RIB status raadpleegomgeving stadsarchief.pdf

Bezoekadres Amstel 1 1011 PN Amsterdam Postbus 202 1000 AE Amsterdam Telefoon 14 020 amsterdam.nl

Retouradres: Postbus 202, 1000 AE Amsterdam

Datum

10 februari 2026

Behandeld door Stadsarchief Amsterdam (bestuurszaken.dii@amsterdam.nl) Onderwerp

Status en doorontwikkeling nieuwe raadpleegomgeving Stadsarchief Amsterdam

Geachte leden van de gemeenteraad, In uw vergadering van de raadscommissie FKD van 15 januari 2026 heb ik toegezegd u, op verzoek van het raadslid Havelaar (CDA), nader te informeren over de nieuwe raadpleegomgeving van het Stadsarchief Amsterdam. Met deze brief beantwoord ik deze toezegging. Ik ga eerst in op de redenen voor een nieuwe raadpleegomgeving en de knelpunten die zijn geconstateerd. Vervolgens schets ik de ontwikkelingen in 2026. Aanleiding vervanging raadpleegomgeving Het Stadsarchief Amsterdam biedt informatie over de collectie op verschillende manieren aan voor de Amsterdammer en onderzoekers. Een van de methoden is een digitale raadpleegomgeving waarin de documenten uit het archief kunnen worden opgezocht. De huidige raadpleegomgeving heeft haar technische grenzen bereikt. Bovendien moet nu ook een grote hoeveelheid digitaal geboren informatie ter beschikking worden gesteld wat andere eisen stelt aan de raadpleegomgeving. Daarom is er gestart met het vervangen van de raadpleegomgeving. In januari 2025 heeft het Stadsarchief Amsterdam de nieuwe raadpleegomgeving beschikbaar gesteld naast de ‘oude’ omgeving met als doel om de ‘oude’ omgeving in de toekomst te kunnen uitzetten. Zorgen over de nieuwe raadpleegomgeving Naar aanleiding van de introductie van de nieuwe raadpleegomgeving is er in oktober 2025 ophef ontstaan.

In verschillende publicaties, online, in het Parool en via een petitie, heeft een groep (geschied)wetenschappers hun zorgen geuit over de werking van de nieuwe raadpleegomgeving. In die publicaties werd met name ingezoomd op het ontbreken van overzicht in de manier waarop van de onderdelen in het nieuwe systeem, de zogeheten inventaris. Zij gaven onder andere aan dat de toegankelijkheid tot Amsterdamse informatie in het geding kwam. Het Stadsarchief benadrukt dat dit nooit het geval is geweest. Proces ontwikkeling nieuwe raadpleegomgeving Het Stadsarchief Amsterdam heeft tijdens de ontwikkeling van de nieuwe raadpleegomgeving veel gebruikers benaderd en gesproken. Een deel van hen was tevreden over het nieuwe systeem. Een ander deel heeft hun zorgen, zoals aangegeven, geuit via de media. Een routebeschrijving vindt u op www.amsterdam.nl.

Gemeente Amsterdam

Datum 10 februari 2026 Kenmerk Pagina 2 van 2

Uitstellen livegang nieuwe raadpleegomgeving Naar aanleiding van de ophef heeft het Stadsarchief besloten om de overstap naar de nieuwe website met raadpleegomgeving uit te stellen. De huidige situatie houdt in dat er twee raadpleegomgevingen beschikbaar zijn. De ‘oude’ raadpleegomgeving en de ‘nieuwe‘. Nader contact over problematiek Vervolgens heeft het Stadsarchief contact met de opstellers van de petitie en andere betrokkenen gezocht om de zorgen te bespreken. Hierbij is met name gekeken naar het gemis van de inventaris, het overzicht van de onderdelen waaruit een archief bestaat. De opstellers van de petitie zijn samen met andere betrokken onderzoekers uitgenodigd om opnieuw met het Stadsarchief in gesprek te gaan en samen te zoeken naar oplossingen. Op 16 december 2025 is een expertmeeting georganiseerd door het Stadsarchief Amsterdam in samenwerking met het Koninklijk Nederlands Historische Genootschap, het Huygens Instituut en de Amsterdam Time Machine van de Universiteit van Amsterdam. Bij de bijeenkomst waren naast ondertekenaars van de petitie ook afgevaardigden aanwezig van verschillende instellingen, het Stadsarchief en de softwareleverancier van de nieuwe raadpleegomgeving. De bijeenkomst was constructief.

Technische aanpassingen Naar aanleiding van de gesprekken in november en december heeft de softwareleverancier aangegeven een oplossing te bouwen voor de inventaris. Hiermee wordt gestart in het eerste kwartaal van 2026. Het is nog niet aan te geven hoelang de realisatie van de oplossing gaat duren. Tegelijkertijd wordt door het Stadsarchief en de softwareleverancier ook gewerkt aan de problematiek rond de doorzoekbaarheid van indexen. Hiervoor is nog geen tijdspad bekend. Met andere woorden is de nieuwe raadpleegomgeving nog niet uitontwikkeld. Daarom zal de website archief.amsterdam nog online blijven in de huidige vorm. Daarnaast wordt de nieuwe raadpleegomgeving wel beschikbaar gesteld voor de ontwikkeling via beta.archief.amsterdam. Hiermee verandert er voor het huidige gebruik nog niets. In de afgelopen periode zijn alle bronnen van het Stadsarchief altijd beschikbaar gebleven voor onderzoek. Ik vertrouw er op u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Femke Halsema Burgemeester

Een routebeschrijving vindt u op www.amsterdam.nl.