Verantwoordingsverslag
Tekst van het document
19 februari 2025
Verkoopproces AEB Holding N.V. De verantwoording over het behoud van de 100% aandelen van de gemeente in het AEB
Gemeente Amsterdam Verkoopproces AEB Holding N.V.
19 februari 2025
Voorwoord De gemeente Amsterdam behoudt 100% van de aandelen in AEB Holding N.V. (hierna “AEB”). Op 30 mei 2023 heeft het college ingestemd met de keuze om de met AEB verbonden publieke belangen te borgen via een volledige verkoop van AEB, waarbij in principe de scheidingsinstallatie werd uitgezonderd en behouden. Dit besluit tot verkoop van de aandelen AEB is door de gemeenteraad voor wensen en bedenkingen behandeld in de raadsvergadering van 29 juni 2023. De gemeente heeft onderzocht of de scheidingsinstallatie buiten de verkoop gehouden kon worden. De conclusie van dat onderzoek was dat het (mee)verkopen van de scheidingsinstallatie noodzakelijk was en dus niet buiten de verkoop kon worden gehouden. Het college heeft op 21 november 2023 besloten de publieke belangen van afvalverwerking anders te borgen en besloten de scheidingsinstallatie mee te verkopen Onderdeel van het verkoopbesluit was om tegelijk met het verkoopproces een terugvalscenario uit te werken waarin AEB in publieke handen bleef voor het geval het verkooptraject een uitkomst had waarin de publieke belangen niet afdoende geborgd waren. Hiermee verzekerde de gemeente zich van de mogelijkheid om een tekortschietend bod af te wijzen. De beoogde verkoop van de aandelen vond plaats via een competitief verkoopproces.
Een competitief verkoopproces is een in de markt gebruikelijk proces om op een competitieve en transparante wijze te komen tot een koper van de aandelen (zie H4). Het competitieve verkoopproces heeft in eerste instantie gezorgd voor voldoende interesse, maar heeft niet geleid tot een bod dat voldoet aan de door het college vastgestelde verkoop voorwaarden. Daarom heeft het college op 11 februari 2025 ingestemd met het behoud van AEB Holding N.V. voor lange termijn. Het doel van dit verantwoordingsverslag is verantwoording af te leggen door het college aan de gemeenteraad over het verkoopproces. Dit verantwoordingsdocument is tot stand gekomen in samenwerking met de bij het verkoopproces betrokken financieel adviseur Axeco en de juridisch adviseur Pels Rijcken.
Gemeente Amsterdam Verkoopproces AEB Holding N.V.
19 februari 2025
Leeswijzer De opbouw van dit verantwoordingsdocument is als volgt: 1. Beschrijving verkoopproces (hoofdstuk 1): de verkoop vond plaats door middel van een competitief verkoopproces. 2. Gevolg van behoud AEB (hoofdstuk 2): wat gaat er nog gebeuren na het behoud van de aandelen in AEB? En welke risico’s loopt de gemeente nu nog? 3. Beschrijving betrokkenheid stakeholders (hoofdstuk 3): de wijze waarop interne en externe stakeholders vanaf het begin nauw betrokken zijn bij het verkoopproces . 4. Waarborging van het proces en integriteit (hoofdstuk 4): een beschrijving van de verschillende waarborgen in het verkoopproces zoals integriteit. 5. Moties (hoofdstuk 5): beschrijving van de wijze waarop de ingediende motie is beantwoord en afgehandeld. 6. Conclusie (hoofdstuk 6).
Gemeente Amsterdam Verkoopproces AEB Holding N.V.
19 februari 2025
Inhoud
1 Beschrijving verkoopproces ...................................................................................... 5 1.1 Algemeen ................................................................................................................................. 5 1.2 Competitief en transparant verkoopproces ............................................................................... 5 1.3 Interne projectorganisatie van de gemeente ............................................................................. 6 1.4 Voorbereiding van het verkoopproces .......................................................................................7 1.5 Aanmeldingsfase ...................................................................................................................... 9 1.5.1 Start aanmeldingsfase ........................................................................................................... 9 1.6 Non-binding offer fase (Fase 1) ................................................................................................. 9 1.6.1 Start Fase 1 ............................................................................................................................
9 1.6.2 Beoordeling Fase 1................................................................................................................10 1.6.3 Selectie Fase 1....................................................................................................................... 13 1.7 Binding-offer fase (Fase 2) ....................................................................................................... 13 1.7.1 Start Fase 2 ........................................................................................................................... 13 1.7.2 Beoordeling Fase 2 ................................................................................................................14 2 Behoud AEB.......................................................................................................... 16 2.1 Algemeen ................................................................................................................................16 2.2 Economisch .............................................................................................................................16 2.2.1 Is AEB een goede investering? ..............................................................................................16 2.3 Governance .............................................................................................................................
17 3 Stakeholders ......................................................................................................... 18 3.1 Algemeen ................................................................................................................................18 3.2 Externe stakeholders ...............................................................................................................18 3.3 Interne stakeholders ................................................................................................................18 4 Waarborgen proces en integriteit............................................................................ 20 4.1 Algemeen ............................................................................................................................... 20 4.2 Geheimhouding...................................................................................................................... 20 4.3 Integriteit ...............................................................................................................................
20 4.4 Warranty & Indemnity verzekering ..........................................................................................21 4.5 Mededinging ...........................................................................................................................21 4.6 Staatssteun .............................................................................................................................21 5 Motie ................................................................................................................... 22 5.1 Motie Principebesluit .............................................................................................................. 22 6 Conclusie .............................................................................................................. 23
Gemeente Amsterdam Verkoopproces AEB Holding N.V.
19 februari 2025
1 Beschrijving verkoopproces
1.1 Algemeen In dit hoofdstuk wordt zowel de voorbereiding als het verloop van het verkoopproces beschreven. Wij laten zien hoe de verschillende fasen zijn doorlopen en hoe de uiteindelijke bieder is geselecteerd.
1.2 Competitief en transparant verkoopproces De beoogde verkoop van AEB vond plaats door middel van een gecontroleerde veilingverkoop (‘controlled auction’). Dat is een competitief verkoopproces, waarbij de verkoper telkens per fase vooraf de regels vaststelt en voor alle bieders gelijk toepast. Dit is een gebruikelijke manier van privatisering van een publieke deelneming. Dit verkoopproces is in grote lijnen vergelijkbaar met het in het voorwoord genoemde proces uit 2021. Doordat een competitief verkoopproces is opgedeeld in verschillende fasen, waarbij steeds minder partijen doorgaan naar de volgende fase, ontstaat een soort trechter. Deze trechter heeft als doel om uiteindelijk, op basis van vooraf door de gemeente vastgestelde en aan alle deelnemende partijen gecommuniceerde minimumeisen en verkoopcriteria, tot één winnende bieder te komen. Om een geslaagd competitief verkoopproces te houden, waarin partijen tegen elkaar opbieden, moet er voldoende animo zijn en moet onder meer steeds een gelijk speelveld (‘level playing field’) in stand gehouden worden tussen geïnteresseerde partijen: 1. De animo voor AEB was voldoende groot voor een succesvol competitief verkoopproces. De gemeente heeft telkens aan het begin van iedere fase de regels voor die fase transparant in een procesbrief (‘process letter’) aan de deelnemende partijen kenbaar gemaakt. 2.
Het gelijke speelveld was bij de verkoop van AEB gewaarborgd doordat alle bieders op hetzelfde moment de beschikking hadden over dezelfde informatie, onderworpen waren aan dezelfde procesregels die voor alle bieders gelijk zijn toegepast en doordat alle bieders gehouden waren (en zijn) tot geheimhouding (zie ook Hoofdstuk 4). De competitieve veiling voor de verkoop van AEB kende vier fasen. Onderstaande afbeelding geeft een weergave van de fasen en de daarbij behorende trechter:
5
Gemeente Amsterdam Verkoopproces AEB Holding N.V.
Aanmeldingsfase
NDA getekend en IM onvtangen
• 25 partijen
• 22 partijen
19 februari 2025
Fase 1 (NBO) • 8 partijen
Fase 2 (BO) • 4 partijen
Eindbieder • 1 partij
1.3 Interne projectorganisatie van de gemeente De interne projectorganisatie binnen de gemeente is ingericht om het verkoopproces goed te kunnen besturen en toezicht te kunnen houden op het verkoopproces. De projectorganisatie bestond uit de Stuurgroep (staf),en het Transactieteam. 1. De Stuurgroep had de algemene leiding over het verkoopproces. De Stuurgroep bestond uit de wethouder AEB en ondersteuning: de directeur Middelen & Control, de projectleider vanuit de gemeente en ondersteuning, alsmede de financieel en juridisch adviseur (Axeco en Pels Rijcken) van de gemeente. De Stuurgroep monitorde de voortgang (en had de mogelijkheid om bij te sturen) en nam de besluiten over de selectie van bieders bij iedere fase op advies van het Transactieteam. De wethouder AEB had de leiding over de stuurgroep, met mandaat van het college om alle voor het verkoopproces benodigde handelingen te verrichten. 2. Het Transactieteam bestond uit ambtenaren van de gemeente vertegenwoordigd door Deelnemingen, Treasury en Juridische Zaken, Axeco (financieel adviseur) en Pels Rijcken (juridisch adviseur). Het Transactieteam hield zich bezig met de aansturing van de dagelijks uitvoering van het verkoopproces en het voorbereiden van adviezen aan de Stuurgroep.
Axeco en Pels Rijcken voerden de dagelijkse uitvoering van het verkoopproces: zij waren het aanspreekpunt voor geïnteresseerde partijen, coördineerden de verschillende boekenonderzoeken (VDD’s), assisteerden AEB bij het opzetten van de beveiligde dataroom voor bieders, zorgden voor concepten van transactiedocumentatie, coördineerden de beantwoording van vragen en bewaakten in algemene zin het proces zoals dat telkens per fase was vastgelegd. 3. Op verzoek van de gemeente en AEB hebben de adviseurs van de gemeente ook de directie, RvC en ondernemingsraad doorlopend van informatie voorzien (zie Hoofdstuk 3). De ambtenaren binnen het Transactieteam coördineerden de informatievoorziening en besluitvorming van het verkoopproces binnen de gemeente. Een groot onderdeel hiervan was de vastlegging van het verloop van het verkoopproces, zodat na afronding van het verkoopproces het college verantwoording kon afleggen aan de gemeenteraad. 4. Het Transactieteam omvatte naast ambtenaren van de afdeling Deelnemingen en Juridische Zaken, Axeco (financieel adviseur) en Pels Rijcken (juridisch adviseur) ook beleidsadviseurs (ambtenaren) die tijdens het verkoopproces hebben gezorgd voor de 6
Gemeente Amsterdam Verkoopproces AEB Holding N.V.
19 februari 2025
waarborging van de publieke belangen van de gemeente, zoals duurzaamheid, integriteit en werkgelegenheid.
1.4 Voorbereiding van het verkoopproces Op 11 april 2024 is door de Stuurgroep geconstateerd dat de gemeente en AEB klaar waren met de nodige voorbereidingen voor verkoop en besloot tot het starten van het verkoopproces. Aan alle hieronder genoemde voorwaarden uit het collegebesluit van 11 juli 2023 van toepassing op het starten van het verkoopproces was voldaan. Op 23 april 2024 vond via publieke aankondiging de start plaats van de openbare verkoop van AEB. Deze publieke aankondiging betrof een advertentie in de Financial Times en een bericht op de website Amsterdam.nl. Geïnteresseerden konden zich melden bij Axeco. Vanaf de publieke aankondiging van de verkoop van AEB tot het persbericht over het behoud van AEB heeft de gemeente niet extern gecommuniceerd over het verloop van het verkoopproces om de vertrouwelijkheid van het competitieve verkoopproces te waarborgen. Aan de openbare aankondiging van de verkoop van AEB op 23 april 2024 gingen voorbereidingen vooraf om het verkoopproces zorgvuldig te kunnen laten verlopen. Met deze voorbereidingen is invulling gegeven aan de voorwaarden uit het collegebesluit van 11 juli 2023, die luidden: 1. Er moet een besluit genomen zijn over de scheidingsinstallatie, de wijze waarop dat is vormgegeven en de gevolgen daarvan voor AEB en de gemeente; 2.
