Tussentijdse Rapportage Taaloffensief 2022.pdf

Taaloffensief 2022 Tussentijdse rapportage 1e helft 2022

Gemeente Amsterdam Werk, Participatie en Inkomen Tussentijdse Rapportage Taaloffensief 2022

31 oktober 2022

Inhoud 1 Aanbod en resultaten Taaloffensief ........................................................................6 1.1 Taaloffensief ......................................................................................................................... 6 1.2 NT1-cursussen ....................................................................................................................... 7 1.3 NT2-cursussen .......................................................................................................................8 1.4 Digitale vaardigheden ........................................................................................................... 9 1.5 Taalniveaus en voortgang NT2-cursisten ............................................................................. 10

2 Kwalitatieve bevindingen .................................................................................... 13 2.1 Kwaliteitseisen ..................................................................................................................... 13 2.2 Beoordeling contractpartners .............................................................................................. 14

3 Sociale basis en informeel aanbod ........................................................................ 15 3.1 Activiteiten en aantallen informeel aanbod .......................................................................... 15 3.2 Registratie taalniveaus en competenties .............................................................................. 16

4 Andere educatieve activiteiten............................................................................. 17 4.1 Amsterdams Taalakkoord .................................................................................................... 17 4.2 Aanpak Armoede Taal en Laaggeletterdheid ....................................................................... 17 4.3 Leef en Leer! ........................................................................................................................ 18 4.4 Educoach ............................................................................................................................. 18 4.5 Regio Groot-Amsterdam ..................................................................................................... 19

5 Financiële rapportage.......................................................................................... 20 5.1 Besteding Rijksmiddelen (WEB) ...........................................................................................20 5.2 Besteding gemeentelijke middelen ......................................................................................20

Pagina 2 van 20

Gemeente Amsterdam Werk, Participatie en Inkomen Tussentijdse Rapportage Taaloffensief 2022

31 oktober 2022

Voorwoord Amsterdam staat voor een grote opgave: 16% van haar volwassen inwoners heeft moeite met lezen, schrijven, rekenen of digitale vaardigheden. Zij missen de basisvaardigheden die nodig zijn om zich verder te ontwikkelen en op een basaal niveau mee te kunnen doen in de samenleving. Zowel in hun persoonlijke leven als in het werk ondervinden ze hier nadeel van. Zij kunnen sneller in de problemen komen met persoonlijke financiën en administratie, hebben vaker een kwetsbare arbeidsmarktpositie, slechtere toegang tot de zorg en dragen deze achterstand meestal over op hun kinderen. In 2019 heeft de raad het Taaloffensief 2019-2022 vastgesteld dat in januari 2020 van start is gegaan. Met het Taaloffensief zet de gemeente zich in om de basisvaardigheden van Amsterdammers te vergroten en laaggeletterdheid onder volwassenen te bestrijden. De aanpak laaggeletterdheid bestaat uit professioneel aanbod van cursussen, informeel aanbod vanuit de sociale basis, activiteiten ter ondersteuning van professionals en vrijwilligers en samenwerking met werkgevers via het Taalakkoord. We werken in de 22 Amsterdamse gebieden met taalconsulenten die informeren, adviseren en verwijzen naar het aanbod in de stad. Voor u ligt een tussentijdse rapportage Taaloffensief 2022.

In deze rapportage zijn de aanbevelingen die u heeft gedaan naar aanleiding van de methode Duisenberg1 zoveel mogelijk opgevolgd. Een van de aanbevelingen was om u vaker te informeren, vandaar dat u naast de gebruikelijke jaarrapportage nu ook een tussentijdse rapportage ontvangt. In deze rapportage informeren we u over de professionele taaltrajecten, de cursussen digitale vaardigheden, het Amsterdamse Taalakkoord en het informele (digi)taalaanbod in de stad.

1

De Duisenberg-methode is een systematische analyse op doelen en effecten van onderdelen van de begroting.

Pagina 3 van 20

Gemeente Amsterdam Werk, Participatie en Inkomen Tussentijdse Rapportage Taaloffensief 2022

31 oktober 2022

Samenvatting Kwantitatieve resultaten Na twee coronajaren bieden we de professionele cursussen Taaloffensief weer zoveel mogelijk fysiek of eventueel hybride aan. Voor de cursus Taal en Ouderbetrokkenheid die op de school van de kinderen wordt uitgevoerd, kost de fysieke start van groepen wat meer tijd. Dit komt doordat vrijwel alle fysieke groepen waren gestopt en veel ouders geen online lessen wilden of konden volgen. Er zijn in de eerste acht maanden van 2022 2977 deelnemers gestart aan een cursus van het Taaloffensief. Daaronder bevonden zich 309 ouders die deelnamen aan een cursus Taal en Ouderbetrokkenheid. Ter vergelijking, in heel 2021 zijn er 5338 deelnemers gestart met een cursus Taaloffensief, waarvan 516 deelnemers aan een cursus Taal en Ouderbetrokkenheid. We verwachten de streefwaarde van 5000 deelnemers in 2022 te halen. Taalniveaus en voortgang De cursussen Taaloffensief starten vanaf verschillende taalniveaus. Afhankelijk van de leersnelheid en het startniveau stelt de taalschool met de cursist tijdens de intake het persoonlijk leerdoel vast. Bij de start van de taalcursus zat 40% van de deelnemers op niveau A0. Aan het einde van de cursus zit nog slechts 4% op niveau A0. De andere deelnemers zijn dus minimaal een taalniveau gestegen. Kwaliteit De taalaanbieders bieden de cursisten goed (fysiek en hybride) taalonderwijs.

Dit is de conclusie van de gemeentelijke kwaliteitsadviseurs die meerdere controles hebben uitgevoerd in de eerste acht maanden van 2022 en met veel verschillende cursisten en docenten hebben gesproken. De taalaanbieders scoren op alle vastgelegde kwaliteitseisen ruim voldoende of goed. In de eerste acht maanden van 2022 zijn vooral de deelnemers geholpen die op de wachtlijst stonden omdat zij uitsluitend fysieke taallessen willen volgen. Helaas is er landelijk een tekort aan NT2-docenten, waar ook de taalaanbieders van het Taaloffensief mee te maken hebben. Met de taalaanbieders zijn afspraken gemaakt over het met voorrang plaatsen van de minder zelfredzame doelgroep. Daarnaast is taalaanbieders de ruimte geboden om docenten in opleiding, onder begeleiding, in te zetten bij de cursussen Taaloffensief. Sociale basis en Informeel aanbod In de stadsdelen zijn veel verschillende informele organisaties actief op het gebied van taal- en digitale vaardigheden. Denk hierbij aan conversatielessen, groepslessen, taalcoaching en taalcafés. Ook zijn er veel organisaties die computerlessen aanbieden. In de eerste acht maanden van 2022 hebben 11.000 deelnemers gebruik gemaakt van het informele aanbod. Het gaat hierbij zowel om eenmalig contact, bijvoorbeeld via een inloop computeren als om taalen/of computercursus.

Van de 10.988 deelnemers hebben 4.344 deelnemers gebruik gemaakt van het informele computeraanbod. Daarbij hebben de informele organisaties gewerkt met de inzet van 1563 vrijwilligers in de stad. Deze aantallen zijn voor een deel gebaseerd op inschattingen, niet al het informele aanbod wordt geregistreerd. Bovendien gaat het bij een deel van het aanbod niet om unieke deelnemers (bv. inloopspreekuren). In elk stadsdeel zijn er brede taalnetwerken waar zowel informele als professionele organisaties op het gebied van taal- en digitale vaardigheden onderdeel van zijn. Pagina 4 van 20

Gemeente Amsterdam Werk, Participatie en Inkomen Tussentijdse Rapportage Taaloffensief 2022

31 oktober 2022

Amsterdams Taalakkoord Het aantal partners van het Amsterdams Taalakkoord is in 2022 stabiel gebleven met 65 organisaties. Ook in 2022 is ingezet op de intensivering van de samenwerking en de verzelfstandiging van het netwerk en minder op uitbreiding van het netwerk. Daarnaast hebben we ingezet op het uitbreiden de aanpak naar de regiogemeenten. Andere educatieve activiteiten Het college zet zich ook in 2022 in voor activiteiten rondom digitale inclusie, de samenwerking met de stadsdelen en het programma Leef en Leer! De Openbare Bibliotheek Amsterdam voert het programma Leef en Leer! uit en faciliteert informele aanbieders die educatie in basisvaardigheden aanbieden. Ook zetten we in op integraal werken. Er zijn veel raakvlakken tussen armoedeproblematiek en taalproblematiek. Via de aanpak Armoede, Taal en Laaggeletterdheid verbinden we bestaande initiatieven rond armoede en taal. De aanpak bestaat uit de programma’s Trainingen voor professionals en vrijwilligers op de terreinen van taal, armoede en schuldhulpverlening (267 deelnemers) en de cursus Taal en financiële zelfredzaamheid (283 deelnemers).

Pagina 5 van 20

Gemeente Amsterdam Werk, Participatie en Inkomen Tussentijdse Rapportage Taaloffensief 2022

31 oktober 2022

1 Aanbod en resultaten Taaloffensief 1.1 Taaloffensief Het professionele aanbod Taaloffensief bestaat uit een flexibel aanbod van cursussen voor het verbeteren van taal-, reken- en digitale vaardigheden. Dit aanbod is voor alle volwassenen vanaf 18 jaar die niet inburgeringsplichtig zijn en de intentie hebben langdurig in Nederland te verblijven. Deze doelgroep is beschreven in de Wet Educatie Beroepsonderwijs (WEB). Er zijn cursussen voor Nederlandssprekenden en voor mensen die Nederlands als tweede taal leren of verbeteren. Alle taalcursussen hebben een duaal aspect. Duaal betekent het combineren van theorie en praktijk. Deelnemers oefenen de taal eerst in de klas en daarna krijgen ze een opdracht om dit toe te passen in de praktijk. De opdrachten houden deelnemers bij in een portfolio, dat ze bespreken in een afsluitend gesprek. Zo wordt niet alleen de vooruitgang van het taalniveau in kaart gebracht, maar ook hoe dit de cursist helpt in het dagelijks leven. Daarnaast organiseren we vraag gestuurd cursussen op maat. Bijvoorbeeld bij het opleiden van energiecoaches, bij wijkleerscholen of voor de medewerkers van Pantar. Naast de taalcursussen bieden we cursussen aan die gericht zijn op het verbeteren van digitale vaardigheden. Het aanbod digitale vaardigheden wordt als een aparte cursus aangeboden of als onderdeel van een taalcursus.

Doelgroep Taaloffensief: Laaggeletterde Amsterdammers NT1

NT2

Instroom tot niveau 2F

Instroom vanaf niveau A0 tot B1

Nederlandssprekenden

Anderstalige volwassenen die niet inburgeringsplichtig zijn en geen gebruik maken van het belastingvoordeel voor expats

Cursussen NT1   

NT1 Lezen en Schrijven Taal en mbo richting Zorg Digitale vaardigheden

Cursussen NT2       

Taal in de Buurt Taal en Werk Taal en financiële zelfredzaamheid Route naar B1 (gericht op scholing) Taal en mbo Taal en Ouderbetrokkenheid Digitale vaardigheden

Vraaggestuurd aanbod  

Taal op de Werkvloer Taal op maat

Pagina 6 van 20

Gemeente Amsterdam Werk, Participatie en Inkomen Tussentijdse Rapportage Taaloffensief 2022

31 oktober 2022

Deelname Taaloffensief in 2022 6000

Streefwaarde 2022

5000

Streefwaarde 2022

5000 4600

4000 3000

2977

2781

2000 Streefwaarde 2022

1000

400

196 0

Totaal

NT1-cursussen

NT2-cursussen

Figuur 1. Bron: Raak, gemeente Amsterdam, peildatum 22 augustus 2022

Er zijn in de eerste acht maanden van 2022 2977 deelnemers gestart aan een cursus van het Taaloffensief. Ter vergelijking: in heel 2021 zijn er 5338 deelnemers gestart met een cursus Taaloffensief. Omdat veel mensen in september starten met een cursus, verwachten we de streefwaarde van 5000 deelnemers in 2022 te halen.

1.2 NT1-cursussen De NT1-cursussen zijn gericht op lezen, schrijven, digitale vaardigheden en rekenen. De doelgroep is divers, van analfabeet tot bijna geletterd, en van mensen die ogenschijnlijk goed hun weg in de maatschappij vinden tot mensen die op meerdere levensdomeinen problemen ondervinden. NT1-cursussen sluiten aan bij de leerbehoeften van de cursisten.

Deelname NT1-cursussen in 2022 lezen en schrijven

106

taal en mbo

29

taal op maat

67

digitale vaardigheden

96 0

20

40

60

80

100

120

Figuur 2. Bron: Raak, gemeente Amsterdam, peildatum 22 augustus 2022

Pagina 7 van 20

Gemeente Amsterdam Werk, Participatie en Inkomen Tussentijdse Rapportage Taaloffensief 2022

31 oktober 2022

Lezen en Schrijven De NT1-cursus Lezen en Schrijven combineert taal met digitale en financiële vaardigheden, en is gericht op zelfredzaamheid in het dagelijks leven, werk en opleiding. De competenties waaraan deelnemers werken hebben bijvoorbeeld te maken met het beter lezen en begrijpen van brieven, bijsluiters of websites, maar ook met het beter functioneren op het werk of toegang krijgen tot een opleiding. Taal en mbo richting zorg Met Taal en mbo krijgen deelnemers aan de beroepsopleiding Zorg extra taalondersteuning om hun kansen op een baan in de zorg en het behalen van een mbo2- mbo3-diploma te vergroten.

1.3 NT2-cursussen De NT2-cursussen zijn zo opgebouwd dat taalverwerving ervoor zorgt dat belemmeringen en drempels wegvallen om bepaalde doelen te kunnen bereiken. Doelen op het gebied van meedoen in de buurt, het werk, opvoeding van de kinderen of het volgen van een opleiding. Taal is een noodzakelijk middel om je verder te kunnen ontwikkelen.

Deelname NT2-cursussen in 2022 taal in de buurt

328

taal en werk

975

taal en financiële zelfredzaamheid

283

route naar B1

708

taal en mbo

23

taal en ouderbetrokkenheid

309

taal op de werkvloer

71

taal op maat

21

digitale vaardigheden

63 0

200

400

600

800

1000

1200

Figuur 3. Bron: Raak, gemeente Amsterdam, peildatum 22 augustus 2022

Taal in de Buurt Taal in de Buurt is een laagdrempelige cursus. Deze cursus wordt in de buurt, op meerdere plekken per stadsdeel aangeboden. De wachttijd is zo kort mogelijk en de groep is relatief klein (maximaal 15 deelnemers). De doelgroep heeft weinig opleiding gehad, is vaak analfabeet of in Nederland (gedeeltelijk) gealfabetiseerd. Pagina 8 van 20

Gemeente Amsterdam Werk, Participatie en Inkomen Tussentijdse Rapportage Taaloffensief 2022

31 oktober 2022

Taal en Werk Taal en Werk is gericht op competenties die iemand nodig heeft om goed te functioneren op het werk of op competenties om werk te krijgen en te behouden. De deelnemers zijn divers in taalniveau, achtergrond en motivatie. Taal en financiële zelfredzaamheid Taal en financiële zelfredzaamheid is een cursus waarbij zowel aandacht is voor taal als voor rekenen, administratieve vaardigheden en digitale vaardigheden. Onderdeel van de cursus zijn het verwerven van een financiële en zakelijke woordenschat, kennis krijgen van voorzieningen waar Amsterdammers een beroep op kunnen doen en vaardigheden ontwikkelen voor het beheer van de eigen financiën. Route naar B1 Doel van de cursus ‘Route naar B1’ is om cursisten die de potentie en ambitie hebben om een beroepsopleiding te volgen, voor te bereiden op de toelatingseis (taalniveau B1). Dit is vaak de eerste stap om een startkwalificatie te behalen en duurzaam werk te vinden. Taal en mbo Met het aanbod Taal en mbo krijgen deelnemers aan de entreeopleiding (mbo1) een dag extra taalondersteuning in de richtingen zorg, techniek, logistiek, hospitality, horeca en detailhandel. Na afronding van de cursus Taal en mbo stromen de deelnemers door naar een opleiding beroepsbegeleidende leerweg (BBL).

Taal en Ouderbetrokkenheid Taal en Ouderbetrokkenheid (TOB) is een cursus voor ouders die hun Nederlandse taal willen verbeteren zodat ze hun kinderen beter kunnen ondersteunen in hun schoolloopbaan en meer betrokken raken bij de school. De cursus vindt plaats op de school van hun kind(eren). De cursus sluit aan bij de leervraag van de ouders en de thema’s van de school, waarbij de Nederlandse taal het middel is. Bij de cursus TOB is het taalniveau van de deelnemers heel divers.

1.4 Digitale vaardigheden De cursussen digitale vaardigheden kunnen apart of gecombineerd met een taalcursus gevolgd worden. De docenten die de cursussen uitvoeren, zijn in het bezit van het certificaat ‘Digitale vaardigheden van de opleiding docent basisvaardigheden’. Hierdoor kunnen zij het aanleren van taal- en digitale vaardigheden combineren. Er zijn twee cursussen digitale vaardigheden: 1. Basiscursus computer (15 uur): In deze cursus oefenen cursisten om deel te nemen aan onlineactiviteiten, waaronder online taallessen. Onderwerpen die aan bod komen zijn onder andere het gebruik van toetsenbord en muis, in- en uitloggen op applicaties als Zoom, Skype of WhatsApp, camera en geluid aan-en uitzetten. 2. Cursus digitale vaardigheden (65 uur): In deze cursus is aandacht voor veiligheid, privacy, informatie zoeken en verwerken en digitaal communiceren.

Pagina 9 van 20

Gemeente Amsterdam Werk, Participatie en Inkomen Tussentijdse Rapportage Taaloffensief 2022

31 oktober 2022

Digitale vaardigheden Taal en Ouderbetrokkenheid Op TOB-scholen is het voor ouders ook mogelijk een cursus digitale te volgen. Naast de deelnemende ouders aan TOB kunnen ook andere ouders deelnemen aan de cursus digitale vaardigheden op de school.

1.5 Taalniveaus en voortgang NT2-cursisten De taalcursussen starten vanaf verschillende taalniveaus. Niveau A2 staat voor een basaal taalniveau dat nodig is om redelijk zelfstandig mee te kunnen doen in het alledaagse leven. Onder niveau A2 (A1 en daaronder) kun je nog niet spreken van zelfstandig taalgebruik. Afhankelijk van de leersnelheid en het startniveau van de deelnemer wordt tijdens de intake het persoonlijk leerdoel vastgesteld. Figuur 5 op pagina 11 laat de voortgang van de taalniveaus van de deelnemers zien. De percentages zijn gebaseerd op alle begintoetsen van 2021 en 2022 en alle eindtoetsen tot nu toe van 2021 en 2022 (t/m 22-08-2022). De grafiek laat zien dat bij de start van de cursus 40% van de deelnemers op niveau A0 zat. Aan het einde van de cursus zit nog slechts 4% op niveau A0. Dit zijn bijvoorbeeld cursisten die eerst een alfabetiseringscursus volgden. De overige deelnemers zijn dus minimaal een taalniveau gestegen. Het gaat hier niet om de voortgang van individuele deelnemers2, maar om de voortgang van de groep als geheel. De tabel geeft tevens weer dat bij de start van de cursus 27% van de deelnemers het basale taalniveau A2 of hoger beheerst. Aan het einde van de cursus is dat gestegen tot 69% van de deelnemers.

Aantal NT2-cursisten op niveau A2 of hoger 80% 70% 69%

60% 50% 40% 30% 20%

27%

10% 0% Begin van een cursus

Eind van een cursus

Figuur 4. Bron: Raak, gemeente Amsterdam, peildatum 22 augustus 2022

De voortgangsgegevens van individuele deelnemers zijn in het huidig beschikbare registratiesysteem niet voorhanden 2

Pagina 10 van 20

Gemeente Amsterdam Werk, Participatie en Inkomen Tussentijdse Rapportage Taaloffensief 2022

31 oktober 2022

Totale voortgang deelnemers 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% Alfa

A0

beginniveau

A1 eindniveau

A2 beginniveau

B1

B2 eindniveau

Figuur 5. Bron: Raak, gemeente Amsterdam, peildatum 22 augustus 2022

Tabel voortgang deelnemers Taalniveaus

Percentage deelnemers gestart

Percentage deelnemers geëindigd

Alfa A

4%

2%

Alfa B

2%

3%

Alfa C

3%

1%

A0

40%

4%

A1

24%

21%

A2

25%

49%

B1

2%

18%

B2

0%

2%

Bron: Raak, gemeente Amsterdam, peildatum 22 augustus 2022

Pagina 11 van 20

Gemeente Amsterdam Werk, Participatie en Inkomen Tussentijdse Rapportage Taaloffensief 2022

31 oktober 2022

Pagina 12 van 20

Gemeente Amsterdam Werk, Participatie en Inkomen Tussentijdse Rapportage Taaloffensief 2022

31 oktober 2022

2 Kwalitatieve bevindingen 2.1 Kwaliteitseisen Taalscholen voeren de taalcursussen uit met professionele docenten. Het aanbod moet aan vastgelegde kwaliteitseisen voldoen. Dit zijn: 

   

   

De taalscholen werken met gecertificeerde NT1- of NT2-docenten, die waar nodig aanvullende trainingen volgen op het gebied van digitale vaardigheden, schuldhulpverlening, armoedevoorzieningen etc. Ze gebruiken effectief lesmateriaal dat is toegesneden op de doelgroep en het taalniveau. De lessen vinden plaats op locaties met een rijke leeromgeving en voldoende faciliteiten voor digitaal leren. De taalschool werkt met een vakkundige intake en zorgt op basis van de intake dat cursisten in een passende groep worden geplaatst. De taalschool biedt competentiegericht onderwijs met een duale invulling. Een competentiemeting gekoppeld aan een portfolio, geeft inzicht geeft in de ontwikkeling van de deelnemer. Aandacht voor een doorlopende leerlijn na afronding van de cursus door onder andere het opstellen van een persoonlijk plan. Inhoudelijke rapportages aan de gemeente met een begin-, voortgangs- en eindrapportage. Een klachten- en een privacyreglement en een verzuimprotocol Aansluiting hebben bij de activiteiten en organisaties in de sociale basis en onderdeel zijn van een breder taalnetwerk gericht op de aanpak van laaggeletterdheid.

Om deze kwaliteitseisen te waarborgen moet de taalschool:  



Beschikken over het Keurmerk Blik op Werk of werken met een alternatief kwaliteitszorgsysteem (bijvoorbeeld de KetKit) Toegang verlenen aan de kwaliteitsadviseurs voor o.a. het uitvoeren van steekproeven op het gebied van administratie en rapportages, het observeren van de lessen, het voeren van gesprekken met cursisten en docenten en het inzien van de portfolio’s. Meewerken aan de monitor Sociale Inclusie van Prof. Dr. Maurice de Greef, Unesco Leerstoel Laaggeletterdheid in Brussel. De kwaliteitsadviseurs hebben in de eerste helft van 2022  27 klassen bezocht  Administratie gecontroleerd, incl. verzuimprotocol  Streekproef voortgangrapportages gedaan  Certificering van docenten gecontroleerd  27 docenten gesproken  138 cursisten gesproken

Pagina 13 van 20

Gemeente Amsterdam Werk, Participatie en Inkomen Tussentijdse Rapportage Taaloffensief 2022

31 oktober 2022

2.2 Beoordeling contractpartners Elk kwartaal voeren we een inhoudelijk overleg met onze taalaanbieders. Elk jaar voeren we met elke taalaanbieder een evaluatiegesprek. Deze gesprekken voeren we aan de hand van de controles op administratie, voortgang van certificering en de inzichten vanuit de lesbezoeken en gesprekken met docenten en cursisten, aangevuld met data uit het klantvolgsysteem van de gemeente (RAAK). Na de evaluatiegesprekken in november en december 2021 hebben we alle contracten met één jaar verlengd. De taalscholen hebben cursisten kwalitatief goed (online, fysiek en hybride) taalonderwijs kunnen bieden. Dit was het geval bij alle contractpartners van het Taaloffensief. De gecontracteerde taalscholen voor uitvoering van het Taaloffensief zijn:      

Stichting Interculturele Participatie en Integratie (Sipi) Sagènn TopTaal NT2 Expert NLtraining Akros Amsterdam Taal & COAST op Maat

Helaas is er landelijk een tekort aan NT2-docenten, waar ook de taalaanbieders van het Taaloffensief mee te maken hebben. Met de taalaanbieders zijn afspraken gemaakt over het met voorrang plaatsen van de minder zelfredzame doelgroep. Daarnaast is taalaanbieders de ruimte geboden om docenten in opleiding, onder begeleiding, in te zetten bij de cursussen Taaloffensief.

Pagina 14 van 20

Gemeente Amsterdam Werk, Participatie en Inkomen Tussentijdse Rapportage Taaloffensief 2022

31 oktober 2022

3 Sociale basis en informeel aanbod 3.1 Activiteiten en aantallen informeel aanbod In de stadsdelen zijn veel verschillende informele organisaties actief op het gebied van taal- en computeraanbod. Denk hierbij aan conversatielessen, groepslessen, taalcoaching, taalcafés, taalspreekuren en computerlessen. De lessen zijn vaak laagdrempelig en in de buurt, waardoor een grote groep Amsterdammers de weg vindt naar dit aanbod. In de eerste acht maanden van 2022 hebben bijna 11.000 Amsterdammers gebruik gemaakt van het informele aanbod. Het gaat hierbij zowel om eenmalig contact, bijvoorbeeld via een inloop computeren, als om langere taal- en/of computercursussen. Daarnaast geeft Cybersoek aan dat zij ruim 2000 Amsterdammers heeft geholpen via hun computerhulplijn. Van de 10.988 deelnemers hebben 4344 deelnemers gebruik gemaakt van het informele computeraanbod. De informele organisaties hebben gewerkt met de inzet van 1563 vrijwilligers in de stad. Deze aantallen zijn voor een deel gebaseerd op inschattingen, niet al het informele aanbod wordt (op dezelfde manier) geregistreerd. Bovendien gaat het bij een deel van het aanbod niet om unieke deelnemers (bijvoorbeeld bij inloopspreekuren).

Aantal deelnemers informeel aanbod 12000 10000

10988

8000 6000

6644

4000

4344

2000 1563

0

totaal deelnemers

taalaanbod

computeraanbod

vrijwilligers

Figuur 6. Bron: Input vanuit stadsdelen en informele organisaties in Amsterdam

Deelname computeraanbod gestegen Het aantal deelnemers aan computeraanbod lijkt toe te nemen. Digitale vaardigheden worden vaak in combinatie met taalvaardigheden aangeboden. In 2021 maakte 40% van het totaalaantal deelnemers gebruik van het computeraanbod, dat is nu 45%. Mogelijk is de grotere aandacht voor digitale vaardigheden een gevolg van de coronapandemie, waarbij is gebleken hoe belangrijk digitale vaardigheden zijn en de toenemende digitalisering van de maatschappij. Ook heeft de gemeente gedurende deze twee pandemie-jaren geïnvesteerd in het beschikbaar stellen van refurbished laptops aan diverse doelgroepen in Amsterdam.

Pagina 15 van 20

Gemeente Amsterdam Werk, Participatie en Inkomen Tussentijdse Rapportage Taaloffensief 2022

31 oktober 2022

Deelnemers informeel aanbod per stadsdeel 2000 1800 1600 1400 1200 1000 800 600 400 200 0

1748

1120

1265

1402

1005

853 840

738

470

464 230

313

335

102

Centrum

83 West

Nieuw-West

Zuid

taalaanbod

Oost

Noord

Zuid-Oost

20

Weesp

computeraanbod

Figuur 7. Bron: Input vanuit stadsdelen en informele organisaties in Amsterdam3

Kwalitatieve bevindingen De informele organisaties hebben een laagdrempelig karakter. Om doorstroom van deelnemers te begeleiden maken informele partijen gebruik van de Taal- en Informatiepunten in de stad en verwijzen ze door naar de overzichtskaart van Leef en Leer!. Vrijwel alle stadsdelen hebben geen tot weinig zicht op doorstroom van deelnemers en doorverwijzingen tussen organisaties. Er wordt wel onderling doorverwezen tussen organisaties, maar dat wordt niet geregistreerd. De stadsdelen laten weten dat dit een punt van aandacht is.

3.2 Registratie taalniveaus en competenties Vanuit de wens van de raad om meer zicht te krijgen in het informele aanbod hebben we vorig jaar (2021) alle informele taalorganisaties in de stad gevraagd of zij informatie over opleidingsniveau, taalniveau, competenties en duale activiteiten bijhouden. Toen lieten bijna alle informele organisaties weten geen informatie over opleidingsniveau te registreren. De meeste organisaties maken in een intake wel een inschatting van het taalniveau van de deelnemer. Maar in de meeste gevallen wordt dit niet officieel getoetst. De expertise om gevalideerde toetsten af te nemen en te beoordelen hebben deze organisaties vaak niet in huis. Ook competenties en voortgang houden informele organisaties meestal niet officieel bij. De organisaties die dit wel bijhouden, geven aan dat het lastig is om hier data over op te leveren. Ze houden informatie per deelnemer bij in handmatige rapportages en niet via digitale registratie. Om deze reden hebben we besloten deze gegevens niet uit te vragen voor deze tussentijdse rapportage. Dit zou een onevenredige zware administratieve belasting voor de informele organisaties betekenen. Vrijwel alle organisaties lieten bij de uitvraag van 2021 weten veel aandacht te hebben voor individuele leerdoelen en duaal leren. In veel gevallen integreren ze zelf duale aspecten in hun cursus.

In andere gevallen stimuleren ze de cursisten om duale activiteiten te ondernemen en hun Nederlands in de praktijk te oefenen.

3 De gegevens van een aantal organisaties in stadsdeel Zuid-Oost ontbreken in deze cijfers. Deze volgen in de

jaarrapportage 2022.

Pagina 16 van 20

Gemeente Amsterdam Werk, Participatie en Inkomen Tussentijdse Rapportage Taaloffensief 2022

31 oktober 2022

4 Andere educatieve activiteiten Naast het professionele en informele cursusaanbod, doen we meer om laaggeletterdheid tegen te gaan. Dit zijn onder andere de activiteiten van het Amsterdamse Taalakkoord, activiteiten rondom Digitale Inclusie en de Aanpak Armoede Taal en Laaggeletterdheid. In dit hoofdstuk worden deze educatieve activiteiten toegelicht. Daarnaast gaan we in op de samenwerking met Leef en Leer!, de Academie van de Stad en de regio.

4.1 Amsterdams Taalakkoord Partners van het Taalakkoord delen de ambitie om laaggeletterdheid binnen de organisatie op de kaart te zetten en beleidsmatig en/of praktisch te verankeren, zowel op bestuurlijk niveau als op de werkvloer. Om deze ambitie waar te maken zijn bij de start van het Taalakkoord de volgende drie pijlers opgesteld door de partners en de gemeente Amsterdam:   

Pijler 1: het creëren van meer bewustwording over het thema binnen de organisatie Pijler 2: het aanpassen van communicatie-uitingen naar een toegankelijker taalgebruik Pijler 3: het opleiden van eigen medewerkers op het gebied van taal-, reken- of digitale vaardigheden.

In 2018 is het Taalakkoord gestart met enkele pilots waarvan de aanpak en ervaringen gedeeld zijn in het partnernetwerk. Voor 2022 is het streven om de zelfstandigheid van het netwerk te versterken en meer onderlinge samenwerking binnen het netwerk te stimuleren. Daarnaast is ingezet op het uitbreiden de aanpak naar de regiogemeenten. Taal op de Werkvloer Taal op de werkvloer is een programma dat we specifiek voor het Amsterdams Taalakkoord inzetten waarbij medewerkers op hun werkplek hun taal kunnen verbeteren en dit meteen in de praktijk kunnen toepassen. In de eerste helft van 2022 zijn 71 deelnemers gestart met een cursus op de werkvloer van de werkgever via het taalakkoord.

4.2 Aanpak Armoede Taal en Laaggeletterdheid Er zijn veel raakvlakken tussen armoedeproblematiek en taalproblematiek. De aanpak Armoede, Taal en Laaggeletterdheid zetten we in om bestaande initiatieven rond armoede en taal met elkaar te verbinden. De aanpak bestaat uit de programma’s Trainingen voor professionals en vrijwilligers op de terreinen van taal, armoede en schuldhulpverlening en de cursus Taal en Financiële Zelfredzaamheid. In de eerste acht maanden van 2022 hebben 267 professionals en vrijwilligers deelgenomen aan de training. Aanpak Armoede Taal en Laaggeletterdheid

2020

2021

1e helft 2022

Aantal professionals en vrijwilligers dat heeft deelgenomen aan de training

155

317

267

Pagina 17 van 20

Gemeente Amsterdam Werk, Participatie en Inkomen Tussentijdse Rapportage Taaloffensief 2022

31 oktober 2022

4.3 Leef en Leer! Het college vindt het belangrijk de kwaliteit van taalvrijwilligers en het taalnetwerk te ondersteunen en verstrekt daarvoor een subsidie aan het programma Leef en Leer! van de Openbare Bibliotheek Amsterdam. Leef en Leer! geeft inhoudelijk advies aan vrijwilligers en verwijzers, verzorgt trainingen voor vrijwilligers, verstrekt oefenmateriaal en biedt ondersteuning aan taalnetwerken in de stad. Het programma van Leef en Leer! onderhoudt ook een online-overzicht van het informele aanbod basisvaardigheden in Amsterdam. In 2022 zijn twee stedelijke (digi)taalnetwerkbijeenkomsten georganiseerd. Leef en Leer! zet in 2022 verder in op het vergroten van de digitale vaardigheden van vrijwilligers. Digitale basisvaardigheden is sinds vorig jaar dan ook als volwaardige pijler aan het ondersteuningsaanbod toegevoegd. De OBA opent Informatiepunten Digitale Overheid (IDO’s) op de Leef en Leerpunten en intensiveert de computer- en DigiD-cursussen. Halverwege 2022 hebben 154 vrijwilligersorganisaties ondersteuning van Leef en Leer! ontvangen. Halverwege 2022 zijn 249 vrijwilligers bereikt met onder andere trainingen, intervisie en workshops. Een van deze trainingen is de training Omgaan met laaggeletterdheid.

Met deze training heeft Leef en Leer! halverwege 2022 ruim 55 professionals (en vrijwilligers) getraind op het herkennen, bespreekbaar maken en doorverwijzen bij laaggeletterdheid. De Leef- en leerpunten bieden daarnaast een breed aanbod van activiteiten voor Amsterdammers. Op alle OBA-vestigingen zijn er faciliteiten zodat Amsterdammers, al dan niet onder begeleiding van een vrijwilliger, zelfstandig kunnen oefenen. Oefenen.nl is de online plek waar mensen zelf kunnen oefenen met taal, rekenen, computer en internet. Leef en Leer!

1e helft 2022

Streefwaarde 2022

Aantal vrijwilligersorganisaties ondersteund

154

150

Aantal professionals en vrijwilligers bereikt met trainingen, intervisie en workshops

249

500

Aantal organisaties die gebruik maken van de programma’s van Oefenen.nl

20

n.v.t.

Actieve gebruikers (deelnemers) die gebruik maken van Oefenen.nl

534

n.v.t.

4.4 Educoach Educoach is een project waarbij eerstejaarsstudenten van de HvA worden gekoppeld aan taalcursisten als coach en begeleider. Dit voeren we uit in samenwerking met de Academie van de Stad. De studenten ondersteunen de cursisten tijdens hun lessen, maar ook daarbuiten. Doel is om taalcursisten te stimuleren de Nederlandse taal toe te passen buiten de les en participatie te bevorderen. De Educoaches organiseren gezamenlijke uitstapjes en coachen bij individuele praktijkopdrachten. Voor de studenten zelf is het vaak de eerste keer dat zij met Amsterdammers met een andere taalachtergrond in aanraking komen. Tijdens hun stage volgen de coaches een college over praktijkgericht tweede taalonderwijs, een training interculturele communicatie en worden zij intensief begeleid door twee derdejaars studenten onder supervisie Pagina 18 van 20

Gemeente Amsterdam Werk, Participatie en Inkomen Tussentijdse Rapportage Taaloffensief 2022

31 oktober 2022

van de Academie van de Stad. In het schooljaar 2020/2021 deden er 38 eerstejaars studenten aan dit project mee. In oktober 2022 start het project voor de 10e keer met studenten Toegepaste psychologie en Social Work.

4.5 Regio Groot-Amsterdam In 2020 is het Regionaal Meerjarig Programma Laaggeletterdheid Groot-Amsterdam 2020 2024 van start gegaan. Dit programma is gebaseerd op het Amsterdams Taaloffensief en de bestuurlijke afspraken laaggeletterdheid tussen VNG en het Ministerie van OCW. Amsterdam is als contactgemeente verantwoordelijk voor de totstandkoming van het programma en de financiële verantwoording daarvan. De belangrijkste actielijnen in het Regionaal Meerjarenplan zijn:      

regionale inkoop van professioneel aanbod (aanbesteding Taaloffensief); verhogen van het bereik van laaggeletterden; opschalen van het Amsterdams Taalakkoord tot een regionaal Taalakkoord; waar mogelijk regionaal samenwerken op het gebied van communicatie; registratie en monitoring van deelnemers; kennisuitwisseling.

Regio Groot-Amsterdam

Aantal deelnemers Taaloffensief t/m 22-8-2022

NT1-cursussen

1

NT2-cursussen

297 Bron: Raak, gemeente Amsterdam, peildatum 22 augustus 2022

Pagina 19 van 20

Gemeente Amsterdam Werk, Participatie en Inkomen Tussentijdse Rapportage Taaloffensief 2022

31 oktober 2022

5 Financiële rapportage Het budget voor de aanpak laaggeletterde volwassenen in Amsterdam is in 2022 € 14,7 miljoen en bestaat uit:    

Middelen voor de uitvoering Wet Educatie en Beroepsonderwijs (WEB) Middelen voor de uitvoering WEB spaarsaldo Groot Amsterdam Coalitieakkoordmiddelen Extra middelen programma 5 Onderwijs

Totaal:

€ 6,3 mln. € 0,9 mln. € 7,0 mln. € 0,5 mln. € 14,7 mln.

5.1 Besteding Rijksmiddelen (WEB) De WEB-middelen worden volledig ingezet op taaltrajecten met uitzondering van de Taal en Ouderbetrokkenheid (TOB) en Taal op de werkvloer. Aan deze trajecten mogen namelijk ook inburgeraars deelnemen; de WEB sluit deelname van inburgeraars uit. Programma

WEBmiddelen

5

€ 7.2 mln.

Realisatie Uitvoering Taaloffensief 

Taaltrajecten (exclusief TOB en Taal op de werkvloer)

5.2 Besteding gemeentelijke middelen De gemeentelijke middelen zijn verdeeld over drie programma’s. Programma

Coalitiemiddelen

Realisatie

5

€ 5,3 mln.

Aanvulling uitvoering Taaloffensief      

Taaltrajecten (TOB en Taal op de werkvloer) Leef en Leer! Digitale inclusie Educoach/ Academie van de Stad Amsterdams Taalakkoord Uitvoering Volwasseneneducatie: taalconsulenten kwaliteitsmedewerkers, facturatie en helpdesk educatie

7

€ 0,8 mln.

Beleidscapaciteit volwasseneneducatie

8

€ 0,8 mln.

Sociale basis

Overig

€ 0,1 mln.

Overhead

Pagina 20 van 20