de opvang. Het college heeft ervoor gekozen om aan ontheemden in een gemeentelijke opvanglocatie (GOO) mét maaltijdvoorziening een bedrag van € 55,- per maand per persoon te verstrekken (minder- en meerderjarigen), zijnde het bedrag voor uitgaven aan kleding en overige persoonlijke uitgaven.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 22 april 2022 Pagina 5 van 9

ontheemden worden geconfronteerd met controledwang, onnodig complexe regels en mogelijk negatieve financiële consequenties als zij ten gevolge van stress vergeten zijn iets te melden dat van invloed had kunnen zijn op de hoogte van de financiële toelage. Dit laat onverlet dat op de besteding van gemeenschapsgeld wel toezicht gehouden moet worden, en in individuele gevallen het wel wenselijk kan zijn om de besteding van het verstrekte geld te controleren om misbruik te voorkomen. Na drie maanden is de mogelijkheid deze beleidskeuze te herzien. Ten aanzien van werkaanvaarding is gesteld dat de gemeente de ontheemde niet verplicht om werk te zoeken of te vinden. Mede om te voorkomen dat gemotiveerde ontheemden en ontheemden die van mening zijn dat de financiële toelage voor hen te laag is in een ongewenst circuit belanden, worden de ontheemden in de GOO actief geïnformeerd over de mogelijkheden om te werken, en desgewenst verwezen naar bijvoorbeeld een uitzendbureau. Bovenop de dagelijkse kosten kunnen er kosten zijn die vanwege hun buitengewone aard of hoogte in redelijkheid niet door de ontheemde kunnen worden betaald. Tot buitengewone uitgaven worden in ieder geval gerekend: - reiskosten voor een verblijfsrechtelijke procedure; - medische kosten (tenzij de zorgverzekeraar deze posten vergoedt); - schoolvervoer van leerplichtige minderjarigen.

Personen kunnen bij het leefgeldloket bij Stadsloket Zuid een aanvraag voor een vergoeding buitengewone kosten doen. De landelijke leefgeldregeling is voor een periode van 3 maanden en wordt daarna geëvalueerd. De VNG is daar nauw bij betrokken. 1.4. Begeleiding werk participatie Sinds 1 april hebben vluchtelingen uit Oekraïne de formele mogelijkheid om aan het werk te gaan. Een deel wil graag zo snel mogelijk aan de slag. Tegelijkertijd is de verblijfsduur en de toekomstige status van Oekraïense ontheemden onzeker. In deze fase richt het Regionaal Werkcentrum (met daarbinnen het Regionaal Mobiliteitsteam en het Werkgeversservicepunt Groot-Amsterdam (WSP) zich met netwerkpartners uit de regio op het informeren en doorverwijzen van vluchtelingen die aan het werk willen. Zo is er een informatiepakket en wordt een loopbaancoach ingezet. Daarbij hebben we oog voor de randvoorwaarden voor deze groep om aan het werk te kunnen, zoals kinderopvang en onderwijs voor de kinderen. In samenwerking met VluchtelingenWerk Nederland richten we een route in voor goede informatie over andere vormen van dagbesteding en/of vrijwilligerswerk. De ervaring leert dat dagbesteding een welkome bijdrage levert aan het welzijn van ontheemden, ook als betaald werk niet aan de orde is.

Kennismaken met de Nederlandse taal en samenleving via dagbesteding is van grote waarde voor eventuele integratie op de lange termijn. Voor de (middel)lange termijn brengen we opties in kaart voor een meer intensieve vorm van begeleiding. We hebben het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid benaderd voor middelen zodat we onze inspanningen op het gebied van toeleiding naar werk en dagbesteding kunnen intensiveren. 1.5. Onderwijs Zoals beschreven in de vorige raadsbrief (6 april 2022) volgen we in Amsterdam de lijn van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW), dat leerplichtige kinderen uit Oekraïne terechtkomen in het nieuwkomersonderwijs. In het primair onderwijs (PO) gaat het om de nieuwkomersscholen en in het voortgezet onderwijs (VO) om de internationale schakelklassen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 22 april 2022 Pagina 6 van 9

Wanneer instroom niet direct mogelijk is vanwege volle groepen (zoals in Amsterdam het geval is), zorgt de gemeente samen met de nieuwkomersscholen voor een tijdelijk onderwijsprogramma. OCW heeft onlangs een handreiking gepubliceerd die gemeenten en scholen meer houvast kan bieden in het opzetten van het nieuwkomersonderwijs en het tijdelijke onderwijsprogramma. De onderwijsinspectie, PO- en VO-raden, VNG en gemeenten hebben geadviseerd en input gegeven voor deze handreiking. Voorschool/Kinderopvang Zoals in de vorige raadsbrief aangegeven kunnen alle Oekraïense peuters tussen 2-4 jaar naar de voorschool. Ouders hoeven geen ouderbijdrage te betalen. Primair nieuwkomersonderwijs en tijdelijk onderwijsprogramma Sinds maart zijn 165 kinderen aangemeld voor een nieuwkomersgroep, waarvan 135 afkomstig uit Oekraïne en 30 uit andere landen. Schoolbesturen zijn hard bezig met het werven van leerkrachten om het aantal nieuwkomersgroepen uit te kunnen breiden. Na de meivakantie starten in ieder geval twee nieuwe groepen. Alle scholen worden herhaaldelijk gevraagd om de kinderen aan te melden bij het Centraal Meldpunt Nieuwkomers, het coördinatiepunt voor het nieuwkomersonderwijs op de basisschool. Dit is van belang omdat naast het aantal kinderen in de noodopvanglocaties ook kinderen in de particuliere opvang zich bij de scholen melden.

Tevens zijn er enkele reguliere basisscholen die zich flexibel opstellen en Oekraïense kinderen opnemen. Deze kinderen dienen alsnog aangemeld te worden voor een nieuwkomersgroep, zodat ook zij kunnen instromen wanneer er plek is in een nieuwkomersgroep en we zicht houden op het aantal kinderen dat nieuwkomersonderwijs nodig heeft. In de vorige raadsbrief beschreven we al dat het tijdelijke onderwijsprogramma reeds gestart is in de stadsdelen West/Nieuw-West en Zuid. Het tussenprogramma is inmiddels uitgebreid naar andere stadsdelen. In stadsdeel Oost is per maandag 11 april het tijdelijke onderwijsprogramma van start gegaan. In Noord start het per dinsdag 19 april. In totaal nemen ruim 90 kinderen deel aan het tijdelijke onderwijsprogramma (exclusief Noord). Voortgezet Onderwijs / Internationale schakelklassen (ISK’s) Het aantal aanmeldingen van Oekraïense jongeren op de ISK’s is 137. De grootste uitdaging is het vinden van docenten Nederlands als tweede taal (NT2) om deze instroom op te kunnen vangen en onderwijs te kunnen bieden. De scholen en besturen trekken hierin samen op en doen eventueel een beroep op de gemeente voor ondersteuning wanneer dit gewenst is. Het samenwerkingsverband VO werkt samen met de stadsdelen West en Oost, sport en externe partijen aan een (aanvullend) programma om ruimte te creëren binnen de groepen op de ISK’s.

Hieronder wordt toegelicht hoe de ROC’s bijdragen aan het vrijmaken van plek voor nieuwe instroom door het mogelijk maken van snellere doorstroom van de ISK’s naar de mbo’s. Mbo Op het mbo zijn er nog steeds geen directe aanmeldingen van Oekraïense vluchtelingen. Samen met het mbo is gewerkt om de aanmeldroutes voor toekomstige Oekraïense mbo-studenten vorm te geven. Zoals eerder vermeld werken de ISK’s en de ROC’s nauwer samen om 16 en 17-jarigen die een praktijkopleiding kunnen volgen, sneller door te laten stromen vanuit het ISK naar het mbo-onderwijs. Na de meivakantie is er op het ROC van Amsterdam ruimte voor ongeveer 60 tot 70 ISK-leerlingen vanaf 16 jaar. Zij gaan vervroegd instromen op het mbo en kunnen een entreeopleiding volgen in de richting van techniek, retail, logistiek en horeca. De studenten die instromen op het mbo volgen een aangepast programma waarin meer ruimte is voor Nederlandse

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 22 april 2022 Pagina 7 van 9

NT2 les. Ook wordt hen de mogelijkheid geboden om na de zomervakantie indien gewenst bij een andere entree opleiding in te stromen dan waar ze nu voor kiezen. Daarnaast zijn we met andere mbo’s in gesprek of zij ook soortgelijke aangepaste programma’s kunnen aanbieden. Tevens werken we samen met het mbo aan een proces voor hoe aanmelding en intake voor Oekraïense jongeren die naar het mbo willen, het beste georganiseerd kan worden. Daarnaast onderzoeken we samen met de mbo’s wat de mogelijkheden zijn voor passende taalschakeltrajecten voor Oekraïense volwassenen, zodat zij sneller met een mbo-opleiding kunnen starten.

2. Signalen uit de samenleving Uit de Flitspeiling van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) van 15 april blijkt dat de meerderheid van de Nederlanders nog steeds (heel) positief (77%) is over de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne, maar dit aandeel neemt wel af (82% >77%). Ten opzichte van de eerste meting in maart zijn significant minder Nederlanders het eens met de stelling dat Nederland zoveel mogelijk vluchtelingen moet opvangen als nodig is (56%>51%). Ten opzichte van de meting van medio maart denken significant meer inwoners dat er door de komst van vluchtelingen uit Oekraïne meer krapte zal ontstaan op de woningmarkt (80%).

