TKN - 10 Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit (40) 2. Kwartaalrapportage Q3 2020 Progr Wegtunnels docx.pdf
Tekst van het document
Kwartaalrapportage Q3 – 2020 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam
Verslag nummer 7
Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q3 – 2020 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam
Datum 30 oktober 2020 Kenmerk TAWA/35085
2
Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q3 – 2020 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam
Datum 30 oktober 2020 Kenmerk TAWA/35085
Inhoud Inhoud
3
1 Managementsamenvatting Q3 2020
4
2 Voortgang 2.1 Ontwikkelingen in het programma 2.2 Ontwikkelingen in de projecten 2.3 Samenwerking met strategische partners 2.4 Tegenspraak
6 6 7 10 12
3 Programmabeheersing 3.1 Scope 3.2 Masterplanning 3.3 Financiële stand van zaken 3.4 Risicomanagement
14 14 14 15 16
Bijlage 1. Afkortingen en definities
19
Bijlage 2. Factsheets per project Factsheet project Vernieuwing Verkeerscentrale Factsheet project Renovatie Piet Heintunnel Factsheet project Renovatie Amsterdam Arenatunnel Factsheet project Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel
20 21 23 25 27
3
Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q3 – 2020 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam
Datum 30 oktober 2020 Kenmerk TAWA/35085
1 Managementsamenvatting Q3 2020
De kwartaalrapportage Q3 2020 van het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam geeft de gemeenteraad, het gemeentebestuur, de gemeentelijke directies en de strategische partners inzicht in de voortgang van de programmadoelstellingen. Verder is het een bron van informatie voor inwoners van Amsterdam en andere belangstellenden. Q2 2020
Q3 2020
Project Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel klaar voor de start van de werkzaamheden Het project Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel start op 30 november met de programmawerkzaamheden buiten. Vanaf de eerste nacht zal het proces dusdanig beheerst moeten doelstellingen zijn dat de tunnel dagelijks tijdig en veilig opengesteld kan worden voor het verkeer. Hiervoor zijn verschillende praktijkoefeningen gedaan met alle betrokken partijen. Daarbij 1 en 2 zijn alle procedures geoefend en de maatregelen, die gebruikt gaan worden, getest. Voortgang
Aanvullende beheersmaatregelen in verband met COVID-19 en RIVM-richtlijn Op 1 september jongstleden is de gemeenteraad via een brief op de hoogte gebracht van de latere start van de uitvoering van de projecten Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel en Renovatie Piet Heintunnel. Voor het project renovatie Piet Heintunnel is aangekondigd dat de start van de werkzaamheden verschuift van 25 maart naar 25 juni 2021 en dat nog onderzocht zou worden of de openstelling van de Piet Heintunnel kon worden gehandhaafd op 30 juni 2022. Hierdoor zou een tijdsbuffer in de planning van slechts 3 weken resteren, wat in deze van de voorbereidingen een onverantwoord vertrekpunt is voor het project. Uit onderzoek naar versnellingsmaatregelen is gebleken dat het project versnellen door werkzaamheden anders te plannen nu niet verantwoord is. Voor het project blijft daarom de oorspronkelijke uitvoeringstermijn van 15 maanden gehandhaafd, zodat de gerenoveerde Piet Heintunnel uiterlijk weer beschikbaar zal zijn voor al het wegverkeer op 30 september 2022. Mogelijk ontstaat hierdoor overlap met de planning van projecten in de omgeving, zoals het project Berlagebrug.
Scope
Planning
Financiën
Locatie voor de Proof of Concept VCA De Proof of Concept VCA is het testcentrum voor alle systemen en ontwikkelingen die in de vernieuwde verkeerscentrale toegepast zullen worden. Door systemen vooraf in een Proof of Concept-omgeving (dus los van de fysieke tunnels) te testen wordt voorkomen dat de tunnels onnodig lang dicht moeten. Het testcentrum wordt ingericht in een tijdelijk gebouw op het LCM-terrein aan de Verlengde Van Marwijk Kooystraat. Deze locatie is in goed overleg met GVB gekozen. De bouw van de tijdelijke huisvesting is op 24 september gegund aan de firma BUKO. In het derde kwartaal van 2020 zijn er geen wijzigingen geweest in de programmascope.
Vaststelling masterplanning 4.0 door bestuur De masterplanning is geactualiseerd (versie 4.0). De in het tweede kwartaal gemelde latere start van de werkzaamheden van de projecten Renovatie Piet Heintunnel en Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel als gevolg van de RIVM-richtlijn is verwerkt. Ook sluit de nieuwe planning aan bij de actualisatie als gevolg van de gedeeltelijke opname in de Begroting 2021 van de projecten Renovatie Amsterdam Arenatunnel en Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam. Het College van B&W is gevraagd de data voor de betrokken mijlpalen vast te stellen, zodat het programma vanaf dan de kwartaalrapportage op basis van deze geactualiseerde mijlpalen kan rapporteren. In totaal is op dit moment circa € 154,6 miljoen aan kredieten en exploitatiebudgetten beschikbaar voor het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam. Hiervan is inmiddels
4
Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q3 – 2020 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam
Q2 2020
Datum 30 oktober 2020 Kenmerk TAWA/35085
Q3 2020
circa € 123,6 miljoen verplicht en € 40,3 miljoen betaald. De kosten van de vertraging komen voor zover de oorzaak bij de opdrachtnemer / Alliantie ligt voor rekening van de opdrachtnemer / Alliantie. De kosten die conform het handelingskader “Coronavirus voor GWW-contracten en aanbestedingen” voor rekening van de gemeente Amsterdam komen, worden ten laste gebracht van de risicovoorziening op programmaniveau. De impact van de Coronacrisis, de RIVM-maatregelen en de kans op een mogelijke tweede Risico’s lock-down zijn een risico voor de uitvoering van de projecten Michiel de Ruijtertunnel en Piet Heintunnel, omdat hiervoor werkzaamheden in besloten ruimten in de tunnels plaats vinden. Beheersmaatregelen worden geïnventariseerd en waar mogelijk al beproefd. Het risico ‘Continuïteit programma’ blijft een toprisico zolang de geraamde kosten voor de projecten Renovatie Amsterdam Arenatunnel en Vernieuwing Verkeerscentrale niet volledig zijn opgenomen in de gemeentelijke begroting. Gevolg is dat de projecten niet conform de oorspronkelijke planning maar meer gefaseerd worden uitgevoerd waardoor de projecten langer duren. Kwaliteit en De aanbesteding voor auditdiensten is vrijwel afgerond. De gunningsbeslissing is voorzien op 8 oktober. Deze aanbesteding heeft tot doel één onafhankelijke partij te selecteren Organisatie voor het uitvoeren van auditdiensten.
Hiermee wordt een bijdrage geleverd aan kwaliteitsborging (audits, reviews, second opinions) binnen het programma. Horvat & Partners heeft een evaluatie uitgevoerd van de aanbesteding van de opdracht voor de renovatie van de Piet Heintunnel. De geleerde lessen worden meegenomen bij de aanbesteding van de opdracht voor de renovatie van de Amsterdam Arenatunnel. Omgeving en De uitvoering buiten komt in zicht en dus is de communicatie richting omgeving en weggebruikers inmiddels in volle gang, onder het motto ‘Open over dichte tunnels’. De communicatie omgeving van de Michiel de Ruijtertunnel en de Piet Heintunnel is geïnformeerd over de aanstaande werkzaamheden en (nachtelijke) sluitingen. Aan het programma Taxi wordt medewerking verleend aan het onderzoek hoe omrijden van de taxi’s kan worden vermeden tijdens de afsluiting van de Michiel de Ruijtertunnel in de avonden en nachten. Voor de hulpdiensten is tijdens de sluiting van de Piet Heintunnel is een oplossing gevonden: een hulppost aan de oostzijde van de tunnel. Voor de Arenatunnel is de uitvoeringsstrategie vrijwel afgerond. Hierin worden de stakeholders zoals de lokale bedrijven, de Johan Cruijff ArenA en de parkeergarage meegenomen. Daarnaast worden gesprekken gevoerd om de wensen van de stakeholders tijdens de uitvoering te inventariseren.
Om de tevredenheid over onze communicatie en het minimaliseren van de hinder te meten is een tevredenheidspanel opgestart.
Definitie stoplichten programmavoortgang, scope en planning, financiën, kwaliteit en organisatie en omgeving en communicatie: Rood:
buiten de vastgestelde programmakaders, niet beheersbaar door programmateam, escalatie naar het bestuur. Oranje: buiten de vastgestelde programmakaders, beheersbaar door programmateam. Groen: binnen de vastgestelde programmakaders.
5
Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q3 – 2020 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam
Datum 30 oktober 2020 Kenmerk TAWA/35085
2 Voortgang
2.1 Ontwikkelingen in het programma Voortgang: van voorschrijven naar beheersen van kwaliteit De realisatie van de aanpassingen van de Michiel de Ruijtertunnel en de renovatie van de Piet Heintunnel staan voor de deur. In de programmaorganisatie verschuift de nadruk van voorbereiding naar realisatie, van (be)denken naar doen. De beschrijving van de manier waarop de projecten het werk moeten uitvoeren in kaderdocumenten (de scopebaseline) is vrijwel afgerond. De derde scopebaseline, waarin deze verschillende documenten zijn opgenomen, is aan het eind van het kwartaal vastgesteld. Hiermee is geborgd dat de verschillende projecten op basis van dezelfde uitgangspunten en dus uniform werken. Dit zal ook met behulp van audits worden gecontroleerd. De aanbesteding voor auditdiensten is vrijwel afgerond. De gunningsbeslissing is voorzien op 8 oktober. In paragraaf 3.4 wordt hier een nadere toelichting op gegeven. Publieke businesscase bij de Operational Concept Description Om de doelstellingen en ambities van het programma AWA te verwoorden is al eerder een zogenaamde Operational Concept Description (OCD) opgesteld. Hierin zijn de huidige situatie en de toekomstige situatie van het tunnelareaal beschreven en is gemotiveerd wat de beoogde wijzigingen zijn. Voor de toekomstige situatie is door TwynstraGudde een publieke businesscase gemaakt.
Hierin is een globale onderbouwing gegeven van de kosten en de baten van de situatie zoals die met de uitvoering van het programma eind 2025 zal zijn gerealiseerd. In de businesscase zijn zowel financiële als niet-financiële overwegingen opgenomen. Door TwynstraGudde wordt geconcludeerd dat de genomen maatregelen een positief effect hebben en meer bijdragen dat dat ze kosten. Tevredenheidspanel omgeving opgestart Om de tevredenheid bij de omgevingspartijen over onze communicatie en de beleving van de hinder te meten is een tevredenheidspanel opgestart. De werving onder bewoners, bedrijven, weggebruikers en andere instanties zoals opleidingsinstituten is gestart. Volgend kwartaal zal in de omgeving van de Piet Heintunnel, de Michiel de Ruijtertunnel en de omleidingsroutes de eerste tevredenheidsmeting worden gedaan. Wij willen de mening van de omgeving te weten komen en aanvullende informatie delen als hier behoefte aan is.
6
Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q3 – 2020 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam
Datum 30 oktober 2020 Kenmerk TAWA/35085
2.2 Ontwikkelingen in de projecten Project Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel klaar voor de start van de werkzaamheden Het project Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel start op 30 november met de werkzaamheden in de tunnel. Vanaf de eerste nacht zal het proces dusdanig beheerst moeten zijn dat de tunnel dagelijks tijdig en veilig opengesteld kan worden voor het verkeer. Het project is dan ook druk met de voorbereidingen voor deze fase. Het draaiboek, waarin de gehele uitvoering is uitgewerkt, is opgesteld. Bij de betrokken partijen zoals beheerder en onderhoudsaannemer, is in werksessies input opgehaald. Het draaiboek wordt nog verrijkt met leerpunten uit praktijkoefeningen. Het volgende gaat nog gebeuren: 1. Het toetsen van maatregelen in een ‘mock-up’. Dit is een stukje nagebouwde tunnel in een bedrijfshal met precieze afmetingen en installaties. Hierin worden het demonteren van installaties, het aanbrengen van beplating, het hermonteren van installaties en/of tijdelijke maatregelen getest in het bijzijn van de belangrijkste stakeholders; 2. Oefensessies cruciale procedures. De procedures ‘openen tunnel’ en ‘sluiten tunnel’ worden geoefend met de belangrijkste partijen die tijdens de nacht opereren (naast uitvoerders ook verkeersleiders, toezichthouders van het programma, de tunnelbeheerorganisatie en verkeersregelaars).
Ondanks alle inspanningen kan nooit uitgesloten worden dat er alsnog iets misgaat. Daarom wordt ook de procedure ‘tunnel onverwacht later open’ geoefend, evenals de belboom die gebruikt wordt als er een calamiteit optreedt; en 3. Twee maanden na de start van de werkzaamheden wordt een calamiteitenoefening georganiseerd. De uitvoering buiten komt voor de Michiel de Ruijtertunnel en Piet Heintunnel nu snel in zicht. De communicatie naar omgeving en weggebruikers is inmiddels in volle gang. De omgevingspartijen zijn geïnformeerd over de werkzaamheden en (nachtelijke) sluitingen. Met een bewonersbrief worden bewoners en ondernemers aan de omleidingsroute van de Michiel de Ruijtertunnel geïnformeerd over de werkzaamheden en mogelijke verkeershinder. Ook wordt gewezen op de film over de Michiel de Ruijtertunnel op de website. Daarnaast kunnen geïnteresseerden zich via de website aanmelden voor het tevredenheidspanel en de digitale tunnelnieuwsbrief. Met de gekozen uitvoeringsstrategie (alleen ’s nachts werken) wordt maximaal ingespeeld op het minimaliseren van hinder in dit centrale deel van de stad. Tijdens de nacht maakt relatief weinig verkeer gebruik van de tunnel. Voor taxi’s, die aan de westzijde van de tunnel een standplaats hebben, is de afsluiting vervelend en zorgt deze voor langere rijtijden.
Op dit moment wordt medewerking verleend aan het onderzoek van programma Taxi waarin wordt gekeken naar een eventuele oplossing om (het gereguleerde deel van) de taxibranche via het busplatform te laten rijden. Zowel de gebruiker als de beheerder van het busplatform wordt hierbij betrokken. Mocht rijden via het busplatform niet haalbaar blijken dan geldt voor de taxi’s, net als voor het overige wegverkeer, de reguliere omleiding via de S100.
7
Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q3 – 2020 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam
Datum 30 oktober 2020 Kenmerk TAWA/35085
Beheersmaatregelen genomen om vertraging als gevolgen RIVM-richtlijn te beperken Op 1 september is de gemeenteraad per brief geïnformeerd over de latere start van de uitvoering buiten voor de projecten Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel en Renovatie Piet Heintunnel. In de vorige kwartaalrapportage is al toegelicht dat de latere start vooral een gevolg is van COVID-19 en de toepassing van de RIVM-richtlijn door de projecten. De opleving van COVID-19 in het najaar van 2020, en de hierbij behorende reisadviezen, zorgen ervoor dat medewerkers uit het buitenland niet flexibel zijn in de aanwezigheid op het werk. Er is onderzoek gedaan naar versnellingsmaatregelen voor de aanpassingen van de Michiel de Ruijtertunnel. Versnellingsmaatregelen zijn nu nog niet opportuun gezien de uitvoeringsstrategie waarbij gekozen is om in de nacht de tunnel af te sluiten, zodat de tunnel overdag wel beschikbaar is voor verkeer. Dit maakt echter ook dat de mogelijkheden om te versnellen zeer beperkt zijn. De voorbereiding is erop gericht de uitvoering buiten beheerst te doorlopen, zodat de tunnel stipt om 06:00 elke ochtend weer veilig opengesteld kan worden. Er is gekeken naar mogelijkheden om te versnellen, maar het risico om nu al extra druk op de uitvoering te zetten is te groot . De dagelijkse tijdige en veilige dagelijkse openstelling komt daarmee onder druk te staan.
Besloten is om in het eerste kwartaal van 2021 de uitvoering te evalueren en te bekijken of de tijdsbuffers die nu zijn gereserveerd voor tegenvallers alsnog voor reguliere werkzaamheden ingezet kunnen. In het derde kwartaal zijn maatregelen onderzocht waarmee de openstelling van de Piet Heintunnel blijft gehandhaafd op 30 juni 2022. Uit dit onderzoek is gebleken dat het nu niet verantwoord is om met voldoende zekerheid te stellen dat de tunnel eind juni 2022 open kan. Het risico op situaties zoals wij die kennen van andere wegtunnels in Nederland die vlak na openstelling al weer (voor langere tijd) gesloten moesten worden, moet voorkomen worden. Met een robuust testprogramma blijft daarom de oorspronkelijke uitvoeringstermijn van 15 maanden gehandhaaft, zodat de gerenoveerde Piet Heintunnel weer beschikbaar zal zijn voor al het wegverkeer op 30 september 2022. De mogelijke impact hiervan op andere projecten in de stad wordt in het vierde kwartaal verkend met Stadsregie en de overige stakeholders, metname de overlap met het project Berlagebrug lijkt een knelpunt te zijn. Voor het project Renovatie Piet Heintunnel zijn wel aanvullende maatregelen genomen: 1. Extra capaciteit wordt ingezet voor het ontwerp en de werkvoorbereiding, zodat de uitvoeringsfaseringen in detail kunnen worden bekeken om te bezien waar tijdwinst valt te boeken; 2.
Bij het inkopen van leveranties met lange levertijden wordt geïnvesteerd in inhoudelijke flexibiliteit, waardoor meer overlap kan ontstaan tussen ontwerp en inkoop. Processen die normaliter na elkaar plaatsvinden; 3. Bij de uitwerking worden hard- en software maximaal gescheiden, zodat de werkzaamheden aan de hardware in de tunnel direct na tunnelsluiting kunnen beginnen en van het kritieke pad worden gehaald; 4. Er wordt extra geïnvesteerd in autonome tijdelijke installaties, bijvoorbeeld om exploitatie van de IJtram doorgang te laten vinden en zo complexe en risicovolle faseringstappen zoveel mogelijk te voorkomen; en
8
Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q3 – 2020 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam
Datum 30 oktober 2020 Kenmerk TAWA/35085
5. Er worden, in overleg met stakeholders en bevoegd gezag, uitvoeringswerkzaamheden naar voren gehaald tussen januari 2021 en juni 2021. Deze vinden daarmee vóór de sluiting van de tunnel eind juni 2021 plaats. Dit draagt bij aan een verlaging van het risicoprofiel tijdens de uitvoering. Om deze werkzaamheden daadwerkelijk uit te voeren zullen in de genoemde periode wel twee weekendstremmingen nodig zijn. De kosten van de vertraging komen voor zover de oorzaak bij de Alliantie ligt voor rekening van de Alliantie. De kosten die conform het handelingskader “Coronavirus voor GWW-contracten en aanbestedingen” voor rekening van Amsterdam komen, worden ten laste gebracht van de risicovoorziening op programmaniveau. Tijdens renovatie van Piet Heintunnel blijft tram 26 rijden Tijdens de renovatie van de Piet Heintunnel zal tram 26 rijden. Er zijn echter momenten waarop dit niet het geval is. Dit is, net als nu, het geval bij regulier onderhoud, pech of een incident op de lijn. Daarnaast zullen voor de renovatie van de wegtunnel enkele kortdurende stremmingen van lijn 26 nodig zijn. Het gaat dan om stremmingen voor het kunnen plaatsen van tijdelijke en nieuwe vluchtweginstallaties en het opnieuw aansluiten van de energievoorziening in de trambuis. Deze werkzaamheden met gevolgen voor de exploitatie van lijn 26 worden zoveel mogelijk geclusterd en daarmee wordt de verstoring beperkt.
Naar verwachting gaat het om één weekend per kwartaal waarin de tram niet kan rijden. In alle gevallen worden de reizigers per bus via de reguliere omleidingsroutes vervoerd. De voorziene onderbrekingen van lijn 26 communiceren we op de website en via de andere bestaande kanalen. Locatie gevonden voor de Proof of Concept VCA De Proof of Concept VCA is het testcentrum voor alle functionele systemen en ontwikkelingen die in de nieuwe Verkeerscentrale Amsterdam toegepast zullen worden. De belangrijkste reden hiervoor is risicobeheersing: de integratie van vervangen en/of vernieuwde systemen en installaties is een complex proces. Het testen van die geïntegreerde systemen kost veel tijd. Voor het testen wordt daarom gebruik gemaakt van een zogenaamde Digital Twin (digitale tweeling) van de tunnels. Tijdens het testen zouden de wegtunnels anders niet beschikbaar zijn voor het verkeer. Door systemen vooraf in de Proof of Concept VCA (dus los van de echte tunnels) te testen wordt voorkomen dat de tunnels onnodig lang dicht moeten. In de testomgeving kan uiteindelijk het hele bedienconcept getest worden. Het testcentrum wordt ingericht in een tijdelijk gebouw op het LCM-terrein aan de Verlengde Van Marwijk Kooystraat. Deze locatie is in goed overleg met GVB gekozen.
Aanbesteding huisvesting Proof of Concept VCA In het derde kwartaal vond de meervoudig onderhandse aanbesteding plaats van de huisvesting van de Proof of Concept voor de Verkeerscentrale. Eind september is de opdracht gegund aan de firma BUKO. De werkzaamheden starten in november en de geplande opleverdatum is februari 2021.
9
Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q3 – 2020 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam
Datum 30 oktober 2020 Kenmerk TAWA/35085
Alternatief plan van aanpak voor renovatie Amsterdam Arenatunnel In Nota van Uitgangspunten, zoals op 1 juli dit jaar door de gemeenteraad werd vastgesteld, is de volledige raming van het project Renovatie Amsterdam Arenatunnel opgenomen, de geraamde kosten voor het project zijn ook aangevraagd voor de begroting 2021. Met het beschikbaar stellen van de aangevraagde financiële middelen zou het uitvoeringsbesluit in het eerste kwartaal 2021 door de gemeenteraad volgens planning worden genomen. In het kader van de inpassing in het begrotingsplafond van programma 2 is ook gekeken naar een alternatieve aanpak, waarbij twee varianten richting het bestuur zijn geadviseerd. Een eerste variant waarbij de renovatie van de Arenatunnel als geheel een jaar verschuift en dan volledig op te nemen in de begroting 2022. De tweede variant waarbij een voorbereidingskrediet voor het maken van een definitief ontwerp wordt aangevraagd en wordt gestart met de ontwikkeling van de besturingssoftware van de tunnel op basis van de blauwdruk die eerder al voor de Piet Heintunnel is ontwikkeld. In het vierde kwartaal wordt dit nader uitgewerkt en voor besluitvorming voorgelegd aan het college.
2.3 Samenwerking met strategische partners Meerdere stakeholders hebben vanuit hun formele positie een directe verantwoordelijkheid voor, of een direct belang bij, een betrouwbare beschikbaarheid van de wegtunnels in Amsterdam. Dit zijn onze strategische partners: - de tunnelbeheerder; - de tunnelbeheerorganisatie; - de veiligheidsbeambte; - de stadsregisseur; - de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied. Het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam kan alleen een succes worden als gezamenlijk met deze strategische partners wordt opgetrokken en ook hun belang wordt gediend. Met elk van deze stakeholders is periodiek overleg.
2.3.1 Samenwerking met de tunnelbeheerder en tunnelbeheerorganisatie De tunnelbeheerder vervult een wettelijke rol in de veilige exploitatie van de gemeentelijke tunnels. Per 1 september zijn de nieuwe tunnelbeheerder en de interfacemanager voor het programma gestart met hun werkzaamheden. De interfacemanager vormt samen met de regievoerders voor de tunnelbeheerorganisatie het aanspreekpunt voor het programma en de projecten. De interfacemanager neemt deel aan het MT van de programmaorganisatie, vertegenwoordigt de belangen op het gebied van assetmanagement en verkeersmanagement en zorgt ervoor dat de tunnelbeheerorganisatie goed geïnformeerd is van wat er bij AWA speelt en andersom. Eind september is de samenwerking tussen het programma en de tunnelbeheerorganisatie besproken. De belangrijkste uitkomst was dat het programmateam en de tunnelbeheerorganisatie
10
Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q3 – 2020 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam
Datum 30 oktober 2020 Kenmerk TAWA/35085
met hernieuwde energie en vertrouwen samen aan de slag gaan, zodat de Amsterdamse tunnels en de verkeerscentrale straks klaar zijn voor de toekomst: veilig te gebruiken, makkelijk te onderhouden en eenvoudig te bedienen. Voor beide partijen is duidelijk en herbevestigd dat zij samen een groot belang voor stad en regio dienen. Zij hebben elkaar hard nodig om de doelen van tunnelbeheerorganisatie en programma succesvol te bereiken. Afgesproken is het vierde kwartaal te gebruiken om een afgestemde koers uit te zetten voor zowel het programma en de projecten als ook voor de ontwikkeling van de tunnelbeheerorganisatie onder meer door het beter uitlijnen van de door de tunnelbeheerorganisatie opgestelde Tunnelvisie en de door het programma opgestelde OCD (Operational Concept Description).
2.3.2 Samenwerking met de veiligheidsbeambte De veiligheidsbeambte vervult een wettelijke rol in het toezicht op de veilige exploitatie van de gemeentelijke tunnels. De veiligheidsbeambte was in het derde kwartaal betrokken bij de verdere uitwerking van de bouwfasering (‘draaiboeken’) voor de werkzaamheden in de Michiel de Ruijtertunnel tijdens de avonden en nachten. Dit doet hij om voldoende inzicht te krijgen in de manier waarop de tunnel ’s ochtends na de werkzaamheden weer veilig voor het verkeer kan worden opengesteld. De veiligheidsbeambte is ook betrokken bij de uitwerking van het definitief ontwerp voor de Michiel de Ruijtertunnel tot een uitvoeringsgereed ontwerp. Dit gebeurt door middel van een toets door een onafhankelijke externe partij die aan de veiligheidsbeambte rapporteert. Bij de uitwerking van de projecten moet de veiligheidsbeambte een onafhankelijke adviserende rol richting de tunnelbeheerder en het bevoegd gezag kunnen hebben. Zijn betrokkenheid richt zich daarom op de vroegtijdige uitwisseling van informatie en eventuele zorgpunten.
2.3.3 Samenwerking met de stadsregisseur De afgelopen periode is er overleg geweest over de verschoven planning van de Piet Heintunnel en de Michiel de Ruijtertunnel. Dit heeft geleid tot overleg met de adviseurs van de stadsregisseur, om mogelijke knelpunten en raakvlakken met andere projecten in beeld te krijgen. In de komende periode blijft het overleg hierover lopen. Daarnaast is gesproken over de uitvoeringsstrategie van de Amsterdam Arenatunnel. Hiervoor moeten nog een paar punten worden uitgewerkt voordat de strategie kan worden vastgesteld. Er wordt naar gestreefd om in oktober tot overeenstemming te komen met de stadsregisseur. Ook wordt hij betrokken bij de voorbereidingen van de mobiliteitsmaatregelen die worden georganiseerd in het kader van de renovatie van de Piet Heintunnel. Voor de renovatie van de Piet Heintunnel is door de stadsregisseur een tijdslot van april 2021 tot en met juni 2022 afgegeven. Met het verschuiven van de start van de uitvoering naar eind juni 2021 en het handhaven van de oorspronkelijke uitvoeringstermijn van 15 maanden, past de
11
Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q3 – 2020 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam
Datum 30 oktober 2020 Kenmerk TAWA/35085
uitvoering niet meer binnen het afgegeven tijdslot. De stadsregisseur heeft nog geen formeel akkoord gegeven op de nieuwe uitvoeringsperiode, mede omdat goed gekeken moet worden naar andere projecten in de omgeving, zoals het project Berlagebrug. Hier ontstaat nu een knelpunt omdat de planningen van deze projecten op dit moment overlappen. De projectmanagers en omgevingsmanagers van beide projecten zullen periodiek overleg voeren waarbij dit raakvlak centraal staat. In de komende kwartaalrapportages wordt de ontwikkeling van dit knelpunt gerapporteerd.
2.3.4 Samenwerking met de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied heeft in het derde kwartaal de omgevingsvergunning verleend voor de werkzaamheden in de Michiel de Ruijtertunnel. Tevens is in het derde kwartaal de planning van de vergunningsaanvraag voor de werkzaamheden in de Piet Heintunnel besproken, zodat de inhoudelijke voorbesprekingen in het vierde kwartaal kunnen plaatsvinden. Sinds eind 2019 is er een gecentraliseerde overlegstructuur met de Omgevingsdienst. Hierin worden alle projecten binnen het programma centraal besproken. Deze overlegstructuur wordt als prettig en efficiënt ervaren. In het vierde kwartaal wordt samen met de Omgevingsdienst nagedacht over de inrichting van het overleg in 2021, gezien de veranderende dynamiek van de projecten (Michiel de Ruijtertunnel en Piet Heintunnel zijn dan in uitvoering).
2.3.5 Samenwerking met andere stakeholders (Rijkswaterstaat, COB etc.) In het derde kwartaal zijn er geen bijeenkomsten geweest met andere overheden.
2.4 Tegenspraak Eén van de lessen van de Noord/Zuidlijn is het belang van het organiseren van tegenspraak. Deze les is ook opgenomen in de Regeling Risicovolle Projecten waar het programma onder valt. Voor het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam is in het tweede kwartaal tegenspraak georganiseerd door de inzet van een adviesraad en het laten uitvoeren van audits.
2.4.1 Adviesraad In de adviesraad van 25 augustus 2020 is stil gestaan bij de verschoven planning van de projecten Renovatie Piet Heintunnel en Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel en meegedacht over mogelijke aanvullende beheersmaatregelen. Verder heeft de adviesraad kennis genomen van de aanpak van de verkeerscentrale en positief geadviseerd op het gebruik van de Proof of Concept VCA als testcentrale. Verder kan de adviesraad zich vinden in het voorstel om te werken met één softwarebibliotheek voor alle tunnels.
12
Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q3 – 2020 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam
Datum 30 oktober 2020 Kenmerk TAWA/35085
2.4.2 Uitvoeren van audits Auditplan Metro en Tram De afdeling Kwaliteit Organisatie & Strategie stelt jaarlijks een auditplan op voor Metro en Tram. Dit wordt vastgesteld door het Auditcomité Metro en Tram, voorgezeten door de algemeen directeur. In het auditplan zijn ook audits voor het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam (AWA) opgenomen. De stand van zaken van deze audits is als volgt: Audit 2019-11 Scopebeheersing AWA 2020-5 Inkoopproces AWA
Status Rapportage vastgesteld in DT MET. Acties naar aanleiding van audit worden opgenomen in verbeterregister. Uitvoering Q3 en Q4 2020.
Audits AWA Eind mei 2020 is een Europese niet-openbare aanbesteding gestart voor de opdracht voor het leveren van auditdiensten. Deze aanbesteding heeft tot doel een onafhankelijke partij te selecteren voor het verrichten van audits, reviews en evaluaties in opdracht van het programma. Daarmee wordt een belangrijke bijdrage geleverd aan de kwaliteitsborging binnen AWA (zowel van het programma als van de projecten) en aan het succesvol behalen van de doelstellingen van het programma. Het onderbrengen van deze diensten bij een gespecialiseerde partij garandeert de onafhankelijkheid bij het uitvoeren van de auditdiensten. Op basis van de auditstrategie en een jaarlijks vast te stellen auditplan zal vanaf januari 2021 worden aangevangen met de uitvoering van audits, reviews en evaluaties. Evaluatie aanbesteding Piet Heintunnel Vooruitlopend op de hiervoor genoemde aanbesteding is in het derde kwartaal al één audit uitgevoerd. Horvat & Partners heeft in opdracht van het programma een evaluatie uitgevoerd van de aanbesteding van de Piet Heintunnel. De dialoogfase wordt door Horvat & Partners omschreven als open en transparant, al had de gemeente de inschrijvers meer kunnen helpen door in de uitvraag meer duiding te geven bij de vraag. Een belangrijk aandachtspunt was de beschikbare tijd. In alle fasen (dialoog, inschrijving en uitharding) was er sprake van een gebrek aan tijd.
Verder had volgens Horvat & Partners in de uitvraag het programmabelang beter kunnen worden belicht. Deze geleerde lessen worden meegenomen bij de aanbesteding van de Arenatunnel.
13
Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q3 – 2020 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam
Datum 30 oktober 2020 Kenmerk TAWA/35085
3 Programmabeheersing
Het programmaplan Aanpak Wegtunnels Amsterdam inclusief de Masterplanning is vastgesteld door het College van B&W op 4 juni 2019. Op basis van dit plan wordt in de kwartaalrapportages gerapporteerd over de voortgang.
3.1 Scope In het programmaplan is de scope van het gehele programma gedefinieerd. Dit geeft de mogelijkheid om op basis van de VTW-procedure (Verzoek Tot Wijziging) formeel wijzigingen van de programmascope vast te stellen. In het tweede kwartaal zijn geen wijzigingen geweest in de programmascope.
3.2 Masterplanning De Masterplanning omvat de vier uitvoeringsprojecten en de planning van de Operational Concept Description (OCD). In het tweede en derde kwartaal zijn werkzaamheden uitgevoerd, waarbij rekening werd gehouden met de RIVM-richtlijn en bijbehorende maatregelen. De reeds in het tweede kwartaal gemelde latere start van de werkzaamheden van de Piet Heintunnel en de Michiel de Ruijtertunnel is nu ook verwerkt in een nieuwe masterplanning. Het College van B&W wordt in het vierde kwartaal gevraagd de gewijzigde mijlpalen opnieuw vast te stellen, zodat het programma vanaf de volgende kwartaalrapportage op basis van deze geactualiseerde mijlpalen kan rapporteren. In de Masterplanning (versie 4.0) zijn de volgende wijzigingen doorgevoerd: - De werkzaamheden in de Michiel de Ruijtertunnel voor de aanpassingen starten op maandag 30 november 2020 in plaats van 1 oktober 2020, ofwel 2 maanden later. De werkzaamheden zijn naar verwachting gereed op 30 augustus 2021, dus eveneens 2 maanden later. - De werkzaamheden in de Piet Heintunnel voor de renovatie start 3 maanden later, op 25 juni 2021 in plaats van 25 maart 2021. Ondanks aanvullende maatregelen wordt vooralsnog de oorspronkelijke uitvoeringstermijn van 15 maanden gehandhaafd. De openstelling van de tunnel is nu uiterlijk 30 september 2022 gepland.
- In de Nota van Uitgangspunten voor de vernieuwing van de verkeerscentrale is geanticipeerd op aanpassing van de Masterplanning waarbij met een partieel uitvoeringsbesluit de Proof of Concept VCA (testcentrale) wordt gerealiseerd voordat eind 2021 het uitvoeringsbesluit voor de vernieuwde verkeerscentrale wordt genomen. De definitieve locatie (buiten de eigen gemeentelijk vastgoedportefeuille) kan worden aangekocht nadat het daartoe benodigde krediet eind 2021 door de raad is verstrekt, is bepalend voor de planning.
14
Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q3 – 2020 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam
-
Datum 30 oktober 2020 Kenmerk TAWA/35085
Voor de renovatie van de Amsterdam Arenatunnel is geanticipeerd op de situatie dat (een gedeelte) van de benodigde financiële middelen pas worden toegekend in de begroting van 2022 en daarna de aanbestedingsprocedure gestart kan worden. Zoals aangegeven in paragraaf 2.2 wordt in het vierde kwartaal het projectplan geactualiseerd.
De stuurmijlpalen van de individuele projecten zijn opgenomen in de betreffende factsheets in bijlage 2. Gerealiseerde mijlpaal in het derde kwartaal van 2020: Versie 2.0 van de Operational Concept Description (OCD) inclusief publieke businesscase is conform planning vastgesteld en vrijgegeven voor gebruik in de projecten.
3.3 Financiële stand van zaken In totaal is op dit moment circa € 154,6 miljoen aan kredieten en exploitatiebudgetten beschikbaar voor het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam. Hiervan is inmiddels circa € 123,6 miljoen verplicht en € 40,3 miljoen betaald. In onderstaande tabel is de financiële stand van zaken in detail te zien. Aanpak Wegtunnels Amsterdam - Prognose Einde Werk Q3-2020
Huidige verslagperiode
STAVAZA 18 september
Project
Gemeent.
Actueel
prijspeil 2020
Raming
Begroting
Krediet / Expl.
Verplicht
Vorige periode
Betaald
Nog te
PEW
Saldo tov
PEW
PEW
verplichten
Q3-2020
Raming
Q2-2020
Mutaties
Deelproject
1
2
3
4
5
6
7=4+6
8=1-7
9
10 = 7 - 9
Programma
42,7
38,2
13,9
13,5
11,4
29,3
42,7
0,0
50,2
-7,4
Piet Heintunnel
89,9
89,9
100,4
97,4
24,4
3,0
100,4
-10,5
100,4
0,0
Michiel de Ruijter
14,6
14,6
16,1
9,9
2,6
6,2
16,1
-1,5
16,1
0,0
Arenatunnel
34,7
1,7
1,7
1,1
0,8
33,6
34,7
0,0
35,7
-1,0
Verkeerscentrale
59,1
1,6
1,6
1,8
Risico voorzieningen
56,0
35,4
21,0
Totaal AWA
297,0
181,3
154,6
1,0 -
123,6
40,3
57,3
59,1
0,0
60,1
-1,0
44,0
44,0
12,0
66,9
-22,9
173,4
297,0
-0,0
329,4
-32,4
'- : overschrijding en + : onderschrijding
In de eerste kolom van de tabel staan het overkoepelende programma, de afzonderlijke projecten en de risicovoorzieningen die op programmaniveau worden bewaakt. Onder het overkoepelende programma vallen de activiteiten die in het kader van de integrale aanpak worden georganiseerd voor alle tunnels gezamenlijk. Het gaat hier om kosten voor systeemintegratie, integrale veiligheid, contractzaken, management en beheersing & control. De kolom Projectraming betreft de raming van de kosten van het gehele programma. Deze raming sluit aan bij de aanvragen voor de Begroting 2021. In de vorige kwartaalrapportage sloot deze raming aan bij de aanvraag voor de Voorjaarsnota 2020. Dit verklaart het verschil in de laatste kolom PEW Mutaties. Voor het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam is nu € 181,3 miljoen in de begroting opgenomen (kolom Gemeentelijke Begroting). Hierbij wordt opgemerkt dat voor de projecten
15
Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q3 – 2020 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam
Datum 30 oktober 2020 Kenmerk TAWA/35085
Renovatie Amsterdam Arenatunnel en Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam vooralsnog alleen een beperkt deel van de voorbereidingskosten is opgenomen. Voor de begroting van 2021 zijn aanvragen ingediend voor de projecten Renovatie Amsterdam Arenatunnel en Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam (uitsluitend voor de voorbereidingsfase en de Proof of Concept VCA) en daarnaast voor indexatie van de kosten van het programma. Deze bedragen zijn niet verwerkt in de kolom Gemeentelijke Begroting aangezien de begroting in het vierde kwartaal door de raad wordt behandeld en vastgesteld. Aan het eind van 2020, na vaststelling van de begroting van 2021, zullen de kredietenaanvragen volgen. Neutrale kredietwijzigingen: Bij de begroting van 2020 is ervoor gekozen om een deel van de risicovoorzieningen van de projecten onder te brengen bij het overkoepelende programma. Op deze wijze worden de voorzieningen op programmaniveau beheerst. Als de risicovoorzieningen op programmaniveau voor een project worden ingezet, wordt een neutrale kredietwijziging voor besluitvorming aan de raad voorgelegd. Dit kwartaal zijn er geen neutrale kredietwijzigingen.
Voor de projecten Renovatie Amsterdam Arenatunnel en Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam worden de kredieten, in overeenstemming met de besluitvorming bij de tweede kwartaalrapportage 2020, alleen tijdelijk ‘aangevuld’ totdat krediet voor de projecten zelf is verkregen. Daarna wordt de aanvulling hiermee verrekend. Zie verder de factsheets in bijlage 2 voor meer detailinformatie over de afzonderlijke projecten.
3.4 Risicomanagement In het derde kwartaal is de impact van de coronacrisis en de RIVM-maatregelen vooral terug te zien bij de projecten Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel en Renovatie Piet Heintunnel. Het risico met betrekking tot de continuïteit van de andere twee projecten is door de financiële situatie in de stad groter geworden, omdat het duidelijk is dat de middelen beperkt zijn. In algemene zin vindt een verschuiving plaats van risico’s van het programma naar de projecten, omdat deze van start gaan. Het risico met betrekking tot de bereikbaarheid van de stad is op geen toprisico meer. De belangrijkste risico’s worden hieronder nader toegelicht:
16
Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q3 – 2020 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam
Datum 30 oktober 2020 Kenmerk TAWA/35085
Risico 1: Continuïteit projecten Dekking voor de projecten Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam en Renovatie Amsterdam Arenatunnel zijn niet tijdig of onvoldoende verwerkt in de begroting van de gemeente, met als gevolg een continuïteitsrisico (mogelijke vertraging vanwege het ontbreken van krediet). Oorzaken en beheersmaatregelen: Oorzaken: 1. De projecten Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam en Renovatie Amsterdam Arenatunnel worden gefaseerd opgenomen in de gemeentelijke begroting. Bij de begroting van 2020 is voor deze projecten een voorbereidingskrediet afgegeven. De masterplanning gaat ervan uit dat de resterende aanvraag door de gemeenteraad wordt toegekend bij de begroting van 2021. Beheersmaatregelen: 1. De aanvragen voor de begroting van 2021 worden ingediend. 2. Indien het bedrag, dat nu beschikbaar is, voor de voorbereiding onvoldoende blijkt te zijn, dan kan de programmadirecteur om het project niet te vertragen aanspraak maken op een risicovoorziening op programmaniveau.
Wijziging t.o.v. Q2-2020 De druk op de financiële middelen binnen de gemeente is groot. Het risico neemt toe dat bij de begroting van 2021 niet alle aangevraagde middelen kunnen worden toegekend.
Risico 2: Vergunningen en overdracht Dit risico is tweeledig. 1. Voor het starten van de tunnelprojecten is een omgevingsvergunning nodig. Hiervoor is een goedgekeurd bouwplan vereist. Het risico is dat het bevoegd gezag de bouwplannen niet tijdig goedkeurt, de omgevingsvergunning niet (tijdig) wordt afgegeven en de renovatie en aanpassingen niet (tijdig) kunnen starten. 2. Na uitvoering van de projecten wordt de openstellingsvergunning niet (tijdig) verleend of is overdracht naar de beheerder niet mogelijk, waardoor de tunnel niet (tijdig) opengesteld kan worden of in beheer kan worden genomen. Oorzaken en beheersmaatregelen: Oorzaken: 1. De strategische stakeholders, met directe verantwoordelijkheid vanuit hun (in)formele positie, voelen zich onvoldoende meegenomen. 2. De beheerorganisatie is onvoldoende ingericht om het programma te volgen, aangezien de huidige capaciteit en kunde vooral gericht zijn op het beheer en onderhoud van de huidige assets en niet op de doorontwikkeling van deze assets. 3. De programmaorganisatie is onvoldoende ingericht om de strategische partners (waaronder de tunnelbeheerorganisatie) mee te nemen en hen te voorzien van de relevante informatie, hen
Wijziging t.o.v. Q2-2020 De samenwerking over bouwplannen loopt het laatste kwartaal aanzienlijk beter. Het blijft wel een grote zorg dat het heel moeilijk blijft om op een hoger abstractieniveau overeenstemming tussen de partijen te
17
Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q3 – 2020 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam
Datum 30 oktober 2020 Kenmerk TAWA/35085
Risico 2: Vergunningen en overdracht daarover te consulteren, de samenwerking effectief te organiseren en voldoende tijd in te ruimen voor het kunnen reageren op relevante stukken. 4. Het programma laat stakeholders onvoldoende zien hoe de kwaliteit in de producten geborgd wordt. Beheersmaatregelen: 1. Er wordt veel gedaan om de tunnelbeheerorganisatie te betrekken in het programma en te ondersteunen, maar zonder haar te overvragen. 2. Een beperkt aantal mensen binnen de programmaorganisatie behandelt vragen van en verzoeken aan de tunnelbeheerorganisatie. 3. Om het proces van acceptatie te vereenvoudigen zal TNO een review doen op de 80% en 100% versies van de bouwplannen.
krijgen. Dit kan de projecten vertragen en zal pas bij oplevering en overdracht van de projecten echt merkbaar worden. Er is echter de laatste tijd wel een duidelijke verbetering in de samenwerking merkbaar. Indien deze doorzet zal de urgentie van dit risico aanzienlijk verminderen.
Risico 3: Uniformiteit tussen de tunnels onderling en de Verkeerscentrale Doelstelling 2 van het programma (uniformiteit en toekomstbestendigheid) komt in gevaar door: 1. vertraging in de ontwikkeling van de producten die de uniformiteit moeten borgen; 2. druk op de voortgang van de projecten Renovatie Piet Heintunnel, Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel en Vernieuwing Verkeerscentrale. Oorzaken en beheersmaatregelen: Oorzaken: 1. De projecten Renovatie Piet Heintunnel en Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel dienen zo spoedig mogelijk te worden uitgevoerd. Het risico bestaat dat de uitgangspunten voor deze projecten in een later stadium moeten worden aangepast om invulling te kunnen geven aan doelstelling 2 (uniformiteit en toekomstbestendigheid). 2. De vernieuwde Verkeerscentrale Amsterdam gaat invulling geven aan de manier waarop de tunnels worden bediend. De werkprocessen Verkeerscentrale zijn vastgelegd in de Operational Concept Description v2.0. Beheersmaatregelen: 1. Bij het opstellen van de contracten zijn terugvalopties ingebouwd. 2. Er is vooraf nagedacht over ontwerpuitgangspunten die de uniformiteit moeten borgen tussen de projecten.
Wijziging t.o.v. Q2-2020 De objecttypebibliotheek voor de Piet Heintunnel en het AWA-programma worden nu parallel ontwikkeld. Er vindt afstemming plaats tussen de ontwerpleiders Piet Heintunnel, Michiel de Ruijtertunnel, Arenatunnel en Verkeerscentrale Amsterdam, met als doel ervoor te zorgen dat vanuit de Piet Heintunnel geen keuzes worden gemaakt die ongunstig zijn voor het programma. Dit vereist continu aandacht.
18
Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q3 – 2020 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam
Datum 30 oktober 2020 Kenmerk TAWA/35085
Bijlage 1. Afkortingen en definities
AAT ATS 3B CCB COB DMC IBA KES MET MRT OCD OD NZKG OTL OTO PHT ROVK SDT SSK TN UPP V&OR VBP VCA VTW VRI Warvw IJT
Amsterdam Arena Tunnel Amsterdamse Tunnel Standaard Besturing, Bediening en Bewaking Configuration Control Board Centrum Ondergronds Bouwen Dienst Middelen en Control directie Ingenieursbureau Amsterdam Klant Eis Specificatie directie Metro en Tram Michiel de Ruijtertunnel Operational Concept Description Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied Objecttypebibliotheek Opleiden, Trainen en Oefenen Piet Heintunnel Raamovereenkomst Spaarndammertunnel Standaardsystematiek voor Kostenraming Transmissienetwerk Uniforme Primaire Processen directie Verkeer en Openbare Ruimte Concept-Veiligheidsbeheerplan Verkeercentrale Amsterdam Verzoek tot Wijziging Verkeersregelinstallatie Wet aanvullende regels veiligheid wegtunnels IJ-tunnel
19
Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q3 – 2020 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam
Datum 30 oktober 2020 Kenmerk TAWA/35085
Bijlage 2. Factsheets per project
Voor de vier projecten binnen het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam is in de bijlage een factsheet toegevoegd.
20
Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q3 – 2020 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam
Datum 30 oktober 2020 Kenmerk TAWA/35085
Factsheet project Vernieuwing Verkeerscentrale Toelichting Management Het project Vernieuwing Verkeerscentrale is de komende periode bezig met de resterende werkzaamheden van de voorbereidingsfase en de realisatie van de Proof of Concept VCA. De voorbereidingsfase zal naast diverse ontwerptrajecten ook bestaan uit onderzoeken die nog gedaan moeten worden op keuzes die in de Nota van Uitgangspunten zijn opgenomen: - Welke mogelijkheden zijn er nog voor de nieuwe Verkeerscentrale om met een andere organisatie ‘onder één dak’ te gaan werken? - Hoe en waar kan uiteindelijk de nieuwe Verkeerscentrale worden gebouwd? - Welke mate van redundantie en back-upvoorzieningen ten aanzien van de tunnelbediening zijn uiteindelijk nodig? - Welk plan wordt gemaakt voor de renovatie van het gebouw van de huidige Verkeerscentrale aan de Dijksgracht? Deze keuzes worden verwerkt in het ontwerp dat de basis is voor het uitvoeringsbesluit. Hierbij wordt ook een inkoopplan opgesteld waarin wordt vastgelegd hoe de markt benaderd wordt voor de bouw van de nieuwe Verkeerscentrale. Zoals in paragraaf 2.2 is toegelicht zal de Proof of Concept gebouwd worden op het LCM-terrein. Scope De gemeenteraad heeft op 1 juli 2020 de Nota van Uitgangspunten vastgesteld. De scope van het project is ten opzichte van de Nota van Uitgangspunten niet gewijzigd.
Tijd Bij de Nota van Uitgangspunten zijn de planningskaders opgenomen. Met het knippen van het krediet waarbij eerst de Proof of Concept VCA (testcentrale) wordt gerealiseerd voordat het uitvoeringsbesluit wordt genomen zijn de stuurmijlpalen gewijzigd, dit is verwerkt in de masterplanning 4.0. Mijlpaal
Omschrijving
Stuurmijlpaal MP4.0
Stand Q3
nr.
Deterministisch ∆ met
Stand Q2
SMP (wk)
Probabilistisch
∆ met
Toelichting
vorige Q (wk)
P50
P85
huidige Q
Huidige Q
-
-
Verkeerscentrale Amsterdam 1
Start Project
7-1-2019
7-1-2019
0
7-1-2019
0
Afgerond
2
Projectbesluit
7-2-2020
7-2-2020
0
7-2-2020
0
Afgerond
2b
Voorkeursbesluit
2-7-2020
2-7-2020
0
20-5-2020
nvt
Afgerond
3
Uitvoeringsbesluit
11-11-2021
11-11-2021
0
21-1-2021
42
op target
ntb
ntb
4
Contractering
22-11-2022
22-11-2022
0
27-10-2021
56
op target
ntb
ntb
5
Start Uitvoering
23-11-2023
23-11-2023
0
3-11-2022
55
op target
ntb
ntb
6
Ingebruikname
14-2-2026
14-2-2026
0
20-12-2024
60
op target
ntb
ntb
7
Acceptatie en overdracht
20-5-2026
20-5-2026
0
31-3-2025
59
op target
ntb
ntb
8
Einde project
17-8-2026
17-8-2026
0
30-6-2025
59
op target
ntb
ntb
21
Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q3 – 2020 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam
Datum 30 oktober 2020 Kenmerk TAWA/35085
Geld Voor het project Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam is door de raad eerder een bedrag van € 1,6 miljoen beschikbaar gesteld. Bij de begroting van 2021 is alleen een aanvraag ingediend voor de voorbereidingsfase van het project en de realisatie van de Proof of Concept VCA. Hiervoor zal een kredietaanvraag worden gedaan na vaststelling van de begroting van 2021. Tot die tijd zal tijdelijk aanspraak moeten worden gemaakt op de risicovoorzieningen van het overkoepelende programma. In eerdere voortgangsrapportages is reeds aangegeven dat dit wellicht nodig zou zijn. Samenwerking De samenwerking met de tunnelbeheerorganisatie verloopt goed, onder meer bij de detaillering van de functionele behoeften van de gebruiker in de nieuwe Verkeerscentrale. Ook de samenwerking met GVB verloopt goed. Er wordt samengewerkt aan het beschikbaar maken van ruimte op het LCM-terrein voor de tijdelijke huisvesting en er wordt gezamenlijk nagedacht over de mogelijkheden die deze samenwerking voor de toekomst zou kunnen bieden. Ter verdere verkenning van die samenwerking is een stuurgroep in oprichting. Voor de bouw van de tijdelijke centrale en de vergunningen en instemmingen die daarbij horen, wordt onder andere overlegd met de gemeente Ouder-Amstel en Waternet.
Belangrijkste risico’s Ten opzichte van het vorige kwartaal het risico met betrekking tot het vinden van een locatie voor de vernieuwde Verkeerscentrale is zodanig toegenomen dat dit is opgenomen in het overzicht. Ongewenste gebeurtenis Oorzaken Beheersmaatregelen
Nr. 1 Geen gestructureerde aanpak en uitvoering van het project mogelijk omdat de scope niet eenduidig is vastgesteld.
Onduidelijk hoe Dynamisch VerkeersManagement (DVM) opgenomen wordt in de scope.
Er is gewerkt aan detailinzicht en nadere afstemming met Verkeer en Openbare Ruimte in een aantal verdiepingssessies.
2
De benodigde afstemming en onderzoeken zijn niet gereed waardoor de stukken voor het Uitvoeringsbesluit niet tijdig worden ingebracht voor besluitvorming.
Er ontstaat druk op de planning omdat er nog geen volledige overeenstemming is met de belangrijkste stakeholder over de nadere invulling van de scope. Daarnaast blijkt er onvoldoende ontwerpcapaciteit om het ontwerp tijdig gereed te krijgen.
In de projectplanning is door middel van mijlpalen inzichtelijk gemaakt welke besluiten moeten worden genomen, zodat de stukken ter onderbouwing tijdig gereed zijn.
3
De uitgewerkte scopeonderdelen vormen samen geen integraal geheel waardoor de Verkeerscentrale niet (goed) gaat functioneren.
Raakvlakmanagement wordt gebruikt om te borgen dat de verschillende scope-onderdelen één geheel gaan vormen.
4
Het lukt niet om tijdig een locatie te vinden voor de Verkeerscentrale.
De scope van het project heeft veel raakvlakken met andere projecten in het programma en een gedeelte van de scope wordt gerealiseerd in het project Renovatie Piet Heintunnel. De benodigde financiële middelen voor de aankoop van grond of een bestaand pand zijn niet tijdig beschikbaar. En voor het verkrijgen van het uitvoeringskrediet is een locatie nodig.
Er wordt ook onderzocht of een partner met een geschikt pand kan worden gevonden om de vernieuwde Verkeerscentrale in te bouwen.
22
Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q3 – 2020 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam
Datum 30 oktober 2020 Kenmerk TAWA/35085
Factsheet project Renovatie Piet Heintunnel Toelichting Management De Alliantie Piet Heintunnel (de gemeente met Siemens en Heijmans als private alliantiepartners) heeft in het derde kwartaal verder gewerkt aan de voorbereidingen van de renovatie. De focus van de voorbereiding is onveranderd ten opzichte van het tweede kwartaal: doorontwikkeling van het ontwerp, verdere uitwerking van het raakvlak IJtram en afronding van het kwaliteitssysteem van de Alliantie. Daarnaast wordt met behulp van een teamcoach nadrukkelijk ingezet op het onderhouden van de samenwerking binnen de alliantie en de interactie tussen programma en alliantie. In het derde kwartaal is gekeken welke beheersmaatregelen mogelijk zijn om uitloop van werkzaamheden te voorkomen. Deze beheersmaatregelen zijn genoemd in paragraaf 2.2. Dit levert een verlaging van het risicoprofiel op, maar het effect is niet zodanig dat met voldoende zekerheid de veilige openstelling van de Piet Heintunnel op 30 juni 2022 kan worden toegezegd. Vooralsnog wordt de oorspronkelijke uitvoeringstermijn van 15 maanden gehandhaafd. De openstelling van de tunnel is nu gepland op uiterlijk 30 september 2022. Scope De scope is afgebakend via het projectplan. Op enkele details zijn afgelopen kwartaal nadere afspraken gemaakt met de beheerorganisatie over het uitwerkingsniveau.
Zo vinden gesprekken plaats over eventuele werkzaamheden aan de stempelconstructie die nodig zijn in de trambuis die niet tot de renovatiescope behoren, maar mogelijk wel door het project kunnen worden uitgevoerd. Tijd De opgelopen vertraging is verwerkt in de nieuwe stuurmijlpalen bij masterplanning 4.0. Mijlpaal
Omschrijving
Stuurmijlpaal MP4.0
Stand Q3
nr.
Probabilistisch
Deterministisch ∆ met
Stand Q2
SMP (wk)
Toelichting
∆ met vorige Q (wk)
P50
P85
huidige Q
Huidige Q
Piet Heintunnel 1
Start Project
2-7-2018
2
Projectbesluit
28-9-2018
28-9-2018
3
Uitvoeringsbesluit
29-3-2019
28-11-2019
4
Contractering
31-3-2020
6-3-2020
5
Start Uitvoering
25-6-2021
25-6-2021
6 7 8
Openstelling Acceptatie en overdracht Einde project
30-9-2022 30-12-2022 3-4-2023
2-7-2018
20-5-2022 19-8-2022 21-11-2022
0
2-7-2018
0
Afgerond
-
-
0
28-9-2018
0
Afgerond
-
-
35
28-11-2019
0
Afgerond
-
-
-4
6-3-2020
0
Afgerond
-
-
0
25-6-2021
0
Start vertraagd
ntb
ntb
-6
Voor op target, exclusief risico's
ntb
ntb
-9
Voor op target, exclusief risico's
ntb
ntb
-4
Voor op target, exclusief risico's
ntb
ntb
-19 -19 -19
30-6-2022 18-10-2022 21-12-2022
Geld In totaal is in de gemeentelijke begroting voor de renovatie van de Piet Heintunnel voor circa € 116 miljoen beschikbaar. Hierin zit een bedrag van € 25,9 miljoen aan risicovoorzieningen die op het
23
Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q3 – 2020 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam
Datum 30 oktober 2020 Kenmerk TAWA/35085
niveau van het overkoepelende programma zijn gealloceerd. Inmiddels is voor € 10,5 miljoen aanspraak op deze risicovoorzieningen is gedaan. Samenwerking Het contact met de tunnelbeheerorganisatie is goed. In samenspraak wordt de inhoudelijke en procesmatige betrokkenheid bij de komende projectfasen verder uitgewerkt. Rondom mobiliteit is de samenwerking met Amsterdam Bereikbaar en de stadsregisseur goed. Desondanks blijkt het lastig om tot concrete mobiliteitsmaatregelen te komen, nu de wereld er door de coronacrisis behoorlijk anders uitziet en voor veel beoogde maatregelen medewerking van derden nodig is. Er wordt hard aan gewerkt om deze medewerking van de grond te krijgen. Er is een oplossing gevonden voor de hulpdiensten: een hulppost aan de oostzijde van de tunnel. Belangrijkste risico’s
Nr. Ongewenste gebeurtenis Oorzaken 1 Extra versnellingsmaatregelen Onvoorziene tegenvallers tijdens de nodig om het werk binnen de beoogde 15 maanden te voltooien en de effecten van de coronacrisis op te vangen.
2
Benodigde ingrepen in de scope blijken bij nadere uitwerking omvangrijker dan voorzien
3
De implementatie van de geactualiseerde programmakaders in het ontwerp van de totale integrale bedienketen zorgt voor uitloop op het kritieke pad
uitvoering die niet voor rekening en risico van de Alliantie komen. Mitigatie-effecten voor het efficiencyverlies als gevolg van coronamaatregelen. 1. Incompleetheid eerdere onderzoeken en/of scans actuele situatie 2. Detaillering ontwerp blijkt complexer 1. Beperkte resources beschikbaar om deze complexe implementatie door te voeren 2. Geen consensus over implementatie tussen programma en tunnelbeheerorganisatie
Beheersmaatregelen Diverse maatregelen zijn doorgevoerd om meer robuustheid in de planning te verkrijgen en betere sturingsmogelijkheden op het actuele kritieke pad
1. Aanvullende scans uitvoeren en BIM verder uitbreiden. Daarmee faalkosten tijdens uitvoering voorkomen 2. Engineren wat nodig is maar ook sturen op goed is goed genoeg om uitloop in tijd te voorkomen 1. Binnen het programma en met de tunnelbeheerorganisatie afspraken maken over in te zetten resources en daarbij te hanteren prioritering 2. Herijking overlegstructuren tussen programma en tunnelbeheerorganisatie
24
Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q3 – 2020 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam
Datum 30 oktober 2020 Kenmerk TAWA/35085
Factsheet project Renovatie Amsterdam Arenatunnel Toelichting Management De Nota van Uitgangspunten met daarin het beoogde voorzieningenniveau is vastgesteld door de gemeenteraad op 1 juli 2020. Voor het project zal een begrotingsaanvraag worden ingediend voor de begroting van 2021, in hoofdstuk 2.2 is toegelicht dat ook gekeken wordt naar een alternatief plan van aanpak mochten de middelen niet beschikbaar zijn. Op basis van de Nota van Uitgangspunten is het ontwerptraject gestart. Dit bevindt zich nu in de systeemdefinitiefase. Parallel wordt een nadere scenario-analyse uitgevoerd. Het inkoopplan is vastgesteld, waarbij is gekozen voor samenwerking in een alliantie. De uitvoeringsstrategie is met verschillende stakeholders besproken. Met Stadsregie wordt nog gekeken naar de impact op het Arenagebied. De planning is om de uitvoeringsstrategie aan het begin van het vierde kwartaal vast te laten stellen door de stadsregisseur. Scope Het voorzieningenniveau is vastgelegd in de Nota van Uitgangspunten en bestaat hoofdzakelijk uit het vervangen van de tunneltechnische installaties, het plaatsen van afsluitbomen en het aanbrengen van brandwerende beplating. Het voorzieningenniveau wordt verder uitgewerkt en beschouwd in het ontwerpproces en de scenario-analyse. Er zijn op dit moment geen scopewijzigingen voorzien. Tijd De gemeenteraad heeft ingestemd met het Voorkeursbesluit.
In het vierde kwartaal wordt een alternatieve aanpak uitgewerkt, in de stuurmijlpalen bij masterplanning 4.0 wordt hier op voor gesorteerd. Mijlpaal
Omschrijving
Stuurmijlpaal MP4.0
Stand Q3
nr.
Deterministisch ∆ met
Stand Q2
SMP (wk)
Probabilistisch
∆ met
Toelichting
vorige Q (wk)
P50
P85
huidige Q
Huidige Q
-
-
Amsterdam Arena Tunnel 1
Start Project
1-7-2019
1-7-2019
0
1-7-2019
0
afgerond
2
Projectbesluit
7-2-2020
7-2-2020
0
7-2-2020
0
afgerond
2b
Voorkeursbesluit
2-7-2020
2-7-2020
0
2-7-2020
nvt
afgerond
3
Uitvoeringsbesluit
11-11-2021
11-11-2021
0
22-1-2021
42
op target
ntb
ntb
4
Contractering
16-10-2022
16-10-2022
0
17-12-2021
43
op target
ntb
ntb
5
Start Uitvoering
22-7-2023
22-7-2023
0
20-12-2022
31
op target
ntb
ntb
6
Volledige vrijgave
25-7-2024
25-7-2024
0
18-12-2023
31
op target
ntb
ntb
7
Acceptatie en overdracht
24-10-2024
24-10-2024
0
25-3-2024
30
op target
ntb
ntb
8
Einde project
23-1-2025
23-1-2025
0
21-6-2024
31
op target
ntb
ntb
Geld Voor project Renovatie Amsterdam Arenatunnel is in totaal eerder circa € 1,7 miljoen beschikbaar gesteld. Zoals aangegeven is bij de Voorjaarsnota 2020 een nieuwe aanvraag gedaan. Vanwege de
25
Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q3 – 2020 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam
Datum 30 oktober 2020 Kenmerk TAWA/35085
coronacrisis is de besluitvorming over de ingediende investeringsaanvragen doorgeschoven naar de behandeling van de begroting voor 2021. Na opname wordt een kredietaanvraag ingediend. Tot die tijd zal tijdelijk aanspraak moeten worden gemaakt op de risicovoorzieningen van het overkoepelende programma. In eerdere voortgangsrapportages is reeds aangegeven dat dit wellicht nodig zou zijn. Samenwerking Voor de uitvoeringsstrategie en stakeholderanalyse is contact gelegd met verschillende stakeholders zoals de Johan Cruijff ArenA, en ondernemersorganisaties Evofenedex en Transport en Logistiek Nederland. Daarnaast vindt elke twee weken overleg plaats tussen de projectmanager en de tunnelbeheerorganisatie. De laatste is daarnaast nauw betrokken bij de totstandkoming van de uitvoeringsstrategie, het ontwerpproces en het inkoopplan. Belangrijkste risico’s
Nr. Ongewenste gebeurtenis 1. Conflict over het (veiligheids)voorzieningenniveau met stakeholders naar aanleiding van de opgestelde integrale veiligheidsbeschouwing en het minimale (veiligheids)voorzieningenniveau.