RIB toezegging HBGroen plantvakken kades

Raadsinformatiebrief Afdoening toezegging

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 30 mei 2022 Openbare ruimte en groen Jakob Wedemeijer V&OR, bestuurlijkezaken.vor@amserdam.nl Afdoening toezegging ‘Geen plantenvakken in Handboek Groen’ (op kades) uit de commissievergadering van 7 april 2022

Geachte leden van de gemeenteraad, In uw vergadering van 7 april 2022 heb ik op een vraag van raadslid Van Pijpen van GroenLinks toegezegd u nader te informeren over waarom er volgens het Handboek Groen van de Standaard voor het Amsterdamse straatbeeld (2021) wel plantenbakken op kades geplaatst kunnen worden, maar geen plantenvakken gerealiseerd kunnen worden langs kades. Bestuurlijke achtergrond en aanleiding Het ‘Beleidskader Puccinimethode, standaard voor het Amsterdamse straatbeeld’ is in 2018 vastgesteld door de gemeenteraad, na het doorlopen van de inspraak. Dit beleidskader bevat de algemene inrichtingsprincipes voor de Amsterdamse openbare ruimte. Het Handboek Rood en het Handboek Groen zijn daarvan een technische uitwerking die met regelmaat geactualiseerd worden door het college van B&W, zonder inspraak. In het beleidskader uit 2018 is een tabel opgenomen waarin de standaard groentoepassingen voor ‘grachten’ en ‘oevers’ beschreven staan. Afgelopen jaren hebben we in de praktijk gezien dat meer beleidsmatige ruimte voor vergroening langs watergangen wenselijk kan zijn. Enerzijds vanuit de ambities uit de Groenvisie (2020), anderzijds vanuit de wensen van bewoners.

Derhalve wordt in het Handboek Groen zoals dat in 2021 geactualiseerd is door het college van B&W meer beleidsmatige ruimte geboden voor vergroening op respectievelijk kades en oevers, waarbij is uitgewerkt in welke vorm en onder welke voorwaarden groen kan worden toegepast. Daarbij is, conform het beleidskader zoals vastgesteld door de gemeenteraad in 2018, vastgehouden aan het beleid dat plantvakken op kades niet als standaard toepassing zijn toegestaan. In deze brief treft u hierop een nadere toelichting. De rol van kades in de stad Onder ‘kades’ verstaan we de waterkanten die zijn ingericht met een verticale kademuur, beschoeiing of damwand. De verharding loopt van oorsprong door tot aan de deksloof. Er is geen sprake van een sterk aflopend talud. Dergelijke kades komen uiteraard voor langs de grachten in de 17e -eeuwse grachtengordel, maar ook daarbuiten.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Pagina 2 van 3

Van oorsprong verharde kades zijn vanwege hun gebruik door de jaren heen over het algemeen altijd verhard gebleven, maar het soort objecten dat erop stond en het gebruik ervan wijzigde; in het verleden vooral handkarren, goederen en wandelaars, tegenwoordig parkeervoorzieningen voor fietsen, auto’s en bankjes.

De Egelantiersgacht, circa 1907 (bron: Stadarchief Amsterdam / Uitgeverij A.S. Wirs & Co.)

Mogelijkheden tot vergroening van kades binnen de standaard Afgelopen jaren hebben we in de praktijk gezien dat meer beleidsmatige ruimte voor vergroening langs watergangen wenselijk kan zijn. Enerzijds vanuit de ambities uit de Groenvisie (2020), anderzijds vanuit de wensen van bewoners. Daarom zijn bij de actualisatie van het Handboek Groen (2021) de voorschriften omtrent groen op kades geactualiseerd. Het vergroenen van kades gebeurt in eerste instantie nog steeds door bomen toe te passen en waar mogelijk de plantafstand te verkleinen. In aanvulling daarop is nu in het Handboek Groen opgenomen dat op kades ook geveltuinen, aangeplante boomspiegels en bloempotten en -bakken mogelijk zijn op initiatief van bewoners. Dit sluit aan op de huidige praktijk in de stad, maar biedt meer ruimte voor vergroening dan het Handboek Groen voorheen deed. Deze formulering, die enerzijds meer ruimte biedt voor vergroening en anderzijds rechtdoet aan de stedenbouwkundige, functionele en cultuurhistorische betekenis van kades, is tot stand gekomen in overleg met ontwerpers, cultuurhistorici en groenexperts. Afstemming heeft plaatsgevonden met de Vrienden van de Amsterdamse Binnenstad en Erfgoedvereniging Heemschut, die beide hebben aangegeven hier positief tegenover te staan.

Waarom wel bloempotten en plantenbakken maar geen bloemperken en groenvakken? Wat vooralsnog behouden is in het Handboek Groen, is het uitgangspunt dat groentypologieën zoals plantvakken, hagen en bosschages op kades niet als standaard toepassing zijn toegestaan op kades. Het binnen de standaard toelaten van dergelijke groentoepassingen op kades zou niet

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Pagina 3 van 3

alleen een stevige koerswijziging zijn ten opzichten van het door de gemeenteraad vastgestelde beleid in het Beleidskader Puccinimethode (2018), het zou ook een afwijking zijn van de gangbare praktijk in de stad. Aangeplante boomspiegels en bloempotten komen al lange tijd voor op kades, meestal geïnitieerd door bewoners. De wens voor bloemperken of plantvakken langs dekzerken is een nieuwere ontwikkeling. Dit maakt dat het handboek bloempotten en plantenbakken wel toelaat binnen de standaard, maar groenvakken en bloemperken vooralsnog niet. Daarbij speelt ook mee dat potten en bakken losse elementen zijn die op de verharding geplaatst worden en geen permanent onderdeel uitmaken van het ruimtelijk ensemble. Een plantvak of bloemperk daarentegen is een vast onderdeel van het ontwerp. Dat vraagt om een andere afweging. Actualisatie van het Beleidskader Puccinimethode Grote beleidswijzigingen over hoe groen een plek kan krijgen op de kades horen thuis in het beleidskader, vast te stellen door de gemeenteraad. Daarbij is ook participatie en inspraak nodig, aangezien dit onderwerp raakt aan verschillende belangen (kilmaatbestendigheid, biodiversiteit, functionaliteit, cultuurhistorie, monumentale waarden, etc.) en de opvattingen hierover uiteen lopen. Het college wil een dergelijke beleidswijziging derhalve niet doorvoeren via het handboek, zonder mogelijkheid tot inspraak.

Bij de actualisatie van het beleidskader, die gepland staat voor 2023, zal de kwestie ‘groen op kades’ opnieuw integraal onderzocht worden, in overleg met belanghebbenden. Daaruit volgen mogelijk voorstellen om meer typen groen toe te staan op kades of meer differentiatie aan te brengen in kadetypologieën binnen de stad. Deze voorstellen zullen te zijner tijd in de inspraak gebracht worden en daarna aan de gemeenteraad worden voorgelegd ter besluitvorming. Ruimte voor afwijkingen van de standaard Uiteraard kunnen er plekken zijn waar verregaander vergroening van een kade bij uitzondering wenselijk en passend is. Maatwerk is mogelijk via het daartoe ingestelde Toetsteam Openbare Ruimte & Mobiliteit (voorheen: Commissie Puccinimethode), waar alle voorgenomen afwijkingen van de standaard van advies voorzien worden. Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Jakob Wedemeijer Wethouder openbare ruimte en groen

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl