Tijdelijke Algemene Raadscommissie Voordracht

VN2022-004817 Werk, Participatie en Inkomen

Tijdelijke Algemene Raadscommissie

TAR

Voordracht voor de Tijdelijke Algemene Raadscommissie van 07 april 2022 Ter kennisneming Portefeuille

Sociale Zaken

Agendapunt

12

Datum besluit

25 januari 2022 Onderwerp

Kennis nemen van de Nadere regels kennismakingsperiode samenwonen De commissie wordt gevraagd

Kennis te nemen van de Nadere regels inzake de kennismakingsperiode samenwonen in Amsterdam ingaande 1 maart 2022. De gezamenlijke huishouding De Participatiewet regelt dat twee mensen die het hoofdverblijf hebben op dezelfde woning en daar blijk geven zorg te dragen voor elkaar, financieel dan wel anderszins, door de gemeente niet als individueel subject van bijstand moeten worden gezien maar als waren zij gehuwd. Voor hen geldt dat zij aanspraak kunnen maken op een uitkering naar de norm van een gezin waarbij de middelen (inkomsten en vermogen) in mindering worden gebracht op de gezamenlijke uitkering. Dit brengt met zich mee dat twee huishoudens die bij elkaar gaan wonen waar óf beide personen een uitkering hebben óf een situatie betreft dat een persoon met uitkering besluit te gaan samenwonen met iemand met een eigen inkomen, het (individuele) recht op bijstand verliest op het moment dat hij of zij verhuist naar die partner. Daarmee ontstaat direct een sterke financiële aankelijkheid. Dit beperkt de keuzevrijheid die bijstandsgerechtigden hebben ten opzichte van de keuzevrijheid van mensen die zelf in de gelegenheid zijn in hun onderhoud te voorzien door bijvoorbeeld werk of een andere, wel geïndividualiseerde, uitkering. Dit strookt niet met de kansengelijkheid die het college nastreeft en de visie die het college heeft op een humaan bijstandsbeleid.

Kennismakingsperiode makkelijker toepasbaar Door een kennismakingsperiode te introduceren wordt de toepassing van de Participatiewet voor Amsterdammers duidelijker en minder foutgevoelig. De regels omtrent het hoofdverblijf zijn momenteel ingewikkeld, bijvoorbeeld over de situatie dat twee personen ook op verschillende woningen gezamenlijk het hoofdverblijf kunnen hebben. Deze complexiteit brengt met zich mee dat Amsterdammers vaak niet weten wat zij wel of niet moeten melden bij het college (onbewuste misbruik). Ook gebeurt het dat samenwonen wordt verzwegen uit angst voor de gevolgen voor de uitkering. Duidelijke regels hieromtrent dragen bij aan spontanere naleving en daarmee aan een verlaging van de controledwang. De verwachting is dat de kennismakingsperiode voor slechts een beperkt deel van de bijstandsgerechtigden van toepassing zal zijn. Om geen financiële of fiscale risico's te lopen en te voldoen aan de formele registratie van de Basisregistratie Persoonsgegevens (BRP), is een absolute voorwaarde dat degene die fysiek op het ander adres gaat samenwonen gedurende de kennismakingsperiode van maximaal 6 maanden ingeschreven blijft staan op het eigen hoofdverblijf.

Nadere regels In de bijlage de Amsterdamse nadere regels Kennismakingsperiode Participatiewet en Inkomensvoorziening voor Oudere Arbeidsongeschikte Werknemers en gewezen Zelfstandigen (IOAW/IOAZ) en de begeleidende raadsbrief. De mogelijkheid een kennismakingsperiode toe te staan berust op gebruikmaking van artikel 18 van de Participatiewet, waarmee het college de mogelijkheid wordt geboden de hoogte van de uitkering vast te stellen aan de hand van omstandigheden, mogelijkheden en middelen van de belanghebbende. De nadere regels houden voor Amsterdammers het volgende in:

Gegenereerd: v1.15

1

VN2022-004817 Werk, Participatie en Inkomen

Tijdelijke Algemene Raadscommissie

TAR

Voordracht voor de Tijdelijke Algemene Raadscommissie van 07 april 2022 Ter kennisneming

• Mensen krijgen, voordat zij een definitief besluit nemen om samen te gaan wonen en dit eerst willen uitproberen zonder dat zij direct financieel aankelijk zijn van elkaar en niet eerder samengewoond hebben, de mogelijkheid tot een kennismakingsperiode van maximaal 6 maanden zónder dat dit gevolgen heeft voor de bijstandsuitkering. • Voorwaarde is dat zij dit vooraf melden bij het college. • Het recht bestaat eens in de vijf jaar. • De verhuurder van de woning is op de hoogte van en akkoord met de voorgenomen toekenningsperiode. • Bij de toekenning van het verzoek gaat het college uit van vertrouwen. • Voor afloop van de zes maanden volgt er op initiatief van het college een gesprek met belanghebbend(en). • Bij beëindiging van de kennismakingsperiode, eerder dan na zes maanden, is het aan de belanghebbende(n) om dit te melden bij het college.

Uitgesloten voor de kennismakingsperiode zijn mensen die: • eerder met elkaar samen hebben gewoond en; • al een samenlevingscontract hebben of in ondertrouw zijn of; • gezamenlijk natuurlijke of door de ander erkende kinderen hebben of; • met elkaar gehuwd zijn geweest of in de periode van twee jaar voorafgaande aan de aanvraag van bijstand voor de verlening van bijstand als gehuwden zijn aangemerkt of; • door hun registratie elders al op grond van andere wettelijke bepalingen als gehuwden in aanmerking worden genomen (bijvoorbeeld op grond van belastingwetgeving). NB: Bij het opstellen van de kaders zijn OJZ en Wonen meegenomen om te zien of de regels van de kennismakingsperiode hun werkterrein raakt. Dit blijkt niet het geval. Wel zullen zij bij de nadere uitwerking en uitvoering van de regeling worden betrokken en waar nodig bij de evaluatie (na 1 jaar) ondersteunen. Wettelijke grondslag

Artikel 160, eerste lid, onder a Gemeentewet - Het college is bevoegd om het dagelijks bestuur van de gemeente te voeren. Artikel 18 Participatiewet - Het college stemt de bijstand en de daaraan verbonden verplichtingen af op de omstandigheden, mogelijkheden en middelen van de belanghebbende. Bestuurlijke achtergrond

Op 19 oktober berichtte de NOS dat de gemeente Tilburg een pilot uitvoert waarin inwoners die in de bijstand zitten, een half jaar samen kunnen wonen zonder dat dat invloed heeft op het bedrag van hun uitkering. Naar aanleiding van deze berichtgeving heeft het college op 23 november 2021 schriftelijke vragen van de leden Van Dantzig en El Ksaihi beantwoord. Met deze vragen werd het college verzocht op basis van deze pilot een proef te doen de kostendelersnorm van Amsterdamse bijstandsgerechtigden op te heffen. In de beantwoording gaf het college aan dat de Tilburgse proef niet over de kostendelersnorm gaat maar over het gezinsbegrip in de bijstand. Ook werd aangegeven dat het college de mogelijkheid van een proef tot samenwonen sympathiek vindt, omdat deze regeling bijdraagt aan een humaner bijstandsbeleid. In Nederland is al in enkele (kleinere) gemeenten een dergelijke kennismakingsperiode mogelijk. Het college wil nu ook een dergelijke periode in Amsterdam mogelijk maken, welke ingaat op 1 maart 2022.

Gegenereerd: v1.15

2

VN2022-004817 Werk, Participatie en Inkomen

Tijdelijke Algemene Raadscommissie

TAR

Voordracht voor de Tijdelijke Algemene Raadscommissie van 07 april 2022 Ter kennisneming

De raadsbrief en Nadere regels zijn eerder in de Dagmail van 8 februari jl. met u gedeeld. Reden bespreking

n.v.t. Uitkomsten extern advies

n.v.t. Geheimhouding

n.v.t. Uitgenodigde andere raadscommissies

n.v.t.

Wordt hiermee een toezegging of motie afgedaan?

n.v.t. Welke stukken treft u aan? Meegestuurd

Registratienr.

Naam

AD2022-017146

Bekendmaking_Nadere_regels_Kennismakingsperiode_samenwonen_Amsterdam.pdf (pdf)

AD2022-017769

Raadsbrief Kennismakingsperiode samenwonen.pdf (pdf)

AD2022-017145

Tijdelijke Algemene Raadscommissie Voordracht (pdf)

Registratienr.

Naam

Ter Inzage

Behandelend ambtenaar of indienend raadslid (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

WPI, Jan Feenstra, 06-30364058, j.feenstra@amsterdam.nl; WPI, Harry Bodaar, 06-25095614, h.bodaar@amsterdam.nl

Gegenereerd: v1.15

3