RIB Tussenevaluatie winteropvang 2025_2026

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door

Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 2 februari 2026 Opvang Rutger Groot Wassink G. Sordam (g.sordam@amsterdam.nl) en K. Koenen (k.koenen@amsterdam.nl) Tussenevalutie en stand van zaken winteropvang en winterkouderegeling

Geachte leden van de gemeenteraad, Volgens afspraak informeert het college u met deze raadsinformatiebrief over de uitvoering van de winteropvang en de winterkouderegeling (WKR). Deze tussentijdse brief, inclusief de tussenevaluatie van de GGD, biedt uw raad halverwege het winterseizoen inzicht in de stand van zaken, de samenstelling van de doelgroep en het functioneren van de opvang in de praktijk. Daarnaast lichten wij toe waarom tijdens recente perioden van extreme kou aanvullende opschaling noodzakelijk was en gaan wij in op specifieke aandachtspunten. Winteropvang & WKR 2025-2026 De winteropvang loopt jaarlijks van 1 december tot 1 april en biedt dit seizoen 270 opvangplekken voor mensen die al langer in de regio verblijven en willen werken aan een toekomstperspectief. Wanneer de gevoelstemperatuur onder nul komt of bij extreem weer wordt de WKR afgeroepen en kan worden opgeschaald met nog eens 230 extra opvangplekken. Dit aantal is gebaseerd op ervaringen van voorgaande jaren. De opvanglocaties bieden overnachtingsplekken met een slaapplaats, sanitaire voorzieningen, maaltijden en toegang tot zorg. Capaciteit en doelgroepen De winteropvang en WKR bereiken een brede groep dakloze mensen met uiteenlopende ondersteuningsbehoeften. Dit jaar hebben ook economisch dakloze EU-burgers met recht op gelijke behandeling toegang tot de winteropvang.

De verschillende opvanglocaties zijn doelgroepgericht ingericht: • De locatie Barndesteeg in stadsdeel Centrum (Leger des Heils) beschikt over 90 winteropvangplekken en 60 WKR-plekken, en richt zich op economisch dakloze mensen, vrouwen en jongvolwassenen. • De locatie Transformatorweg (T6) in stadsdeel West (HVO-Querido) biedt 130 winteropvangplekken en 100 WKR-plekken en speciaal is toegerust op mensen met complexe zorg- en ondersteuningsvragen.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

•

Datum 2 februari 2026 Pagina 2 van 5

Daarnaast biedt de Regenboog Groep via hun inloopvoorzieningen 50 winteropvangplekken en 70 WKR-plekken aan verschillende doelgroepen, waaronder LHBTIQ+-personen.

Met de aanbieders is aanvullend op bovenstaande cijfers afgesproken dat bij dreigende overcapaciteit er nog maximaal 38 bedden kunnen worden georganiseerd op een van hun locaties in de stad. Als ook deze capaciteit volledig is benut en de extreme kou en gezondheidsrisico’s aanhouden of toenemen, kan de gemeente indien nodig aanvullend opschalen, bijvoorbeeld in sporthallen. Dit gebeurt op advies van de GGD. Bewoners en omgeving In alle gebieden waar een winteropvanglocatie wordt geopend worden omwonenden actief geïnformeerd via een bewonersbrief. Bij vaste opvanglocaties zijn daarnaast bewonersavonden georganiseerd, onder meer op de Barndesteeg en op de T6. Tijdens de winteropvang vraagt de extra aanloop naar de locatie T6 blijvende aandacht voor de veiligheid bij de naastgelegen voetbalvereniging SDZ. De gemeente staat hierover in constructief contact met de vereniging. Gebiedsgerichte aanpak Zuidoost Een van de aanbevelingen van de eindevaluatie van de winteropvang en WKR 2024/2025 was om een winteropvang locatie te openen in Zuidoost. Dit is gelukt op locatie de Flierbosdreef. Hiernaast hebben een aantal vermogensfondsen het mogelijk gemaakt dat dit winterseizoen in Zuidoost voor het eerst een kleinschalig gebiedsgerichte aanpak is uitgevoerd met 20 WKR opvangplekken.

Door samenwerking met lokale initiatieven, zorgpartners en de GGD is het gelukt om mensen sneller binnen te krijgen en gericht te werken aan stabilisatie en perspectief. Ervaringen laten zien dat nabijheid, kleinschaligheid en een als veilig ervaren omgeving bepalend zijn voor het daadwerkelijk gebruik van opvang, zorg en begeleiding met name voor vrouwen, jongvolwassenen en meer zelfredzame of economisch dakloze mensen. Noodmaatregelen tijdens intensieve WKR-perioden In de loop van januari is de druk op de winteropvang sterk toegenomen. Tijdens de extreme kou begin januari melden ook die mensen zich die bij lichtere vriestemperaturen buiten blijven slapen. In deze periode is ook ingezet op een intensivering van outreach van onder andere Veldwerk Amsterdam en de politie, met extra aandacht voor kwetsbare en minder mobiele mensen. Binnen de bestaande opvangstructuur zijn openingstijden verruimd en de hierboven genoemde extra bedden geplaatst. De reguliere opvangcapaciteit bleek echter onvoldoende en aanvullende opschaling noodzakelijk. Daarom is gebruikgemaakt van sporthallen in de stadsdelen West, Oost, Noord en vanaf februari in Zuid, als tijdelijke noodvoorzieningen. Het op- en afschalen van de sporthallen vond plaats in

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 2 februari 2026 Pagina 3 van 5

nauwe samenwerking met de afdeling Sport & Bos, de betrokken stadsdelen, diverse opvangaanbieders en het Rode Kruis. Tijdens de piekperiodes is het daarmee, mede door de gezamenlijke inzet van de GGD, ketenpartners en hulpdiensten, gelukt om ook bij de langer aanhoudende winterkou extra WKRopvang te organiseren en iedereen die dat wilde binnen te laten slapen. Tussenevaluatie GGD: kernbevindingen De GGD schrijft jaarlijks een tussenevaluatie en een eindevaluatie over de winteropvang en WKR. De huidige tussenevaluatie van de GGD betreft de periode 15 november 2025 tot en met 5 januari 2026. In de bijlage worden daarnaast enkele observaties na deze periode benoemd ter duiding van de actuele situatie. Aantallen en vergelijking Bereik en omvang van de doelgroep: op peildatum 5 januari maakten 1.048 unieke bezoekers gebruik van de winteropvang en de WKR, een lichte stijging ten opzichte van vorig jaar (1.015 in 2024–2025). Dit wijst op een groeiende groep Amsterdammers met een structureel gebrek aan stabiele huisvesting, wat aansluit bij de meest recente ETHOS-telling en bredere ontwikkelingen op de woningmarkt en in de zorgketen. Inzicht in capaciteitsdruk en bezetting: na peildatum 5 januari en tijdens perioden van extreme kou liep het aantal gelijktijdige bezoekers op tot boven de 600.

Dit is in Amsterdam niet eerder voorgekomen en het hoge aantal duidt op een toegenomen opvangbehoefte. Het maakt tegelijkertijd duidelijk dat doorstroom naar wonen, zorg en begeleiding essentieel is om de opvang duurzaam beschikbaar te houden. Samenstelling doelgroep en zorgzwaarte De samenstelling van de doelgroep wijkt op hoofdlijnen weinig af van eerdere jaren, maar laat enkele verschuivingen zien. Het aandeel vrouwen daalde naar 14% ten opzichte van 21% vorig jaar. Binnen de eindevaluatie onderzoeken we de mogelijke oorzaak van deze daling. Het aandeel nieuwe bezoekers daalde naar 24% ten opzichte van 50% vorig jaar. Dit kan erop duiden dat een groter deel van de mensen langdurig dakloos in Amsterdam verblijft. Tegelijkertijd nam de zorgzwaarte toe: 40% van de bezoekers is niet-zelfredzaam op ten minste één gezondheidsdomein (31% vorig jaar), terwijl ook het aandeel meer zelfredzame bezoekers licht is gestegen. Dit benadrukt het belang van maatwerk in opvang en begeleiding. Tijdens de WKR zijn in totaal negentien gezinnen opgevangen via het Stedelijk Team Economisch Daklozen (STED) van de Regenboog Groep. Binnen de eindevaluatie monitoren we waar naartoe deze gezinnen, na een verblijf de winterkoudeopvang, zijn uitgestroomd. Het uitgangspunt blijft altijd dat kinderen nooit buiten slapen in Amsterdam.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 2 februari 2026 Pagina 4 van 5

In enkele gevallen zijn individuele bezoekers van de winteropvanglocaties tijdelijk geschorst wegens aanhoudende agressie. In alle situaties is tijdig een alternatieve opvangplek gerealiseerd om gezondheidsrisico’s te voorkomen tijdens periode van extreme kou. Buiten slapen tijdens de WKR Ondanks de beschikbaarheid van opvang tijdens de WKR blijft een deel van de mensen buiten slapen. Iedereen die zich tijdens de WKR bij de opvang meldde, is binnen opgevangen. Het buitenslapen betreft mensen die ondanks beschikbare opvang hiervoor hebben gekozen. Veldwerk en straatteams blijven deze groep actief benaderen, met extra aandacht voor vertrouwen en veiligheid. Uit een inventarisatie op 9 januari bij de inloopvoorzieningen van de Regenboog Groep blijkt dat 23% van de ondervraagden tijdens een WKR-nacht in de openbare ruimte sliep. De belangrijkste redenen zijn ervaren drukte, gebrek aan privacy en zorgen over veiligheid, met name bij grootschalige opvanglocaties. Deze signalen zijn bekend uit eerdere evaluaties en het benadrukt het belang van blijvende aandacht voor toegankelijkheid, veiligheid en beleving van de opvang. Perspectiefgesprekken en doorstroom De winteropvang fungeert als noodvoorziening, en daarnaast als een plek en moment voor bezinning.

De aanbieders voeren binnen tien werkdagen winteropvanggesprekken - hierna perspectiefgesprekken genoemd, gericht op perspectiefbepaling en vervolgstappen. Ervaringsdeskundigen ondersteunen bezoekers hierin aanvullend via een project van de Straatalliantie, met peer support, signalering en bezoekers overleggen. Op peildatum 5 januari had 71% van de bezoekers een perspectiefgesprek gehad. Deze gesprekken leiden in veel gevallen tot vervolgstappen, zoals een aanmelding voor beschermd wonen of verblijf (37%) of het toewerken naar een eigen woning (28%). Daarnaast komt 8% van de bezoekers in aanmerking voor het Programma Ongedocumenteerden Amsterdam en 6% voor een EU-perspectiefopvangplek. Bezoekers bij wie het gesprek nog niet heeft plaatsgevonden (29%) worden alsnog benaderd en ingepland. Daarmee functioneert de winteropvang nadrukkelijk als schakel naar verdere ondersteuning. Reflectie & vooruitblik Tijdens de WKR geldt in alle G4-steden het uitgangspunt dat iedereen die zich meldt opvang krijgt. Waar de opvangvraag in de andere G4-steden binnen de reguliere WKR-capaciteit van circa 120–150 opvangplekken bleef, was in Amsterdam aanvullende inzet nodig. De Regenboog Groep, HVO-Querido, het Leger des Heils en de outreachende teams hebben met grote inzet en flexibiliteit extra plekken gerealiseerd.

Maar het ad hoc opschalen vraagt veel van alle partners en in Amsterdam lijkt er inmiddels sprake te zijn van een blijvende spanning tussen de beschikbare WKR-capaciteit en de feitelijke opvangbehoefte. Om meer stabiliteit in het aanbod te krijgen kijkt het college naar een structurele opschaling voor de rest van het winterseizoen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 2 februari 2026 Pagina 5 van 5

Het college betrekt deze ervaringen bij de eindevaluatie die medio juni 2026 uitkomt en informeert uw raad dan over mogelijke aandachtspunten voor het volgende winterseizoen.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Rutger Groot Wassink Wethouder Sociale zaken, Opvang, Gemeentelijk vastgoed, Democratisering

Bijlage: Tussenevaluatie Winteropvang 2025-2026

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl