RIB restitutie kunstwerk Kandinsky.pdf

Bezoekadres Amstel 1 1011 PN Amsterdam Postbus 202 1000 AE Amsterdam Telefoon 14 020 amsterdam.nl

Retouradres: Postbus 202, 1000 AE Amsterdam

Aan de leden van de gemeenteraad van Amsterdam

Datum Onderwerp

28 februari 2022 Restitutie kunstwerk Kandinsky

Geachte leden van de gemeenteraad,

Op 26 augustus 2021 hebben we u in een raadsbrief geïnformeerd over het voornemen van het college om het kunstwerk Bild mit H usern van Wassily Kandinsky uit het Stedelijk Museum Amsterdam (Collectie Amsterdam) ter restitueren aan de erfgenamen van de voormalige eigenaren. Het college had naar aanleiding van het advies van de Commissie Kohnstamm het primaire belang van (de erven van de) rechtmatige eigenaren in de uitgangspunten van het restitutiebeleid erkend. Met name het herstellen van onrecht is voor het college van groot belang. Met dit restitutiebeleid geeft het college actief uitvoering aan de wens om samen met bewoners en betrokken musea kunstwerken die tijdens de Tweede Wereldoorlog onvrijwillig uit bezit zijn geraakt door omstandigheden die direct verband hielden met het naziregime, daar waar mogelijk bij erfgenamen van de toenmalige eigenaren te krijgen. Het college is met de erven van de toenmalige eigenaren van het werk van Kandinsky in overleg getreden om te komen tot een vaststellingsovereenkomst, waarin de teruggave van het kunstwerk wordt geregeld. Dit heeft geresulteerd in een overeenkomst, die in februari 2022 door alle betrokken partijen is getekend.

Ook is de procedure in het kader van de Erfgoedwet (artikel 4.17) doorlopen, waarin is bepaald dat een voorgenomen besluit tot vervreemding van een cultuurgoed bekend moet worden gemaakt, opdat een ieder gedurende zes weken zienswijzen kan indienen over de vraag of het cultuurgoed van bijzondere cultuurhistorische of wetenschappelijke betekenis is en onvervangbaar en onmisbaar voor het Nederlands cultuurbezit. Hier zijn geen zienswijzen op ingediend.

Een routebeschrijving vindt u op www.amsterdam.nl.

Gemeente Amsterdam

Datum 28 februari 2022 Kenmerk Pagina 2 van 3

De overdracht van het kunstwerk Bild mit H usern van Wassily Kandinsky aan de erfgenamen van de voormalige eigenaren vindt plaats op 28 februari 2022. Wij hopen u hiermee voor dit moment voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van Amsterdam,

Femke Halsema Burgemeester

Touria Meliani Wethouder Kunst en Cultuur

Gemeente Amsterdam

Datum 28 februari 2022 Kenmerk Pagina 3 van 3

Bijlage Collectie Amsterdam De gemeente Amsterdam is eigenaar van een omvangrijke kunstcollectie, de Collectie Amsterdam, die wordt beheerd door het Stedelijk Museum Amsterdam, het Amsterdam Museum en het Stadsarchief Amsterdam. Naar de herkomst van de objecten in deze collectie is uitgebreid onderzoek gedaan (afgerond in 2013). Bij een aantal werken was aanleiding om te veronderstellen dat deze in de periode 1933-1945 mogelijk onvrijwillig uit het bezit zijn geraakt van de voormalige eigenaren. Bij het Stedelijk Museum Amsterdam gaat het om 15 kunstwerken, bij het Amsterdam Museum om 7 werken en bij het Stadsarchief Amsterdam om 8 werken. Waar voormalige eigenaren (of hun erven) bekend waren, hebben we actief contact met hen gezocht. De uitkomsten van het herkomstonderzoek ten aanzien van al deze werken hebben we gepubliceerd zodat mensen die recht op restitutie menen te hebben een verzoek kunnen indienen. Tot dusver zijn 4 restitutieverzoeken bij de gemeente Amsterdam ingediend. Op basis van het restitutiebeleid hebben we deze verzoeken in samenspraak met de verzoekers (veelal erfgenamen van voormalige eigenaren) voor bindend advies aan de Restitutiecommissie voorgelegd. Dit heeft tot nu toe geleid tot de teruggave van twee werken: Amsterdam Museum. Restitutie heeft plaatsgevonden in 2015. Restitutie heeft plaatsgevonden in 2019.

Daarna heeft het Stadsarchief de tekening aangekocht. Het derde restitutieverzoek, dat we samen met de erven hebben ingediend, betreft het schilderij Restitutiecommissie in een bindend advies van 22 oktober 2018 geoordeeld dat de gemeente Amsterdam niet gehouden is tot teruggave aan verzoekers. De verzoekers hebben hierover een rechtszaak aangespannen, wat op 16 december 2020 tot de uitspraak heeft geleid dat het advies van de Restitutiecommissie in stand blijft. Het vierde restitutieverzoek is nog in behandeling bij de Restitutiecommissie. Dit gaat om twee zilveren zoutvaten van Johannes Lutma, die zich nu in het Amsterdam Museum bevinden.