Verslag GVB Vertouwenspersoon - RR.pdf

Verslag n.a.v. gesprekken met (oud) medewerkers door externe vertrouwenspersoon Ruben Reinders

Naar aanleiding van signalen van gemeenteraadsleden bij de gemeente Amsterdam over het gehoord worden van klachten van oud-medewerkers bij GVB, is besloten de diensten van de externe vertrouwenspersonen tijdelijk (tot 21 september 2024) voor deze medewerkers beschikbaar te stellen. (Oud-)medewerkers kunnen zich direct tot de externe vertrouwenspersoon wenden om een afspraak te maken. Mijn contactgegevens zijn o.a. verspreid via een whatsappgroep waar oud-medewerkers contact hebben met elkaar. De (oud-) medewerkers hebben de mogelijkheid om zich te wenden tot de externe vertrouwenspersoon in de periode april 2024 t/m september 2024. Daarna zal het GVB opnieuw met de Gemeente Amsterdam in gesprek gaan om de uitkomsten van deze gesprekken te bespreken. De rol van de (externe) vertrouwenspersoon t.a.v. van de medewerkers, is die van gespreksleider die de vertrouwelijkheid en transparantie bewaakt. De vertrouwenspersoon vangt de medewerkers op en de medewerkers kunnen zonder filter en eventuele gevolgen hun verhaal doen, dit blijft vertrouwelijk. De informatie die de vertrouwenspersoon krijgt wordt samengevoegd en is in dit rapport beschreven. De vertrouwenspersoon doet niet aan waarheidsvinding en zal hier ook geen onderzoek naar doen.

Er is zoveel mogelijk geprobeerd om de rode draad uit de gesprekken te halen en de situaties zo te beschrijven dat ze niet herleidbaar zijn naar een specifieke medewerker.

Mogelijke vervolgstappen na een eerste gesprek met de externe vertrouwenspersoon 1. De externe vertrouwenspersoon en melder komen samen tot de conclusie dat het gesprek voldoende is geweest en dat verdere actie niet nodig is. 2. De externe vertrouwenspersoon en melder komen samen tot de conclusie dat een gesprek met een afgevaardigde van de directiewenselijk is; de externe vertrouwenspersoon kan als toehoorder mee. 3. De externe vertrouwenspersoon en melder komen samen tot de conclusie dat melder een klacht in kan dienen bij de klachtencommissie (casus < 2 jaar). 4. De externe vertrouwenspersoon en melder komen samen tot de conclusie dat verder inventariserend onderzoek wenselijk is. De externe vertrouwenspersoon kan dan namens de melder een (vertrouwelijke) melding maken bij een externe deskundige voor integriteit.

Gimd maakt deel uit van het Zorg van de Zaak netwerk Jacob Catsplein 1 8913 CS LEEUWARDEN Telefoon 088 800 85 00

KvK Leeuwarden 01094594 www.gimd.nl

Waar kan het tijdelijke beschikbaar stellen van de externe vertrouwenspersoon voor oudmedewerkers toe leiden? Ad 1) Lerend effect: De besproken issues worden anoniem gebruikt om verder te verbeteren. (Er vinden regelmatig al gesprekken plaats tussen de vertrouwenspersonen en het GVB ter bevordering van de samenwerking en ter bevordering van het lerend effect voor het GVB.) Ad 2) De casus wordt bespreekbaar gemaakt en vanuit de casus wordt een verdere aanpak bepaald.

Ad 3) Casussen die bij de klachtencommissie ongewenste omgangsvormen terechtkomen worden door de klachtencommissie (externe beoordelaars) onderzocht. De uitkomst van het onderzoek, wordt inclusief advies aan de directie gerapporteerd.

Ad 4) Casussen die bij de externe deskundige voor integriteit terecht komen worden beoordeeld volgens de klokkenluidersregeling van GVB. Dit geldt voor casussen waarbij een vermoeden van een onregelmatigheid, integriteitsschending of misstand wordt gemeld. De uitkomst van de beoordeling, wordt inclusief advies aan de directie gerapporteerd. Het advies kan luiden: wel of geen aanvullend onderzoek mogelijk en/of noodzakelijk.

Gimd maakt deel uit van het Zorg van de Zaak netwerk Jacob Catsplein 1 8913 CS LEEUWARDEN Telefoon 088 800 85 00

KvK Leeuwarden 01094594 www.gimd.nl

Uitkomsten van de gesprekken 12 (ex) medewerkers gesproken. Aantal per afdeling: • • • •

7 afdeling tram 2 afdeling metro 1 afdeling bus 2 overige

Status dienstverband: • • • • • • •

3 medewerkers zijn nog in dienst van het GVB. 3 medewerker zijn minder dan een jaar geleden uit dienst getreden. 1 medewerker is langer dan een jaar geleden uit dienst getreden. 2 medewerkers zijn tussen de 5 en 10 jaar geleden uit dienst getreden 1 medewerker is tussen de 10 en 15 jaar uit dienst getreden 1 medewerker is tussen de 15 en 20 jaar uit dienst getreden 1 medewerker is tussen de 20 en 25 jaar uit dienst getreden

Vervolg: • • •

• •

1 medewerker geeft aan dat het gesprek met de vertrouwenspersoon voldoende was en wil geen verdere acties. 2 medewerkers geven aan expliciet in gesprek te willen met de algemeen directeur van het GVB. 3 medewerkers die nog in dienst zijn geven aan niet in gesprek te willen. Ze zeggen dat het deels te maken heeft met het vertrouwen in het GVB en dat er eerder pogingen zijn geweest om in gesprek te gaan, maar dat is afgewezen of niet is gelukt. Anderzijds geven ze aan bang te zijn dat het invloed kan hebben op hun huidige dienstverband. 4 medewerkers geven aan wel in gesprek te willen, maar dat ze dat niet alleen durven en dat ze eerst willen afwachten wat de Gemeente Amsterdam zal zeggen. 2 medewerkers zijn doorverwezen naar de externe deskundige voor integriteit.

Gimd maakt deel uit van het Zorg van de Zaak netwerk Jacob Catsplein 1 8913 CS LEEUWARDEN Telefoon 088 800 85 00

KvK Leeuwarden 01094594 www.gimd.nl

Aard van de situatie(s)

De aanleiding in 8 van de 12 gemelde situaties betreft een ongeval tijdens het uitoefenen van werkzaamheden. Het ongeval leidt direct tot ziekmelding van betrokken werknemer. Sommige medewerkers vertellen dat de bedrijfsarts pas later is ingeschakeld dan binnen de 6 weken die zijn afgesproken binnen de Wet verbetering poortwachter. De medewerkers geven aan dat ze in alle gemelde situaties geen steun hebben ervaren van de werkgever of werd het advies van de bedrijfsarts niet opgevolgd door het GVB. Zo adviseerde een bedrijfsarts om meer tijd te nemen voor herstel, de leidinggevende vond dat de medewerker sneller aan het werk kon gaan.

De medewerkers geven aan dat de houding van de leidinggevende niet empathisch is maar forcerend en als dwingend wordt ervaren door de medewerker om aan het werk te gaan. In een aantal gevallen werd er gedreigd met een loonstop en is deze in sommige gevallen ook uitgevoerd. De medewerkers hebben het management ervaren als pushend om aan het werk te gaan, er was veel discussie over de term bedrijfsongeval, er is moeite om erkenning te krijgen dat het gaat om een bedrijfsongeval met de daarbij behorende afwikkeling, schadevergoeding of hoogte van de arbeidsongeschiktheid uitkering. De werknemer loopt schade op door het bedrijfsongeval op persoonlijk vlak, fysiek maar ook psychisch en mentaal en dat heeft gevolgen voor de privésituatie van de werknemer. De medewerkers geven aan dat er door het GVB indertijd geen opvang, zorg of specialistische (PTSS) begeleiding is aangeboden. Werknemers voelden zich niet ondersteund.

Er is door een aantal werknemers strijd moeten voeren met het GVB om de situatie als bedrijfsongeval te beschouwen. De erkenning hiervan voor de werknemers is van groot belang.

De impact van de voorgevallen situaties op de betrokken werknemers is groot, voor velen is ook na jaren uit dienst de emotionele en traumatische weerslag heel groot. Men is vaak erg emotioneel tijdens de gesprekken met de vertrouwenspersoon vanwege het ervaren van persoonlijke onrecht door de handelswijze van leiding en managers van het GVB.

Veel conflicten in re-integratietrajecten, werkgever pusht tot volledige terugkeer, werknemer geeft aan dat dit niet haalbaar is. Dit leidt tot conflicten met dreiging en uitvoering van sancties zoals een (tijdelijke) loonstop als dwangmiddel. Dit leidt weer tot gerechtelijke procedures die voor een aantal werknemers nog lopen. Gimd maakt deel uit van het Zorg van de Zaak netwerk Jacob Catsplein 1 8913 CS LEEUWARDEN Telefoon 088 800 85 00

KvK Leeuwarden 01094594 www.gimd.nl

De medewerkers vertellen dat de bejegening door leidinggevenden van het GVB als wantrouwend en beschuldigend wordt ervaren. Er wordt getwijfeld aan de ziekmelding, is deze terecht of voelt men wantrouwen: is de ziekmelding een drukmiddel om bijvoorbeeld een (hogere)uitkering te krijgen? Ook wordt een werknemer de dag na het ongeval aangesproken op zijn functioneren en vakbekwaamheid. Een andere medewerker wordt direct van zijn functie als trambestuurder afgehaald. De bejegening en bevoordeling van medewerkers die eigen familie of vrienden zijn van leidinggevenden is duidelijk anders en vriendelijker, geven sommige medewerkers aan.

Opvallend is dat bijna alle (ex-)medewerkers die de vertrouwenspersoon gesproken heeft in allerlei arbeidsrechtelijke procedures met GVB betrokken zijn. De ervaren ‘hardvochtige’ afhandeling door het GVB, veroorzaakt veel emotionele en financiële schade voor betrokkenen. Bij deze zaken wordt door één werknemer geconstateerd dat dossiers en documenten zijn aangepast door het GVB in eigen voordeel, aldus de medewerkers.

Gimd maakt deel uit van het Zorg van de Zaak netwerk Jacob Catsplein 1 8913 CS LEEUWARDEN Telefoon 088 800 85 00

KvK Leeuwarden 01094594 www.gimd.nl

Conclusies

De medewerkers zijn in eerste instantie blij het verhaal te kunnen doen bij de vertrouwenspersoon. De meesten geven aan erkenning te willen in hun zaak, maar men wil niet één op één met het GVB in gesprek. Een deel wil eerst het gesprek met de Gemeente Amsterdam en het GVB afwachten. Ze geven aan dat eerdere pogingen om met het GVB in gesprek te gaan zijn afgewezen. Men heeft weinig vertrouwen om nu wel gehoord en serieus genomen te worden.

Een duidelijke rode draad is dat veel medewerkers in verzuim zijn geraakt en dat een groot deel verband houdt met een ongeval tijdens het werk. Hierin hebben de medewerkers steun en vertrouwen vanuit het GVB gemist. Uit de gesprekken met de (ex-) medewerkers van het GVB constateert de vertrouwenspersoon dat de desbetreffende leidinggevende en het betrokken management hard heeft opgetreden tegen deze medewerkers. Er was sprake van wantrouwen en dat bemoeilijkte bij voorbaat al de samenwerking. Bij veel zaken was er geen duidelijk plan van aanpak en werd snel de druk opgevoerd om weer aan het werk te gaan.

Gezien de lange periode (20 jaar) waarover oud-medewerkers hebben gemeld kan er geen duidelijk patroon worden ontdekt in het management. Zo vindt het niet plaats op een specifieke afdeling of onder een specifieke groep managers. De hoeveelheid medewerkers die ik heb gesproken (12) over een tijdsbestek van 20 jaar is naar mijn idee te weinig om te spreken van een duidelijke trend in de cultuur van het GVB. Ik vraag me wel af of de desbetreffende managers, waar de (ex-)medewerkers over vertellen, voldoende vakbekwaam zijn en voldoende ondersteuning en scholing krijgen (hebben gekregen) van het GVB om met medewerkers om te gaan die bijvoorbeeld ziek zijn, die een traumatisch ongeval krijgen op het werk, of ze alle procedures kennen omtrent De Wet Verbetering Poortwachter en begrijpen wat de rol en het advies is van de bedrijfsarts.

Gimd maakt deel uit van het Zorg van de Zaak netwerk Jacob Catsplein 1 8913 CS LEEUWARDEN Telefoon 088 800 85 00

KvK Leeuwarden 01094594 www.gimd.nl

Advies

Naar mijn idee hebben de medewerkers die ik heb gesproken het meeste baat bij een gesprek met bijvoorbeeld de algemeen directeur of iemand anders van het management, mochten zij dat aangeven. In dat gesprek zou hun zaak nog eens goed bekeken kunnen worden en kunnen hieruit conclusies getrokken worden. Dat kan een lerend effect zijn voor het GVB, maar ook krijgen de medewerkers een gerichte kans om hun zaak aan het licht te brengen en te bespreken. Een dergelijk gesprek kan met ondersteuning van de vertrouwenspersoon.

Om te onderzoeken hoe de huidige medewerkers het (hoger) management ervaren, kan er een medewerkers tevredenheidsonderzoek ingezet worden om informatie hierover te geven, mits de vraagstelling, privacy en de betrouwbaarheid uitnodigend is voor werknemers om hier over te melden. De vragen zouden o.m. gericht kunnen worden op de huidige en gewenste kwaliteit van de managementstijl van direct leidinggevenden en hoger management. Welke ondersteuning is er voor medewerkers en biedt het management deze ondersteuning aan? Hebben medewerkers informatie en toegang tot een vertrouwenspersoon, of een bedrijfsmaatschappelijk werker en hebben zij de mogelijkheid om ten alle tijden (preventief) een bedrijfsarts te spreken en mocht dat nodig zijn, de mogelijkheid van een second opinion van een andere bedrijfsarts aan te vragen.

Is er zicht op de vakbekwaamheid van managers? Krijgen zij voldoende ondersteuning en deskundigheidsbevordering? Is er aandacht voor de omgang tussen managers en medewerkers en dat er op die manier gewerkt kan worden vanuit een basis van empathie en vertrouwen? Dit zijn voor mij als vertrouwenspersoon belangrijke vragen die aandacht vereisen n.a.v. de gesprekken die zijn gevoerd met de (ex-)medewerker Ruben Reinders, externe vertrouwenspersoon GVB via GIMD, 1 oktober 2024

Gimd maakt deel uit van het Zorg van de Zaak netwerk Jacob Catsplein 1 8913 CS LEEUWARDEN Telefoon 088 800 85 00

KvK Leeuwarden 01094594 www.gimd.nl