Schriftelijke bijdrage Vereniging Amsterdam City inzake Informatiebrief Afval en Reiniging vanuit Ondernemers en BIZ'en

aan :

raadscommissie Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire economie mailboxDCvoorburgers@amsterdam.nl

cc:

wethouder Hester van Buren Gemeenteraad Amsterdam Directie Stadswerken Afval en Grondstoffen mevrouw Nienke van Renssen

secretariaatwethoudervanburen@amsterdam.nl via Raadsbrief bestuurszaken.stadswerken@amsterdam.nl bestuurszaken.afvalketen@amsterdam.nl n.vanrenssen@amsterdam.nl

betreft: Successen en kansen op het gebied van Afval & Reiniging

Amsterdam, 22 oktober 2024 Geachte leden van de raadscommissie, Amsterdam is de hoofdstad waar bewoners zich thuis voelen en waar dagelijks bezoekers gastvrij worden verwelkomd. Het behouden van een schone stad is cruciaal voor zowel het leefklimaat alsmede de gezondheid en aantrekkelijkheid. Hoewel Gemeente en diensten stappen zetten om de stad schoner te maken, zoals beschreven in de Raadsinformatiebrieven en het Kader Schoon en Afvalvrij 2025-2028, ervaren wij in de praktijk veel uitdagingen die vragen om aanvullende maatregelen. Het huidige afvalbeleid kent successen, maar er blijven uitdagingen bestaan die uitsluitend opgelost kunnen worden met extra financiële middelen en een versterkt beleid. Om de gestelde doelen te bereiken en Amsterdam schoon en gastvrij te houden, vragen wij de raadscommissie om extra budget vrij te maken voor structurele verbeteringen. Via dit schrijven zetten wij, aan de hand van dagelijkse ervaringen en inzichten, uiteen waar ons inziens mogelijkheden zijn om beschreven doelen te behalen.

1) Maak Zomeraanpak permanent en structureel De zomeraanpak, gericht op intensievere schoonmaak tijdens het toeristische seizoen, heeft positieve effecten. Het moet worden uitgebreid naar een permanente aanpak gedurende het hele jaar. Om Amsterdam structureel schoon te houden, vragen wij om extra budgetten in de begroting. Extra maatregelen moeten niet slechts een aanvulling zijn, maar juist de basis vormen van een integraal systeem. Tegelijkertijd is het belangrijk om de succesvolle initiatieven die effectief zijn gebleken voort te kunnen zetten, te optimaliseren en uit te breiden, zodat positieve resultaten behouden blijven en Gemeente blijvende grip krijgt op de afvalproblematiek. Voorstel: Reserveer extra budget in volgende begrotingsrondes voor permanente schoonmaakversterking.

2) Transparant rapportagesysteem t.b.v. afstemming BIZ’en en diensten BIZ’en investeren een aanzienlijk bedrag in schoonmaakactiviteiten (w.o. inzet straatstofzuigers en collectieve grofvuil inzameling), maar zonder inzicht in de gemeentelijke schoonmaakplanning blijft afstemming lastig. In de praktijk blijkt dat, bijvoorbeeld, veegwagens en afvalinzameling niet altijd tijdig of effectief plaatsvinden. Dit zorgt ervoor dat afval blijft liggen of wegwaait, wat leidt tot zwerfafval op straat. BIZ’en willen inzicht krijgen in de gemeentelijke schoonmaakplanning, zodat zij hun eigen schoonmaakdiensten hierop kunnen afstemmen. Een transparant rapportagesysteem dat inzicht geeft in de schoonmaakactiviteiten van diensten is essentieel voor betere coördinatie, zodat gezamenlijke inspanningen elkaar versterken. Dit vraagt om een betere uitwisseling van informatie tussen Gemeente en BIZ’en, en een audit om de knelpunten in de huidige aanpak te identificeren. Voorstel: Reserveer budget voor een audit van de schoonmaakdiensten (veegwagens en afvalinzameling) en stel verbeteringen voor om de coördinatie tussen Gemeente en BIZ’en te versterken. Rapporteer aan BIZ’en en maak gemeentelijke schoonmaakactiviteiten inzichtelijk.

3) Samenwerking met Statiegeld Nederland en Verpact ** Sinds de invoering van statiegeldinzameling is het aantal mensen dat in afvalbakken zoekt naar flesjes en blikjes aanzienlijk toegenomen. Dit draagt bij aan de groei van zwerfafval in de stad. Hoewel Statiegeld Nederland beschikt over budgetten voor investeringen in een schonere stad, zoals blijkt uit o.a.de aangepaste doneerbakken in Amsterdam Noord, worden flexibele oplossingen belemmerd door strikte en vaak tegenstrijdige gemeentelijke regelgeving. Er is behoefte aan een pragmatische samenwerking, waarbij bureaucratische barrières worden verminderd en BIZ’en meer vrijheid krijgen om innovatieve en effectieve oplossingen te bedenken en uit te voeren in de openbare ruimte. Voorstel: Werk samen met BIZ’en, Statiegeld Nederland en Verpact om flexibele oplossingen te ontwikkelen voor statiegeldinzameling en geef BIZ’en de ruimte om oplossingen te testen in de openbare ruimte en hef barrières in regelgeving op. **

4) Maak afvalverwerking onderdeel van een exploitatie vergunning Veel ondernemers kunnen mee in het reinigingsrecht (9 zakken per week) en een groot aantal heeft een afvalcontract. Er zijn horecaondernemers die geholpen zijn met de vraag hoe afvalverwerking in de bedrijfsvoering is geregeld. Voorstel: Maak afvalverwerking een verplicht onderdeel van een horeca exploitatievergunning waarin de ondernemer moet aangeven hoe hij zijn afvalinzameling heeft geregeld, met inzage in de contracten, zodat daarbij getoetst kan worden of aan de geldende regelgeving wordt voldaan.

5) Innovatieve oplossingen voor afvalbeheer De huidige Puccini-afvalbakken blijken in veel gevallen niet effectief. In bepaalde wijken zijn aangepaste oplossingen getest, zoals aangepaste afvalbakken d.m.v. magneten en doneerbakken. Wij vragen om financiële middelen en beleidsruimte om BIZ’en de mogelijkheid te geven om innovatieve oplossingen te testen. Dit vereist goedkeuring van de gemeente en budget om deze experimenten te faciliteren. Voorstel: Creëer budget en beleidsruimte voor BIZ’en om innovatieve afvaloplossingen te testen en plaatsing van aangepaste bakken mogelijk te maken.

6) Convenant en samenwerking met Fastfood partners Fastfoodverpakkingen vormen een deel van het zwerfafval. Het is van belang om een convenant op te zetten met fastfoodketens waarin zij zich committeren aan het schoonhouden van hun directe omgeving. Fastfood ondernemers herkennen en erkennen de actualiteit en zetten zich graag in extra bijdragen te leveren aan een schonere straat of plein. Dit convenant kan succesvol zijn als het een publiek-private samenwerking betreft waarin coördinatie en ondersteuning van deze samenwerking door Gemeente wordt gefaciliteerd. Voorstel: Faciliteer een convenant met fastfoodketens voor gezamenlijke verantwoordelijkheid over afvalbeheer.

7) Invoering van gewenste Pikettelefoon Straatmanagement en Gebiedsmakelaars hebben de behoeften gedeeld voor een Pikettelefoon (nummer). Dit biedt de mogelijkheid om, indien de urgente situatie erom vraagt (ernstige vervuiling in de openbare ruimte, noodsituaties), direct in contact te zijn met diensten om snel tot actie over te kunnen gaan (opvolging van SIA meldingen duren enkele dagen). Voorstel: De pikettelefoon en -nummer is er. Wij vragen urgentie om deze service af te stemmen met diensten en live te hebben. Het is noodzakelijk dat elk stadsdeel zijn eigen piketdienst heeft bij calamiteiten buiten kantooruren en dat straatmanagers, buurtconciërges, politie en handhaving deze ook kunnen gebruiken.

8) Gezamenlijke gedragscampagne Graag trekken wij samen op m.b.t. de Gedragscampagne. Bewoners, ondernemers en Gemeente hebben een gedeelde verantwoordelijkheid in deze. Een campagne die een positieve gedragsverandering teweegbrengt bij alle stakeholders vergroot ‘de herkenbaarheid van het onderwerp en het appèl aan Amsterdammers’. Voorstel: Creëer synergie en draagvlak door samen op te trekken met o.a, bewoners(groepen) en ondergetekenden om positieve gedragsverandering te realiseren. Er is een grote relevantie en urgentie voor een ieder.

9) Communiceer en informeer Zowel bewoners als ondernemers en bezoekers hebben vaak niet de kennis wanneer en waar wélke afval wordt opgehaald. Mensen zijn zoekende in deze. Er is behoefte om heel concreet aan te geven hoe bewoners- en ondernemersafval aangeboden dient te worden. Voorstel: Wees creatief in de communicatie en zet veel instrumenten in om alle doelgroepen te bereiken opdat zij juist worden geïnformeerd m.b.t de momenten en locaties van het aanbieden van divers afval.

10) Stimuleer en beloon duurzame initiatieven Wij roepen op om duurzame initiatieven t.a.v. het afvalvraagstuk verder te onderzoeken. Denk hierbij bijvoorbeeld aan Droppie (zij moedigen consumenten aan om recyclables thuis te scheiden en schone materialen in te leveren bij de Droppie waste lab). Voorstel: Ondersteun en stimuleer (d.m.v. subsidie) duurzame initiatieven geïnitieerd door o.a. bewoners en BIZ’en ten behoeve van schonere openbare ruimte.

Met een hartelijke groet, namens veel BIZ’en,

Jan Stoeltie

Achmed Baâdoud

Eveline Doornhegge

Vereniging Amsterdam City

MKB-Metropool Amsterdam

KHN Amsterdam

** Samenwerking met Statiegeld Nederland en Verpact 3.1 Verpact betaalt gemeenten vanaf 1 januari 2023 jaarlijks voor het aandeel verpakkingen in openbare prullenbakken. De vastgestelde vergoeding hiervoor is in 2024 €0,94 per inwoner. 3.2 Nieuw is de SUP-vergoeding. Producenten van kunststofproducten voor eenmalig gebruik betalen vanaf 1 januari 2023 jaarlijks mee aan de aanpak van zwerfafval door gebiedsbeheerders. Het betreft een vergoeding voor gemaakte kosten. Dit betekent dat de gemeente en andere gebiedsbeheerders een vergoeding krijgen voor dat deel van de opruimkosten dat betrekking heeft op de SUP-productcategorieën. Op de website SUPvergoeding - NVRD lezen wij dat dit voor Amsterdam volgens de tabel gaat om een bedrag van €10,79 per inwoner. De uitkering van de opruimvergoeding aan de gemeente gebeurt uiterlijk vóór 1 november. 3.3 Vanaf november worden er 100 statiegeldbakken uitgezet in de stad; Oosterpark, DSM werf en Zuid Oost. Hier zal vanuit Statiegeld Nederland onderzocht worden wat het effect is hiervan op de buitenruimte. Zie ook: https://www.verpact.nl/nl/actueel/persbericht-reactie-proef-met-gele-statiegeldbak-om-zwerfafval-stadscentrumamsterdam-te. De Puccinimethode zit de actualiteit soms in de weg. Graag onderzoeken wij waar bakken aan kunnen voldoen zodat zij in het straatbeeld passen in de historische binnenstad.

3.4 Er vinden gesprekken plaats over plaatsing van een bulkmachine voor statiegeld nabij Waterlooplein en/of de Marnixstraat. Met Brinks lopen gesprekken om de mogelijkheid van cash uitgifte te onderzoeken 3.5 Er is behoeften aan zichtbare innamepunten op openbare plekken. Dit is óók een verantwoordelijkheid vanuit Gemeente. Denk hierbij aan high traffic punten zoals treinstations, metro stations, op- en afstaplocaties veerponten, fietsenstallingen ed. De zichtbaarheid en toegankelijkheid zal bewustzijn van de consument positief beïnvloeden.