3.

Amsterdamse banden met Rusland 3.1. Russisch vastgoed Vooruitlopend op de interdepartementale werkgroep vanuit het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties hebben we alle erfpachtcontracten digitaal gecontroleerd op basis van de Europese sanctielijst. Hier kwamen geen aanknopingspunten uit met betrekking tot gesanctioneerde Russen. Mochten de gesanctioneerde personen vastgoed bezitten in Amsterdam dan is het aannemelijk dat dit via complexe juridische constructies niet of niet direct op de naam van de gesanctioneerde personen staat, waarbij zij niet de natuurlijke rechtspersonen zijn. Onderzoek naar gelieerde personen, bedrijven en juridische constructies van de gesanctioneerde Russen is daarvoor noodzakelijk, maar zal aangestuurd moeten worden vanuit de landelijke werkgroep. Als er aanvullende verdachten personen of entiteiten in beeld komen kunnen deze vervolgens gecontroleerd worden op erfpachtcontracten. Daarnaast is een uitvraag bij het kadaster nodig, gezien het feit dat een deel van het Amsterdamse vastgoed op eigen grond staat en er dus geen erfpachtcontract kan worden gecontroleerd. Het efficiënts is dat deze uitvraag via de landelijke werkgroep gedaan wordt zodat de complete landelijke database van het Kadaster wordt gescreend, inclusief Amsterdam.

Bij nieuw uit te geven erfpachtcontracten of afspraken met marktpartijen doet de gemeente vooraf een screening of de partij bonafide is. Dit geldt ook voor afspraken met aanbieders van opvanglocaties voor vluchtelingen uit Oekraïne. Deze overeenkomsten komen momenteel onder hoge tijdsdruk tot stand. Om te voorkomen dat achteraf een contract niet kan worden ontbonden indien er een sprake is van een malafide wederpartij, wordt in de overeenkomst de integriteitsclausule als ontbindende voorwaarden opgenomen. 3.2. Haven Op 8 april 2022 is een 5e ronde Europese sancties afgekondigd. De maatregelen die op dit moment of op korte termijn direct relevant zijn voor de Amsterdamse haven zijn:

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

 



Datum 22 april 2022 Pagina 8 van 9

een verbod op toegang tot EU-havens voor schepen onder Russische vlag. Afwijkingen worden toegestaan voor landbouw- en voedingsproducten, humanitaire hulp en energie. een verbod voor Russische en Belarussische wegvervoerondernemingen om binnen de EU goederen over de weg te vervoeren, ook in transit. Afwijkingen worden weliswaar toegestaan voor bv. farmaceutische en medische producten, landbouwproducten en levensmiddelen, waaronder tarwe, en voor vervoer voor humanitaire doeleinden. een verbod op de aankoop, invoer of overdracht van steenkool en andere vaste fossiele brandstoffen uit Rusland naar de EU vanaf augustus 2022.

Over naleving van de afgekondigde sancties vindt overleg plaats tussen het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) en de Rijkshavenmeesters. Vanaf vrijdag 15 april zijn de havens gesloten voor schepen die varen onder Russische vlag, met uitzondering van essentiële goederen zoals voedsel, medische goederen en energieproducten. Er komt een Europese lijst met schepen die onder het verbod gaan vallen, opgesteld door de kustwacht, met een handelingskader voor de havens voor wat betreft het toelatingsbeleid. Deze lijst met schepen zal met regelmaat een update krijgen. Binnen Europa is bepaald dat vanaf 8 april 2022 het omvlaggen van (Russische) schepen niet meer toegestaan wordt2. De afgelopen paar jaar bezochten jaarlijks ca. 30 schepen uit Rusland de Amsterdamse haven; 0,6 % van het totaal. De import uit Rusland bedroeg ca. 3 miljoen ton aan olieproducten, 3,8 miljoen ton aan steenkool, en 0,9 miljoen ton agriproducten, op een totaal van ruim 71 miljoen ton. Het Amsterdamse Havenbedrijf heeft een website ingericht met up to date informatie (https://www.portofamsterdam.com/nl/nieuws/impact-oorlog-oekraine-op-amsterdamse-haven). 3.3. Gas en energie Op 23 maart is de eerste 200 euro ambtshalve toegekend aan 59.282 minimahuishoudens. Uitkering aan minimahuishoudens die ook in aanmerking komen maar aan wie niet ambtshalve kan worden toegekend, volgt vanaf de loop van april.

Recent heeft het Rijk het richtbedrag voor de energietoeslag verhoogd naar 800 euro. Minister Schouten heeft onlangs in het Kamerdebat over de inflatie en stijgende energieprijzen gemeenten de garantie gegeven eventuele tekorten die ontstaan bij de uitbetaling te compenseren. Nu deze garantiestelling is gegeven heeft het college besloten het resterende bedrag van de energietoeslag à 600 euro in juni in één keer uit te keren aan de rechthebbende minimahuishoudens (inkomen tot 120% van het sociaal minimum). Om dit mogelijk te maken wordt de Tijdelijke nadere regel energietoeslag 2022 ingetrokken en vervangen door de Beleidsregels eenmalige energietoeslag 2022 gemeente Amsterdam De financiële situatie van minima blijft ondanks het beschikbaar stellen van de energietoeslag zorgelijk. Veel Amsterdamse minima hebben ons de afgelopen periode benaderd over de energietoeslag. De bredere inflatiestijging en het feit dat lagere inkomens niet of nauwelijks geld overhouden om te kunnen sparen voor een buffer maakt de financiële situatie van minimahuishoudens extra kwetsbaar. Ook werkende minima, vaak mensen met een inkomen net boven de 120% van het sociaal minimum, hebben het moeilijk. Wij blijven de druk op de bestaanszekerheid van lagere (midden)inkomens agenderen bij het kabinet.

Als gemeente staan we extra paraat met onze aanpak vroegsignalering en hebben we hebben de aanpak van energiearmoede geïntensiveerd. We gaan meer huishoudens in buurten met veel energiearmoede

2

Met deze informatie wordt het raadsadres, afkomstig van de honorair consul K. Burger Dirven van 13 maart jl., afgedaan. De honorair consul wordt conform deze tekst geïnformeerd.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 22 april 2022 Pagina 9 van 9

via een huis-aan-huis aanpak benaderen om gratis energiebesparingsproducten te installeren. U ontvangt hierover op korte termijn een update.

4. Financiën Het Rijk heeft eerder aangegeven gemeenten volledig te compenseren voor de kosten die zijn maken voor de opvang en hulp aan personen die zijn gevlucht uit Oekraïne. Dit vraagt om adequate landelijke regelingen. Amsterdam vraagt hier aandacht voor in regionale en nationale netwerken en bestuurlijke overleggen. Ook zijn inmiddels werkbezoeken met Kamerleden georganiseerd, waarin onder meer stil wordt gestaan bij de kosten die Amsterdam maakt en dat het normbedrag dat nu wordt aangehouden ontoereikend is. Daarnaast zijn we in Amsterdam, zowel bestuurlijk als ambtelijk, actief betrokken bij de gesprekken die landelijk worden gevoerd over de financiële regelingen rond de opvang en ondersteuning aan personen die zijn gevlucht uit Oekraïne. We nemen actief deel aan werk-, stuur- en kopgroepen en benutten hierbij de kennis en kunde die we in huis hebben rond de ondersteuning aan vluchtelingen en de ervaringen die we hebben opgedaan tijdens de coronacrisis.

5. Ontwikkeling van scenario’s We hopen natuurlijk op een snel einde van de oorlog in Oekraïne, maar het verloop is grillig en de toekomst hoogst onzeker. Daarom ontwikkelen we scenario’s over de mogelijke impact van de ontwikkelingen in Oekraïne op Amsterdam. De focus ligt in eerste instantie op scenario’s over de instroom en het verblijf van vluchtelingen in Amsterdam en hoe die zich de komende twee jaar kunnen ontwikkelen. De mogelijke gevolgen op onder andere het onthaal, de opvang, zorg, onderwijs, leefgeld, wonen, werk en participatie worden in beeld gebracht, maar ook de gevolgen voor het draagvlak, de veiligheid in de stad en de lokale economie. Binnen al deze domeinen wordt gekeken welke scenario’s leiden tot knelpunten en welke bevoegdheden en alternatieven de gemeente heeft om daarmee om te gaan. Op deze manier kunnen we anticiperen op mogelijke gevolgen, ook in de gesprekken met het Rijk en andere relevante instanties. Op soortgelijke wijze zullen ook scenario’s worden opgesteld voor de ontwikkeling van de energieprijzen, de gevolgen voor de economie, industrie, bestaanszekerheid en van bredere economische ontwikkelingen met een impact op Amsterdam. De prioritering kan worden herzien als de actualiteit daarom vraagt.

6. Tot slot Uiteraard houdt de gemeente ook contact over de situatie in Oekraïne met andere gemeenten, het Rijk en internationale partners om voorbereid te zijn op verdere ontwikkelingen. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Femke Halsema Burgemeester

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl