RIB voorkomen van fouten in bestemmingsplannen.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 8 juni 2023 Ruimtelijke ordening Reinier van Dantzig Ruimte en Duurzaamheid (bestuurszaken.rd@amsterdam.nl)

Onderwerp

Voorkomen van fouten in bestemmingsplannen

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Bij de behandeling van diverse bestemmingsplannen in de raad hebt u mij aangesproken over het voorkomen van fouten in de bestemmingsplannen. Helaas komt het voor dat er fouten worden gemaakt bij het opstellen van bestemmingsplannen, dat komt onder andere door de complexe ruimtelijke situatie in Amsterdam, de wens om snelle besluitvorming en het detailniveau waarop vervolgens in bestemmingsplannen wordt gewerkt. Hierdoor verschillen de vastgestelde bestemmingsplannen op onderdelen soms van de werkelijke en/of beoogde situatie. Graag geef ik u een toelichting wat de aanleiding voor de verschillen kan zijn en hoe we fouten zoveel mogelijk proberen te voorkomen. Het proces van een bestemmingsplan kent een gemiddelde doorlooptijd van 1,5 tot 3 jaar. Er zijn 70-80 juridisch planologen en juristen bezig met het opstellen van bestemmingsplannen, daarbij gebruikmakend van de kennis van andere collega’s zoals stedenbouwkundigen, projectmedewerkers en van collega’s van beleidsafdelingen. Er zijn jaarlijks ongeveer 50 tot 70 bestemmingsplannen in procedure met verschillende complexiteit, grootte en aanleiding. Deze werkzaamheden moeten naast de advisering op nieuwe beleidsinitiatieven, de continue stroom aan omgevingsvergunningen en de voorbereiding op de Omgevingswet worden opgepakt.

Er zijn in Amsterdam grofweg drie soorten bestemmingsplannen, de ontwikkelingsplannen die worden opgesteld om gebiedsontwikkeling mogelijk te maken, de actualisaties van bestemmingsplannen voor bestaand stedelijk gebied en de beleidbestemmingsplannen, zoals grondwaterneutrale kelders en darkstores. Bij bestemmingsplannen voor gebiedsontwikkeling komt het voor dat de plannen voor het gebied nog worden aangepast terwijl gelijktijdig de procedure voor het vaststellen van het bestemmingsplan al in gang wordt gezet, dit wordt gedaan om snelheid in de woningbouw te realiseren. Hierdoor kan het dat latere inzichten uit het ontwerpproces niet zijn opgenomen in het bestemmingsplan. Dit is als een bestemmingsplan heel globaal van opzet is niet zo’n probleem, want dan vallen die latere aanpassingen meestal binnen het bereik van het globale plan. Maar om met bestemmingsplannen goed te kunnen sturen zijn juist gedetailleerdere plannen nodig en dan bestaat de kans dat de gewenste ontwikkeling niet helemaal past en dat het net vastgestelde plan toch nog moet worden aangepast.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 8 juni 2023 Pagina 2 van 3

Bij actualisaties van bestemmingsplannen voor bestaand stedelijk gebied zijn fouten meestal terug te voeren op de mate van detail waarmee wordt gewerkt. Per kavel, pand en bouwlaag moeten bestemming, bouwregels en het gebruik worden beschreven en op de juiste wijze op een kaart verwerkt. Daarnaast zijn zaken, zoals achtertuin, bebouwing op binnenterreinen, moeilijk in beeld te brengen. Met ongeveer 550.000 adressen in Amsterdam is dit een enorme gedetailleerde opgave met een grotere kans op foutieve opname in het bestemmingsplan. Bij het actualiseren van een bestemmingsplan voor de bestaande stad wordt gebruik gemaakt van het oude, te vervangen, bestemmingsplan, de verleende vergunningen voor (ver)bouw en voor functiewijzigingen en wordt globaal vanaf de straat geïnventariseerd. Ook de omvang van het gebied waarover het bestemmingsplan gaat speelt is van belang, zoals Oud West en De Pijp. De grote omvang van deze gebieden heeft helaas bijgedragen aan het ontstaan van inventarisatiefouten, die na beroep hersteld moesten worden. De combinatie van factoren kan leiden tot reparaties van deze bestemmingsplannen. Bij beleidsbestemmingsplannen speelt voornamelijk tijdsdruk een rol. Niet alleen is er de wens om snelheid te maken in de woningbouw, maar ook om snel in te springen op nieuwe maatschappelijke ontwikkelingen als darkstores, grondwaterneutrale kelders.

Deze procedures gaan vaak samen met het creëren van voorbereidingsbescherming om ongewenste ontwikkelingen tegen te houden of de vestiging van Wet voorkeursrecht gemeenten (Wvg). Als deze maatregelen niet binnen korte termijn worden bestendigd met een bestemmingsplan vervallen de gewenste maatregelen. De gebreken kunnen op verschillende momenten aan het licht komen, zoals bij aanvragen om omgevingsvergunningen, verhuizingen van bewoners of het opstellen van tenderdocumenten. Soms komen onjuistheden aan het licht tijdens juridische procedures over het door uw raad vastgestelde bestemmingsplan, bijvoorbeeld bij de Raad van State. Dan kan er tijdens de behandeling van het beroep gekozen worden voor een herstelbesluit. Bijvoorbeeld omdat sprake is van nieuwe inzichten mede door de beroepen die zijn ingediend. Of omdat we geconstateerd hebben dat we op punten tegemoet kunnen komen aan de wens(en) van appellant(en). Door dan, terwijl de juridische procedure loopt, een bestemmingsplan door de raad te laten wijzigen, zorgt dat ervoor dat de aanleiding voor de juridische procedure verdwijnt. Ook is het mogelijk dat de Raad van State de opdracht geeft om hangende het beroep het bestemmingsplan aan te passen door middel van een bestuurlijke lus. Bij het opstellen van de plannen wordt gewerkt met een vier-ogen principe: de stukken worden nagelezen door collega’s.

Die kijken dan met name naar de toelichting (dat is de motivering van het plan), de regels en toetsen steekproefsgewijs de kaart in combinatie met de regels. Het is echter ondoenlijk om alle regels te beoordelen in samenhang met de kaart. Mede daarom wordt een bestemmingsplan altijd in ontwerp voor een ieder ter inzage gelegd, zodat een ieder kan controleren of het plan klopt en waardoor een groot deel van de verkeerde gebruiksinschattingen of bouwregels er al tijdens de voorbereiding van het plan uit kunnen worden gehaald. Tot slot wil ik nog opmerken dat uw raad alleen de reparatiebesluiten voorgelegd krijgt. Deze besluiten krijgen daardoor extra aandacht, omdat daarvoor besluitvorming noodzakelijk is. De bestemmingsplannen of gebieden waar het bestemmen op juiste wijze heeft plaatsgevonden en die

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 8 juni 2023 Pagina 3 van 3

in beroep in stand blijven komen niet nogmaals bij u langs, een voorbeeld hiervan is de uitspraak van 17 mei jl. van de Afdeling waarbij het beroep tegen het bestemmingsplan Oostzanersdijk ongegrond is verklaard (202203456/1R). Op het geheel van bestemmingen, bouwregels en gebruiksregels binnen de meer dan 450 bestemmingsplannen in de stad gaat het overgrote deel wel goed. Het opstellen van bestemmingsplannen wordt met veel bevlogenheid gedaan en bovenal ook met de grootste zorgvuldigheid. Met oog voor de Amsterdammer en tegelijkertijd met de opdracht om onze stad van een goede ruimtelijke ordening te voorzien. Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd en hoop dat u de besluiten, die in dit kader ongetwijfeld nog langskomen, in dit licht kunt bezien. Met vriendelijke groet,

Reinier van Dantzig Wethouder Woningbouw en Stedelijke ontwikkeling

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl