Schriftelijke bijdrage mw. Helsloot inzake voorstel Gem A'dam Onderzoek en Implementatie

Onderzoek & Implementatie

Thuistalen als examenvak in het Amsterdamse voortgezet onderwijs

In aansluiting op het gemeentebeleid Meertaligheid binnen het Onderwijs Aanvragers: Stichting Taal naar Keuze, Amsterdam - Dr. Karijn Helsloot en Kohnstamm Instituut, UvA - Dr. Cynthia Groff

Inleiding In het hyperdiverse Amsterdam spreekt de helft van de jongeren dagelijks meer dan één taal. Naast het Nederlands en het Engels, kan het gaan om een van de vele tientallen talen die de stad rijk is, met Arabisch, Sranantongo, Papiaments, Turks, als een paar koplopers. Deze talen worden in het onderwijs vrijwel nooit aangeboden, in tegenstelling tot wat de Wet Voortgezet Onderwijs mogelijk maakt. Gesteund door het Samenwerkingsverband VO Amsterdam-Diemen is stichting Taal naar Keuze gestart met het integreren van een aantal thuistalen als schoolvak in het reguliere voortgezet onderwijs van Amsterdam. Oorspronkelijk getest met zeven Esprit-scholen, betrof de tweejarige pilot (2017-2019) Taal naar Keuze 450 leerlingen die vrijwillig en zeer gemotiveerd meededen met het bovenschoolse taalonderwijs - omdat ze de taal konden kiezen. Na de Covid-lockdowns hebben een paar scholen meer talen opgenomen in hun schoolaanbod, met name voor bovenbouwleerlingen met een tweede thuistaal waarin examen gedaan kan worden, een zogenaamde ‘moderne vreemde taal’ (mvt). Desondanks blijft de deelname van scholen en leerlingen beperkt, door uiteenlopende uitdagingen.

Het onderhavige onderzoeks- & implementatievoorstel heeft als doel de moderne talen Arabisch, Chinees, Italiaans, Russisch, Spaans en Turks, structureel te integreren in de curricula van de Amsterdamse VO-scholen, als te kiezen examenvak. De kloof tussen de talige werkelijkheid van leerlingen enerzijds, en hun onderwijs­kansen anderzijds, proberen we hiermee te verkleinen of overbruggen. Een werkbaar model wordt daarbij ontwikkeld waarin spaarzame middelen als geld en docenten, efficiënt en effectief worden ingezet.

Aansluiting en uitvoering Het voorstel sluit direct aan op de volgende beleidsdocumenten: 1. Gemeenteraad Initiatiefvoorstel 2023 ‘Meertaligheid in het onderwijs’ (PDF) 2. Raadsinformatiebrief 2024 ‘Meertaligheid binnen het onderwijs’ 3. Meertaligheid binnen het onderwijs: Thuistaal verzilveren in bovenbouw VO, ingezonden document aan raadscommissie OZA, gemeente Amsterdam, dd. 19 juni 2024, van dr. Karijn Helsloot (Taal naar Keuze) Daarnaast voldoet het betreffende taalonderwijs aan de regelgeving van het ministerie van Onderwijs en volgt het de richtlijnen van de Onderwijsinspectie.

ANBI - Stichting Taal naar Keuze - 29, 1018 CC Amsterdam - www.taalnaarkeuze.nl - info@taalnaarkeuze.nl T 0653738229 - KvK Amsterdam 76211134 - BTW NL860546895B01 - NL71INGB0007910062

Onderzoek & Implementatie

Thuistalen als examenvak in het Amsterdamse voortgezet onderwijs

Het Onderzoeks- en Implementatievoorstel kent de volgende stakeholders: ● ●

●

De onderzoeksgroep: Minimaal 10 VO-scholen en 500 bovenbouwleerlingen worden meegenomen in het onderzoek. Andere belanghebbenden: Taaldocenten binnen en buiten de 10 VO-scholen, de directieteams en schoolbesturen, de medezeggenschapsraden van de scholen, en de koepel van besturen, OSVO. Het onderzoeksteam: Naast de expertise vanuit het Kohnstamm Instituut en Stichting Taal naar Keuze, zal afstemming plaatsvinden met onderzoekers en onderwijsaanbieders binnen UvA, VU en HvA: de taalrichtingen binnen Geesteswetenschappen, de taalkundige en onderwijskundige afdelingen gericht op meertaligheid, en de lerarenopleidingen (o.a. het ILO).

Resultaten Het voorstel beoogt de volgende resultaten te behalen: 1. Een goed gedocumenteerde analyse van de impact van thuistalen als examenvak ten aanzien van ● de cognitieve en academische prestaties van de leerlingen, niet alleen in de taalvakken maar over het gehele curriculum; ● de sociaal-emotionele ontwikkeling van de betrokken leerlingen, zoals mogelijke toename van zelfvertrouwen, identiteitsvorming en sociale integratie; ● een controlegroep van leerlingen die (nog) niet hun thuistaal kunnen verzilveren. 2. De ontwikkeling van een implementatiemodel voor Amsterdamse scholen, rekening houdend met, of gebruikmakend van ● een hybride onderwijssysteem dat face-to-face en online leren combineert; ● gekwalificeerde doeltaal-docenten, aangevuld met (taal)docenten op de scholen, en/of andere doeltaal-sprekers binnen de scholen; ● de logistieke uitdagingen en ervaringen van de schoolbesturen en schooldirecties; ● de financieringsmogelijkheden om moderne talen / thuistalen structureel op te nemen in het vakkenpakket.

Financiering De uitvoering van het onderhavige voorstel kost voor een looptijd van twee jaar ongeveer €200.000. De aanvragers (Kohnstamm en Taal naar Keuze) verzoeken de gemeente Amsterdam om financiering hiervan, voor het gehele of een gedeeltelijk bedrag. Uitbreiding van dit voorstel naar een promotieonderzoek is ook denkbaar, waarbij ook uit academische hoek middelen kunnen komen. Totale geschatte kosten voor een periode van 2 jaar: €200.000

ANBI - Stichting Taal naar Keuze - 29, 1018 CC Amsterdam - www.taalnaarkeuze.nl - info@taalnaarkeuze.nl T 0653738229 - KvK Amsterdam 76211134 - BTW NL860546895B01 - NL71INGB0007910062