De ondernemingsraad van AEB moet tijdig in de gelegenheid zijn gesteld zijn adviesrecht uit te oefenen over het voorgenomen verkoopproces, waaronder de verkoopcriteria en de scheidingsinstallatie; 3. De voorbereidingen voor de verkoop moeten zijn afgerond; 4. De onderneming moet er klaar voor zijn; 5. De marktomstandigheden moeten geschikt zijn om het verkoopproces te starten. Ad 1) Scheidingsinstallatie meegenomen in verkoop De gemeente heeft onderzocht of de scheidingsinstallatie buiten de verkoop gehouden kon worden. De conclusie van dat onderzoek was dat het (mee)verkopen van de scheidingsinstallatie noodzakelijk was en dus niet buiten de verkoop kon worden gehouden. Het college heeft op 21 november 2023 besloten de publieke belangen van afvalverwerking anders te borgen en besloten de scheidingsinstallatie mee te verkopen. Ad 2) Ondernemingsraad De ondernemingsraad van AEB is nauw betrokken geweest en geïnformeerd door de gemeente en haar adviseurs, zowel voorafgaand als tijdens het verkoopproces. Dit staat nader beschreven in Hoofdstuk 3 (stakeholders). 7
Gemeente Amsterdam Verkoopproces AEB Holding N.V.
19 februari 2025
Ad 3) Voorbereidingen vóór aankondiging De inrichting van het competitieve verkoopproces is voor de aankondiging vastgesteld. Dit houdt in dat de algemene waarborgen (zie Hoofdstuk 4) voor het proces waren uitgewerkt, dat een globale planning voor het verloop van de verschillende fasen was vastgesteld en de documentatie voor de aanmeldingsfase (zie H1.5) en Fase 1 (zie H1.6) was opgesteld. Telkens zouden de regels voor één fase in een gedetailleerde procesbrief, voor alle partijen gelijk, worden vastgesteld. Daarnaast wilde de gemeente als aandeelhouder een goed beeld hebben van AEB. Dit goede beeld was nodig om vast te kunnen stellen dat er geen wezenlijke zaken waren die een verkoopproces in de weg stonden. Om dit vast te stellen heeft de gemeente ervoor gekozen om boekenonderzoeken (Vendor Due Diligence, VDDs) te laten uitvoeren, hetgeen bij competitieve verkoopprocessen voor ondernemingen van deze omvang gebruikelijk is. De VDDs besloegen de belangrijkste aspecten van AEB’s onderneming (financieel, commercieel, technische staat van de installaties & milieu, juridisch en fiscaal).
Deze onderzoeken waren niet alleen nodig om vast te kunnen stellen dat er geen materiële beletsels waren voor de start van het verkoopproces, maar de VDD-rapporten waren ook nodig om bieders bij de start van Fase 2 snel van voldoende informatie te kunnen voorzien om hun eigen boekenonderzoeken voortvarend op te kunnen pakken. Ad 4) AEB moest klaar zijn voor de verkoop en het verkoopproces AEB heeft in een brief aan het college bevestigd klaar te zijn voor de start van het verkoopproces. Een extra aandachtspunt in het verkoopproces was de problematiek rondom ontploffende lachgascilinders die bij alle landelijke afvalverwerkers speelt sinds de criminalisering van het gebruik van dit middel. De directie van AEB gaf aan vertrouwen te hebben in de maatregelen die zij hadden getroffen om het aantal lachgas gerelateerde incidenten te verminderen. Daarnaast bevestigden ze dat naar hun beste weten geen wezenlijke punten uit de VDD-rapporten waren gekomen die de verkoop van AEB in de weg zouden hebben kunnen staan. Ze stonden hierbij ook stil bij de aanstaande aanbesteding voor de verwerking van bodemassen. Deze aanbesteding zou volgens AEB ook geen belemmering vormen voor het verkoopproces. In het persbericht van 23 april 2024 waarin de start van de verkoop werd aangekondigd bevestigde de CEO van AEB dat het bedrijf ervoor klaar was: “Het Afval Energie Bedrijf is gereed voor verkoop.
Vol vertrouwen gaan wij het verkoopproces in op zoek naar een nieuwe aandeelhouder, die zich voor langere tijd aan AEB verbindt.” Ad 5) Marktomstandigheden Door de financieel adviseur Axeco is geconstateerd dat de marktomstandigheden positief waren en er genoeg interesse was in AEB. Verschillende geïnteresseerde partijen hadden zich bij Axeco gemeld om hun interesse kenbaar te maken. Dat waren zowel financiële als strategische partijen. Daarnaast bevestigde Axeco vóór daadwerkelijke aankondiging van het verkoopproces dat de 8
Gemeente Amsterdam Verkoopproces AEB Holding N.V.
19 februari 2025
M&A- en de financieringsmarkt naar mening van Axeco voldoende positief waren om de verkoop te starten.
1.5 Aanmeldingsfase 1.5.1 Start aanmeldingsfase Met de aankondiging op 23 april 2024 startte het verkoopproces. Geïnteresseerde partijen kregen tot en met 15 mei 2024 de tijd om hun interesse in AEB officieel kenbaar te maken aan Axeco. Geïnteresseerde partijen die zich kenbaar hadden gemaakt bij Axeco ontvingen een zogeheten teaser waarin AEB kort beschreven stond. De gemeente ontving van 25 partijen een Indication of Interest. Deze partijen kregen allen een concept NDA en ter informatie het Confirmation Statement dat zij t.z.t. samen met hun NBO zouden moeten invullen en indienen (zodat zij hier alvast kennis van konden nemen). Van de 25 partijen hebben 22 partijen de NDA getekend. Deze partijen zijn allen toegelaten tot het proces.
1.6 Non-binding offer fase (Fase 1) 1.6.1 Start Fase 1 In Fase 1 konden de uitgenodigde partijen hun eerste, niet-bindende bod (Non-Binding Offer, NBO) uitbrengen. Het is gebruikelijk in een competitief verkoopproces om eerst niet-bindende biedingen te vragen, gebaseerd op een eerste set informatie over AEB. Alle partijen die uitgenodigd werden voor Fase 1 zijn eerst een geheimhoudingsovereenkomst aangegaan. Deze overeenkomst verplicht Fase 1-partijen kort gezegd om vertrouwelijke informatie over AEB en het verkoopproces geheim te houden, zowel tijdens als na het verkoopproces. Op 22 mei 2024, na ondertekening van de NDA, ontving elk van deze Fase 1-partijen de procesbrief voor Fase 1. Deze procesbrief beschreef het proces gedurende Fase 1 en lichtte in detail toe waaraan NBOs moesten voldoen. Hierin stond o.a. beschreven dat zij het bijgevoegde Confirmation Statement naar waarheid moesten invullen en rechtsgeldig moesten laten ondertekenen samen met hun NBO. Met nadruk werden Fase 1-partijen er daarnaast op gewezen dat hun NBOs moesten voldoen aan de verkoopcriteria. Deadline voor indiening van de NBOs was 3 juli 2024. 9
Gemeente Amsterdam Verkoopproces AEB Holding N.V.
