Schriftelijke inspraak Peter Verbeek bij agp. 8

Schriftelijke inspraak Commissie Duurzaamheid 11 april 2024 Gemeente Amsterdam

Windturbines hebben een zeer grote impact op de leefomgeving van omwonenden. Onlangs stond er nog een groot artikel in het AD over het dorpje Meeden in Groningen waar 30% van de inwoners met gezondheidsklachten te maken heeft. Wij vinden dat de gemeenteraad van Amsterdam niet of onvolledig wordt geïnformeerd op het windenergiedossier. Burgers worden geïntimideerd, buiten spel gezet en met een kluitje het riet ingestuurd. Op dit dossier is er geen sprake van procedurele rechtvaardigheid en eerlijkheid en dus is er sprake van onbehoorlijk bestuur. Er is een ernstige vertrouwensbreuk tussen burgers en bestuur op het windenergie dossier. De actie van het college om, na de weigering van PS voor een vergunning bij de NIJP, toch één windturbine zonder participatie en draagvlak door te zetten heeft het vertrouwen nog extra beschadigd. Hieronder onderbouwen we deze standpunten.

Onvolledige informatie We beperken ons hier tot de Raadsinformatie brieven die voorliggen in deze commissievergadering. Uit “Voortgangsrapportage Windenergie Amsterdam Q3 en Q4 2023” “De beoogde drie windturbines aldaar zijn de eerste drie van de ongeveer 17 windturbines die nodig zijn om de windenergie ambitie van Amsterdam, voorkomend uit de Regionale Energiestrategie (RES) Noord-Holland Zuid, te realiseren. Het besluit van de PS kan gevolgen hebben op de rijks- en provinciale klimaatdoelstellingen, de in het kader daarvan gemaakte afspraken in de RES Noord-Holland Zuid en NOVEX en het Programma Windenergie Amsterdam. De NOVEX-aanpak NZKG is het ontwikkelperspectief Noordzeekanaalgebied bestaande uit grote opgaven voor de komende decennia van onder andere energie- en circulaire transitie in het Noordzeekanaalgebied.” Deze alinea is ongefundeerde bangmakerij. Voor de Amsterdamse RES ambitie van 52 MW extra windvermogen waren 5 jaar geleden inderdaad 17 windturbines nodig, nu zijn er met de moderne turbines maar 10 nodig om 52 MW te installeren. Hiermee kunnen dus alle turbine posities in de Hoofdgroenstructuur vervallen. Het is misleidend om hier over “de gevolgen voor de klimaatdoelstellingen” te praten terwijl deze RIB over duurzame energieopwekking gaat. Bovendien heeft het rijk zijn duurzame energie doelstellingen voor 2030 nu al gehaald. 3.

Participatieproces Het najaar van 2023 is gebruikt om in gesprek te gaan met verschillende stakeholders. De stedelijke adviesgroep SARA, stadsdelen en stadsgebied Weesp, buurgemeenten, provincie Noord-Holland en het Havenbedrijf zijn enkele van deze gesprekspartners. Hier wordt oorverdovend gezwegen over de echte belanghebbenden die door de raad van State worden gedefinieerd als alle inwoners in een straal van 2 km rond een windturbine project. Met 40 vertegenwoordigers uit deze groep omwonenden hebben de initiatiefnemers geprobeerd een participatie op te zetten onder het motto “Wij maken er onze molens van”.

Dit doel is niet bereikt en de participatie is mislukt. In de pers is hierover voldoende geschreven. Buurgemeenten Oostzaan en Landsmeer hebben zich uitdrukkelijk tegen het NIJP windturbineproject uitgesproken. Zaandam en Stadsdeel Noord hebben voorwaarden gedefinieerd. Ook hierover zwijgt de RIB.

Raad en stadsdelen Eerder liet ik weten dat ik op bezoek ben geweest bij de portefeuillehouders Duurzaamheid van de stadsdelen Nieuw-West, Oost, Noord en stadsgebied Weesp. In september 2023 ben ik bij het laatste stadsdeel uit de reeks op werkbezoek geweest, te weten stadsdeel Zuidoost. Het bezoek stond in het teken van de zoekgebieden voor windturbines en de verschillende perspectieven hierover vanuit de bewoners en organisaties uit het stadsdeel. Ik heb alle gesprekken als prettig ervaren. De aanwezigen hebben in alle openheid hun verschillende perspectieven op het onderwerp kunnen delen. De opbrengsten van dit gesprek neem ik mee in de verdere uitwerking van het participatieproces begin 2024. Ook dit is weer een proces verslag zonder inhoud. Stadsdeel Zuid-Oost heeft al gereageerd in agendapunt 7 van deze commissievergadering. Ondergetekenden waren aanwezig tijdens het bezoek aan stadsdeel Noord. Er was één aanwezige, lid van een energie coöperatie, die positief was over de plannen, een paar waren niet uitgesproken en het merendeel was ronduit negatief over de windplannen. Weesp weigerde zelfs een afspraak te maken met de wethouder omdat de positie van Weesp duidelijk genoeg was naar hun mening, namelijk negatief. Samenvattend kan dus worden gesteld dat er nergens in de stad steun is voor de windplannen in het Amsterdamse groen.

4. Toezegging Een aantal zienswijzen heeft geleid tot concrete aanpassingen en aanvullingen in de planMER onderzoeken. Het gaat hier over een viertal zienwijzen van de CommissieMER. In totaal ongeveer 100 zienswijzen van burgers, de signalen uit de stad, zijn genegeerd.

Uit: Stand van zaken windturbines Noorder IJ-plas Gevolgen van deze vertraging zijn: - Omwonenden blijven nog meerdere jaren in onzekerheid over de komst van de windturbines; In de afgelopen 4 jaar heeft de gemeente zich nooit bezorgd getoond over omwonenden. Integendeel. - Initiatiefnemers zitten met hoge kosten en weten niet of hun jarenlange investeringen en inspanningen terugverdiend kunnen worden; De initiatiefnemers zijn geen burgers maar bedrijven en GroenLinks die hebben geïnvesteerd.

- Onduidelijkheid over rol van PS bij andere projecten die binnen landelijk, provinciaal en regionaal beleid (RES) vallen en die (ook) voldoen aan goede ruimtelijke ordening. Burger energie coöperaties beraden zich nu op hun rol bij windprojecten in Noord-Holland. Ook elders in het land is dit het geval; De coalitiepartijen van de provincie NH hebben in hun akkoord over Wind op Land afgesproken dat Participatie en Draagvlak randvoorwaarden zijn. Het NIJP project voldoet niet aan de randvoorwaarden. - Effecten op natuur Noorder IJ-plasgebied. Komende jaren worden meerdere werkzaamheden uitgevoerd in Noorder IJ-plasgebied. Zoals de aanleg van fiets- en voetpad dam-tot-dam en kabelverbindingen van Liander van hoogspanningsstation Oostzaan naar Zaanstad. Er zijn voordelen (natuur, recreatie en financieel) te halen als werkzaamheden gecombineerd worden. De intentie is nu om meteen de kabels voor het windturbinepark aan te leggen en het fietspad geschikt te maken dat deze ook als onderhoudsweg gebruikt kan worden. Het later aanleggen van de kabels en onderhoudsweg leidt tot het kappen van tientallen meer bomen in het Noorder IJ-plasgebied en ook tot hogere kosten voor de ontwikkeling van de windturbines. Om deze werkzaamheden te doen is een voorinvestering nodig en die zal door initiatiefnemers niet gedaan worden als er geen uitzicht is op vergunningverlening.

De bouw van de turbines zijn desastreus voor de natuur van het Noorder-IJplas gebied. Voor de kabelverbindingen moeten er 350 bomen worden gekapt. Voor de bouwkraan opstelling moet 1000 m2 verharding worden aangelegd. Voor de voet van de turbine wordt de lading van 50 betonauto’s in het gebied gestort. De gemeente blijft in gesprek met alle bovengenoemde partijen. De primaire belanghebbenden, de bijna 10.000 omwonenden binnen de hinderzone, zijn hierboven niet genoemd en worden dus genegeerd.

Uit: Zienswijzen ontwerp-weigering d.d. 13 februari 2024, aanvraag OLO-7703263 We lichten hier alleen punt 3. toe. 1.

Ter voorbereiding van de aanvraag omgevingsvergunning hebben initiatiefnemer WOAN BV en gemeente Amsterdam een uitvoerig participatietraject gevoerd. De participatie is verlopen volgens een door het college van B&W op 15 juni 2021 vastgestelde participatieplan en heeft bestaan uit diverse voor iedereen toegankelijke bijeenkomsten, een omgevingsberaad met 40 vertegenwoordigers met zowel voor- en tegenstanders, brieven naar omwonenden in de omgeving en veel digitale nieuwsbrieven. Bij de participatie zijn ook omwonenden uit buurgemeenten betrokken. De participatie is geheel volgens het participatiebeleid van de provincie en de RES-regio verlopen. Het project is tevens een voorbeeldproject voor financiële participatie zoals opgenomen in het beleid van de provincie en de invulling voor lokaal eigendom daarin.1

Ook hier alleen en proces opsomming zonder in te gaan op de inhoud. Het participatieplan was niet tot stand gekomen volgens de afspraken uit het klimaatakkoord.

Bezwaar hiertegen werd verworpen met het argument dat het klimaatakkoord geen wet was. De Omgevingsberaden waren opgezet zonder dialoog omdat vragen werden genoteerd om later via de website schriftelijk te worden beantwoord. Na 2 omgevingsberaden was 60% van de deelnemers afgehaakt en de overgebleven deelnemers hebben toen een discussie geforceerd over hun eerder schriftelijk afgewezen wensen. Zonder resultaat waarna ook de overgebleven deelnemers hun deelname aan de beraden hebben beëindigd. De verantwoordelijke portefeuillehouders hebben geen enkele poging gedaan om de breuk tussen omwonenden en initiatiefnemers te lijmen. In bijna 4 jaar participatie hebben de initiatiefnemers nooit een aanbod gedaan aan de omgeving over een eerlijke verdeling van lusten en lasten. Van lokaal eigendom in de zin van eigendom van de belanghebbenden is geen sprake. Alle intenties en beloften van de initiatiefnemers blijken luchtfietserij.

Na drie jaar lang intensief de m.e.r. procedures te hebben gevolg moeten wij de conclusie trekken dat deze procedures geen enkele zekerheid bieden voor bescherming van de leefomgeving en de gezondheid van de duizenden omwonenden van de NIJP. De hele m.e.r. is een farce omdat tevoren al vaststond dat er een vergunningverlening uit moest volgen. Alles wat dat doel in gevaar zou kunnen brengen werd geëlimineerd. 1. De klankbordgroep Gezondheid is op een zijspoor gedirigeerd omdat hun bevindingen de doelstelling in de weg stond. 2. Daarvoor in de plaats kwam de Expertgroep Gezondheid die met het advies kwam om wegens de hoge bevolkingsconcentraties een geluidswaarde van 42dB Lden aan te houden. 3. Dit advies is door de Omgevingsdienst niet overgenomen omdat dan het project niet uitkwam. Duurzame energie werd belangrijker gevonden dan de leefomgeving. 4. Via zienswijzen en gesprekken met de Omgevingsdienst hebben deskundigen aangetoond dat het aantal ernstig gehinderden in de MER niet klopt. De OD weigerde hierover inhoudelijk in discussie te gaan.

Ernstige gezondheid risico’s. Bij alle windturbineprojecten in Nederland zijn er zeer ernstige (gezondheid) klachten van omwonenden. Bij windpark Spui hangen er 3 jaar nog steeds microfoons op gevels voor onderzoek. Honderden klachten bij een windpark in de Flevopolder. Over de problemen bij het windpark in de veengebieden van Drenthe worden er geheime gemeenteraadsvergaderingen gehouden. Dit zijn allemaal windturbineparken in landelijk gebied. Volgens gegevens van het Kadaster is het landelijk gemiddelde aantal bewoners in de hinderzone van 1000 meter rond windturbines ongeveer 50 omwonenden. Bij de NIJP zijn het bijna 10.000 omwonenden. De publicatie in het AD van enkele weken geleden baart ons zeer grote zorgen. Het gaat over het lintdorp Meeden in Groningen. Dit lintdorp ligt op 1200 meter van de windturbines. Volgens de MER van dit windpark ligt het dorp ook op de 42 dB Lden geluidscontour. Volgens alle m.e.r. theorieën zou er op 1200 meter afstand en op de 42 dB Lden geluidscontour geen enkele overlast ondervonden moeten worden.

Toch ondervinden 30% van de inwoners van Meeden gezondheidsklachten!

Bij de NIJP bedraagt het aantal omwonenden binnen de zone van 1200 meter bijna 10.000. Het aantal omwonenden binnen de hinderzone voor alle zoekgebieden bij elkaar opgeteld schatten wij op 50.000. De eindconclusie van al het bovenstaande is dat er bij voortzetting van de windturbineplannen in de bebouwde omgeving van Amsterdam zeer grote risico’s voor de gezondheid van

duizenden omwonenden zijn. Hier geldt het voorzorgsprincipe: bij twijfel niet doen. De afgelopen 4 jaar is door falend leiderschap, mislukte informatie en participatie trajecten een zeer grote polarisatie in de stad ontstaan. Deze polarisatie belemmert de voortgang van de energie transitie. Burgers liggen dwars omdat ze niet gehoord worden. Alle input van burgers om de ambitie van Amsterdam voor de RES met draagvlak te verwezenlijken wordt genegeerd.

Wij roepen de gemeenteraad op om het college van Amsterdam op te dragen om de ontstane polarisatie kloof te dichten door echte gespreken met de inwoners te beginnen om in de geest van het Klimaatakkoord samen de energietransitie vorm te geven. Wij hebben ernstige twijfel of het de huidige GroenLinks bestuurders zal lukken om het verloren vertrouwen van de Amsterdamse burgers te herwinnen.

Er zijn oplossingen Windturbines in het schaarse Amsterdamse groen, terwijl de stad enorm aan het verdichten is, is geen daad van goede ruimtelijke ordening. Amsterdam is uitstekend gepositioneerd om de RES-ambitie te halen zonder het groen te beschadigen. Met zonnepanelen op de daken en een paar extra turbines in het westelijk Havengebied kunnen de ambities moeiteloos worden gehaald. In de bijlage werken we dit in detail uit. Dank u voor de aandacht. Martijn van Beenen, namens Bewonersvereniging Zijkanaal H Peter Verbeek, namens Vrienden van de Noorder-IJplas

Bijlage: Amsterdam kan het RES bod halen

RES-regio Amsterdam kan het RES bod halen ook zonder windturbines in de stadsparken. De Amsterdamse wethouder beweert in een brief aan de gemeenteraad van 27 november 2023 dat de RES-doelstellingen windenergie mogelijk niet gehaald gaan worden. Deze bewering is onjuist want de RES kent geen winddoelstellingen. In de RES is sprake van een “bod” voor de opwek van duurzame energie bestaande uit een combinatie van wind- en zonne-energie. Om het RES bod te halen verkeert Amsterdam als grote stad met veel daken en een haven in een uitzonderlijk bevoorrechte positie t.o.v. andere RES-subregio’s. Volgens de RES-website van de energieregio Noord-Holland is het totale RES bod van Amsterdam iets minder dan 700 GWh aan duurzame energie in 2030. Volgens diezelfde website is de verdeling van de Amsterdamse duurzame energie potentie ongeveer driekwart zonne-energie en een kwart windenergie. Het is dus uiterst merkwaardig dat het Amsterdamse college de afgelopen 4 jaar alle energie heeft gestoken in juist die duurzame energie die de minste potentie heeft in Amsterdam. Voor het totale RES bod wordt, ook weer volgens diezelfde website, 500 GWh/jaar opgewekt door zonne-energie en 200 GWh/jaar door windenergie. (Voor dit laatste getal is 127MW wind vermogen omgerekend naar windenergie) Om het wind bod voor Amsterdam te halen zijn maar 20 moderne windturbines nodig.

(Een 5MW windturbine levert ongeveer 10 GWh energie) Volgens een planMER uit 2016 is er in de haven maar liefst plaats voor 54 windturbines. (Zie de studie van Windalarm: “Groene energie opwekken in een groene stad”) Om ook het zonne-energie bod van 500 GWh/jaar voor Amsterdam te halen, is maar de helft van het totale zonne-potentieel van 1000 GWh/jaar nodig. Dit totale Amsterdamse potentieel aan zonne-energie staat gelijk aan 100 windturbines! De RES telt alleen maar grootschalige zonne-energie. Onlangs heeft het PBL echter het volgende bekend gemaakt: Kleinschalige zon-pv kan de geschatte productie uit het onderdeel ambitie ophogen In het Klimaatakkoord is afgesproken dat kleinschalige zon-pv boven en jaarproductie van 7 terawattuur mee mag tellen voor de RES-doelstelling boven de 35 terawattuur. Kleinschalige zon-pv passeerde in het afgelopen jaar de grens van 7 terawattuur en volgens de Klimaat- en Energieverkenning komt hier voor 2030 nog 5 terawattuur bij (PBL et al. 2023). Wanneer we uitgaan van deze ontwikkeling zou de totale productie van hernieuwbare energie die kan worden toegeschreven aan de RES oplopen naar een bandbreedte van 39,4 tot 48,8 terawattuur.

Voor Amsterdam is niet terug te vinden hoe de verdeling tussen grootschalige en kleinschalige zonne-energie ligt. In Het Parool van 7-09-2023 stond wel een artikel dat er meer dan een miljoen zonnepanelen in Amsterdam waren geïnstalleerd waarmee nu meer dan 212 GWh/jaar aan duurzame energie wordt opgewekt. Er stond ook dat dit getal in 2030 meer dan verdubbeld is. Dit is dan dezelfde orde van grootte als op de site van de energieregionh.nl Het kan dus met gemak, zon op dak en wind in de haven! De 3 turbines bij de Noorder-IJplas zouden voor slechts 3 á 4% bijdragen aan het totale duurzame energie RES bod van Amsterdam. De raadsinformatiebrief gaat geheel voorbij aan het feit dat de vvgb van de provincie nodig was vanwege een wijziging van de bestemming van het natuurpark Noorder-IJplas. De bestemming is namelijk Hoofdgroenstructuur, waar windturbines niet inpasbaar zijn. Windturbines in dit gebied voldoen dus niet aan een goede ruimtelijke ordening. Er is geen maatschappelijk draagvlak voor windturbines in het Amsterdamse groen, niet bij de Amsterdammers en ook niet bij de randgemeenten.