Schriftelijke bijdrage Fietserbond inzake agendapunt 5

Inspraak Fietsersbond op het voorkeursbesluit HOV-bus Sloterdijk CS (agendapunt 5, 24/10/2024)

De Fietsersbond Amsterdam heeft gereageerd op de Nota van Uitgangspunten ‘HOV‐bus Sloterdijk CS’. Wij zijn zeer teleurgesteld in de reactie van het Project (zie onderaan de bijlage voor een kopie van dit deel van de nota van beantwoording). Bij veel van onze adviezen wordt het probleem wel erkend, maar blijven de plannen ongewijzigd. Het besluit heeft in de huidige vorm zeer negatieve gevolgen voor het fietsnetwerk en vormt een barrière voor de kruisende Noord Zuid routes. De gevolgen zijn het grootst bij CS. Als dat plan wordt uitgevoerd zoals voorgesteld in de Nota van Uitgangspunten, heeft dat volgens ons ernstige gevolgen voor de fietsveiligheid rond CS. Wij vragen de raad om de Nota van Uitgangspunten niet in deze vorm vast te stellen maar eerst de gevolgen voor het fietsnetwerk in kaart te brengen en alternatieven (zoals in de bijlage beschreven voor de situatie bij CS) te overwegen. Met vriendelijke groet Florrie de Pater Voorzitter Fietsersbond Amsterdam.

Bijlage Analyse van de gevolgen voor de fietsveiligheid bij CS (het plan voor brug 147 -kruispunt 117- bij de Westelijke Onderdoorgang) Het voorstel van het project is om de fietsoversteek “iets te verplaatsen”. Voor fietsers betekent dit een extra oversteek, inclusief wachten voor verkeerslichten en bovendien onnodige hoogteverschillen die overbrugd moeten worden. Onderstaande plaatjes geven aan waar het project op aanstuurt.

Figuur 1: nodeloos omrijden

Dit plan maakt deze route voor fietsers vanaf Haarlemmerstraat/Singel richting pont feitelijk onbruikbaar. De fietsers vanaf Haarlemmerstraat/Singel worden zo namelijk gedwongen gebruik te

maken van de nu al zeer drukke Cuyperspassage en de chaotische kruising Martelaarsgracht‐Prins Hendrikkade. Dit, terwijl het veilige ongelijkvloerse tracé met tunneltje en brug richting pont extra oversteken, hoogtemeters en wachttijd voor verkeerslichten oplevert. Dat is extra navrant als we in aanmerking nemen dat aan de westkant van het Centraal Station de afgelopen jaren als een aantal belangrijke fietsverbindingen zijn verdwenen. Zo is de Westbuis van de westelijke onderdoorgang sinds de opening van het busstation verboden voor fietsers. Ook het tweerichting‐fietspad langs het plaatskaartenkantoor van Lovers is opgeheven. De Fietsersbond Amsterdam ziet mogelijkheden om fietsers toe te staan op de Kiss & Ride aan de IJ‐ zijde. In eerste instantie zou er ruimte gevonden kunnen worden door het opheffen van één van de vier rijstroken bij de taxistandplaats. Dat zorgt voor een alternatieve route voor het geval de Cuyperspassage gesloten is. Merk op dat door dat door de toenemende drukte er een groot risico is calamiteiten zoals valpartijen. We zijn zelfs van oordeel dat onderzocht zou moeten worden of de taxistandplaats op (korte) termijn niet beter verplaatst zou kunnen worden naar het slecht gebruikte busplatform.

Dat zou de verkeersdruk van taxi’s op de omgeving verminderen, vermoedelijk ook bij de oostelijke onderdoorgang en bovendien een conflictvrije route voor fietsers richting pont mogelijk maken. M.a.w. er is een alternatief voor het in de NvU voorgestelde plan voor brug 147, dat voor de HOV‐ verbinding gunstiger uitpakt maar bovendien een door fietsers en andere openbare modaliteiten (taxi’s) in het verleden geleden verlies rechtzet (en compenseert) maar ook toekomstbestendiger is.

Kopie van de Adviezen van Fietsersbond Amsterdam op NvU en antwoorden in NvB De Fietsersbond maakt gebruik van de mogelijkheid om een inspraakreactie te geven op de nota van uitgangspunten HOV‐bus Sloterdijk – Centraal Station. De reactie hanteert dezelfde volgorde en nummering als in de NvU. 1. Piarcoplein De looproute naar het station via de huidige stalen trap kruist het fietspad van de Hatostraat richting Rhôneweg. Met de ontwikkelingen rond Sloterdijk I Zuid en Sloterdijk West zal dit fietspad naar alle waarschijnlijkheid drukker worden. Kan de huidige luie trap vervangen worden door een traverse op maaiveldniveau Orlyplein langs de noordgevel van het huidige station naar de genoemde zij‐ingang onder de sporen? Dan hoeft de voetganger geen fietspad over te steken en vervalt dit mogelijke conflictpunt. Let bij verdere inrichting op de sociale veiligheid. Concentratie van voetgangersstromen verhoogt de sociale veiligheid. Antwoord: Deze suggestie wordt onderzocht in de volgende fase. Gelet op het veiligheidsaspect gaan wij onderzoeken of het (technisch) haalbaar is de trap zodanig te verplaatsen, dat deze aansluit op het noordelijk voetpad. Dan is het mogelijk om direct aan de juiste zijde van het fietspad aan te komen zonder extra oversteek 2.

Transformatorweg Goed dat het huidige olifantenpaadje in de middenberm van de Transformatorweg de Isolatorweg wordt omgevormd tot een volwaardige oversteek. Antwoord: tkn 3. Hemknoop – CS Voor de bereikbaarheid van de OV‐halte vanuit de westelijke Minervahavenzone ontbreekt de LV‐ infrastructuur rondom het volkstuinencomplex Zonnehoek. Gelet op de vele ontwikkelingen in dit gebied ligt het voor de hand om voet‐ en fietspaden langs Spaarndammerdijk en Archangelweg op elkaar te laten aansluiten. Antwoord: Er spelen in dit specifieke gebied allerlei toekomstige infrastructurele plannen en Ontwikkelingen.

Aanpassingen aan de LangzaamVerkeer‐infrastructuur is logisch als gekeken wordt of het inpasbaar is/aansluit op het gehele omliggende netwerk. Dat netwerk is door toekomstige plannen nog niet bekend vanwege o.a. de MIRT verkenning Metro en Tram. Een extra langzaamverkeerverbinding heeft op dit moment te weinig meerwaarde, omdat er in de nabijheid voldoende goede alternatieven zijn. 4. Een LV‐oversteek van de Oostzaanstraat naar de Archangelweg zou de bereikbaarheid en aantrekkelijkheid van de OV‐halte bij de tunnelmond sterk vergroten. Vooral de Spaarndammerbuurt en de nieuwbouw rondom Bredius hebben profijt van deze oversteek. Bij de planning en aanleg van de Spaarndammertunnel is om begrijpelijke redenen afgezien van zo’n oversteek, maar een olifantenpaadje dat ontstond kort na opening van de tunnel liet zien dat die behoefte er wel is. Het realiseren van deze LV‐oversteek is voor de Fietsersbond Amsterdam een belangrijk punt. Antwoord: Op dit moment wordt hier geen prioriteit aan gegeven omdat er geen sprake is van een onveilige situatie en er goede alternatieven in de nabijheid zijn. Tevens staat het realiseren van een oversteek niet op zich, maar moet deze bezien worden in het licht van toekomstige ontwikkelingen zoals de ontwikkeling Minervahaven en doortrekken van de tram, maar ook het gehele fietsnetwerk. 5.

Behoud de ruimtelijke reservering voor de Houthavenweg en benoem in de NvU dat dit in de toekomst voor (brom)fietsers de aanrijroute tot de Westbrug gaat worden. Maak een fysieke knip om sluipverkeer te voorkomen. Antwoord: Dat netwerk is door toekomstige plannen nog niet bekend vanwege o.a. de MIRT verkenning Metro en Tram. Een extra langzaamverkeerverbinding heeft op dit moment te weinig meerwaarde, omdat er in de nabijheid voldoende goede alternatieven zijn. 6. De kruising Westerdokskade‐Westerdoksdijk‐De Ruijterkade wordt regelmatig geblokkeerd door linksafslaand autoverkeer vanaf de Westerdokskade richting Van Diemenplein. Ook de afwikkeling van het fietsverkeer op deze kruising ondervindt hier veel hinder van, ook vanwege onduidelijke voorrang. Het advies is om deze linksafbeweging voor autoverkeer te verbieden én fysiek onmogelijk te maken. 7. Antwoord: De suggestie wordt onderzocht op haalbaarheid door de Werkgroep Blackspots Amsterdam (WBA). In de volgende fase worden tellingen verricht door de WBA om de verkeersstromen en hoeveelheden in beeld te krijgen. Indien er maatregelen nodig zijn, wordt gekeken of deze als onderdeel van dit project of separaat worden opgepakt. 8. Kruispunt 117 (brug 147) Het schrappen van de oostelijke fietsoversteek op kruispunt 117 (brug 147) is zeer nadelig voor fietsers.

De maatregel creëert een extra oversteek met verkeerslichten en extra hoogtemeters op een kruising waar de verkeersregeling gedomineerd wordt door OV en tunnelwetgeving. Kan het project aangeven wat de extra verliestijden voor fietsers zijn? (minimaal, gemiddeld en in het meest ongunstige geval). De voorgestelde oplossing maakt deze route, vanwege onvoldoende capaciteit in ruimte én cyclustijd, ongeschikt als alternatieve route voor de Cuyperspassage in het geval van calamiteit. Met de komende langdurige werken aan de Oostertoegang wordt de Cuyperspassage een kritiek en zeer druk punt in het fietsnetwerk, waardoor de kans op zo'n calamiteit toeneemt. Antwoord: De huidige oostelijke fietsoversteek is niet optimaal vanwege het smalle midden steunpunt. Er is op deze plek geen ruimte om dit te verbreden. De fietsoversteek opschuiven in westelijke richting zorgt voor een betere oplossing voor de fiets. Het steunpunt kan hier verbreed worden van 2,67 naar bijna 5 meter. Dit creëert meer opstelruimte voor de fiets. We erkennen dat de route hierdoor iets langer wordt en een effect heeft op de rijtijden van de fiets. Alternatief: Maak de Kiss&Ride beschikbaar voor fietsers en brommers ván en náár de pont. Met een beetje schuiven van de 4 rijstroken ter plekke zou dat moeten kunnen.

Nog beter zou het zijn als de taxi’s een plek zouden krijgen op het busplatform dat nu ruimtetechnisch slecht gebruikt wordt. Dan is er op maaiveldniveau voldoende ruimte voor fietsers en brommers, ook als de Oostertoegang is afgesloten. Het vinden van een oplossing op deze locatie is een zeer belangrijk punt voor de Fietsersbond Amsterdam. Antwoord: Structureel een tweede (alternatieve) fietsroute inrichten voor de noord‐westkant van CS is niet noodzakelijk zolang er geen stremmingen zijn. Mocht de Cuyperspassage om welke reden dan ook gestemd worden, kan tijdelijk een alternatieve fietsroute over de huidige kiss en ride een oplossing zijn. Dit is op dit moment niet nodig.