Toegevoegd: beantwoording SV IJmker inzake samenwerkingsverbanden met Tata Steel

Raadsinformatiebrief Beantwoording schriftelijke vragen

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 11 januari 2024 Economische Zaken Sofyan Mbarki Economische Zaken en Cultuur, bestuurszaken.bma@amsterdam.nl Beantwoording schriftelijke vragen van het lid IJmker inzake Samenwerkingsverbanden met Tata Steel

Geachte leden van de gemeenteraad, Op 25 september 2023 heeft het college schriftelijke vragen ontvangen van het lid IJmker, namens de fractie van GroenLinks inzake samenwerkingsverbanden met Tata Steel. Onderstaand treft u de beantwoording van deze vragen aan. Het college kan de gestelde vragen als volgt beantwoorden. 1. Heeft het college kennisgenomen van het RIVM rapport “De bijdrage van Tata Steel Nederland aan de gezondheidsrisico's van de omwonenden en de kwaliteit van hun leefomgeving” (d.d. 22 september 2023)? Ja. 2. Hoe reageert het college op de conclusies van dit rapport, namelijk dat er een direct verband is tussen de uitstoot van Tata Steel en kans op ziektes in de omgeving? Het is een zorgwekkend rapport omdat RIVM aantoont dat er een extra kans is om ziek te worden door de uitstoot van Tata Steel. Het onderzoek bevestigt dat de uitstoot van het Tata Steel-terrein bijdraagt aan de hoeveelheid fijnstof, stikstofdioxide, koolwaterstoffen en metalen in de directe leefomgeving. Omwonenden hebben hierdoor een extra kans om ziek te worden en om eerder te overlijden. Het college neemt de conclusies van dit onderzoek zeer serieus en maken voor het college duidelijk dat het voor Tata Steel niet mogelijk is om op dezelfde weg door te gaan.

We gaan ervan uit dat Tata Steel haar verantwoordelijkheid neemt en nog sneller maatregelen neemt, in aanvulling op de zaken waar Tata Steel nu al mee bezig is. 3. Deelt het college de mening van GroenLinks dat de conclusies van dit rapport niet zonder gevolgen kan blijven voor de relatie tussen de gemeente en Tata Steel? Zo nee, waarom niet? Doordat het bedrijf Tata Steel in een andere gemeente aanwezig is, heeft de gemeente Amsterdam weinig directe relaties met Tata.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 11 januari 2024 Pagina 2 van 4

4. Deelt het college de mening van GroenLinks dat zeker na dit RIVM rapport het werk van Tata Steel moeilijk te verenigen is met de doelstelling van de Amsterdam Economic Board? Zo nee, waarom niet? Tata Steel in IJmuiden heeft zijn positie in de Amsterdam Economic Board gekregen omdat het als producent van staal een partner is in de regio, werkgever, belangrijke industriële partij in Nederland, producent van een basis grondstof in veel producten en een relevante partij met verbindingen met kennisinstituten en mbo--onderwijs (waaronder stages voor mbo-studenten). Tata Steel wil in 2045 volledig CO2-neutraal zijn en wil in IJmuiden overstappen op staalproductie op basis van groene waterstof. Het streeft ernaar om tegen 2030 de eerste direct-gereduceerd ijzer-installatie en elektrische oven in gebruik te nemen, die start met aardgas, deels met waterstof en daarna gefaseerd helemaal op waterstof over zal gaan. De fasering is afhankelijk van de ontwikkeling van de waterstofmarkt. Hiermee zal de CO2-uitstoot fors verminderen met ongeveer 5 miljoen ton en zal een hoogoven en een kooksgasfabriek worden gesloten. Kolen zullen dan grotendeels zijn vervangen door waterstof. Vanwege deze duurzaamheidsambities is Tata Steel een partij voor de ontwikkeling van de toekomstige (waterstof) infrastructuur in het industriegebied rondom de Noordzee, waaronder het Amsterdamse havengebied.

Het college maakt zich zorgen over de snelheid van de uitvoering van de plannen om CO2 te verminderen; 2045 is nog ver weg. Daarbij hanteert het college in algemene zin het uitgangspunt dat Amsterdam samenwerkt en in gesprek blijft met grote spelers als Tata Steel. Het college is van mening dat een constructieve , kritische dialoog en het aandacht blijven vragen een positief effect hebben op de totstandkoming en realisatie van de hierboven benoemde ambitie. Zowel binnen als buiten de Amsterdam Economic Board zal het college het niet nalaten om haar zorgen met betrekking tot de duurzaamheidsambitie op een effectieve en gepaste manier over te brengen aan Tata Steel. Voor het lidmaatschap van de Amsterdam Economic Board en de Network Council geldt dat alle aangesloten leden verplichtzijn de doelstellingen, als opgenomen in de ‘Code of Conduct’ (gedragscode) van de organisatie, na te streven: - Voldoen aan de wet- en regelgeving die geldt in deze regio, aan de OECD Guidelines for Multinational Enterprises en de UN Guiding Principles on Business and Human Rights; - Zich in woord en daad structureel inzetten voor het versterken van een slimme, gezonde en groene Metropool Amsterdam en dus voor de doelen van de Amsterdam Economic Board.

Amsterdam Economic Board werkt aan het concretiseren en professionaliseren van deze gedragscode, waardoor een scherper gesprek kan worden gevoerd, om zo de betrokkenheid van de leden bij het realiseren van gestelde doelstellingen van Amsterdam Economic Board te vergroten.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 11 januari 2024 Pagina 3 van 4

Daarnaast werkt de Amsterdam Economic Board voor 2024 aan de ontwikkeling van een systematiek waarmee jaarlijks wordt gemonitord hoe de verschillende Boardleden bijdragen aan de initiatieven en programma’s van Amsterdam Economic Board. Zo wordt voor iedereen inzichtelijk welke organisatie wat bijdraagt aan de doelstellingen van Amsterdam Economic Board. De eerste verslaglegging hiervan volgt in het jaarverslag van 2024. Net als de grote transities waar we als samenleving voor staan, kost het inrichten van een andere manier van (samen)werken tijd. De urgentie is hoog en duidelijk zichtbaar en Amsterdam Economic Board onderstreept dan ook het belang van samenwerken in die transitie naar de slimme, groene en gezonde metropool van morgen. En dus ook voor het belang van een plek waar in alle openheid en gelijkwaardigheid het gesprek kan worden gevoerd tussen bedrijven, overheden, kennis- en maatschappelijke instellingen. Die plek is in een polariserende wereld hard nodig en van cruciaal belang om de grote transities waar we middenin zitten te laten slagen. Dit gesprek zal gaan over een nieuwe manier van werken en een andere rol die dit vraagt van Boardleden. Hierbij hoort ook een meer kritische reflectie op wat organisaties van Boardleden zelf bijdragen aan de doelen op brede welvaart en welbevinden in de regio. 5.

Deelt het college de mening van GroenLinks dat deze conclusies gevolgen moeten hebben voor de positie van Tata Steel binnen de Amsterdam Economic Board? Zo nee, waarom niet? Zie antwoord op vraag 4. 6. Welke mogelijkheden ziet het college om binnen de Amsterdam Economic Board bespreekbaar te maken dat de doelstellingen van Tata Steel en die van de Board niet verenigbaar zijn en dit gevolgen moet hebben voor de positie van Tata Steel in de Board? Zie antwoord op vraag 4. Daarnaast blijft het college in de Amsterdam Economic Board vragen om aandacht hiervoor en om kritisch te blijven over de gevolgen van de bedrijfsvoering van Boardleden. 7.

Welke andere samenwerkingsverbanden bestaan er tussen de gemeente en Tata Steel? Amsterdam werkt samen met Tata Steel in een aantal gremia die te maken hebben met het feit dat Tata Steel een eigen haven heeft, en ligt in het industriegebied van Provinciaal belang, waartoe ook het Amsterdamse havengebied behoort. Het gaat om het Bestuursplatform NZKG, en het Centraal Nautisch Beheer (als adviseur). Met publieke en private partijen werkt de gemeente Amsterdam samen aan het human capital vraagstuk in de techniek en ICT. Ook Tata Steel in de vorm van de Tata Steel Academy en Techport (TSA) werkt in deze samenwerking mee op het thema Techniekpromotie. De TSA is partner van de samenwerkingen TechCampus Amsterdam en Vakschool Technische Installaties waar de gemeente in meewerkt vanuit de mboagenda en het economisch arbeidsmarktbeleid.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 11 januari 2024 Pagina 4 van 4

8. Is het college bereid alle (overige) samenwerkingsverbanden met Tata Steel per direct te beëindigen? Zo nee, waarom niet? Het college hecht belang aan een goede maakindustrie in de regio. Zoals eerder aangegeven is het belangrijk om in gesprek te blijven om de maatschappelijke transities op een goede manier vorm te geven. Dit gesprek vindt onder andere plaats in de Amsterdam Economic Board. Wij verwachten u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Sofyan Mbarki Wethouder Economische Zaken

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl