Uitvoeringsplan Preventie met Gezag 2024.pdf

Uitvoeringsplan Preventie met Gezag 2024

13 november 2023

Uitvoeringsplan Preventie met Gezag

2

Inhoudsopgave

1. Inleiding

3

2. Probleemanalyse 

4

3. Amsterdamse ambitie

5

4. Van wetenschap naar praktijk – en weer terug

6

5. Governance, verantwoording en monitoring

8

6. Communicatie

9

7. Financiën 

9

Bijlage 1:

Inspanningen 

10

Bijlage 2:

Doelen-Inspanningen-Netwerk 

29

Uitvoeringsplan Preventie met Gezag

3

1. Inleiding Het Rijk investeert met structurele middelen in de meest kwetsbare wijken en gebieden in Nederland om te voorkomen dat jongeren en jongvolwassenen actief worden in (ondermijnende) criminaliteit of daarin doorgroeien. Dat gebeurt onder de noemer Preventie met Gezag. In 2022 heeft de gemeente Amsterdam een aanvraag gedaan voor Preventie met Gezag-middelen om jonge aanwas in de drugscriminaliteit tegen te gaan en criminele carrières te doorbreken, waarbij de focus ligt op de stadsdelen Zuidoost en Nieuw-West. In het voorjaar van 2023 werd duidelijk hoeveel de gemeente Amsterdam zou ontvangen voor de preventieve maatregelen. De inzet van de Preventie met Gezag-middelen wordt gecoördineerd vanuit het Actiecentrum Veiligheid en Zorg (AcVZ), dat jarenlange ervaring heeft met nauwe samenwerking tussen vele straf- en zorgpartners en partners uit het sociaal domein. Met de inzet van de Preventie met Gezag-middelen begint Amsterdam niet op nul. In de stad werken vele organisaties aan het tegengaan van jonge aanwas in de (drugs)criminaliteit. Daarnaast startte in 2019 het programma Weerbaar Amsterdam om de sociale ontwrichting van buurten door drugshandel te ver­minderen en wijken en jongeren weerbaar te maken tegen de aan­trekkings­ kracht van drugscriminaliteit. Veel van deze inspanningen kunnen worden voort­gezet of uitgebreid dankzij de Preventie met Gezag-middelen.

Samenhang met andere programma’s in Amsterdam De Preventie met Gezag-inzet staat in Amsterdam niet op zichzelf. Er is een nauwe verbinding met het Nationaal Programma Samen Nieuw-West en ZO=Zuidoost. Een groot aantal maatregelen uit Preventie met Gezag is tevens onderdeel van de inzet van deze programma’s. Ook is er raakvlak met de Bestuursopdracht Jeugd en Veiligheid van het college van B&W van Amsterdam.

Over dit uitvoeringsplan Dit uitvoeringsplan maakt inzichtelijk wat de ambitie is en welke doelen worden nagestreefd. De inspanningen zijn reeds op hoofdlijnen benoemd in de aanvraag. In dit plan staat een nadere concretisering van deze inspanningen voor 2024. Om inzicht te geven in de voortgang van deze inspanningen wordt jaarlijks een voortgangsmonitor gemaakt. De eerste monitor over de inspanningen in 2023 wordt in het voorjaar van 2024 opgeleverd. Eind 2024 zal een uitvoeringsplan voor 2025 worden vastgesteld.

Uitvoeringsplan Preventie met Gezag

4

2. Probleemanalyse Drugscriminaliteit en de daaraan verbonden ondermijning behoren tot de grootste veiligheidsdreigingen die Amsterdam kent. De afgelopen jaren is deze problematiek uitgebreid onderzocht en opgeschreven. Zo geven Pieter Tops en Jan Tromp in 'De achterkant van Amsterdam'1 een analyse van de drugscriminaliteit in Amsterdam. In 2021 verscheen het rapport 'Driehoek Tegen Drugscriminaliteit'2 en ook binnen het programma Weerbaar Amsterdam3 zijn diverse onderzoeken gedaan. Dit uitvoeringsplan is gestoeld op de reeds opgedane kennis. Amsterdam vormt één van de belangrijkste logistieke en financiële knooppunten in Europa voor cocaïnehandel. Internationaal opererende criminele netwerken doen zaken vanuit Amsterdam en zijn lokaal geworteld: deals worden hier gesloten, de financiën worden hier geregeld en vanuit de stad wordt de doorvoer georganiseerd. In Amsterdam zitten drugslaboratoria en leveranciers van benodigdheden voor drugsproductie en verwerking, zijn facilitators aanwezig, maar wordt ook op straat verkocht. Vrijwel alle functies die personen kunnen hebben in de drugscriminaliteit, zijn in Amsterdam vertegenwoordigd. De stad heeft steeds meer te kampen met de ontwrichtende effecten van drugscriminaliteit op de samenleving. Op straat en in de wijken wordt dit steeds pijnlijker zichtbaar.

Verschillende sociaaleconomisch kwets­bare buurten en wijken in Amsterdam Zuidoost en Nieuw-West bieden een ideale voedingsbodem voor ondermijnende criminaliteit. De georgani­seerde criminaliteit heeft zich de afgelopen decennia bijna geruisloos kunnen nestelen in deze kwetsbare gebieden. Door het ontbreken van perspectief en de aantrekkingskracht van het snelle geld is voor jongeren in deze buurten en wijken een ‘baan’ in de drugscriminaliteit een serieuze carrièrekans. De uitzichtloze of anderszins moeilijke situatie waarin teveel gezinnen en teveel jongeren verkeren, heeft gevolgen voor de hele gemeenschap in buurten. Dit zijn vaak ook nog eens gemeenschappen die de hulpverlening en de overheid wantrouwen, waardoor de overheid onvoldoende in staat is ze te steunen in hun eigen strijd tegen de criminaliteit. Er is een groot risico dat er parallelle samenlevingen ontstaan waar criminaliteit wordt getolereerd of zelfs gestimuleerd.

Het te verdienen geld heeft een aan­zuigende werking op dikwijls kwets­bare jongeren. Vaak komen jongeren opeens in beeld voor zeer ernstige delicten, zoals (vuur)wapenbezit, steek- en schietincidenten, conflicten tussen rivaliserende groepen, straatroven, afpersingszaken, drugshandel en criminele uitbuiting. Illustratief voor de snelle aanwas van jongeren is het grote aantal uithalers dat afkomstig is uit Amsterdam Zuidoost.

1

De achterkant van Amsterdam: Een verkenning van drugsgerelateerde criminaliteit, Pieter Tops en Jan Tromp, 2019

2

openresearch.amsterdam/image/2021/5/26/driehoek_tegen_drugscriminaliteit_2021.pdf

3

amsterdam.nl/bestuur-organisatie/organisatie/overige/acvz/weerbaar-amsterdam-drugscriminaliteit/documenten-weerbaar-amsterdam/

Uitvoeringsplan Preventie met Gezag

5

3. Amsterdamse ambitie Preventie met Gezag wordt ingezet daar waar bovenop bestaande inspanningen en beleid meer nodig is om jonge aanwas in de drugscriminaliteit te voorkomen en om criminele carrières te doorbreken. Soms gaat het om nieuwe, innovatieve werkwijzen, vaak om versterking of uitbreiding van reeds bestaande inspanningen. De focus van Preventie met Gezag is gericht op de stadsdelen Zuidoost en Nieuw-West, maar waar nodig wordt gekeken hoe de middelen breder kunnen worden ingezet in de hele stad. De problemen stoppen immers niet bij de stadsdeelgrenzen. De afgelopen jaren zijn benut voor het opzetten van programma- en projectorganisaties, het verkrijgen van inzicht door het doen van fenomeen - en actieonderzoek, probleemanalyses, het opbouwen van netwerken en het opzetten van een stevige kennisbasis. Nu is het mogelijk om een schaalsprong te maken. Wat al gedaan wordt, wordt uitgebreid, met grotere impact en met de zekerheid van een structurele inzet. Zo kan het noodzakelijke vertrouwen in buurten worden opgebouwd en kunnen de beste professionals worden aangetrokken. Activiteiten worden zoveel mogelijk wetenschappelijk onderbouwd, door in te zetten op bewezen beschermende en risicofactoren, best practices en geëvalueerde en continu door­ ontwikkelde interventies. Er wordt gewerkt langs drie lijnen, van lichtere naar zwaardere problematiek:

1

Inzetten op preventie en perspectief bij risicogroepen

2

Het doorbreken van criminele carrières, vanaf jonge aanwas tot en met door­ groeiers in de drugscriminaliteit

3

Het contextgericht aanpakken van criminele netwerken in buurten

Uitvoeringsplan Preventie met Gezag

6

4. Van wetenschap naar praktijk – en weer terug Door onderzoek en ervaringen (zowel landelijk als lokaal) is steeds meer bekend over doorgroeimechanismen en wat er kan worden gedaan om jonge aanwas in de drugscriminaliteit tegen te gaan. De komende jaren zal deze kennis blijven toenemen, onder andere door landelijke onderzoeken zoals EPIC4, waar Amsterdam ook aan deelneemt. De in dit uitvoerings­plan beschreven inspanningen worden gemonitord en geëvalueerd, om te leren wat er wel of niet effectief kan zijn en om op basis hiervan de inzet aan te passen. Dit past ook bij de lerende aanpak die het ministerie van Justitie en Veiligheid in het kader van Preventie met Gezag voor ogen heeft.

Infrastructuur Lerende aanpak Programma Preventie met Gezag

4 jaar

Om wetenschappelijke inzichten zo goed mogelijk toe te passen in de prak­ tijk wordt gebruik gemaakt van onderbouwde risico- en beschermende factoren. Risicofactoren zijn die factoren die de kans op crimineel gedrag doen toenemen, beschermende factoren verminderen deze kans. Daarnaast wordt onderscheid gemaakt tussen statische en dynamische factoren. Statische factoren zijn onveranderbaar, zoals eerder slachtofferschap, de geschiedenis van uithuisplaatsingen tijdens de jeugd en de leeftijd bij een eerste aanhouding. Dynamische factoren als drugsgebruik en vriend­schappen met delinquente leeftijdsgenoten zijn veranderbaar. Ook kennis over statische factoren voor dader­ schap van criminaliteit is belangrijk om mee te nemen bij de inspanningen die in het kader van Preventie met Gezag worden gedaan. Zo kan bijvoorbeeld aan jongeren en gezinnen worden geleerd hoe met (traumatische) ervaringen om kan worden gegaan. In bijlage 1 staat een overzicht met de risico- en beschermende factoren. Om de wisselwerking tussen praktijk en wetenschap mogelijk te maken worden wetenschappers en experts uit de uitvoering periodiek gevraagd te reflecteren op de Preventie met Gezag-inzet. In november 2023 is een bijeenkomst met een wetenschappelijke expert-groep georganiseerd, waarin gesproken is over de vertaling van beschermende en risicofactoren naar werkzame bestanddelen van beleid.

Beoordelingssystematiek Legenda:

4

nscr.nl/en/epic/

Preventie met Gezag is een meerjarige aanpak. Om op een goede manier te beoordelen of de inspanningen effect (kunnen) hebben, zullen deze blijvend worden getoetst aan de risico- en beschermende factoren. Om dit op een eenduidige manier te kunnen doen wordt door de betrokken organisaties een gezamenlijke beoordelingssystematiek ontwikkeld. Die wordt weergegeven in een stroomschema, dat snel en makkelijk inzicht geeft in de risico- en beschermende factoren waar vanuit Preventie met Gezag op ingezet wordt. Zo kan worden afgewogen of een bestaande of nieuwe maatregel voldoende kan inspelen op deze factoren.

Uitvoeringsplan Preventie met Gezag

Deze manier van werken past bij de wijze waarop het Actiecentrum Veiligheid en Zorg dat al langer doet, en ook bij de manier waarop dat binnen Weerbaar Amsterdam wordt gedaan5. Zo is in Nieuw-West uitgebreid onderzoek gedaan door bureau Beke en analisten van politie Eenheid Amsterdam: Misdaadcarrières voorkomen en doorbreken6. Naar aanleiding van dit onderzoek is het programma Contextgerichte aanpak Criminele Netwerken gestart, dat nu onderdeel is van Preventie met Gezag en het Nationaal Programma Samen Nieuw-West. Binnen de aanpak Doorgroeiers zijn door de politie twee onderzoeken7 gedaan naar doorgroeiers die waardevolle informatie hebben opgeleverd, onder andere over hoe jongeren in de drugsgerelateerde criminaliteit terecht komen en hoe deze inzichten bij kunnen dragen aan het voorkomen van jonge aanwas.

5

amsterdam.nl/bestuur-organisatie/organisatie/overige/acvz/weerbaar-amsterdam-drugscriminaliteit/documenten-weerbaar-amsterdam/

6

bureaubeke.nl/publicaties/misdaadcarrieres-voorkomen-en-doorbreken

7

amsterdam.nl/bestuur-organisatie/organisatie/overige/acvz/weerbaar-amsterdam-drugscriminaliteit/documenten-weerbaar-amsterdam/

7

Uitvoeringsplan Preventie met Gezag

8

5. Governance, verantwoording en monitoring In deze figuur is weer­gegeven hoe de inhoudelijke en financiële verantwoording zijn georga­niseerd.

Ministerie van Justitie en Veiligheid

Financiële middelen

Verantwoording De gemeente Amsterdam ontvangt middelen van het ministerie van Justitie en Veilig­heid. De justitiële partners ontvangen de middelen via de landelijke lijn. De financiële verantwoording loopt ook via deze lijnen. De Stuurg­roep Veiligheid en Zorg stuurt inhoudelijk op de uitvoering van Preventie met Gezag. In deze stuurgroep zijn alle kernpartners8 van het Actiecentrum Veiligheid en Zorg vertegenwoordigd.

Inhoudelijke sturing en verantwoording

Financiële middelen

College van B&W

Justitiële Partners

Stuurgroep Veiligheid en Zorg

Directeurenoverleg Veiligheid en Zorg

Werkgroep Preventie met Gezag

Financiële verantwoording via eigen landelijke lijn

Taken: Inhoudelijke kaders Coördinatie van de samenwerking Inhoudelijke verantwoording

deze bestuurders zijn ook lid van de Stuurgroep Veiligheid en Zorg

Betrokken gemeente directeuren deze directeuren zijn ook lid van het Directeurenoverleg Veiligheid en Zorg

Ambtelijk overleg Preventie met Gezag

Taken: Verdeling, beheer en verantwoording gemeentemiddelen

Monitoring Voor de monitoring van de inzet wordt gebruik gemaakt van de methodiek ‘Rijker Verantwoorden’. Jaarlijks, in het voorjaar, zal aan de hand van cijfers en verhalen in beeld worden gebracht hoe en in welke mate partners zich inzetten om jonge

8

amsterdam.nl/bestuur-organisatie/organisatie/overige/acvz/kernpartners/

aanwas te voorkomen en criminele carrières te doorbreken en om lessen te leren van de uitvoering. Dit betreft ook de inspanningen van de justitiële partners die de middelen rechtstreeks van het ministerie van Justitie en Veiligheid krijgen.

Uitvoeringsplan Preventie met Gezag

9

6. Communicatie

7. Financiën

Met de inzet van communicatie wordt het draagvlak voor de visie en de aanpak van Preventie met Gezag versterkt en worden betrokkenen uitgenodigd om actief deel uit te maken van de lerende aanpak die Preventie met Gezag voorstaat. In de communicatie over Preventie met Gezag staan medewerkers van betrokken organisaties centraal. Zij zullen ook voornamelijk aan het woord komen in uitingen over Preventie met Gezag in Amsterdam.

De inzet van de Preventie met Gezag-middelen wordt uitgevoerd door veel organisaties. Sommige organisaties ontvangen de rijksmiddelen voor Preventie met Gezag via het Actiecentrum Veilig­heid en Zorg. Andere organisaties, zoals politie, Openbaar Ministerie en de reclasserings­organisaties (de justitiële partners), ontvangen de middelen rechtstreeks van het Rijk. Het Actiecentrum Veiligheid en Zorg ontvangt vanaf 2023 tot en met 2026 in totaal €36.310.585 voor de aanpak Preventie met Gezag van het ministerie van Justitie en Veiligheid.

Communicatie speelt daarnaast een rol in het tot stand brengen van betekenisvolle contactmomenten en het verbinden van organisaties die aan dezelfde vraagstuk werken, zowel lokaal als landelijk. Dit kan bijvoorbeeld door het organiseren van netwerkevenementen, door input te verzorgen voor de Linkedinpagina van het Actiecentrum Veiligheid en Zorg of door werk­bezoeken of webinars te organiseren. Een voor­beeld hiervan is de eerste netwerkbijeenkomst die in juli 2023 is georganiseerd voor iedereen die Preventie met Gezag-inzet levert. De communicatie­adviseur van het AcVZ neemt deel aan het landelijke communicatieoverleg over Preventie met Gezag.

De middelen zijn in eerste instantie toegekend voor vier jaar waarbij na drie jaar een landelijke evaluatie volgt. De middelen die het AcVZ krijgt, worden jaarlijks verdeeld onder de organisaties die de maatregelen uitvoeren. Alle partners zijn zelf verantwoordelijk voor de verantwoording van de uitgaven. Het AcVZ coördineert de verdeling van middelen en de financiële verantwoording hiervan. In het voor­ jaar van 2024 wordt financieel verslag gedaan aan het ministerie van Justitie en Veiligheid.

Uitvoeringsplan Preventie met Gezag

Bijlage 1: Inspanningen In dit overzicht staat welke inspanningen in 2024 worden gedaan met de Preventie met Gezag-middelen in Amsterdam. Ze hebben als focus de stadsdelen NieuwWest en Zuidoost en sommige inzet is stadsbreed. Per inspanning is met een stoplichtkleur aangegeven hoe de uitvoering er op het ijkmoment van 1 november 2023 voorstaat. Groen: uitvoering is gaande. Oranje: uitvoering is in voorbereiding of wordt herzien op basis van opgedane inzichten. Rood:

nog geen voorbereiding of uitvoering gestart.

Ieder jaar worden de voorgenomen inspanningen opnieuw weergegeven, met de kleur die dan van toepassing is. Ieder voorjaar wordt een inhoudelijke voort­ gangs­monitor gepubliceerd, ieder najaar een uitvoeringsplan voor het volgende kalenderjaar. Daarin wordt ook de staat van de uitvoering benoemd. Hiermee wordt dus twee keer per jaar een indruk gegeven van de stand van zaken. Zoals eerder benoemd zijn de risico- en beschermende factoren richtinggevend voor de inspanningen. In deze tabel worden deze factoren schematisch weergegeven. In de voortgangsmonitor wordt aangegeven op welke specifieke factoren de inspanningen gericht zijn.

10

Uitvoeringsplan Preventie met Gezag

Statische en dynamische risico- en beschermende factoren Gebaseerd op: n

Servaas, Lotte M., Frank M. Weerman & Tamar F.C. Fischer (maart 2021). Risico, versterkende en beschermende factoren voor crimineel gedrag: Een literatuuronderzoek naar de weten­schappelijke stand van zaken. Rotterdam: Erasmus Universiteit, Sectie Criminologie, 99 pp. repub.eur.nl/ pub/135248

n

‘Do or Don’t: Kennissynthese ingroei­ mechanismen en rekruteringsprocessen van jongeren in de georganiseerde criminaliteit’ Bureau Beke (2022) Boer, H. de, Ferwerda, H. en Kuppens J.

n

Rode draden jonge aanwas - Een syste­ matische literatuur review door Politie Midden-Nederland, Analyse & Onderzoek in opdracht van de Landelijke Portefeuille

11

Risicofactoren Persoonlijke en psychologische factoren

Familie en Peers

Omgeving

Persoonlijke factoren • Man* • Gemarginaliseerd worden / desillusie over de toekomst • Lage intelligentie (oa gevolgen niet kunnen overzien)

Familie • Criminele familieleden (moeder; oudere broer) • Beperkt ouderlijk toezicht • Afwezigheid vader / eenoudergezin • Opvoedstijl: dwang - straffen vijandigheid • Lage mate informatie-uitwisseling • Aanwezigheid wapens drugsgebruik • Traumatische jeugdervaringen (Adverse Childhood Experiences: mishandeling, misbruik, verwaarlozing, overlijden, scheiding, ernstige ziekte, oorlog, vluchten) • Armoede / schulden

• Buurt met een lage sociaaleconomische status • Geen of weinig voorzieningen • Zwakke bindingen tussen buurtbewoners • Wonen in nabijheid van criminaliteit / georganiseerde criminele groepen

Psychologische factoren • Fysieke en verbale agressie • Depressie of angststoornis • Anti-sociale persoonlijkheids-kenmerken / gedragsstoornis / hyperactiviteit Criminaliteit • Eerder crimineel gedrag (drugs- en vermogensdelicten) / geweldsdelicten • Slachtofferschap Levensstijl • Middelengebruik en gokken • Gedachten tov criminaliteit (snel makkelijk geld verdienen) • (Negatieve) gedachten tov officiële instanties • Geen dagbesteding • Financieel kwetsbaar zijn / (straat)schulden School • Vroegtijdig schoolverlaten • Slechte schoolprestaties • Laag opgeleid Werk • Bepaalde beroepen (een werkomgeving met sociale banden met personen in de georganiseerde criminaliteit)

Peers • Bij een anti sociale jeugdgroep (willen) horen • (Anti - sociale) criminele 'vrienden' met negatieve invloed • Detentiegeschiedenis (sociale relaties) • Weinig sociale banden (afgewezen door niet delinquente peers)

Zorg & Veiligheid. n

EPIC: Explaining, Preventing and Intervening in organised Crime involvement. Resultaten systematische literatuurreviews NSCR, I. Adamse Q. Nguyen E. Boertien S. van Deuren V. Eichelsheim A. Blokland Amsterdam, maart 2023

n

wegwijzerjeugdenveiligheid.nl Centrum voor Criminaliteitspreventie

* De vetgedrukte factoren zijn wetenschappelijk gefundeerd. Dat wil zeggen dat ze gebaseerd zijn op wetenschappelijk onderzoek naar gestandaardiseerde effectmaten die effectsterkte meten tussen een factor en later crimineel gedrag (Servaas ea). De overige factoren verhogen het risico, maar zijn minder sterke voorspellende risicofactoren.

Beschermende factoren Persoonlijke en psychologische factoren

Familie en Peers

Omgeving

• Kunnen reflecteren (kosten-batenafweging kunnen maken, bijvoorbeeld negatieve kanten zien binnen criminele vrienden of familie) • Moreel inzicht hebben • Ambities hebben • Het criminele leven te stressvol vinden • Erkenning krijgen voor talenten en succeservaringen • Ontwikkelen van een nieuwe identiteit • Een verandering van omgeving

• Steun en affectie in de opvoeding. Voldoende toezicht, sturing en samenwerking tussen ouders • Een betekenisvolle, steunende derde / positief rolmodel hebben

• Het criminele leven te stressvol vinden • Het financiële gewin valt tegen • Een verandering van omgeving • Geen (straat)schulden hebben • Positieve levensloop­ gebeurtenissen zoals vinden van een partner, werk, ouderschap

Uitvoeringsplan Preventie met Gezag

Bij de inspanningen wordt met een icoontje weer­ gegeven onder welke lijn van Preventie met Gezag ze vallen.

Inzetten op preventie en perspectief bij risicogroepen

Het doorbreken van criminele carrières, vanaf jonge aanwas tot en met door­groeiers in de drugscriminaliteit

Het contextgericht aanpakken van criminele netwerken in buurten

12

Huiselijk geweld en kindermishandeling Toelichting Huiselijk geweld heeft een grote langdurige invloed op betrokkenen. In het onderzoek Child physical abuse risk factors: A systematic review and a metaanalysis9 wordt gewezen op de grote risicofactor die huiselijk geweld is voor latere problemen, zoals een criminele loopbaan. Het Nederlands Jeugdinstituut (NJi) schat dat in Amsterdam ongeveer 8.000 kinderen in de leeftijd van 0 tot 18 jaar slachtoffer zijn van geweld, bijvoorbeeld fysieke en/of psychische mishandeling en/of verwaarlozing, seksueel misbruik. Samenwerkende organisaties Gemeente Amsterdam, Actiecentrum Veiligheid en Zorg, Jeugdbescherming Amsterdam, Blijf Groep, Politie, informele partijen, Veilig Thuis, de Ouder- en Kindteams, Buurtteams, Raad voor de Kinderbescherming. Status

Nieuw-West

Zuidoost

Inspanningen

Doelgroep

Voorkomen van en adequaat optreden tegen huiselijk geweld en kindermishandeling en het tegengaan van recidive door:

Gezinnen en huishoudens waarbij herhaaldelijk sprake is van huiselijk geweld en kindermishandeling.

• Ontwikkelen werkwijze voor de effectieve begeleiding van plegers en opvang van slachtoffers • Deskundigheidsbevordering van eerstelijns professionals en informele organisaties • Inzichtelijk maken beschikbare hulp ter ondersteuning vrijwilligers en bewoners • Beschikbaar maken 3-6 time out woningen om escalatie te doorbreken of te voorkomen

9

sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1359178922000593?via%3Dihub

Uitvoeringsplan Preventie met Gezag

13

Inzetten van wijk-GGD’ers

Ondersteunen lokale grassroot-organisaties

Toelichting Op verzoek van stadsdelen en naar aanleiding van klachten en signalen die binnenkomen bij het Meldpunt Zorg en Woonoverlast leggen Sociaal Psychiatrisch Verpleegkundigen (SPV’ers) huisbezoeken af, samen met de wijkagent. In het kader van de Preventie met Gezag-middelen gaan deze SPV’ers vaker af op meldingen over onder andere groepen jongeren. Zij voeren tevens gesprekken met de ouders van deze jongeren.

Toelichting Door het ondersteunen van bijvoorbeeld buurtmoeders en buurtvaders wordt de weerbaarheid van communities vergroot en wordt de afstand tussen bewoners en overheid kleiner.

Samenwerkende organisaties GGD, politie, stadsdelen, buurtteams, Ouder- en Kindteams, Veilig Thuis. Status

Zuidoost en Nieuw-West

Inspanningen

Doelgroep

• Investeren in de samenwerking op risicogroepen met organisaties als buurtteams en Veilig Thuis • Verbinden buurtteams en Veilig Thuis met de aanpak van risicojeugd stadsdelen • Inzet van twee fte, zij zijn inmiddels aan de slag

Jongeren waarover meldingen binnenkomen.

Samenwerkende organisaties De stadsdelen, Nationaal Programma Samen Nieuw-West, ZO=Zuidoost, Credible Messengers, Actiecentrum Veiligheid en Zorg. Status

Zuidoost en Nieuw-West

Inspanningen

Doelgroep

Zuidoost • Bestendigen van de inzet sinds 2022 op het vergroten van de weerbaarheid van communities en het verkleinen van de afstand tussen bewoners en overheid • Financieren van drie tot vijf grassroots-organisaties/ buurtmoeders en -vaders voor specifieke inzet op hulpverlening, ouderbetrokkenheid, cultuurgerelateerde traumaverwerking, lotgenotencontact en voorlichting • Vergoeden van de inzet van credible messengers om de weerbaarheid van communities te verstevigen en daarmee criminaliteit te voorkomen

Bewoners die een belangrijke rol spelen in de buurt.

Nieuw-West • Preventieteams voortzetten: onder leiding van jongerenwerkers houden jongeren vrijwillig toezicht in hun eigen buurt. Ze spreken overlastgevende jongeren aan, zoeken verbinding en verwijzen jongeren door naar activiteiten. De preventieteams werken actief samen met de projectleider Jeugd en Veiligheid in het desbetreffende gebied. In 2021 zijn deze teams gestart als pilot. Een aantal jongeren uit deze teams is inmiddels doorgestroomd naar handhaving van de gemeente of de politie • Netwerken van buurtmoeders en – vaders verstevigen. De inspanningen richten zich vooral op het ‘empoweren’ van de deelnemende moeders en vaders, bijvoorbeeld door het aanbieden van EHBO-cursussen, fietsles of voorlichtingen over specifieke onderwerpen. Door deze inspanning wordt de sociale cohesie versterkt

Uitvoeringsplan Preventie met Gezag

14

Wijkrechtspraak

Credible Messengers

Toelichting Een vorm van wijkrechtspraak is de Buurtrechter in Venserpolder. Deze Buurtrechtbank is opgezet door de Rechtbank en het Actiecentrum Veiligheid en Zorg. De buurtrechters behandelen rechtszaken van bewoners uit deze wijk met veel aandacht voor de mens en de problemen waarmee hij of zij te maken heeft. Naast de officiële zittingen vinden er regelmatig preventieve gesprekken plaats, bijvoorbeeld over ernstig schoolverzuim. Ook buiten de zittingzaal is de Buurtrechter actief en aanwezig in de wijk.

Toelichting Credible Messengers van het ADAMAS-netwerk wonen en zijn actief in de wijken van Amsterdam. Zij kennen de taal en leefwereld van de straat en kunnen jongeren raken en helpen andere keuzes te maken. Zij weten wat er voor hen nodig is om uit de criminaliteit te blijven of er duurzaam uit te stappen en slaan een brug naar andere vormen van hulp of zorg om positieve (gedrags-)verandering te realiseren. Dat doen zij in gesprek, ondersteund door coachingstechnieken, ervaring en positie in de gemeenschap of organisatie.

Samenwerkende organisaties De Buurtrechtbank is een verzamel- en samenwerkplek van organisaties in de buurt, van rechtbank, Wijk Actie Team en Juridisch Loket tot Buurtteam, het stadsdeel, Halt en Leerplicht.

Samenwerkende organisaties De opzet van het Credible Messengers-netwerk is een initiatief van stichting Your Lab en het Actiecentrum Veiligheid en Zorg. Voor het opleidingstraject en de training van Credible Messengers, en het opzetten en uitvoeren van projecten en begeleiding wordt samengewerkt met partners, onder andere (maar niet uitputtend): Arkin, Gemeente Amsterdam, jongerenorganisaties, Justitieel Complex Zaanstad, Levvel, Openbaar Ministerie, Politie, Reclassering, Schoolveiligheid, stadsdelen, de Waag.

Andere betrokken organisaties zijn het Openbaar Ministerie, de Raad voor de Kinderbescherming en Reclassering. Status

Zuidoost

Nieuw-West, daar wordt op dit moment een verkenning uitgevoerd

Status Inspanningen

Doelgroep

• Het opzetten en doorontwikkelen van oplossingsgerichte recht­spraak die toegankelijk is en aansluit bij de leefwereld van betrokkenen • Het ontwerpen en opzetten van een buurtgebonden jongeren­ rechtbank in Venserpolder, genaamd de JRB-hersteltafel • Evalueren van de Buurtrechtbank in Venserpolder • Het organiseren van betekenisvolle werkstraffen in de wijk • Geleidelijke uitbreiding van het werkgebied van de Buurt­ rechtbank in Zuidoost • Verkennen en na besluit daartoe opzetten van een Buurt­rechtbank in Nieuw-West

Bewoners in een gedeelte van Amsterdam Zuidoost en bewoners van Nieuw-West.

Stadsbreed

Inspanningen

Doelgroep

• Werven en opleiden van één tot twee lichtingen Credible Messengers per jaar • Doorlopend evalueren inzet en effectiviteit Credible Messengers • Credible Messengers werken samen met andere organisaties op projecten, bieden individuele en groepsbegeleiding aan jongeren en geven training en advies aan professionals • Ondersteunen andere gemeenten in het opzetten van Credible Messenger-netwerken door mee te denken en lessen te delen • Voortzetting van de inzet vanuit het Actiecentrum Veiligheid en Zorg

Jongeren met (complexe) problematiek op het vlak van zorg, veiligheid en sociaal domein. Zij zijn gebaat bij extra aandacht en ondersteuning om uit de criminaliteit te blijven of te komen en hebben onvoldoende aansluiting bij het reguliere aanbod.

Uitvoeringsplan Preventie met Gezag

15

Preventie Drugsgelieerde Criminaliteit

Schoolveiligheid

Toelichting De activiteiten richten zich op het bewuster maken van jongeren van de schadelijke gevolgen van drugscriminaliteit en op het versterken van de omgeving van jongeren. Dat gebeurt door ouders en professionals op het gebied van veilig­ heid en zorg te helpen om het gesprek over drugscriminaliteit te voeren.

Toelichting Leerlingen nemen problemen op straat en online mee de klas in. In Amsterdam werken scholen en gemeente samen om school­veilig­heids­problematiek tegen te gaan. Dat gebeurt door te investeren in des­kundige docenten, een stevige samenwerking van onderwijs-, jeugd- en veiligheidspartners en inzet van jongerenwerkers in school.

Samenwerkende organisaties Stadsdelen, Operationeel Team Schoolveiligheid, diverse scholen, jeugdwerk, Actiecentrum Veiligheid en Zorg. Status

In voorbereiding

Inspanningen

Doelgroep

• Deskundigheidsbevordering: inzichten in fenomenen, best practices en handelingsperspectief (benadering, houding en communicatie) delen met organisaties • Het voortzetten van straatcolleges. Deze straatcolleges worden gegeven op plekken in de wijk waar de doelgroep aanwezig is. Het onderwerp is steeds het ontmythiseren vande drugscriminaliteit. Tijdens de straatcolleges wordt ook ingegaan op realistische positieve alternatieven voor de drugscriminaliteit, mede door rolmodellen daarover te laten vertellen • Ondersteuning in specifieke casuïstiek • Versterken van de ouderrol door ouders meer kennis en hand­ reikingen te bieden om (drugsgelieerd) crimineel gedrag tegen te gaan • Inzet van de virtual reality tool tegen messengeweld om het gesprek te voeren over groepsprocessen die kunnen leiden tot diverse vormen van geweld en criminaliteit • Inzet van een projectleider (1 fte)

• Jongeren en ouders in kwetsbare buurten • Professionals die in verbinding staan met personen met crimineel gedrag of werkzaam zijn in kwetsbare buurten • Professionals binnen het Actiecentrum Veiligheid en Zorg

Samenwerkende organisaties Basisscholen, speciaal onderwijs, speciaal (voortgezet) onderwijs, voortgezet onderwijs, mbo-instellingen, verschillende lokale partijen, politie, Credible Messengers, stadsdeel, Actiecentrum Veiligheid en Zorg, directie Openbare Orde en Veiligheid, Onderwijs, Jeugd, Zorg en Diversiteit (OJZD), Halt. Status

Zuidoost en Nieuw-West

Inspanningen

Doelgroep

• Voortzetten en intensiveren van de stedelijke aanpak schoolveiligheid met maatregelen op voortgezet (speciaal) onderwijs en mbo-instellingen, en uitbreiding op primair onderwijs. • Aanstellen stadsdeelprojectleiders in Nieuw-West en Zuidoost (2 fte), die zich richten op de 12- doelgroep. • Praktijkonderzoek onder basisscholen om aan te sluiten bij hun behoeften rondom schoolveiligheidsvraagstukken. • Mogelijke inzet: • versterken verbinding tussen scholen en lokale zorg- en veiligheidspartners • van het operationeel team schoolveiligheid (OTSV) • op deskundigheidsbevordering van onderwijsprofessionals • op vroegsignalering en regie op casuïstiek • Weerbaar maken van leerlingen in het basisonderwijs, dan wel voortgezet (speciaal) onderwijs

Basisscholen, speciaal onder­wijs, speciaal (voortgezet) onderwijs, en voortgezet onderwijs en mbo-instellingen of leerlingen wonend in Nieuw-West en Zuidoost.

Uitvoeringsplan Preventie met Gezag

16

Halt in de wijk en op school

Verstevigen aanpak schoolverzuim

Toelichting Het doel van de inzet is om leerlingen bewust te maken van crimineel gedrag en hoe ze kunnen omgaan met crimineel gedrag. Zo wordt voorkomen dat zij het slachtoffer worden van vervelende situaties of zelfs strafbare feiten plegen. Door de positie van Halt binnen het onderwijs, het sociaal domein en de strafrechtketen kan tijdig worden doorverwezen voor passende hulp of ondersteuning. Er is een inventarisatie gedaan naar behoeften bij partners. De komende maanden worden op basis hiervan maatregelen verder uitgewerkt.

Toelichting Structureel verzuim kan een voorbode zijn van (ernstige) gedragsproblemen en criminaliteit. Ook kan schoolverzuim de voorbode zijn van voortijdige schooluitval, waardoor jongeren het onderwijs verlaten zonder diploma en/of startkwalificatie voor de arbeidsmarkt. Werkloosheid of uitkeringsafhankelijkheid kunnen het gevolg zijn.

Samenwerkende organisaties Alle relevante organisaties in de wijk. Status

Samenwerkende organisaties Het aanpakken van schoolverzuim is een gedeelde aanpak van scholen, leerplicht, Halt, Openbaar Ministerie, de Raad voor de Kinderbescherming en de Jeugdreclassering. Daarnaast neemt de Buurtrechter in Zuidoost een actieve rol in bij het voeren van leerplichtgesprekken.

In voorbereiding

Status Inspanningen

Doelgroep

Door de structurele aanwezigheid van Halt op school en in de wijk, is Halt een makkelijk te herkennen aanspreekpunt voor zowel leerlingen, docenten, professionals en ouders/verzorgers. De lijnen zijn kort en zo fungeert de Halt-medewerker als een sparringpartner bij (vragen en tips over) ongewenst gedrag. Door de positie van Halt binnen het onderwijs, het sociaal domein en de strafrechtketen kan zo nodig een link worden gelegd met één van de partners en tijdig worden doorverwezen en samengewerkt. Op deze manier kan op actualiteiten en incidenten worden ingespeeld met verschillende interventies, zoals voorlichtingen voor ouders of leerlingen, huisbezoeken en schoolspreekuren

Groepen 7 en 8 van het basis­onderwijs en klassen 1 en 2 van het speciaal voortgezet onderwijs en het Middelbaar Beroepsonderwijs.

In voorbereiding

Inspanningen

Doelgroep

Om zo effectief mogelijk schoolverzuim tegen te gaan, wordt onderzocht hoe de Methodische Aanpak Schoolverzuim effectiever kan worden ingezet Na dit onderzoek worden verdere maatregelen ontwikkeld. Tegelijkertijd wordt onderzocht of de kwaliteit van de Methodische Aanpak Schoolverzuim verbeterd kan worden en of de methodiek verstevigd kan worden binnen leerplicht

Schoolgaande jeugd in Zuidoost en Nieuw-West.

Uitvoeringsplan Preventie met Gezag

17

Doorontwikkelen en bestendigen systeemaanpak jongerenwerk Nieuw-West

Toelichting Jongeren uit de meest kwetsbare buurten worden vanaf de basisschool tot aan een hogere opleiding of werk in beeld gehouden en begeleid, onder meer via Homebase van Stichting Studiezalen. De inspanningen worden gekoppeld aan de uitvoering van de Bestuursopdracht Jeugd en Veiligheid. Samenwerkende organisaties Stadsdeel Nieuw-West, Stichting Studiezalen. Status

In voorbereiding

Inspanningen

Doelgroep

• Mentoraten voor 50 jongeren per jaar. Een mentoraat is integraal jongerenwerk op basis van wat nodig is voor de persoon in kwestie Jongeren worden begeleid door een coach die op alle fronten kan helpen. Hierbij worden ook de ouders betrokken • Programmering van activiteiten binnen Studiezalen mogelijk maken • Studiezalen breder in stadsdeel Nieuw-West inzetten • De inzet van twee fte bij Studiezalen

Kinderen vanaf de basisschool in de ontwikkeling naar jongvolwassenen.

Aanpak Spotlicht Toelichting Aanpak Spotlicht biedt intensieve en multidisciplinaire begeleiding aan jongeren tussen de 16-27 jaar die een gevoel van uitsluiting in de maatschappij of op de arbeidsmarkt ervaren. Jongerenadviseurs werken nauw samen met jobhunters en adviseurs van het Werkgeversservicepunt. Er wordt dieper ingegaan op de achterliggende problematiek van deze jongeren en door trainingen wordt gewerkt aan identiteitsontwikkeling en versterking van de weerbaarheid. De ambitie van deze aanpak is dat 50% duurzaam uitstroomt richting opleiding of werk en 50% in begeleiding komt bij de overige trajecten van Werk, Participatie en Inkomen (WPI), of bij handhaving met nazorg. Samenwerkende organisaties Het Jongerenpunt van Werk, Participatie en Inkomen (WPI), partners in de stadsdelen (PerMens, Stichting Aanpak Overlast Amsterdam, Stichting IMD (stichting voor preventieve jeugdhulp)), politie en overige veldwerkers in de domeinen zorg en veiligheid. Status

Zuidoost en Nieuw-West

Inspanningen

Doelgroep

• Door het werven van extra jongerenadviseurs (4fte) en extra jobhunters (2fte) kunnen 350 jongeren in begeleiding worden genomen • De inzet van Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG)-adviseurs. Onder jongeren leven soms verkeerde beelden over hun kansen om een Verklaring Omtrent het Gedrag te krijgen. Dit belemmert hen in de keuze aan banen waar ze op kunnen solliciteren. VOG-ambassadeurs verstrekken hierover informatie, zodat de kans op werk wordt vergroot

Jongeren tussen de 16 en 27 jaar die een gevoel van uitsluiting in de maatschappij of op de arbeidsmarkt ervaren.

Uitvoeringsplan Preventie met Gezag

18

Jongeren in Beeld

Aanpak 23+

Toelichting Jongeren in Beeld is een onderzoekspilot die tot eind 2023 loopt. De pilot onderzoekt of uit beeld geraakte jongeren in de leeftijd 23 -27 jaar weer in beeld gebracht kunnen worden en perspectief geboden kan worden.

Toelichting Door personen van 23 jaar en ouder die een zeer negatieve invloed in Nieuw-West hebben actief te benaderen kunnen zij ondersteund worden bij het vinden van onder andere werk of onderwijs en bij het kiezen van een ander perspectief.

Samenwerkende organisaties Het Jongerenpunt van Werk, Participatie en Inkomen (WPI), ketenpartners in de stadsdelen (PerMens, Stichting Aanpak Overlast Amsterdam, Stichting IMD, politie en overige veldwerkers in de domeinen zorg en veiligheid).

De pilot die in 2022 is gedaan wordt voortgezet. In deze pilot werden deze personen outreachend benaderd door jongerenwerk en veldwerk. Naast de repressieve inzet op de groep door de aanpak overlastveelplegers, werd het op deze manier ook mogelijk om op basis van vrijwilligheid en vrijblijvendheid contact te maken met deze personen en te werken aan een ander perspectief. Zo heeft een aantal van deze personen zich vrijwillig laten screenen door de GGD, waarin gekeken wordt naar de hulpvragen. Op die manier konden hulp en soms ook verblijf worden georganiseerd.

Status

Op basis van de evaluatie wordt besloten over een eventueel vervolg

Inspanningen

Doelgroep

De pilot loopt tot eind 2023. Op basis van de resultaten en de evaluatie wordt bepaald of er een vervolg wordt gegeven aan de pilot

Jongeren tussen 23 en 27 jaar, woonachtig in Amsterdam, waarvan niet bekend is hoe zij in hun onderhoud voorzien.

Samenwerkende organisaties Stadsdeel Nieuw-West, GGD, Werk, Participatie en Inkomen (WPI), Stichting Unite. Status

Nieuw-West

Inspanningen

Doelgroep

• Inzet op 30 23+-ers

23+ers in Nieuw-West die een zeer negatieve invloed op de leefbaarheid in de wijk en een grote aantrekkingskracht op de jongere jeugd hebben, en vanwege hun leeftijd buiten de groepsaanpakken overlastgevende jeugd vallen.

Uitvoeringsplan Preventie met Gezag

19

Soundworks: talentontwikkeling door muziek

Versterken Veldwerk in Nieuw-West

Toelichting Soundworks is een motiveringstraject met muziek als inspiratiebron. Door Soundworks kan contact worden gelegd met moeilijk bereikbare of beïnvloedbare jongeren en kunnen zij gemotiveerd worden om te gaan werken of een opleiding te gaan doen. Met deze maatregel wordt beoogd om 70 -80% van de deelnemende jongeren door te laten stromen naar werk of een opleiding.

Toelichting Veldwerkers leggen overal in het stadsdeel contact op straat, maken buurt- en groepsanalyses, spreken jongeren aan op overlastgevend gedrag, brengen hun problemen en wensen in kaart en bieden begeleidingstrajecten. Samenwerkende organisaties Stadsdeel Nieuw-West, veldwerkers.

Samenwerkende organisaties Het Jongerenpunt van Werk, Participatie en Inkomen (WPI), Actiecentrum Veiligheid en Zorg, Amsterdam Werkt!, Paradiso, stadsdelen, lokale partners.

Status

Status

Inspanningen

Doelgroep

Beschikbaar maken van vier fte veldwerkers voor de meest problematische gebieden in Nieuw-West

Oudere probleemjeugd / risicojeugd / jonge aanwas.

Zuidoost en Nieuw-West

Inspanningen

Doelgroep

Vier keer per jaar een programma van acht weken aanbieden. Per programma wordt een groep van 12 jongeren begeleid

Amsterdamse jongeren die dreigen af te glijden richting criminaliteit.

In voorbereiding

Uitvoeringsplan Preventie met Gezag

20

Conflictbemiddeling

Criminele uitbuiting tegengaan (voorheen tijdig herkennen jonge aanwas)

Toelichting Conflictbemiddeling helpt om geweld tussen personen of groepen in wijken te voorkomen en te stoppen. Deze bemiddeling wordt uitgevoerd door getrainde mediators. Samenwerkende organisaties Stadsdelen, Stichting Jongeren die het Kunnen, Actiecentrum Veiligheid en Zorg. Status

Zuidoost

Nieuw-West

Inspanningen

Doelgroep

Zuidoost • Inzetten van bemiddelaars bij conflicten tussen (criminele) jongeren, ook bij 12• Opleiden van 5-10 lokale jeugdprofessionals in conflictbemiddeling • Inzet voor stedelijke belegging van de pool vanaf 2024

Jongeren die (individueel of in groepen) conflicten met elkaar hebben.

Nieuw-West • Twee professionals beschikbaar maken die vier uur per week in conflicten kunnen bemiddelen • Jongeren trainingen geven in conflictbemiddeling

Toelichting Slachtofferschap en daderschap kunnen in de (drugs)criminaliteit door elkaar lopen. Personen kunnen dader worden doordat ze het slachtoffer worden van criminele uitbuiting. Daders van criminele uitbuiting kunnen geweld en chantage gebruiken om jongeren te werven. Vaak maken ze echter ook misbruik van het feit dat jongeren de agressieve verleiding die van drugscriminaliteit uit kan gaan niet kunnen weerstaan. Samenwerkende organisaties Gemeente Amsterdam, politie, Levvel, Openbaar Ministerie, het Centrum Kinder­ mishandeling en Mensenhandel (CKM), Halt, Raad voor de Kinder­bescherming, Amsterdams coördinatiepunt Mensenhandel en Dienst Justitiële Inrichtingen. Status

Handelingskader en implementatiestrategie zijn in ontwikkeling

Inspanningen

Doelgroep

Er wordt geïnventariseerd hoe jongeren geholpen kunnen worden om de druk of verleiding van (drugs)criminaliteit te weerstaan en hoe slachtoffers van criminele uitbuiting uit de situatie kunnen komen. Daarnaast wordt onderzocht hoe daders van criminele uitbuiting adequater gesignaleerd, gefrustreerd, aangepakt en ontmoedigd kunnen worden om te voorkomen dat zij (kwetsbare) jongeren de criminaliteit intrekken en laten doorgroeien. Na de inventarisatie volgt de uitwerking

Jongeren (zowel daders als slachtoffers van criminele uitbuiting) en (eerstelijns) professionals in de zorg en veiligheidsketen.

Uitvoeringsplan Preventie met Gezag

21

Versterken van forensisch werken

Versterken regievoering op doorgroeiers

Toelichting Het forensisch werken in de wijken wordt versterkt door het inbrengen van forensische kennis en het verbinden van netwerken.

Toelichting De aanpak Doorgroeiers is erop gericht om de criminele activiteiten van door­ groeiers tegen te gaan en om de persoon in kwestie uit het criminele netwerk te krijgen. Hierbij wordt ook gekeken naar de schakel tussen de jonge aanwas en de zware georganiseerde criminaliteit. Daarmee verzwakt ook het criminele netwerk.

Samenwerkende organisaties Levvel, Actiecentrum Veiligheid en Zorg, Onderwijs, Jeugd, Zorg en Diversiteit (OJZD). Status

Zuidoost en Nieuw-West

Inspanningen

Doelgroep

Versterken van forensische expertise en forensische jeugd­hulp in de wijken

Jongeren in de leeftijd van 12 t/m 23 jaar die dusdanig risicogedrag vertonen dat zij gevaar lopen om (permanente) aansluiting met school, werk, gezin en samenleving dreigen te verliezen. Of jongeren die het risico lopen om af te glijden naar (zwaardere) criminaliteit.

Samenwerkende organisaties Actiecentrum Veiligheid en Zorg, politie, Openbaar Ministerie, GGD, Werk, Participatie en Inkomen (WPI), Leerplicht, Stichting Aanpak Overlast Amsterdam, Dienst Justitiële Inrichtingen. Reclasseringsorganisaties, Jeugdreclassering (William Schrikker Stichting en Jeugdbescherming Amsterdam), stadsdelen. Status

Zuidoost en Nieuw-West

Inspanningen

Doelgroep

• Behouden regisseurs persoonsgerichte aanpak doorgroeiers • Behouden regisseurs Top600 Drugs- en Geweldcriteria en Veilig Alternatief - jeugdaanpak veiligheid en zorg (voorheen Top400) • Bijdragen aan kosten voor interventies door GGD (screening richting passende hulp), Werk, Participatie en Inkomen (WPI) (begeleiding opleiding, werk, aanpak schulden), Leerplicht (schoolverzuim), en Stichting Aanpak Overlast Amsterdam (overlast tegengaan door straatcoaches)

Doorgroeiers zijn personen die een schakel zijn tussen de jonge aanwas en de zware georganiseerde criminaliteit en een rol spelen in het rekruteren van kwetsbare jongeren (uit bijvoorbeeld Veilig Alternatief - jeugdaanpak veiligheid en zorg (voorheen Top400) of een jeugdgroep.

Uitvoeringsplan Preventie met Gezag

22

Ontwikkelen van intensieve forensische trajecten

Inzet ervaringsdeskundigheid ex-gedetineerden

Toelichting Intensieve forensische aanpak (IFA)-trajecten zijn specifiek toegesneden op jongeren die op jonge leeftijd al zeer verhard en moeilijk bereikbaar zijn.

Toelichting (Ex-)gedetineerden zijn ervaringsdeskundigen die zelf ontwrichting en herstel hebben ervaren en het vermogen hebben om vanuit die ervaringen anderen te helpen een ander pad te kiezen. De inspanningen vanuit de Preventie met Gezagaanpak zijn erop gericht om – in samenwerking met de Credible Messengers en de stadsdelen – deze ervaringsdeskundigen in te zetten. De precieze doelgroep wordt nog nader uitgewerkt.

Samenwerkende organisaties Levvel, Actiecentrum Veiligheid en Zorg, Credible Messengers. Status

Zuidoost en Nieuw-West

Inspanningen

Doelgroep

• Uitvoeren van 20 IFA-Jong trajecten in Nieuw-West en Zuidoost door Levvel, waarbij door gespecialiseerde IFA-coaches de verharde en moeilijk bereikbare jongeren systeemgerichte interventies worden ingezet • Ondersteuning van IFA-Jong coaches door verschillende forensische experts in de trajecten

Jongeren die op jonge leeftijd al zeer verhard en moeilijk bereikbaar zijn.

Samenwerkende organisaties Actiecentrum Veiligheid en Zorg, Dienst Justitiële Inrichtingen, verder nader te bepalen na uitwerking inspanningen. Status

Nog niet gestart

Inspanningen

Doelgroep

In 2024 wordt een interventie op maat ontwikkeld

Jongeren die ontvankelijk zijn voor de verleidingen van drugscriminaliteit.

Uitvoeringsplan Preventie met Gezag

23

Inzet methodiek Straatkracht

Doorbreken crimineel handelen tijdens detentie

Toelichting Straatkracht is een intensieve variant van de jeugdreclassering. De aanpak is gericht op het ondersteunen van jongeren in het weg-bewegen van een (georganiseerde) criminele en gewelddadige context, naar een positief, veiliger en pro-sociaal leven. De aanpak duurt gemiddeld een jaar, en is intensief omdat er sprake is van ernstige veiligheidsrisico’s. Er wordt samengewerkt met de jongere, het sociaal netwerk en professionele partners.

Toelichting Het feit dat gedetineerden naar mogelijkheden zoeken om ook tijdens detentie hun criminele activiteiten voort te zetten, zorgt voor een breed gedragen gevoel van ernst en urgentie. Voortgezet crimineel handelen tijdens detentie is ondermijnend voor het systeem in de penitentiaire inrichting (PI). Daarnaast is de kans groot dat als iemand binnen de PI verder gaat met criminele activiteiten, hij of zij dat voortzet na detentie, al dan niet in een crimineel samenwerkingsverband. Ook bestaat het vermoeden dat kwetsbare gedetineerden voorafgaand aan hun verlof onder druk worden gezet door medegedetineerden om tijdens verlof criminele handelingen te plegen. Uit angst hiervoor weigeren sommige gedetineerden om met verlof te gaan. Dit is een risico, omdat de kans op recidive na detentie toeneemt naarmate gedetineerden minder goed re-integreren tijdens en na hun detentie.

Samenwerkende organisaties Alle samenwerkingspartners binnen Preventie met Gezag. Status

Zuidoost en Nieuw-West

Inspanningen

Doelgroep

• Voortzetten van de coördinatie van de pilot door de William Schrikker Stichting • Uitvoeren 10 trajecten in Zuidoost en 10 trajecten in Nieuw-West voor jongeren met een jeugdreclasseringsmaatregel • Inzet van jeugdreclasseerders Straatkracht, een gedrag­wetenschapper en leefwereldexperts

De zaken die in deze aanpak worden opgenomen zijn de hoog-risicozaken, waarbij de veiligheid van de jongere, diens omgeving, en ook van de jeugdreclasseringswerker moeten worden bewaakt. Er is in deze zaken sprake van banden met een gewelddadige (drillrap)groepen, met een criminele vriendengroep of met de georganiseerde (drugs)criminaliteit. De jongeren komen verhard over, en vaak gaat het tegelijk ook om kwetsbare jongeren, waarbij bijvoorbeeld sprake is van een licht verstandelijke beperking.

Samenwerkende organisaties Dienst Justitiële Inrichtingen, politie, Openbaar Ministerie, Reclassering Nederland, Actiecentrum Veiligheid en Zorg. Status

Zuidoost en Nieuw-West

Inspanningen

Doelgroep

Inzet van een projectleider (1 fte) die onder andere gaat werken aan: • Betere informatiedeling bij instroom, zodat rekening gehouden kan worden met specifieke risicofactoren bij plaatsing in een PI • Betere informatiedeling bij doorstroom naar een andere PI zodat rekening gehouden kan worden met specifieke risicofactoren • Betere informatiedeling met netwerkpartners bij uitstroom, zodat de risicofactoren samen in beeld gebracht worden • Het vergroten van bewustwording van personeel in de PI, zodat adequaat kan worden opgetreden tegen crimineel handelen tijdens detentie • Adviseren van andere professionals in het land over dit onderwerp

Gedetineerden

Uitvoeringsplan Preventie met Gezag

24

Lik op stuk interventies

Eervolle Uitweg

Toelichting In 2022 is door de aanpak Doorgroeiers en de aanpak Top600 gewerkt aan een overzicht van lik op stuk interventies die door regisseurs kunnen worden ingezet wanneer een persoon in de aanpak onder de radar lijkt te blijven. Ook zijn hierover trainingen gegeven aan regisseurs.

Toelichting Personen die uit de drugscriminaliteit willen stappen en daar ondersteuning bij nodig hebben, kunnen die – onder voorwaarden – krijgen van regisseurs van het Actiecentrum Veiligheid en Zorg, die nauw samenwerken met een projectteam waarin ook Inforsa, de Waag, politie en Openbaar Ministerie aan deelnemen. Ook geeft het team advies aan andere professionals die vragen hebben over het uitstappen uit de drugscriminaliteit.

Samenwerkende organisaties Actiecentrum Veiligheid en Zorg, politie, Openbaar Ministerie. Status

Samenwerkende organisaties Actiecentrum Veiligheid en Zorg, politie, Openbaar Ministerie, stadsdelen, Inforsa, de Waag.

Zuidoost en Nieuw-West

Inspanningen

Doelgroep

• Afpakken onverklaarbaar verkregen vermogen en goederen • Verkennen mogelijkheden van financiële curatele • Het maken van een podcast over repressieve interventies

Personen in persoonsgerichte aanpakken.

Status

Er wordt gewerkt aan een doorontwikkeling van de in 2020 gestarte pilot

Inspanningen

Doelgroep

• Het geven van advies • Het voeren van regie op een klein aantal personen

Personen die vanuit eigen motivatie uit de drugscriminaliteit willen stappen en daar ondersteuning bij nodig hebben.

Uitvoeringsplan Preventie met Gezag

25

Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG)-spreekuur door Reclassering Nederland

Toelichting Werk en opleiding zijn beschermende factoren die de kans op crimineel handelen verkleinen. Voor sommige banen is een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) nodig. Reclassering Nederland geeft justitiabelen (de forensische doelgroep) praktische informatie over de (on)mogelijkheden en de kans op werk en opleiding in de vorm van het VOG-spreekuur. Het verstrekken van deze praktische informatie kan bepalen of er al dan niet een VOG afgegeven kan worden en of het in de toekomst mogelijk is een professionele functie uit te voeren. Door het verstrekken van informatie over de VOG draagt Reclassering Nederland bij aan het bieden van perspectief aan justitiabelen. Samenwerkende organisaties Reclassering Nederland, de advocatuur. Status

Zuidoost en Nieuw-West

Inspanningen

Doelgroep

• Het continueren van het VOG-spreekuur, iedere zes weken, in aanwezigheid van een VOG-advocate. In dit spreekuur wordt aangegeven of iemand een VOG kan krijgen en wordt uitgelegd waarom dit het geval is • Indien een justitiabele onder toezicht van de reclassering wordt een zienswijze door de reclassering opgesteld om bezwaar te maken tegen een afwijzing van een VOG

De forensische doelgroep.

Versterken inzet Wijk Actie Teams Toelichting Het hoofddoel van de Wijk Actie Teams is het verbeteren van de veiligheidssituatie en leefbaarheid in kwetsbare wijken met meervoudige problematiek. Daarnaast wordt door de Wijk Actie Teams integrale samenwerking tussen verschillende partijen binnen de wijk op gang gebracht. Het Wijk Actie Team wint vertrouwen van bewoners in de overheid terug door duurzaam en zichtbaar aanwezig te zijn in de wijk en interventies te doen waar bewoners behoefte aan hebben. Samenwerkende organisaties Gemeente, politie, corporaties, buurtteams, de buurtrechter. Status

Zuidoost

Inspanningen

Doelgroep

• Met partners laagdrempelig fysiek aanwezig zijn in de wijk en samen met bewoners werken aan oplossingen • Als team outreachend werken om signalen op te vangen, te onderzoeken, te duiden en maatwerk te leveren bij het oplossen van problemen • Alle teamleden werken mensgericht en betrekken bewoners bij hun plannen, uitvoering en communicatie

Bewoners.

Uitvoeringsplan Preventie met Gezag

26

Aanpak criminele netwerken door de contextgerichte aanpak

Oppakken complexe casuïstiek

Toelichting Er zijn sterke criminele (drugs)netwerken actief in Amsterdam, waarvan een aantal bovenregionaal of internationaal opereren. In de Wildemanbuurt is ook een groep personen die ‘in context’ met elkaar criminaliteit plegen (of mogelijk maken) en die een gesloten wereld met elkaar in stand houden met een zeer negatieve invloed op de wijk. De ambitie van de contextgerichte aanpak is dat het netwerk blijvend wordt verstoord en minder impact heeft op de wijk. De contextgerichte aanpak is naast onderdeel van de Preventie met Gezag-inzet ook een opgave in het Nationaal programma Samen Nieuw-West. Samenwerkende organisaties Stadsdeel Nieuw-West, politie, Openbaar Ministerie, Werk, Participatie en Inkomen (WPI), RIEC Amsterdam-Amstelland, Reclassering, Levvel, PerMens, Studiezalen en informele partners. Status

Nieuw-West

Inspanningen

Doelgroep

• Het verzwakken van het criminele netwerk door een nieuwe manier van samenwerking met politie, Openbaar Ministerie, Reclassering en andere partners • Er is een multidisciplinair team Osdorp Oost opgericht. Door het voeren van een casuïstiekoverleg en door inloop voor de wijk te organiseren zijn de onderlinge samenwerking en het vertrouwen onder professionals en bewoners in de wijk versterkt • Er wordt momenteel uitgewerkt welk jongerenwerk nodig is in de Wildemanbuurt, van laagdrempelig tot specialistisch, met recente inzichten uit de wetenschap • Er is een straatgerichte aanpak Osdorper Ban gestart: daarbij wordt de komende jaren samen met de ondernemers inte­ graal gewerkt aan een veilige, schone, leefbare en toekomst­ gerichte winkelstraat. Hiermee worden de veiligheid en leefbaarheid verbeterd

• Het criminele netwerk in de wijk (inclusief individuen, gezinnen en plekken). De onderlinge relaties binnen het netwerk en verhoudingen zijn hierbij uitgangspunt. • Professionals en informele partijen die met elkaar de wijk vormen.

Toelichting Het AcVZ-loket biedt ondersteuning aan professionals die vastlopen in een complexe casus op het snijvlak van veiligheid en zorg. Professionals krijgen advies of een regisseur van het AcVZ-loket kan tijdelijk (proces)regie voeren. Samenwerkende organisaties Alle netwerkpartners van het Actiecentrum Veiligheid en Zorg. Status

Zuidoost en Nieuw-West

Inspanningen

Doelgroep

Er worden twee regisseurs aangesteld bij het AcVZ-loket. Zij voeren (proces)regie op casussen die worden aangedragen door netwerkpartners wanneer zij vastlopen in een complexe casus rondom criminele netwerken.

Personen met complexe problematiek op het snijvlak van veiligheid en zorg

Uitvoeringsplan Preventie met Gezag

27

Aanpak Straatdealers

Online leefwereld

Toelichting Straatdealen in de binnenstad van Amsterdam zorgt voor overlast, openbare ordeproblemen en criminaliteit zoals berovingen, vernielingen, intimidatie en bedreiging van bewoners en ondernemers en onderlinge geweldsdelicten. Het gaat hier met name om handel in drugs en nepdrugs aan bezoekers van de stad, veelal feesttoeristen. Bewoners en ondernemers van het Wallengebied ervaren van alle Amsterdammers de meeste ernstige overlast van straatdealen.

Toelichting Meer inzicht krijgen in de online leefwereld en relevante trends. Deze maatregel wordt in 2024 verder uitgewerkt. Samenwerkende organisaties Wordt nader uitgewerkt in 2024. Status

Samenwerkende organisaties Politie, Openbaar Ministerie, Stichting Aanpak Overlast Amsterdam, Credible Messengers, stadsdeel Centrum, directie Openbare Orde en Veiligheid van de gemeente Amsterdam. Status

Centrum, Zuidoost en Nieuw-West

Inspanningen

Doelgroep

• Campagnes voor bezoekers, waarmee wordt opgeroepen om straatdealers te negeren • Cameratoezicht op hotspots • Lik-op-stuk aanpak door politie en Openbaar Ministerie: periodieke ‘veegacties’ van de politie, geld afpakken, gebiedsverboden, snellere vervolging en strengere vervolgingsrichtlijn • Interventies in de openbare ruimte, zoals verlichting en anti-hangmaatregelen. • Straatcoaches in het Wallengebied • Pilot met de inzet van ‘credible messengers’ bij jonge straatdealers

Straatdealers en bezoekers van Amsterdam

Nog niet gestart

Inspanningen

Doelgroep

• Start in 2024

Professionals op het gebied van veiligheid en zorg.

Uitvoeringsplan Preventie met Gezag

28

Versterken capaciteit stadsdelen op forensische problematiek

Toelichting Binnen deze maatregel wordt de capaciteit van de stadsdelen versterkt om zo effectief mogelijk jonge aanwas tegen te gaan. De extra capaciteit wordt onder andere ingezet om vorm te geven aan één van de doelen van de Bestuursopdracht Jeugd en Veiligheid van het College van B&W: het goed laten aansluiten van het instrumentarium voor lichte en zware problematiek in de stadsdelen zodat er een duurzaam sluitende aanpak komt. Door drie ‘werkaanpakken’ in de stadsdelen Zuidoost, Nieuw-West en Noord wordt deze opgave in praktijk gebracht, toe­ge­ spitst op de lokale opgave. De werkaanpakken moeten ook werkzame elementen opleveren die in andere stadsdelen kunnen worden overgenomen en kunnen inzicht bieden in lacunes in het aanbod voor de forensische jeugd. De inzet in Zuidoost en Nieuw-West wordt bekostigd vanuit de Preventie met Gezagmiddelen. Samenwerkende organisaties Actiecentrum Veiligheid en Zorg, stadsdelen, directie Openbare Orde en Veilig­ heid van de gemeente Amsterdam, Onderwijs, Jeugd, Zorg en Diversiteit (OJZD) en andere betrokken organisaties. Status

In voorbereiding

Inspanningen

Doelgroep

De werkaanpakken worden momenteel opgezet met de stadsdelen.

Personen met complexe problematiek op het snijvlak van veiligheid en zorg

Versterking capaciteit bij de justitiële organisaties De middelen die door de Raad voor de Kinderbescherming, de reclasseringsorganisaties, Openbaar Ministerie en de politie zijn aangevraagd worden gebruikt voor versterking van de capaciteit in de gebieden Nieuw-West en Zuidoost. Deze beweging versterkt de samenwerking met het Masterplan ZO=Zuidoost en met het Nationaal Programma Samen Nieuw-West. De Raad voor de Kinderbescherming kan met de Preventie met Gezagmiddelen hun systeemgerichte aanpak versterken. Ook versterkt de Raad voor de Kinderbescherming de casusregie, zodat de organisatie meer en beter ingezet kan worden bij verschillende aanpakken of interventies. Inforsa (Stichting Verslavingsreclassering GGZ), Leger des Heils jeugdbescherming en reclassering en Reclassering Nederland (hierna: de reclassering) kunnen door de Preventie met Gezagmiddelen reclasseringswerkers vrij maken om in de gebieden met partners casuïstiek op te pakken. Zo werkt de reclassering nauw samen met de Buurtrechter in Venserpolder en de politie. Het Openbaar Ministerie gaat meer bijdragen aan persoonsgerichte aanpakken van het Actiecentrum Veiligheid en Zorg en groepsaanpakken van de stadsdelen. Ook gaat het Openbaar Ministerie de zichtbaarheid en aanwezigheid in de wijken vergroten.