19 februari 2025
Fase 1-partijen ontvingen na ondertekening van de geheimhoudingsovereenkomst het uitgebreide informatiememorandum en een financieel data boek met de belangrijkste financiële en operationele data van AEB, zowel historisch als toekomstig. Op deze informatie over AEB is een toets op concurrentiegevoelige informatie gedaan door AEB en haar juridisch adviseurs, alsmede door Pels Rijcken, voordat deze gedeeld werd met de partijen. In deze fase was het voor geïnteresseerde partijen niet mogelijk om met vertegenwoordigers van AEB en/of de gemeente te spreken. Tijdens Fase 1 heeft de gemeente proactief door haar Screeningsunit1 een Quickscan laten uitvoeren naar niet reeds bij de gemeente bekende partijen. Het betrof vier partijen. De SU concludeerde op 21 juni 2024 dat zij geen bezwaren zag om – indien deze partijen een voldoende conveniërend NBO zouden indienen – deze partijen verder te laten gaan in het proces.
1.6.2 Beoordeling Fase 1 De gemeente ontving tot 3 juli 12.00 uur 8 NBOs. Uit de NBOs bleek dat er ruim voldoende interesse was om het competitieve verkoopproces voort te zetten. Een aantal NBOs bevatte onduidelijkheden, hierover zijn verduidelijkingsvragen aan de betreffende Fase 1-partijen gesteld. De gemeente heeft de ontvangen NBOs beoordeeld binnen het vooraf vastgestelde kader: 1. Voldoen de NBOs aan de minimumeisen en heeft de geïnteresseerde partij een naar behoren ingevulde confirmation statement (als onderdeel van de integriteitstoets) herbevestigd? 2. In welke mate voldoen de NBOs aan de vooraf vastgestelde verkoopcriteria, met als hoofdcriterium de hoogte van de bieding? 3. Heeft het bedrijf relevante ervaring binnen de sector waarin AEB opereert? 4. Wat zijn de strategische overwegingen van de geïnteresseerde partij om AEB te willen verkopen? 5. Hoe kijkt de bieder aan tegen CO2-reductie in het algemeen, en ten aanzien van de ambitieuze plannen van AEB voor ondergrondse CO2-opslag in het bijzonder? 6. Wat zijn de plannen van het bedrijf voor de organisatie, en hoe borgt de koper het behoud van werkgelegenheid bij AEB? Screening NBOs De SU (Screeningsunit) heeft een Quick Scan gedaan naar de integriteit van alle 8 partijen die een NBO hebben ingediend op basis van de o.a. de informatie aangeleverd via de ingevulde Confirmation Statements.
De Screeningsunit rapporteerde op 10 juli 2024 dat uit deze Quick
1
Een onderdeel de gemeente met specifieke kennis en expertise op gebied van het screenen van partijen waar de gemeente zaken mee doet.
10
Gemeente Amsterdam Verkoopproces AEB Holding N.V.
19 februari 2025
Scans geen zaken naar voren kwamen die aanleiding zouden geven tot het uitsluiten van een partij van verdere deelname aan het verkoopproces. Check op voldoen aan minimum eisen Daarnaast vond op alle NBOs een check of ze voldeden aan vooraf vastgestelde minimumeisen van de gemeente. De minimumeisen waren: Minimumeisen
Beschrijving Conformeren aan transactiestructuur en scope • Verkoop van 100% van de aandelen in AEB Holding N.V. Transactiestructuur en scope De bieder moet aangeven hoelang hij van plan is de aandelen te houden, en dit moet minimaal drie (3) jaar zijn na het afronden van de transactie.
Investeringshorizon De bieder moet aangeven dat hij bereid is de gemeente te beschermen en langetermijn aandeelhouderschap tegen doorverkoop van de aandelen (of het bedrijf) binnen drie (3) jaar na het afronden van de transactie. De bieder moet bevestigen en aantonen dat hij in staat is om de Naleving huidige financiële en operationele prestaties van AEB te waarborgen, zodat aan contracten van AEB de bestaande contractuele verplichtingen tegenover de klanten kan worden voldaan Eén partij had geen naar behoren ingevulde Confirmation Statement ingeleverd en één partij voldeed niet aan de minimumeisen. Beide partijen vielen daarom af. Toetsing verkoopcriteria Daarnaast heeft de Stuurgroep de NBOs beoordeeld op basis van de verkoopcriteria. De verkoopcriteria waren: Verkoopcriteria Verkoopprijs
Financiële slagkracht
Beschrijving Marktconforme prijs • Hoogte van de bieding • Moment van betaling • Betaling in contanten (euro’s) Een potentiële koper moet voldoende financiële slagkracht bieden om: - de koopprijs op Completion te voldoen aan de gemeente; en - AEB naar de toekomst toe en solide financieringsstructuur te bieden, zonder excessieve leverage (in verhouding te veel schuld) die AEB mogelijkerwijs kan hinderen bij het uitvoeren van haar lange-termijn strategie Mate waarin het bod voorbehouden van de potentiële koper bevat voor het aangaan van de transactie.
11
Gemeente Amsterdam Verkoopproces AEB Holding N.V.
Transactiezekerheid
19 februari 2025
Eventueel benodigde goedkeuringen en benodigde regulatoire toestemmingen van bevoegde instanties of organen. Denk aan ACM en Europese Commissie.
Afronding van een transactie binnen beoogde tijdslijnen en beschikbaarheid van middelen. De mate waarin de potentiële koper bereid is werkgelegenheid en arbeidsvoorwaarden te behouden en de visie van de koper op Werkgelegenheid bij AEB ontwikkelingen op dat gebied na de transactie. Een bieder moet zijn visie en plannen delen over de voortzetting van het bedrijf van AEB en de strategie van AEB. De bieder moet een gedetailleerde beschrijving geven Continuïteit en strategie van zijn visie en plannen, waarbij ten minste de volgende AEB punten aan bod komen: i.
Leveringszekerheid warmte Terugdringen CO2uitstoot
De reden waarom de bieder geïnteresseerd is in het bedrijf van AEB en de strategische reden voor de mogelijke overname. ii. De relevante ervaring en kennis die de bieder heeft in de sector. iii. De toegevoegde waarde die de bieder kan bieden voor de continuïteit van het bedrijf van AEB en het succesvol uitvoeren van AEB’s langetermijnstrategie. iv. De visie en plannen van de bieder over de BEC en de installatie voor nascheiding. v. De visie en plannen van de bieder over de rol van AEB als leverancier van warmte aan het stadswarmtenet in Amsterdam (WPW) en de mogelijkheid om in de toekomstige warmtevraag te voorzien. vi. Hoe het bedrijf van AEB mogelijk geïntegreerd kan worden met overlappende of aanverwante activiteiten. Een bieder moet kunnen garanderen dat hij de financiële aansprakelijkheid van AEB Exploitatie B.V. tegenover WPW onder de WLO kan dekken. Een bieders visie en plannen met betrekking tot de geplande investering in vermindering van CO2-uitstoot door AEB Een bieder moet een gedetailleerde beschrijving geven van zijn visie en plannen voor mogelijke investeringen in CO2-opvang en opslag (of andere technologieën om de CO2-uitstoot te verminderen), in lijn met AEB’s strategie om op korte termijn de CO2-uitstoot aanzienlijk te verlagen.
Een bieder moet ook een gedetailleerd overzicht geven van alle belangrijke aannames die zijn gebruikt bij de waardering van AEB met betrekking tot de geplande investering in vermindering van CO2-uitstoot (CCS-businesscase).
12
Gemeente Amsterdam Verkoopproces AEB Holding N.V.
Aanvaarding van de doorverkoopregeling
19 februari 2025
De koper accepteert de voorgestelde doorverkoopregeling (nonembarrassment clausule) of biedt een equivalent, vergelijkbaar of verderstrekkend arrangement aan
1.6.3 Selectie Fase 1 De NBOs zijn gerangschikt op de geboden prijs en zijn gescoord op alle andere verkoopcriteria. Uit die analyse bleek dat er in deze fase van het verkoopproces minder partijen over waren dan in dezelfde fase in het vorige verkoopproces (11 versus 8). Een integrale analyse van de NBOs resulteerde in een voorlopige lijst van partijen die door zouden kunnen gaan naar de volgende fase. Hierin is extra aandacht besteed aan transactiezekerheid om de kans op een herhaling van een negatief ACM besluit te minimaliseren. De gemeente heeft na een analyse van de biedingen extra aandachtspunten meegegeven voor de volgende fase: - CO2 afvang: de gemeente was blij om te lezen dat alle 8 partijen aangaven dat investering in CO2-afvang nodig is, en wilde in de volgende fase van het verkoopproces een uitgebreidere onderbouwing hebben over hoe zij dat zouden gaan invullen bij de overname van het bedrijf - Werknemersbescherming: de gemeente wilde concreter inzicht in hoe partijen bij andere overnames de werkgelegenheid hebben gewaarborgd - Financiële verwevenheid: hoe verhouden bieders met een financiële achtergrond zich tot hun achterliggende investeerders en vermogensbeheerders? De Stuurgroep nam op 12 juli 2024 het besluit om vier partijen uit te nodigen voor Fase 2 en om de voorgestelde inrichting van Fase 2 goed te keuren.
Door vier partijen uit te nodigen werd beoogd om een goede competitieve dynamiek vast te houden. De niet geselecteerde bieders hebben een afwijzingsbericht (e-mail) ontvangen. De fase waarin due diligence wordt gedaan is voor de onderneming heel intensief. Om die reden moet altijd een afweging worden gemaakt hoeveel partijen door kunnen. Drie partijen is gebruikelijk, gegeven de ervaringen in het vorige verkoopproces heeft de stuurgroep geoordeeld dat ook vier partijen doorlaten behapbaar zou zijn.
1.7 Binding-offer fase (Fase 2) 1.7.1 Start Fase 2 De voor Fase 2 geselecteerde partijen ontvingen op 24 juli 2024 de procesbrief voor Fase 2. Hierin werd hen medegedeeld dat Fase 2 zou starten op maandag 2 september 2024, met als deadline voor het indienen van een bindend bod (Binding Offer, “BO”) op 15 oktober 2024 om 12:00. Deze 13
Gemeente Amsterdam Verkoopproces AEB Holding N.V.
19 februari 2025
procesbrief beschreef verder in detail waaraan een bindend bod moest voldoen en beschreef het proces dat voor deze fase was vastgesteld. Vanaf 2 september 2024 kregen Fase 2-partijen onder meer toegang tot de VDD-rapporten, het financiële model en toegang tot de beveiligde dataroom. Verder kregen zij de gelegenheid om met de opstellers van de VDD-rapporten te spreken en hun vragen te stellen, werden zij uitgenodigd voor uitgebreide managementpresentaties en site visits. Ook zijn in Fase 2 expert calls over specifieke onderwerpen georganiseerd voor Fase 2-partijen, is Fase 2-partijen de mogelijkheid geboden om vragen aan AEB te stellen (Q&A) en is een conceptkoopovereenkomst (auction draft SPA) van aandelen aan alle partijen ter beschikking gesteld. Onderdeel van een Binding Offer was een zogenaamde mark-up van de conceptkoopovereenkomst (auction draft SPA). Hierin kunnen partijen aangeven in hoeverre ze de door de gemeente beoogde verkoopovereenkomst steunen, danwel waar ze een andere inzet hebben. Om Fase 2-partijen van feedback te kunnen voorzien op hun voorgenomen mark-up, konden zij tussentijds een mark-up indienen bij Pels Rijcken.
In feedback-calls tussen (de advocaten van) Fase 2-partijen en Pels Rijcken is vervolgens de achtergrond van diverse bepalingen in de conceptkoopovereenkomst geschetst en hadden deze partijen de mogelijkheid om vragen te stellen over de conceptkoopovereenkomst. Fase 2-partijen zijn vervolgens uitgenodigd om hun voorlopige invulling van de verkoopcriteria (anders dan prijs) nader aan te vullen en toe te lichten. Eén partij heeft van die nadere feedback-mogelijkheid gebruik gemaakt. Fase 2-partijen hebben in totaal gedurende circa 8 weken boekenonderzoek (Due Diligence) verricht. Tijdens Fase 2 hebben drie van de vier resterende partijen zich om hun moverende redenen teruggetrokken: -
-
één bieder heeft zich teruggetrokken omdat zij na overleg met banken hadden vastgesteld dat zij niet voldoende bankfinanciering kon krijgen om de investering passend te maken; één bieder heeft zich teruggetrokken vanwege andere, interne prioriteiten; één bieder trok zich terug omdat zij het uitvoeringsrisico van de CCS-investering te groot vonden voor hun investeringsprofiel.
Op 11 oktober 2024 publiceerde de Screeningsunit nog haar meer gedetailleerde onderzoek naar ieder van de 4 partijen. Hieruit kwamen wederom geen red flags.
1.7.2 Beoordeling Fase 2 Op 15 oktober 2024 ontving de gemeente één Binding Offer. De gemeente heeft het bod beoordeeld binnen het toetsingskader: 14
Gemeente Amsterdam Verkoopproces AEB Holding N.V.
1. 2.
19 februari 2025
Voldoen de biedingen aan de minimumeisen? In welke mate voldoen de biedingen aan de verkoopcriteria, met als hoofdcriterium de hoogte van de bieding?
Minimumcriteria Het Binding Offer voldeed aan de minimumeisen, zoals deze hiervoor onder 1.6.2 staan toegelicht. Verkoopcriteria Het Binding Offer kende een aantal belangrijke aandachtspunten ten aanzien van een aantal verkoopcriteria, waaronder de prijs. Tussentijdse toets door college Op 10 december 2024 is het tussenresultaat aan het college voorgelegd door de stuurgroep om de afweging te maken of het bod afdoende voldeed aan de afspraken in het college van 2023, het borgen van publieke belangen. Het college heeft besloten om verder te onderzoeken of er aanknopingspunten voor overeenstemming gevonden kunnen worden met de biedende partij. En hierin aan wethouder AEB richting meegegeven. Vervolgproces Na het intensieve onderhandeltraject over een periode van twee maanden heeft de bieder op 7 februari een vernieuwd aanbod gedaan. Dit aanbod bood dermate weinig aanknopingspunten dat de Stuurgroep concludeerde op 8 februari 2025 dat het aanbod onvoldoende aanknopingspunten bevatte voor verder overleg. Het college heeft dit op 11 februari bekrachtigd en besloten tot behoud van AEB.
1.7.3 Kosten verkoopproces De voor het verkoopproces gemaakte kosten zullen op korte termijn inzichtelijk worden gemaakt aan de raad. Het betreft hier onder andere de kosten voor de adviseurs die de gemeente hebben bijgestaan in het verkoopproces, de kosten voor de uitgevoerde due diligence onderzoeken en de kosten die AEB heeft gemaakt in relatie tot het verkoopproces en zijn doorbelast aan de gemeente.
15
Gemeente Amsterdam Verkoopproces AEB Holding N.V.
19 februari 2025
2 Behoud AEB
2.1 Algemeen Bij het vervolgbesluit van de gemeente op 30 mei 2023 is aangegeven dat parallel aan het verkooptraject een terugvalscenario werd uitgewerkt waarmee in een publiek ‘behoud’-scenario de publieke belangen verbonden met AEB worden geborgd. In dit hoofdstuk wordt uitgelegd wat dit terugvalscenario is. Terwijl maximaal werd ingezet om het uitgebrachte Binding Offer te verbeteren, is het scenario behoud parallel nader uitgewerkt. Daarbij zijn de handelingsperspectieven op economisch, juridisch en beleidsmatig gebied in de scenario’s verkoop en behoud tegen elkaar afgezet. Deze handelingsperspectieven zijn meegewogen bij de beslissing op 10 december 2024 om nog te trachten tot een verbeterd bod te komen en bij de beslissing van 11 februari 2025 om AEB als deelneming te behouden. De belangrijkste elementen staan hieronder beschreven.
2.2 Economisch 2.2.1 Is AEB een goede investering? Economisch gezien betekent behoud door de gemeente als enige aandeelhouder (en als enig financier, zie hierna) dat alle vrije kasstromen uit AEB ten gunste komen van de gemeente. Onderzocht is of de netto contante waarde van de verwachte kasstromen (in verschillende scenario’s) positief is en hoe zich dit verhield tot het Binding Offer. De financieel adviseur van de gemeente heeft analyses uitgevoerd op basis van gegevens van AEB in verschillende scenario’s. De conclusie is dat AEB een significant positieve waarde vertegenwoordigt in de bekeken scenario’s. Deze waarde lag ook ver boven het Binding Offer van de bieder. De beslissing om AEB te behouden (en niet het Binding Offer te accepteren) is daarmee commercieel rationeel. De keerzijde is evident: er kunnen ook tegenvallers zijn. De gemeente blijft als aandeelhouder en financier voor AEB in de wind staan. Zowel positieve resultaten als negatieve resultaten zijn voor rekening van of ten gunste van de aandeelhouder / kapitaalverschaffer. Daarnaast wordt voorzien dat de onderneming de komende jaren grote investeringen moet doen, waarbij een beroep zal
16
Gemeente Amsterdam Verkoopproces AEB Holding N.V.
19 februari 2025
worden gedaan op de aandeelhouder. Hierin zal telkens een zakelijke houding van de gemeente worden gevraagd. Om beter grip te krijgen op alle risico’s zal de gemeente de governance versterken, mede aan de hand van de aanbevelingen van de Commissie Winter (1 juli 2020 – De stilte voor het stilleggen).
2.3 Governance Bij de beslissing tot het behouden van AEB, zeker gezien de hiervoor genoemde grote investeringen, past ook een nieuwe governance. De governance van de onderneming moet worden vormgegeven voor langdurig behoud, zeker 10 jaar, met duidelijke afspraken over wat AEB wel en niet kan en doet en hoe de gemeente zich als aandeelhouder gaat verhouden tot AEB. Dit moet worden vastgelegd in nieuwe afspraken tussen gemeente, AEB directie en AEB raad van commissarissen. Onderdeel hiervan zijn zakelijke rendementseisen, dividendbeleid en investeringskaders welke gericht zijn op de langjarige continuïteit van de onderneming. Wat betekent dat in de praktijk Dit betekent dat AEB zich moet richten op de kern van de onderneming en deze efficiënt moet inrichten. AEB moet als onderneming zijn investeringen laten renderen, zodat er voldoende incasseringsvermogen is om de met de onderneming samenhangende risico’s af te dekken. Qua investeringen betekent het dat de onderneming moet aantonen dat deze qua rendement en risico stevig in de veilige zone zitten (in lijn met de markt). Ook betekent het dat AEB moet kiezen en steeds moet aantonen dat het huidige investeringsniveau niet ten koste gaat van de hoofdoperatie. De governance afspraken tussen AEB en de gemeente moeten dit verzekeren. Het college gaat de huidige governance daarvoor aanscherpen.
In ieder geval zullen daarin strikte bepalingen moeten worden opgenomen, voor zowel gemeente als AEB, om het vereiste van markconformiteit van investeringen en financiering te borgen en te zorgen voor een duidelijke rolverdeling tussen de gemeente en AEB. Het publieke belang blijft centraal staan Het publieke belang staat voor de gemeente centraal. De met AEB verbonden publieke belangen van de warmtevoorziening, afvalverwerking en CO2 reductie hebben de continuïteit van AEB nodig. Dat is de harde ondergrens voor het borgen van deze belangen. Die ondergrens moet er dus heel stevig inliggen, waarbij we van onze ervaringen weten dat er grote financiële bewegingen mogelijk zijn. Voor een commerciële onderneming zoals AEB is het heel simpel: duurzaamheid moet renderen. Dat geldt in overheids- en private handen. We moeten ook niet vergeten dat AEB staatsteun heeft ontvangen in 2019 na het stilleggen van de fabriek door AEB en die extra terugvaloptie kan je maar maximaal eens in de 10 jaar gebruiken. Staatssteun voor het redden van een onderneming is onder strikte voorwaarden maximaal eens in de 10 jaar toegestaan. 17
Gemeente Amsterdam Verkoopproces AEB Holding N.V.
19 februari 2025
3 Stakeholders
3.1 Algemeen Diverse interne en externe stakeholders zijn bij het AEB betrokken. Afhankelijk van de relatie met de stakeholder is elke stakeholder op een andere manier betrokken bij het verkoopproces van AEB.
3.2 Externe stakeholders De voornaamste externe stakeholders van AEB zijn haar klanten en financiers. Voordat het verkoopproces is gestart, zijn deze externe stakeholders tijdens het vervolgbesluit en bij de start van het verkoopproces geïnformeerd. De directie van AEB en gemeente hebben de externe stakeholders, zoals de banken, op de hoogte gebracht over de voorbereidingen en start van het verkoopproces. De gemeente is als klant van AEB ook een externe stakeholder. Die klantrol was belegd bij Afval & Grondstoffen, dat periodiek door de ambtenaren binnen het Transactieteam is bijgepraat. Afstemming externe stakeholder Vattenfall Tussen de gemeente, de juridisch adviseur, AEB en Vattenfall hebben ook gesprekken plaatsgevonden over de WPW-garantie. De gemeente garandeert met een financiële garantie de warmtelevering aan WPW door AEB. De gemeente behoudt de WPW-garantie omdat er geen verkoop heeft plaatsgevonden.
3.3 Interne stakeholders Met de voornaamste interne stakeholders (directie en Raad van Commissarissen, alsmede de ondernemingsraad) zijn voorafgaand aan het verkoopproces afspraken gemaakt, waarin is vastgelegd hoe en op welke wijze zij zouden worden geïnformeerd, zodat zij op een juiste wijze invulling zouden kunnen geven aan hun respectieve rollen en verantwoordelijkheden tijdens het verkoopproces. De afspraken met de directie en Raad van Commissarissen zijn opgenomen in een Transactieprotocol en met de ondernemingsraad in Procesafspraken. Deze afspraken zijn nauwgezet nageleefd door alle betrokken partijen. Transactieprotocol met directie en RvC AEB
18
Gemeente Amsterdam Verkoopproces AEB Holding N.V.
19 februari 2025
In het Transactieprotocol is vastgelegd op welke wijze en op basis van welke rolverdeling de gemeente, de directie van AEB en de Raad van Commissarissen van AEB zouden samenwerken in de voorbereiding op en gedurende het voorgenomen verkoopproces van AEB. De directie is doorlopend op de hoogte gehouden van de vorderingen in het verkoopproces, onder meer in een wekelijks overleg tussen de directie van AEB, enkele ambtenaren van de gemeente en vertegenwoordigers van Axeco en Pels Rijcken. Axeco en Pels Rijcken hebben de directie desgevraagd ondersteund bij het goed informeren van de ondernemingsraad. Ook hebben periodiek gesprekken plaatsgevonden met de voorzitter van de Raad van Commissarissen van AEB. Onderdeel van het Transactieprotocol is ook dat AEB de kosten die AEB heeft gemaakt in relatie tot het verkoopproces mag doorbelasten aan de gemeente. Het gaat hierbij onder andere om juridische kosten, kosten voor ondersteuning tijdens en voorafgaand aan het verkoopproces om snel aan de verwachte uitgebreide informatieverzoeken te kunnen voldoen. Procesafspraken met ondernemingsraad De ondernemingsraad en zijn adviseurs zijn tijdens het verkoopproces op hoofdlijnen op de hoogte gehouden van het verloop van het verkoopproces, onder meer in een wekelijks overleg met de directie.
De ondernemingsraad is geïnformeerd over de selectie van partijen voor Fase 2 en is voorzien van door hem gevraagde informatie, waaronder de procesbrieven en meerdere versies van de koopovereenkomst. De adviseurs van de ondernemingsraad zijn ook regelmatig apart bijgepraat door Axeco en Pels Rijcken.
19
Gemeente Amsterdam Verkoopproces AEB Holding N.V.
19 februari 2025
4 Waarborgen proces en integriteit
4.1 Algemeen Om een transparant en zorgvuldig verkoopproces te voeren zijn daarvoor voor en tijdens het verkoopproces verschillende acties uitgevoerd en processen ingericht.
4.2 Geheimhouding De kring van personen binnen de gemeente met toegang tot informatie over het verkoopproces is zo klein mogelijk gemaakt (alleen op een need-to-know basis). Indien tijdens het verkoopproces informatie daarover uitlekt, kan dit leiden tot schade aan het verkoopproces en voor bieders. Daarnaast zijn ambtenaren, medewerkers van AEB en externe adviseurs door middel van een presentatie gewezen op de vertrouwelijkheid van het verkoopproces. Alle betrokken ambtenaren en externe adviseurs hebben een brief met uitleg over de geheimhoudingsverplichtingen ontvangen en ontvangst daarvan bevestigd. Ook is het archief en de informatievoorziening opnieuw ingericht. Voor informatie met betrekking tot de bieders is een externe, beveiligde dataroom door onze financieel adviseur (Axeco) ingericht en beheerd. Bovendien hebben externe partijen zoals de VDD-adviseurs en bieders, een geheimhoudingsovereenkomst (non-disclosure agreement, NDA) moeten ondertekenen zodat de partijen gebonden zijn aan geheimhouding tijdens (en na) het verkoopproces.
4.3 Integriteit Conform het Go-besluit zijn de potentiële kopers gescreend op integriteit als bedoeld in de Beleidsregel in Integriteit en Overeenkomst (BIO). De uitvoering van de integriteit is gedurende het proces gedaan door de Screeningsunit (SU) van Bureau Integriteit in samenwerking met onze juridisch adviseur Pels Rijcken. De SU heeft op meerdere momenten in het proces onderzoek gedaan. Tijdens Fase 1 heeft de SU een aantal quick scans uitgevoerd op basis van publieke informatie. Na afloop van Fase 1, maar voor de start van Fase 2, heeft de SU verdere onderzoeken gedaan naar de partijen die een NBO
20
Gemeente Amsterdam Verkoopproces AEB Holding N.V.
19 februari 2025
hebben ingediend op basis van de ingediende Confirmation Statements. In Fase 2 heeft de SU op de 4 geselecteerde nog verder onderzoek gedaan.
4.4 Warranty & Indemnity verzekering Een Warranty & Indemnity (W&I) verzekering dekt bepaalde garantieclaims en wordt vaak door de verkoper in een competitieve veiling voorbereid. In de laatste fase van het verkoopproces wordt de beoogde koper dan in contact gebracht met de verzekeraar om de finale voorwaarden uit te onderhandelen en de verzekering zelf te nemen. De verkoper beperkt zijn risico voor garanties tot EUR 1, maar de verkoper blijft vaak nog wel aansprakelijk voor inbreuken op fundamentele garanties (zoals de garantie dat de verkoper eigenaar is van de aandelen). De gemeente heeft Howden (een verzekeringsbroker) na afloop van Fase 1, maar voorafgaand aan Fase 2, gevraagd om een verkennend onderzoek te doen naar de interesse in de W&Iverzekeringsmarkt voor het verzekeren van het risico op een claim onder garanties in de koopovereenkomst. Howden is voordien een geheimhoudingsovereenkomst aangegaan. Het verkennende onderzoek resulteerde in een Non-Binding Indications rapport. Een geanonimiseerd NBI-rapport is verstrekt aan alle bieders in de data room. Uiteindelijk is door het niet doorgaan van de verkoop geen W&I verzekering afgesloten.
4.5 Mededinging Partijen die concurreren met AEB hebben geen toegang gekregen tot mededingingsrechtelijk gevoelige informatie. Met één bieder zijn aanvullende afspraken gemaakt in de geheimhoudingsovereenkomst om zeker te stellen dat bepaalde personen (met commerciële functies binnen die bieder) geen toegang zouden krijgen tot bedrijfsvertrouwelijke informatie. Deze afspraken zijn opgesteld door Pels Rijcken en de mededingingsadvocaten van deze bieder.
4.6 Staatssteun De gemeente dient zich te houden aan de Europese regels voor staatssteun. Op grond van die regels geldt dat een verkopende overheid zich in een transactie onder meer dient te gedragen als ‘elke verkoper in een markteconomie’. De verkoop van de AEB-aandelen diende dan ook tegen marktconforme voorwaarden plaats te vinden rekening houdend met het toepasselijke juridisch kader. Zoals toegelicht in het vervolgbesluit, was de verkoopprijs het belangrijkste criterium.
21
Gemeente Amsterdam Verkoopproces AEB Holding N.V.
19 februari 2025
5 Motie
5.1 Motie Principebesluit De gemeenteraad heeft op 29 juni 2023 haar wensen en bedenkingen geuit ten aanzien van de beoogde verkoop van het 100% belang in AEB Holding N.V. Uit deze discussie is één motie voortgekomen. Deze is inmiddels afgedaan: Motie 1. De motie “Publiek belang centraal” van Heinhuis (PvdA), Ernsting (GroenLinks), Schmit (D66), Bakker (PvdD), Garmy (Volt), Boomsma (CDA) (TA2023-000744)
Beschrijving In de kern vroeg deze motie om het publieke belang centraal te stellen bij de verkoop. Daarbij gaat het om het betaalbaar en duurzaam verwerken van afval. Ook moest er een scan komen om bij de warmte- en afvalvoorziening te komen tot kostprijs plus model en daarover te praten met Rijk en EU.
Afdoening Hierbij wordt voor de eerste twee aspecten verwezen naar de verkoopvoorwaarden. Het kostprijs plus model is meegenomen in de gesprekken die zijn gevoerd met het Rijk.
22
Gemeente Amsterdam Verkoopproces AEB Holding N.V.
19 februari 2025
6 Conclusie
De gemeente heeft – anders dan in het vorige verkooptraject – geen bod op de aandelen in AEB gekregen dat acceptabel was voor de gemeente. De gemeente heeft haar uiterste best gedaan om met de partij die een Binding Offer indiende tot overeenstemming te komen. Maar het bleek onmogelijk om tot overeenstemming te komen over de voorwaarden van verkoop. Daarmee is de weg die de gemeente inslaat helder. De gemeente behoudt AEB als deelneming voor de lange termijn. Natuurlijk stelt dat de gemeente en AEB voor uitdagingen, maar deze zijn duidelijk en in gezamenlijkheid met AEB aan te gaan en tot een succes te brengen. Het college heeft er alle vertrouwen in dat dit succesvol zal zijn en ziet uit naar de hernieuwde samenwerking met AEB. Het college spreekt haar dank uit aan de directie en medewerkers van AEB voor hun grote inzet in maar liefst twee verkoopprocessen.
23