TA2022-000509 Raadsinformatiebrief - afdoening toezegging coalitieakkoord en camera's.pdf

Raadsinformatiebrief Afdoening toezegging

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door

Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 3 augustus 2022 Openbare Orde en Veiligheid Femke Halsema Directie Digitalisering en Innovatie bestuurszaken.dii@amsterdam.nl Afdoening toezegging lid Van Lammeren (PvD) gezichtsherkenning

Geachte leden van de gemeenteraad, In uw vergadering van 9 juni 2022 is op een vraag van raadslid Van Lammeren van de PvdD toegezegd u nader te informeren over de tekst in het collegeakkoord over camera’s met gezichtsherkenning. Uit het verslag van de TAR d.d. 9 juni 2022: “Verder antwoordt zij de heer Van Lammeren dat zij nog geen gesprek heeft gehad met de makers van het collegeakkoord over camera’s met gezichtsherkenning. Er zijn door de gemeente 150 camera’s door de stad verspreid, maar daarbij is geen sprake van gezichtsherkenning. Er zijn landelijk wettelijke voorschriften van toepassing op de deurbellen van Ring. Aanpassing van die deurbellen zou ook landelijk wetswijziging vergen. De heer VAN LAMMEREN vraagt wanneer het gesprek over dit onderwerp plaats gaat vinden. Zijn fractie ondersteunt dit punt uit het coalitieakkoord: geen gezichtsherkenning in de stad. Burgemeester HALSEMA antwoordt dat het college momenteel bezig is met de duiding van het coalitieakkoord. Zij verwacht de raad daarover op korte termijn te kunnen informeren, hopelijk nog voor de zomer.” Naar aanleiding van deze toezegging informeert het college u graag als volgt.

In het coalitieakkoord is de volgende tekst opgenomen: “Er komt een verbod op biometrische surveillance-technieken, zoals gezichtsherkenning.” Hierover kan de volgende extra informatie worden gegeven: Onder biometrische gegevens wordt het volgende verstaan: persoonsgegevens die het resultaat zijn van een specifieke technische verwerking met betrekking tot de fysieke, fysiologische of gedragsgerelateerde kenmerken van een natuurlijke persoon op grond waarvan eenduidige identificatie van die natuurlijke persoon mogelijk is of wordt bevestigd, zoals gezichtsafbeeldingen of vingerafdrukgegevens1. Voor een nadere duiding moet onderscheid gemaakt worden tussen het inzetten van biometrische surveillance-technieken door de gemeente zelf, door politie en justitie en door derden. 1 Bron: Artikel 4 lid 14 Algemene verordening gegevensbescherming.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 3 augustus 2022 Pagina 2 van 3

1. Verbod voor de eigen gemeentelijke organisatie mogelijk Er is gemeentelijk beleid mogelijk dat de gemeente Amsterdam voor de uitvoering van haar eigen publieke of privaatrechtelijke taken géén systemen met biometrische surveillance-technieken zal inzetten, zoals bijvoorbeeld camera’s met gezichtsherkenning. Het college zal een collegebesluit met deze strekking nemen. Verwachting is dat de raad in het eerste kwartaal 2023 geïnformeerd kan worden. Bij de circa 200 camera’s ter handhaving van de openbare orde op grond van artikel 151c Gemeentewet en artikel 2.24 APV wordt geen gebruik gemaakt van technieken die zien op gezichtsherkenning. Dit staat beschreven in het beleidskader cameratoezicht dat op dit moment geactualiseerd wordt en binnenkort aan de commissie AZ toegezonden zal worden. 2. Verbod voor politie en justitie niet mogelijk Een lokaal verbod is niet mogelijk als het gaat om de inzet van deze technologieën door politie en justitie. Hierop is hogere regelgeving van toepassing, zoals de Europese AI-verordening. Deze verordening is echter nog niet vastgesteld. De gemeente Amsterdam kan ervoor lobbyen om de AI-verordening op dit punt aan te scherpen.

De Wet politiegegevens (Wpg) vormt in Nederland het kader voor (een deel van) de verwerking van persoonsgegevens door de politie, KMar, Rijksrecherche, bijzondere opsporingsdiensten3 en buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s). De wet gaat niet in op de toepassing van nieuwe technologieën en laat dus ruimte voor de toepassing van nieuwe technologieën. In de voorgenomen Europese AI-verordening wordt de ruimte voor nieuwe technologieën wel beperkt. De Europese Commissie wil in de AI-verordening het gebruik van biometrische technieken bij AIsystemen aan banden leggen. Dit doet de Europese Commissie door een verbod op biometrische systemen voor te stellen voor de identificatie op afstand in real time in openbare ruimten met het oog op de rechtshandhaving, tenzij en voor zover een dergelijk gebruik strikt noodzakelijk is voor een van de volgende doelstellingen: i) het gericht zoeken naar specifieke potentiële slachtoffers van misdaad, waaronder vermiste kinderen; ii) het voorkomen van een specifieke, aanzienlijke en imminente dreiging voor het leven of de fysieke gezondheid van natuurlijke personen of van een terroristische aanslag; iii) de detectie, opsporing, identificatie of vervolging van een dader of verdachte van een strafbaar feit als bedoeld in artikel 2, lid 2, van Kaderbesluit 2002/584/JBZ van de Raad 62 , dat in de betrokken lidstaat strafbaar is met een vrijheidsstraf

of een tot vrijheidsbeneming strekkende maatregel voor een maximumperiode van ten minste drie jaar, zoals bepaald in het recht van die lidstaat. Het is nog niet zeker dat deze bepaling na de consultaties en onderhandelingen in de AIverordening blijft staan. Er bestaat een wens om politie en justitie méér armslag te geven, en de beperking (specifieke doelstellingen) voor politie en justitie uit de AI-verordening te schrappen. Het college heeft opdracht gegeven om te blijven lobbyen voor strenge regelgeving in Europa en Nederland.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 3 augustus 2022 Pagina 3 van 3

3. Verbod voor andere (professionele) partijen moet onderzocht worden Een lokaal verbod voor andere (professionele) partijen wordt nader juridisch onderzocht. De bandbreedte van de mogelijkheid tot een lokaal verbod voor andere professionele partijen wordt in grote lijnen bepaald door jurisprudentie over de onder- en bovengrens van gemeentelijke regelgeving, en door het standpunt van de European Data Protection Board en de European Data Protection Supervisor. Zij roepen op tot een verbod op gebruik van AI voor geautomatiseerde herkenning van menselijke kenmerken in openbaar toegankelijke ruimten en andere toepassingen van AI die kunnen leiden tot oneerlijke discriminatie. Er is echter nog geen dergelijk algeheel Europees of landelijk verbod. Op dit moment worden de mogelijkheden en beperkingen bepaald door de Algemene verordening gegevensbescherming en de Uitvoeringswet Algemene verordening gegevensbescherming (UAVG). Op grond van de AVG rust er in principe een algemeen verbod op de verwerking van biometrische gegevens met het oog op de unieke identificatie van een persoon. Er is daarnaast ook altijd een wettelijke grondslag nodig (zoals toestemming) en de verwerking moet proportioneel en noodzakelijk zijn, en tevens voldoen aan de overige eisen uit de AVG.

In de UAVG staat dat in een beperkt aantal gevallen met het oog op authenticatie en beveiligingsdoeleinden een uitzondering op het verbod mogelijk is. Dit kan uitsluitend op basis van een goede belangenafweging. Bij het onderzoek moet dan ook goed worden gekeken of het verbod niet strijdig is met hogere regelgeving. Het college heeft opdracht gegeven om te blijven lobbyen voor een verbod op gebruik van AI voor geautomatiseerde herkenning van menselijke kenmerken in openbaar toegankelijke ruimten en andere toepassingen van AI die kunnen leiden tot oneerlijke discriminatie. De toezegging wordt hiermee beschouwd als afgedaan. Wij hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Femke Halsema burgemeester

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl