Schriftelijke bijdrage Jan Schrijver inzake agendapunt 9 en 10

ONDERWERP: Raadscommissie AZ 23-1-2025, Agendapunt 9 Juridische functie De burgemeester heeft begin 2022 de juridische vernieuwing aangekondigd en dit ook in latere voortgangsrapportages aangeduid als onderdeel van een ingrijpend programma voor cultuurverandering in de Amsterdamse organisatie. Nooit werd daarbij gezegd dat dit maar twee jaar zou duren. Integendeel, ik citeer uit het slot van haar brief ‘Vertrouwen begint bij de overheid’:

“Ten grondslag aan nieuwe juridische en vooral verbeterde vertrouwensrelaties tussen de overheid en de Amsterdamse inwoners ligt een cultuuromslag. Herijking van de juridische functie en procedures kan daaraan een wezenlijke bijdrage leveren maar het gaat ook om een grote en taaie verandering in de gemeentelijke organisatie. Deze begint met veiligheid, een cultuur van tegenspraak en reikt tot aan bestuurlijk leiderschap, de moed om fouten te erkennen en nuances en ambivalentie te benoemen. Dat is meteen een winstwaarschuwing: de ambities uit deze notitie zijn niet van vandaag op morgen gerealiseerd.”

Dat kunnen we nu na drie jaar alleen maar beamen. Er moet nog steeds heel veel veranderen en nog dagelijks ervaren bewoners het vervallen in oude hebbelijkheden van de Amsterdamse juristen en quasi-juristen die onder pretenties het goede te doen fout op fout stapelen. Er heerst bij veel van deze ambtenaren een formalistische kokervisie die vaak pas bij de rechter wordt rechtgezet. Vandaar ook het grote belang van vreemde ogen bij bezwaarprocedures. Gelukkig laat de burgemeester de mogelijkheid van externe bezwaarcommissie nog open, die levert in elk geval grote meerwaarde bij onderwerpen in de leefomgeving waar het systeem de rode loper uitrolt voor vergunningaanvragers (zgn. imperatief stelsel). Het gaat in Amsterdam niet alleen over de goede voornemens uit het rapport van de Staatscommissie over bewaking van de rechtstaat, maar ook om plat gebrek aan naleving van de eigen regels. Dus naast menselijkheid en maatwerk ook het juridische handwerk. Er is een schreeuwend tekort aan lerend vermogen op het speci eke juridische terrein. Daarom mag Juridische Vernieuwing als aparte ambitie naast algemene houdingsverbetering niet worden opgeheven.

Onderdeel van de door juridische vernieuwing ingezette cultuurverandering was de re ectie op ervaringen van burgers in geschillen met de gemeente was een commissie van deskundigen ingericht, die de gezamenlijke introspectie over concrete casussen zou begeleiden, o.l.v. oudOmbudsman Arre Zuurmond. Om te beginnen met 8 casussen in samenspraak met betrokken burgers. Zuurmond is zelf helaas ziek geworden en de commissie is nooit verder verbreed met juridische expertise, en nu wordt hier met de juridische vernieuwing stilzwijgend de stekker uit getrokken! . Over gebroken beloften gesproken! Breng dit instrument voor collectieve action research opnieuw tot leven. Richt een nieuwe commissie Zuurmond in, ook met juristen, om de ambtenaren en de bewoners samen te laten re ecteren op akelig hardnekkige fouten in de juridische praktijk van de stad. Kijk ook nog eens naar de opzet van de Staat van de Juridische functie, potentieel een goed initiatief. Bieden al die cijfertjes wel het nodige inzicht om bij te sturen?

fl

fi

fl

Jan Schrijver 21-1-2025