SV92_21_Beantwoording_aanvullende_schriftelijke_vragen_Naoum_Néhmé_c_s__gedeeltelijke_bouwstof.pdf

Raadsinformatiebrief Beantwoording schriftelijke vragen

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

Nummer

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 23 maart 2021 Grondzaken en Bouwen en Wonen Marieke van Doorninck en Laurens Ivens Grond & Ontwikkeling (bestuurszaken.GO@amsterdam.nl) Beantwoording schriftelijke vragen van de leden Naoum Néhmé, Boomsma, Ceder, Kreuger, Van Soest, Kiliç en Van Schijndel inzake de gedeeltelijke bouwstop als gevolg van bezuinigingen op het ambtenarenapparaat 92

Geachte leden van de gemeenteraad, Op 22-03-2021 heeft het college schriftelijke vragen ontvangen van de leden Naoum Néhmé, Boomsma, Ceder, Kreuger, Van Soest, Kiliç en Van Schijndel inzake de gedeeltelijke bouwstop als gevolg van bezuinigingen op het ambtenarenapparaat. Onderstaand treft u de beantwoording van deze vragen aan. Toelichting door de vragenstellers Op 22 maart 2021 meldde BNR Nieuwsradio dat Amsterdam een gedeeltelijke bouwstop heeft aangekondigd. BNR melde dit nadat de zender verschillende brieven in handen heeft gekregen vanuit gemeente Amsterdam aan projectontwikkelaars. Ook de fractie van de Amsterdamse VVD heeft deze brieven gezien. De gedeeltelijke bouwstop geldt in ieder geval voor heel 2021 en raakt twee belangrijke groeigebieden die de stad kent namelijk: Amsterdam-Zuidoost en Amsterdam Noord. De bouwstop zou het gevolg zijn van een bezuiniging van 30% op het ambtelijk apparaat waardoor er onvoldoende middelen zijn om nieuwe projecten in behandeling te nemen. Hierdoor worden er geen nieuwe vergunningen uitgegeven en staat de grondexploitatie stil. Dit heeft grote gevolgen voor de grote bouwambitie die Amsterdam kent. De fracties van de VVD, het CDA, de ChristenUnie, JA21, de Partij van de Ouderen, DENK en Forum voor Democratie maken zich grote zorgen over deze ontwikkeling gezien de enorme uitdagingen die Amsterdam kent op de woningmarkt.

Amsterdam heeft een groot tekort aan betaalbare huur en koopwoningen waardoor hardwerkende gezinnen met een middeninkomen, de fundering van de samenleving, de stad dreigt te verlaten. Het is dan ook van essentieel belang dat de stad op volle sterkte door gaat met bouwen. In maart 2020 stelde de fractie van de Amsterdamse VVD via raadsvragen (371.20)1 of een bouwstop dreigde voor Amsterdam en drong erop aan alles in het werk te stellen dit niet zover te laten komen. Hier gaf de gemeente aan dat dit niet het geval was. De fracties van de VVD, het CDA, de ChristenUnie, JA21 en de Partij van de Ouderen willen weten wat er in het afgelopen jaar veranderd is aan de situatie.

1https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/8571524/2/371_20_Beantwoording%20schriftelijke%20vragen%20Naoum%20

N%C3%A9hm%C3%A9%20voorkomen%20van%20een%20bouwstop%20in%20Amsterdam

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 23 maart 2021 Pagina 2 van 7

Gezien het vorenstaande hebben de leden Naoum Néhmé, Boomsma, Ceder, Kreuger, Van Soest, Kiliç en Van Schijndel, respectievelijk namens de fracties van de VVD, het CDA, de CU, de Partij van de Ouderen, DENK en Forum voor Democrtie op grond van artikel 84 van het Reglement van orde gemeenteraad en raadscommissies Amsterdam, de volgende aanvullende schriftelijke vragen op de schriftelijke vragen van de leden Van Pijpen, Ernsting (GroenLinks), Van Dantzig, (D66), Mbarki (PvdA) en Flentge (SP): Het college kan de gestelde vragen als volgt beantwoorden. Inleiding De gemeente houdt vast aan de woningambities, de ambities worden niet naar beneden bijgesteld en er worden ook geen projecten gestopt. Om de ambities te verwezenlijken is het nodig om te focussen op de uitvoering van de projectenportefeuille. Amsterdam heeft een grote projectenportefeuille nodig om aan de woningbouwambities te kunnen voldoen. Het is een complexe en grote opgave waarbij de proceskosten de afgelopen jaren zijn gestegen. Het blijft belangrijk om in het Vereveningsfonds voldoende ruimte te hebben om ook toekomstige plannen te kunnen uitvoeren. De woningbouwambitie loopt namelijk nog een fors aantal jaren door. Daarbij beziet de gemeente steeds of die ruimte er nog voldoende is.

De conclusie is dat er nog steeds voldoende ruimte is om plannen uit te blijven voeren, maar dat het wel nodig is om de proceskosten terug te brengen. Dat betekent dus met minder kosten wel doorgaan met alle projecten, geen bouwstop, maar wel een kritische afweging op met name nieuwe projecten om te bepalen hoe we zo efficiënt mogelijk proceskosten kunnen inzetten. 1. Klopt het bericht dat er in 2021 geen nieuwe projecten meer worden voorbereid voor Amsterdam-Zuidoost (Amstel III) en Amsterdam Noord? Zo ja, wanneer heeft de gemeente Amsterdam dit besloten? en waarom is de raad hierover niet geïnformeerd? Antwoord: Nee, dit klopt niet. Amsterdam gaat door met de hoge ambities ten aanzien van de bouwproductie en met het uitvoeren van voorgenomen plannen en maakt waar nodig en mogelijk ook ruimte voor nieuwe initiatieven. Er zijn enorme aantallen woningen in Amsterdam gebouwd, sinds 2014 zijn er meer dan 5.000 woningen per jaar in aanbouw genomen. We hebben bouwrecords gevestigd en gaan door met de ambitie om de komende jaren gemiddeld 7.500 woningen toe te voegen. We hebben in de planvoorraad voldoende woningen zitten om deze ambitie ook te kunnen halen. Daarvoor is het nodig om te focussen op het uitvoeren van voorgenomen plannen, we kunnen niet aan alle initiatieven tegelijk werken.

We kunnen als gemeente niet alles tegelijk ontwikkelen en willen ook de bestaande woon- en kantoorwijken niet teveel belasten. Daarom overleggen we bijvoorbeeld met de omgeving over hoeveel bouwprojecten een gebied aan kan. En er worden keuzes gemaakt om de bouwproductie te verdelen. Dit is ook aan de orde in Amstel III en ArenApoort (Zuidoost). Zo houden we oog voor de omgeving en voor elkaar. Dat betekent niet dat we stoppen met bouwen. De investeringen in nieuwe woningen in de hele stad, en specifiek in Zuidoost gaan dan ook gewoon door. Ook in Noord lopen planvorming en uitvoering gewoon door. Alle activiteit wordt wel steeds afgestemd op beschikbare capaciteit en bouwlogistiek maar dat is niet anders dan in voorgaande jaren of dan in andere delen van de stad.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 23 maart 2021 Pagina 3 van 7

2. Klopt het dat het stilzetten van nieuwe vergunningen te maken heeft met de bezuiniging van 30% op het ambtelijk apparaat? Zo ja, is dit gemeld aan de raad, per wanneer is deze bezuiniging doorgevoerd en hoe wordt die uitgevoerd? Antwoord: Nee, dit klopt niet. Er worden geen vergunningen stil gelegd en er worden nog steeds vergunningen verleend. Vergunningverlening staat ook los van bezuinigingen op proceskosten. Het verlenen van bouwvergunningen wordt bekostigd uit de leges en niet uit de grondopbrengsten. Het vergunning verlenen gaat dus gewoon door. Als de vragenstellers refereren aan de lage aantallen voor vergunningverlening, dan kan het college aangeven dat deze aantallen niet juist zijn en dat de feitelijke aantallen veel hoger liggen. Hierover heeft het college u geïnformeerd bij de beantwoording van de schriftelijke vragen van de leden Naoum Néhmé, Ceder en Boomsma inzake verstrekte bouwvergunningen en foutieve gegevens van het CBS d.d. 28 oktober 2020. De proceskosten voor de uitvoering van projecten in de gebiedsontwikkeling worden betaald uit het Vereveningsfonds. Deze proceskosten zijn nodig om de projecten tot uitvoering te brengen en hieruit worden bijvoorbeeld de kosten van de gemeentelijke projectteams gedekt. De bezuiniging is aanvankelijk ingezet voor 30% maar bijgesteld naar 20% zodat de bouwproductie door kan gaan.

Deze bezuiniging vormt een uitwerking van de taakstelling in de gemeentebegroting en kan grotendeels uitgevoerd worden door een efficiëntere projectorganisatie en efficiëntere processen in de gebiedsontwikkeling. Deze bezuiniging heeft daarom geen effect op de woningambities van de gemeente Amsterdam. Deze ambitie is en blijft om gemiddeld 7.500 woningen te bouwen de komende jaren.

3. Zijn er nog andere ontwikkelgebieden waarvoor ook een ontwikkelstop geldt in 2021? Zo ja, welke gebieden zijn dit? Antwoord: Er is in heel Amsterdam absoluut geen sprake van een bouwstop. Sterker nog, er wordt nog volop gebouwd. Het gemeentebestuur wil tot 2025 in totaal 52.500 woningen bouwen. Dat betekent gemiddeld 7.500 woningen per jaar. Om dit te kunnen realisteren is er een ruime planvoorraad nodig. Voor 2021 omvat de planvoorraad 13.934 woningen. Dit is voldoende om 7.500 woningen in aanbouw te kunnen nemen. De gemeente Amsterdam is geconfronteerd met een aanzienlijke bezuinigingsopgave. Bij gebiedsontwikkeling liepen de afgelopen jaren de proceskosten steeds verder op. Door strakker te gaan sturen op de projecten en binnen gebieden te kijken wanneer er wat gedaan kan worden zorgen we ervoor dat de bouwproductie ook de aankomende jaren op orde blijft. Er wordt geen enkel project stopgezet.

4. Wat zijn de redenen voor deze bouwstop? Graag een gedetailleerd antwoord.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 23 maart 2021 Pagina 4 van 7

Antwoord: Zie antwoord op vraag 3.

5. Hoe kan het dat een bezuiniging op het ambtelijke apparaat gevolgen heeft voor de planvorming en het uitgeven van bouwvergunningen gezien het feit dat de betrokken ambtenaren worden betaald uit de GREX? Antwoord: Het verlenen van bouwvergunningen gaat gewoon door en staat los van bezuinigingen op proceskosten. Het verlenen van bouwvergunningen wordt bekostigd uit de leges en niet uit de grondopbrengsten. De planvorming om de woningbouwproductie op peil te houden gaat ook door. De proceskosten maken wel onderdeel uit van de grondexploitaties. Beheersing van de proceskosten is juist ook gewenst om ruimte te houden voor het vaststellen van nieuwe projecten Er is binnen het Verveningsfonds voldoende ruimte om door te kunnen gaan met het uitvoeren van de voorgenomen plannen.

6. Kan het college de raad een de meest recente overzichten verstrekken van de GREX-standen en de ramingen daarvoor voor de komende 5 jaar? Antwoord: Het Meerjarenperspectief Grondexploitaties (MPG) wordt in april aan de raad aangeboden (raadscommissie RO 14 april en raad 21 april 2021). Samenvattend staat in deze rapportage dat door vertragingen van gronduitgiftes als gevolg van de coronacrisis minder winst kan worden genomen waardoor de toename van de vereveningsruimte de komende jaren tijdelijk minder is dan werd verwacht bij het MPG 2020. Er is echter nog voldoende ruimte om door te gaan met de planvorming en om nieuwe plannen vast te stellen zodat de woningbouwproductie op peil kan blijven. Wel zal verstandig met de beperkte ruimte moeten worden omgegaan, daarom zal worden gekeken naar de ambtelijke inzet van de projecten in de tijd en zal wellicht de keuze worden voorgelegd om meer focus aan te brengen bij de vaststelling van grote investeringsbesluiten. Er is sprake van tijdelijk een beperkte ruimte. De portefeuille als geheel vertegenwoordigt nog steeds een aanzienlijke waarde. Verwacht wordt dat de vereveningsruimte over een aantal jaar weer toeneemt en er ruimte ontstaat om de fases verder in de tijd vast te stellen.

7. Welke gevolgen heeft het stopzetten van het uitgeven van, vergunningen voor nieuwe projecten, in deze gebieden voor de ontwikkeling van deze gebieden? Hoe lang zal de vertraging zijn die hierdoor optreedt? Antwoord: Het stopzetten van vergunningen is niet aan de orde. Zie antwoord op vraag 2.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 23 maart 2021 Pagina 5 van 7

8. In maart 2020 verwachtte het college niet dat er problemen zouden ontstaan met de bouw in Amsterdam. Kan het college zo uitgebreid mogelijk vertellen wat er sindsdien is veranderd in de financiële situatie van het vereveningsfonds? Antwoord: Als gevolg van de Coronacrisis is een aantal grote gronduitgiften vertraagd waardoor minder winst kan worden genomen en de vereveningsruimte minder snel toeneemt dan in maart 2020 werd verwacht. Er is echter nog voldoende ruimte om door te gaan met de planvorming.

9. Kan het college concreet aangeven om hoeveel woningen het gaat die er door deze beslissing worden stilgezet? Zoals in het antwoord op vraag 3 en 4 reeds aangegeven wordt er niet gestopt met het bouwen van woningen. Zoals aangegeven zal de gemeente wel selectief moeten omgaan met het faciliteren van nieuwe initiatieven.

10. Kan het college aangeven of er in 2022 weer genoeg middelen zijn om alle achterstanden weg te werken? Zo nee, wanneer verwacht het college dat de achterstanden zijn weggewerkt? Antwoord: Zoals hiervoor aangegeven, wordt niet gestopt met de bouw van woningen en is er dus geen sprake van achterstanden. Het college houdt vast aan de hoge ambities ten aanzien van de bouwproductie en zet alles op alles om projecten tot uitvoering te brengen. De samenwerking met de beleggers, ontwikkelaars en corporaties is goed en samen zorgen we ervoor dat we deze enorme bouwproductie kunnen voortzetten. In het Vereveningsfonds zijn voldoende middelen om zowel de huidige portefeuille uit te voeren als de planvorming door te laten gaan.

11. Welke afspraken heeft het college gemaakt met de betrokken ontwikkelaars omtrent het stilzetten van nieuwe projecten? Zijn er ontwikkelaars die hierdoor afzien van ontwikkeling van een gebied? Moet het college hiervoor schadevergoedingen betalen? De gemeente past met nieuwe initiatieven maatwerk toe en gaat met ontwikkelaars in gesprek. Initiatieven die nu niet opgepakt kunnen worden, kunnen dat mogelijk op een later moment wel als deze bijvoorbeeld meer haalbaar zijn geworden.

12. Welke gevolgen heeft het stopzetten van het uitgeven van nieuwe vergunningen voor de woningbouwambities van het college op de korte en lange termijn? Antwoord: Het stopzetten van uitgeven van nieuwe vergunningen is niet aan de orde.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 23 maart 2021 Pagina 6 van 7

13. Is het college het met de fracties van de VVD, het CDA, de ChristenUnie, de Partij van de Ouderen, DENK en Forum voor Democratie eens dat een bouwstop het laatste is wat Amsterdam kan gebruiken ten tijden van deze woningcrisis? Zo ja, hoe gaat het college deze bouwstop oplossen? Zo nee, waarom niet? Antwoord: Zoals hiervoor reeds aangegeven is er geen sprake van een bouwstop. Om de bouwproductie de aankomende jaren te kunnen continueren is het nodig om elk jaar goed te kijken wanneer er wat gedaan kan worden. Op die manier worden er gemiddeld 7.500 woningen per jaar bijgebouwd tot 2025. We kunnen als gemeente niet alles tegelijk ontwikkelen daarom zetten we de projecten goed weg in de tijd. Alle partijen, corporaties, ontwikkelaar en beleggers geven aan dat er vooralsnog geen aanleiding is om te stoppen met bouwen; er is nog veel investeringsbereidheid en de bouw in Amsterdam gaat dan ook nog gewoon door.

14. Kunnen andere bouwverhoudingen, met hogere grondopbrengsten, ervoor zorgen dat deze bouwstop niet nodig is? Zo ja, is het college bereid dit te hanteren? Zo nee, waarom niet? Antwoord: Er is zoals gezegd geen sprake van een bouwstop. Op dit moment is er voldoende financiële ruimte om de ambitie van het college om gemiddeld 7.500 woningen per jaar te bouwen de komende jaren te handhaven.

15. Kunnen minder hoge gemeentelijke eisen op het gebied van energiezuinigheid en duurzaamheid ervoor zorgen dat er meer geld komt in het vereveningsfonds? Zo nee waarom niet? Antwoord: De inkomstenkant van het vereveningsfonds wordt afgeleid van door projecten gerealiseerde grondprijzen. Grondprijzen worden in de regel residueel bepaald, ofwel opbrengst minus kosten is grondprijs. Gemeentelijke eisen op het gebied van energiezuinigheid en duurzaamheid kunnen effect hebben op zowel de opbrengsten als op de kosten. Wat het effect van minder hoge eisen is op grondprijzen is daarmee afhankelijk van type maatregel / eis en ook van de bestemmingscategorie (koop- of huurwoning, kantoor, bedrijfsruimte, etc). Op dit moment is de financiële ruimte in het Vereveningsfonds voldoende om uitvoering te geven aan de plannen met de vastgelegde eisen.

16. Hebben de uitnamen van de huidige coalitie van GroenLinks, D66, PvdA en SP uit het vereveningsfonds (zowel voor algemene middelen als ook voor het klimaatfonds) bijgedragen aan het opdrogen van het vereveningsfonds waardoor er nu een bouwstop is? Zo nee waarom niet? Antwoord: Er is geen sprake van een bouwstop. De afgelopen jaren was er mede door de marktontwikkelingen ruimte in het Vereveningsfonds om de uitnames te doen ten gunste van de

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 23 maart 2021 Pagina 7 van 7

algemene middelen. Op dit moment is die ruimte er niet meer, maar de ruimte in het Vereveningsfonds is wel voldoende om zowel de huidige portefeuille uit te voeren als om de planvorming door te laten gaan.

17. Welke factoren hebben ervoor gezorgd dat de voorfinanciering van nieuwe bouwplannen uit het Vereveningsfonds niet meer lukt? Graag een zo gedetailleerd mogelijk antwoord. Antwoord: Er is geen sprake van dat de voorfinanciering van nieuwe plannen niet meer lukt. Wel is het door de bezuiniging op de proceskosten noodzakelijk om een kritische afweging te maken bij het faciliteren van nieuwe projecten. Dit is enerzijds nodig omdat we moeten focussen op de uitvoering van voorgenomen plannen om zo de ambities te kunnen halen. Juist door de kritische afweging behouden we voldoende financiële ruimte voor de uitvoering van deze plannen. . Wij verwachten u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam, Marieke van Doorninck Wethouder Ruimtelijke Ontwikkeling en Duurzaamheid Laurens Ivens Wethouder Bouwen en Wonen

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl