RIB procedure bij vrijkomend gemeentelijk vastgoed_DEF.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 8 maart 2023 Gemeentelijk Vastgoed Rutger Groot Wassink Gemeentelijk Vastgoed (bestuurszaken.gv@amsterdam.nl) Evaluatie en actualisatie procedure bij vrijkomend gemeentelijk vastgoed (voorheen leurprocedure)

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeer ik u over de evaluatie en actualisatie van de procedure bij vrijkomend gemeentelijk vastgoed (voorheen leurprocedure). De gemeente Amsterdam bezit vastgoed zoals panden, gronden en waterpercelen. Met het vastgoed biedt de gemeente voornamelijk huisvesting aan partijen die een bijdrage leveren aan het realiseren van gemeentelijke doelstellingen en ambities. Om bij vrijkomend gemeentelijk vastgoed te komen tot een nieuwe verhuring ten behoeve van een gemeentelijk beleidsdoel dient een uniforme en transparante procedure te worden doorlopen. Een belangrijke verandering in de geactualiseerde procedure is dat wethouders en stadsdeelbestuurders eerder én op een vast moment in de procedure worden betrokken.

Aanleiding De ontwikkelingen op het gebied van vastgoed gaan snel. Thema’s zoals duurzaamheid, druk op de stad, aanpassingen in gemeentelijke beleidsdoelen en wet- en regelgeving liggen daaraan ten grondslag. Door de druk op de stad komen ook maatschappelijke functies onder druk te staan en worden maatschappelijke organisaties en initiatieven de stad uitgedreven. Een leefbare stad vraagt echter om een divers en hoogwaardig niveau van maatschappelijke voorzieningen. De gemeente kan de maatschappelijke voorzieningen faciliteren door onder andere de inzet van gemeentelijk vastgoed. De huidige selectieprocedure om te komen tot een nieuwe huurder bij vrijkomend vastgoed kent onvoldoende bestuurlijke betrokkenheid en voldoet niet aan het Didam-arrest. In het Didam-arrest oordeelt de Hoge Raad dat overheden bij het sluiten van privaatrechtelijke overeenkomsten moeten handelen volgens de beginselen van behoorlijk bestuur, zoals het gelijkheidsbeginsel. Op basis van het gelijkheidsbeginsel dienen potentiële gegadigden bij de verkoop van een onroerende zaak in de gelegenheid gesteld te worden mee te dingen indien er meerdere gegadigden zijn, of wanneer dit redelijkerwijs te verwachten is. De gemeente dient een huurder te selecteren op basis van objectieve, toetsbare en redelijke criteria.

Dit geldt bij verkoop van vastgoed, maar ook voor andere privaatrechtelijke overeenkomsten zoals verhuur.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

8 maart 2023 Pagina 2 van 4

Deze mededingingsruimte hoeft niet te worden geboden indien op grond van de genoemde criteria er slechts één serieuze gegadigde in aanmerking komt, of als dat redelijkerwijs te verwachten is. In dat geval dient het voornemen tot verhuur bekend gemaakt te worden, zodat een ieder daar kennis van kan nemen en daartegen desgewenst, binnen 20 dagen, een kort geding kan worden gestart.

Evaluatie Om vastgoed zo efficiënt mogelijk in te blijven zetten als middel om maatschappelijke beleidsdoelen te ondersteunen en te werken volgens de kaders van het Didam-arrest heeft een evaluatie en actualisatie van de procedure plaatsgevonden. Voor de evaluatie zijn gesprekken met ambtenaren van beleidsdirecties en stadsdelen gevoerd en zijn eerder doorlopen procedures geanalyseerd (bijlage 1). Er is onderzocht hoe de procedure de vraag naar gemeentelijk vastgoed voor de huisvesting van maatschappelijke partijen beter kan faciliteren. De uitkomsten hiervan resulteren in aanbevelingen om de procedure te actualiseren. De belangrijkste punten waarop de huidige procedure verbeterd kan worden zijn:  Bestuurlijke betrokkenheid van wethouders en stadsdeelbestuurders. Het is op dit moment met name een ambtelijk proces dat vaak vraagt om bestuurlijke betrokkenheid. Het is wenselijk om bestuurders op een eerder en vast moment te betrekken zodat zij de mogelijkheid hebben om, waar nodig, te sturen op de invulling van gemeentelijk vastgoed.  Vaststellen van de werkwijze voor toekenning van vrijkomend gemeentelijk vastgoed, waarin de 1. wettelijke taken en bestuursopdrachten, 2. beleidsdoelen en 3. (semi-) maatschappelijke doelen dienen te worden omschreven.  Breder communiceren over de procedure (intern en extern) en het vrijkomend vastgoed.

 Implementatie van belangrijke externe ontwikkelingen, zoals het Didam-arrest waardoor een transparante procedure vereist is.

Casus vechtsportschool Van Hallstraat In de commissie SED van 14 december 2022 heb ik u toegezegd de lessen uit de casus vechtschool Van Hallstraat te betrekken in de actualisatie van de procedure voor vrijkomend vastgoed, zodat we voorkomen dat iets vergelijkbaars in de toekomst weer zou kunnen gebeuren. In deze casus wilde de huurder van een vechtsportschool aan de Van Hallstraat stoppen met zijn bedrijf. De huurder werd door de gemeente in de gelegenheid gesteld om de inventaris van zijn sportschool te verkopen en een kandidaat voor te dragen voor het overnemen van de huurovereenkomst. Vervolgens maakte de huurder afspraken met twee verschillende partijen, waardoor er een patstelling ontstond. De gemeente wenste vervolgens – op grond van het Didam-arrest – alsnog een nieuwe huurder te selecteren middels een transparante procedure. De kortgeding rechter heeft toen besloten dat de gemeente toch een huurovereenkomst moest sluiten met de eerste kandidaat waarmee de huurder afspraken had gemaakt.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

8 maart 2023 Pagina 3 van 4

Er zijn een aantal lessen uit deze casus getrokken. Allereerst moet de regie over het selectieproces altijd belegd worden bij de gemeente en niet bij een derde partij zoals in de Van Hallstraat aan de orde was. Ook is de bestuurlijke betrokkenheid van wethouders en stadsdeelbestuurders van belang. Zij moeten vroegtijdig kunnen sturen op proces en invulling. Tot slot blijkt dat de externe ontwikkeling van het Didam-arrest onvoldoende binnen de organisatie bekend was. Hierdoor heeft de inzet van de transparante procedure te lang op zich laten wachten waardoor de betrokken huurders in een heel vervelende situatie terecht kwamen. De directie Gemeentelijk Vastgoed heeft inmiddels het Didam-arrest nogmaals onder de aandacht gebracht bij stadsdelen en beleidsdirecties. De casus Van Hallstraat en de daaruit getrokken lessen zijn gedeeld. Er is een informatiebijeenkomst gehouden waarin de stadsdelen en beleidsdirecties zijn bijgepraat over het Didam-arrest en de (juridische) consequenties daarvan. Bovendien is een speciaal team samengesteld dat stadsdelen en beleidsdirecties actief adviseert hoe te handelen zodra gemeentelijk vastgoed vrijkomt voor gebruik. Daarnaast zijn de lessen van de Van Hallstraat in aanvulling op de evaluatie van de leurprocedure meegenomen als basis voor de actualisatie van de procedure bij vrijkomend gemeentelijk vastgoed.

Belangrijk punt uit die actualisatie is dat de betrokkenheid van bestuurders en van gemeentelijk vastgoed beter geborgd is. Ook naar aanleiding van de actualisatie worden bijeenkomsten georganiseerd met de stadsdelen en directies. Met deze maatregelen zorgen we ervoor dat een vergelijkbare situatie als de Van Hallstraat niet opnieuw kan ontstaan.

Actualisatie Gemeentelijk vastgoed dat vrijkomt wordt aangeboden volgens de geactualiseerde werkwijze ‘procedure voor vrijkomend gemeentelijk vastgoed’ (bijlage 2). De procedure kent een intern en extern proces. Intern wordt een afweging gemaakt door beleidsdirecties en stadsdelen voor welk beleidsdoel vastgoed kan worden ingezet. Vervolgens wordt het aanbod via de website www.amsterdam.nl/aanbodvastgoed gepubliceerd voor potentiële huurders volgens de richtlijnen van het Didam-arrest. Op deze website worden ook de motiveringen voor de voorgenomen één op één verhuringen gepubliceerd. De verbeterpunten uit de evaluatie zijn als volgt opgenomen in de geactualiseerde procedure voor vrijkomend gemeentelijk vastgoed:  Bestuurders worden op een eerder en vast moment in de procedure betrokken. De momenten van bestuurlijke betrokkenheid en besluitvorming zijn vastgelegd in een beslisboom (bijlage 3).  De werkwijze voor de toekenning van vrijkomend gemeentelijk vastgoed is vastgelegd, waarin de 1. wettelijke taken en bestuursopdrachten, 2. beleidsdoelen en 3. (semi-) maatschappelijke doelen zijn omschreven.  De communicatie is verbeterd doordat de website www.amsterdam.nl/aanbodvastgoed toegankelijk is gemaakt voor het openbaar aanbieden van vrijkomend vastgoed en het delen van publicaties met betrekking tot voorgenomen één op één verhuringen.

De website is daarmee een openbare en transparante ingang voor potentiële huurders tot het gemeentelijk vastgoed.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

8 maart 2023 Pagina 4 van 4

De vernieuwde procedure zorgt voor een uniforme en transparante werkwijze bij vrijkomend gemeentelijk vastgoed, waarbij de vereisten van het Didam-arrest zijn geïmplementeerd. De procedure wordt jaarlijks geëvalueerd en, indien nodig, herzien mochten externe ontwikkelingen en/of gemeentelijke beleidswijzigingen daartoe aanleiding geven. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Rutger Groot Wassink wethouder Gemeentelijk Vastgoed

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl