SV RIB Jaarverslag Stadsloods 2021

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door

Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 19-05-2022 Ruimtelijke Ordening Marieke van Doorninck Ruimte & Duurzaamheid; Andrea Esveld; + algemeen mailadres (bestuurszaken.etc@amsterdam.nl) Jaarverslag van de Stadsloods 2021

Geachte leden van de gemeenteraad,

Met deze brief informeert het college u over het volgende. Bijgaand treft u het jaarverslag van de Stadsloods 2021. In dit verslag wordt de bijdrage van de Stadsloods aan de ambities uit het coalitieakkoord gemeld. De Stadsloods rapporteert jaarlijks aan het college van B&W over de resultaten, signalen en ontwikkelingen op het gebied van huisvesting voor bedrijven en maatschappelijke instellingen. De belangrijkste resultaten en trends/ontwikkelingen zijn hieronder samengevat. 

In 2021 heeft de Stadsloods 552 nieuwe ruimtezoekers geholpen. Vanaf 2018 is het aantal aanvragen met ruim 60 procent gestegen. Ondanks de coronacrisis is dit aantal ook in 2021 met ruim 22 procent gestegen ten opzichte van het jaar ervoor.



De Stadsloods heeft begeleiding en ondersteuning geboden aan organisaties met bestuurlijke en maatschappelijke prioriteit, waaronder: Innovatieve, circulaire en duurzame bedrijven zoals Climate KIC, VanPlestik en Kringloopbedrijf de Lokatie. Sociale ondernemingen zoals the Sew Crew, Makers Unite, Oma’s soep en Dress for Succes. Maatschappelijke organisaties zoals de LHBTQ+ community het Regenbooghuis, Stichting Home Empowerment en de Zuidas Huisartsen. Culturele organisaties zoals de IDFA, de Appel, de Rietveld Academie en SEXYLAND World. Onderwijsinstellingen zoals het ROC van Amsterdam-Flevoland, het Hout- en Meubileringscollege en Stichting Studiehuis Zuidoost. Verschillende bijzondere en strategische zoekers waaronder De Arrayan moskee. Bij de zoektocht naar betaalbare ruimte vormen religieuze instellingen een bijzondere groep die veel moeite heeft om plekken te vinden. De Stadsloods heeft actief meegedacht om een aantal partijen te helpen en heeft deze problematiek aangegrepen om te werken aan een beleidslijn over wat de rol is van de gemeente bij dit soort aanvragen, mede in het licht van de scheiding van kerk en staat. Andere opmerkelijke ruimte opgaven betroffen onder

     

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 19 mei 2022 Pagina 2 van 4

andere woonwagenbewoners, de stadsnomaden, een synagoge en een omroeporganisatie. Signalen uit de stad 1. Grote druk op voorraad betaalbare bedrijfsruimte en maatschappelijke ruimte Het tekort aan bedrijfsruimte en ruimte voor maatschappelijke voorzieningen is in 2021 toegenomen. Startende of minder kapitaalkrachtige ondernemingen hebben steeds meer moeite om ruimte te vinden. De redenen zijn: de groei van de stad (verdringing), stijgende huurprijzen, de ambitie ten aanzien van woningbouw en het onvoldoende meegroeien van de voorraad bedrijfsruimte en het afnemen van de voorraad ruimte door de herbestemming van bedrijfsruimte naar beter renderende invullingen zoals wonen, horeca en kantoren.

2. Spanningsveld tussen volkshuisvesting en bedrijfsruimte Corporaties hebben de wettelijke plicht de focus te leggen op hun kerntaak: volkshuisvesting. Bedrijfsruimte die vaak in de plint van wooncomplexen gesitueerd is past niet meer in hun bedrijfsprofiel. Het resultaat is in soms langdurige leegstand en achterstallig onderhoud van plintruimte. De voorkeur van corporaties gaat vaak uit naar omzetting van de bestemming bedrijf naar een woonbestemming. Dit zorgt meer druk op de schaarse betaalbare bedrijfsruimte in de stad.

Veranderende rol van de Stadloods in relatie tot ruimte schaarste De rol van de Stadsloods beweegt mee met de conjunctuur en heeft bij sterke economische groei een ander karakter (focus op ruimtegebrek) dan in crisisperioden (focus op ruimteoverschot). Vanwege het ruimtetekort heeft de Stadsloods de focus op ruimte mogelijkheden vinden. In de praktijk zag dat er in 2021 zo uit: 1. Prioriteren in aanvragen Vanwege het groeiende aantal aanvragen is prioriteren in aanvragen noodzakelijk. Het vinden van ruimte is arbeidsintensief en vraagt om (steeds) meer tijd en inspanning. Functies die van meerwaarde zijn voor het stedelijk functioneren maar economisch niet per se marktconform rendabel zijn, hebben ondersteuning nodig en krijgen voorrang. 2. Wisselwerking met vastgoedpartijen De onroerend goed markt is vooral in handen van private partijen en om ruimtekansen te creëren zijn zij bij uitstek de partij om samen mee op te trekken bij het vinden van oplossingen voor het tekort aan ruimte. De Stadsloods draagt kandidaten voor en geeft informatie over de markt, over beleid en over mogelijkheden binnen de stad en de MRA. 3. Stadsbreed netwerken De Stadsloods is steeds meer in contact met organisaties en bedrijven die zich bezighouden met ruimteopgaven met als doel om hiermee samenwerking te creëren. Deze partijen hebben andere informatie en ruimtemogelijkheden dan de gemeente.

Dit betreft een breed palet aan partijen en

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 19 mei 2022 Pagina 3 van 4

partners: vastgoedpartijen, bedrijven, investeerders, maatschappelijke organisaties, belangenorganisaties, bottom-up initiatieven, lokale netwerken, coöperaties, etc. 4. Aanbodsite voor leegstaande ruimte Verhuurders kunnen kosteloos op de aanbodsite van de Stadsloods hun leegstaande bedrijfsruimte en maatschappelijke ruimte aanbieden. In 2021 is gewerkt aan een verbeterde versie van de website die het voor partijen aantrekkelijker en makkelijker maakt om ruimte aanbod te plaatsen. 5. Adviseren en meedenken over plintinvullingen Vastgoedpartijen ervaren het invullen van een plint in hun pand vaak als ingewikkeld. De Stadsloods adviseert hen over soorten invullingen en draagt daarnaast ook vaak kandidaathuurders aan. 6. Maatschappelijke doelstellingen samen met de markt verwezenlijken De Stadsloods zoekt actief de samenwerking op met commerciële partijen die een maatschappelijke bijdrage willen leveren in de stad. Dat zijn vaak commerciële beleggers en ontwikkelaars. Ook een investeerder die als doel heeft om te investeren in maatschappelijk onroerend goed zocht de samenwerking met de gemeente op.

Kansen en ontwikkelingen De rol van de Stadsloods is om steeds mee te bewegen, een open en onderzoekende houding te hebben en om bij te dragen aan ideeën en oplossingsrichtingen voor het omgaan met de schaarse ruimte in de stad. De vele contacten die er zijn en de informatie die wordt ontvangen dragen bij aan ideeën over kansen en mogelijkheden v00r 2022. Bijvoorbeeld:  Stadmakersfonds. Steeds meer investeerders willen investeren in initiatieven met maatschappelijke en duurzame impact. Dit fonds is matchmaker tussen stadmakers en investeerders. Het helpt initiatieven hun vastgoed en grond aan te kopen en de bouw te financieren. Om het maatschappelijk rendement mogelijk te maken hanteert het fonds een redelijk financieel rendement. Daarnaast adviseert het fonds stadmakers over het opzetten van een haalbare businesscase. Dit initiatief zou kunnen bijdragen aan het creëren van ruimten.  Nieuwe oplossingen voor bedrijfs onroerend goed woningcorporaties. Bedrijfsmatig onroerend goed of maatschappelijke panden passen niet meer in het portefeuilleprofiel van woningcorporaties en de strenge wettelijke kaders. Hiervoor zijn oplossingsrichtingen te bedenken. De gemeente Amsterdam kan hierin een rol van betekenis hebben.  Samenwerking met Metropool Regio Amsterdam versterken. De krapte neemt toe en voor sommige initiatieven is er onvoldoende ruimte binnen Amsterdam.

De MRA krijgt steeds meer aantrekkingskracht en biedt nieuwe mogelijkheden. Omgekeerd zijn er aanvragen in de regio voor functies die in Amsterdam een plek zoeken en het voorzieningenaanbod kunnen versterken.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief



Datum 19 mei 2022 Pagina 4 van 4

Integrale samenwerking binnen de gemeente door betere ICT-ondersteuning. Vragen naar ruimte komen overal in de gemeentelijke organisatie binnen. Er is geen adequaat en centraal systeem waarin deze vraag geregistreerd wordt ook de aanbodkant is niet goed in beeld. Er is een grote behoefte aan een centraal of gedeeld digitaal platform zodat de vraag en aanbod in beeld komen. Zo kan er ook data worden gegenereerd om de stad verder te helpen.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Marieke van Doorninck Wethouder Ruimtelijke Ontwikkeling en Duurzaamheid

Bijlagen 1. Jaarverslag van de Stadsloods 2021

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl