RIB Online leefwereld 241105

Raadsinformatiebrief

Aan:

Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 5 november 2024 Openbare Orde & Veiligheid, ICT & Digitale Stad, Jeugd(-zorg), Jongerenwerk, Regelgeving & Handhaving, Onderwijs, Zorg en Maatschappelijke Ontwikkeling, Communicatie Femke Halsema, Alexander Scholtes, Marjolein Moorman, Sofyan Mbarki Digitalisering, Innovatie & Informatie (bestuurszaken.dii@amsterdam.nl)

Onderwerp

Online leefwereld jongeren

Datum Portefeuille(s)

Portefeuillehouder(s):

Geachte leden van de gemeenteraad, Het wordt steeds duidelijker dat we als stad meer regie moeten nemen om de gezondheid en veiligheid van jongeren online te beschermen. Jongeren groeien grotendeels op in een online omgeving die hun dagelijks leven en ontwikkeling sterk beïnvloedt. Het biedt mogelijkheden om te communiceren, leren, groeien, geïnspireerd te raken en verbonden te blijven maar de keerzijde van online opgroeien wordt ook steeds duidelijker: er zijn steeds meer negatieve effecten duidelijk. Uw vragen en moties over dit thema zijn voor ons een duidelijke graadmeter voor uw zorgen over dit onderwerp. Het college wil u nogmaals laten weten dat deze zorgen breed worden gedeeld. Met deze brief licht het college een aantal zaken en overwegingen uit het position paper (bijlage 1) toe en geeft het antwoord op uw vragen die u heeft gesteld in de commissie Algemene Zaken van 3 oktober jl. Position paper Afgelopen maanden heeft het college een aantal dilemma’s besproken en uitgangspunten geformuleerd. Deze uitgangspunten staan beschreven in het position paper. Dit is opgesteld naar aanleiding van het rondetafelgesprek over online kinderrechten in de Tweede Kamer dat begin oktober plaatsvond. Wethouder Scholtes nam namens het college deel aan dit gesprek. Zoals u terecht aangaf is het een gemiste kans dat het college uw input vanwege de planning niet heeft meegenomen.

U kunt dit position paper echter zien als denkrichtingen die leven in het college. Daarom heeft het college in het position paper opgenomen dat hierover gesprek met u nodig is, voordat bepaalde zaken worden uitgewerkt en in gang worden gezet. Het inzetten van TikTok is daar een voorbeeld van. Het college denkt dat dit nuttig kan zijn, maar wil ook van u als raad weten hoe dit dilemma bij u ligt. Uw inbreng is daarin van groot belang. De uitgangspunten en aanbevelingen uit het position paper zijn samengevat; ▪ Sluit aan bij de online leefwereld van jongeren. ▪ Indien de platformen hun verantwoordelijkheid niet nemen; zorg voor strenge(re) regulering, waar nodig in EU-verband. ▪ Onderzoek de mogelijkheden voor uitbreiding van het smartphone verbod op scholen.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Datum 5 november 2024 Pagina 2 van 9

Gun (jonge) kinderen een smartphonevrije jeugd en stimuleer het verantwoord gebruik van sociale media en smartphones. Sociale media voor kinderen onder de 13 jaar is een no-go. Zet niet alleen in op verbieden; mediawijsheid van jongeren én ouders bevorderen is essentieel. Zet breed in op digitale geletterdheid en weerbaarheid. Investeer in kennisbevordering over de online leefwereld onder professionals. Ga de negatieve impact van smartphone en sociale media (pro-)actief tegen en zorg voor hulp als het mis gaat. Richt een fonds op waar partijen, zoals de grote techplatformen, medeverantwoordelijk worden en meebetalen. De overheid kan niet om platformen als TikTok heen. Neem maatregelen tegen het delen van desinformatie die schadelijk is voor de gezondheid gericht op kinderen en jongeren. Neem maatregelen om te voorkomen dat kinderen en jongeren in de online wereld in de financiële problemen raken en schulden oplopen. Zorg dat platformen of ontwikkelaars van technologie zich houden aan de code voor kinderrechten. Bevorder onderzoek naar de impact van (bestaande en nieuwe) digitale technologieën op jongeren.

Wat kunnen we als Amsterdam doen? Het college wil ervoor zorgen dat jongeren zich online veilig kunnen ontwikkelen tot veerkrachtige, vrije individuen. Dat kun Amsterdam als stad niet alleen. Het is dus van cruciaal belang dat de samenleving gezamenlijk de verantwoordelijkheid neemt om de uitdagingen rond de online leefwereld aan te pakken. Het college garandeert u dat we handelen en/of onze invloed inzetten waar wij kunnen maar zijn ook realistisch; het college gaat dit complexe probleem niet (alleen) oplossen. Wat het college wel kan en wil doen is zoveel mogelijk en extra inzetten op het voorkomen en tegengaan van de negatieve effecten en zorgen voor hulp als het misgaat. Het college ziet een aantal knoppen waar Amsterdam aan kan draaien om jongeren en hun omgeving effectiever te kunnen helpen en beschermen. Welke knoppen dat zijn licht het college in deze brief toe. Er zijn een aantal onderwerpen die uitgelicht worden, ook naar aanleiding van de laatste commissievergadering en uw vragen. Dit betreft de volgende onderwerpen: 1. Aansluiten op de online leefwereld 2. Inzet Amsterdam op scherpere EU wet- en regelgeving en strenge handhaving 3. Platforms; a. Gebruik van TikTok b. Samenwerking met de platforms c. Handhaving Telegram d. Handelingsperspectief bangalijsten 4. Smartphoneverbod op onderwijsinstellingen 5. Inzetten op preventie

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 5 november 2024 Pagina 3 van 9

1. Aansluiten op de online leefwereld Als samenleving hebben we nog onvoldoende geleerd om met complexe uitdagingen rond de online leefwereld om te gaan. We moeten als gemeente leren om beter aan te sluiten op de online leefwereld van jongeren. Dat doet Amsterdam door bijvoorbeeld: ▪ Te investeren in kennisbevordering over de online leefwereld onder professionals. Zo wordt kennis en expertise over aansluiten bij de (online) leefwereld van jongeren versterkt vanuit de Amsterdamse Jongerenwerk Academie die in oktober van start is gegaan. De online leefwereld is de afgelopen jaren regulier onderdeel geworden van het jongerenwerk. Dit betreft zowel het online weerbaar maken van jongeren als ook het uitvoeren van het online jongerenwerk, waarbij dit een vindplek is en een plek waar begeleiding wordt geboden. ▪ Ook worden deze inzichten actief gedeeld middels de trendmonitor die Samen Voor Jongeren Amsterdam (alliantie van Amsterdamse jongerenwerkorganisaties) samen met jongeren ontwikkelt. Deze trendmonitor biedt inzicht in online jongerentrends en kan worden ingezet ter kennisdeling, om vroegtijdige ontwikkelingen te signaleren, als input voor activiteiten voor jongeren en voor overleg met netwerkpartners bij urgente ontwikkelingen.

De gemeente is dit jaar gestart met de trendmonitor en gaat deze samenwerking na dit jaar evalueren; ▪ De expertise en het netwerk te delen die aanwezig is in het Actiecentrum Veiligheid en Zorg op het gebied van online straatcultuur en jeugdcriminaliteit. Dit gebeurt onder andere door beleidsontwikkeling en innovatie, te adviseren bij geweldsincidenten in de stad en door het aanbieden van trainingen en handreikingen voor professionals. ▪ Jongeren en hun omgeving actief te betrekken. Zo heeft JARA (Jongeren Adviesraad Amsterdam) met betrekking tot de online leefwereld van jongeren de gemeente bijvoorbeeld al advies gegeven over grooming en online gokken. Binnenkort start het programma online leefwereld in samenwerking met de directie Onderwijs en de directie Werk, Participatie en Inkomen met een project over onder andere een preventieve aanpak in het onderwijs gericht op het voorkomen van schulden bij jongeren, met een focus op online gokken en achteraf betalen; ▪ Jongeren te betrekken als co-designers van oplossingen en interventies. Vanuit Amsterdam doet de gemeente dit bijvoorbeeld met het jongerenontwerplab Connect. Connect werkt samen met jonge Amsterdammers om de online wereld positiever, gezonder en veiliger te maken.

Dit complexe vraagstuk vraagt om een fundamenteel andere aanpak gezien het feit dat dit probleem geen eenvoudige oplossingen kent en er veel verschillende partijen bij betrokken zijn; ▪ Bij campagnes de juiste middelen in te zetten om jongeren te bereiken. Momenteel loopt er een pilot met Helpwanted (Offlimits). De gemeente Amsterdam wil Amsterdamse jongeren online beter beschermen en wil dat het makkelijk is om een melding te maken als er online iets naars gebeurt. En dat er ook actie ondernomen kan worden door het slachtoffer te helpen en/of beeldmateriaal waar mogelijk te verwijderen. De pilot bestaat onder meer uit een communicatiecampagne gericht op jongeren en hun omgeving om hen te informeren over de mogelijkheid om online grensoverschrijdend gedrag te melden. De campagne van het meldpunt Helpwanted wordt, om jongeren te bereiken, bijvoorbeeld online gedeeld op Snapchat, TikTok, Instagram en YouTube, deels met campagnebeeld en door inhoudelijke fragmenten van podcasts die voor de campagne gemaakt zijn; Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

▪

Datum 5 november 2024 Pagina 4 van 9

Samen te werken met sleutelfiguren, rolmodellen en ambassadeurs. Momenteel wordt verkend of er samen met een maatschappelijke organisatie een project gestart kan worden waarin het college in gesprek gaat met jongeren en influencers over het onderwerp mentale gezondheid in relatie tot de online leefwereld. De gemeente is, vanwege het grote afbreukrisico, zeer terughoudend met het inzetten van commerciële influencers die betaald worden om hun bereik onder volgers. Aangezien deze influencers niet altijd vanuit intrinsieke motivatie en betrokkenheid bij de boodschap ingezet worden kan dit negatieve gevolgen hebben wanneer hun standpunten en/of gedrag niet (langer) in lijn blijken met de campagneboodschap of de positie of waarden van de gemeente.

2. Inzet Amsterdam op scherpere EU wet- en regelgeving en strenge handhaving Het college is zich ervan bewust dat het hier gaat om bedrijven die strijden om winstmaximalisatie door zoveel mogelijk schermtijd en aandacht. De publieke waarden, die Amsterdam hoog in het vaandel heeft staan, zijn voor deze bedrijven ondergeschikt. Specifiek in deze context gaat Amsterdam actief in gesprek met de Europese Commissie en leden van het Europees Parlement. Ook wordt samenwerking met andere Europese steden gezocht. Hierbij wordt gebruik gemaakt van al bestaande netwerken zoals de Cities Coalition for Digital Rights en EUROCITIES. Amsterdam zet daarbij in op scherpere EU wet- en regelgeving om ervoor te zorgen dat sociale media platforms hun verantwoordelijkheid nemen om kwetsbare groepen, zoals jongeren, te beschermen. Het gaat hierbij zowel om nieuwe scherpere EU-wet- en regelgeving, als om strenge handhaving van bestaande EU wet- en regelgeving. Inzet van het college is dat platformen minderjarigen stimuleren tot bewust en veilig sociale mediagebruik, stoppen met functies die schermtijdverslaving bevorderen, en stoppen met algoritmen die schadelijke content promoten. Amsterdam zet daarbij in op chronologische algoritmes, hoge privacy-instellingen, privacy vriendelijke leeftijdsverificatie en het snel en effectief opvolgen van meldingen van misstanden. Ook nationaal is er meer nodig.

Dat gaat bijvoorbeeld over het nemen van maatregelen tegen desinformatie die schadelijk kan zijn voor de gezondheid van jongeren. Daarnaast is het van belang dat de nationale toezichthouders Autoriteit Persoonsgegevens en de Autoriteit Consument & Markt streng handhaven en daartoe ook meer budget krijgen. Tevens is het zo dat de Nederlandse digitale infrastructuur op grote schaal misbruikt wordt voor zowel de verspreiding van kinderpornografisch materiaal als wereldwijde cyberaanvallen. Dat komt enerzijds doordat Nederland een gunstig vestigingsklimaat heeft voor datacentra, maar ook doordat de opsporing en vervolging van zogenoemde bad hosters en resellers bemoeilijkt wordt door gebrekkige wet- en regelgeving. Veel van deze datacentra staan in en rond Amsterdam maar gemeentelijke instrumenten schieten tekort. Samen met de partners in de driehoek zetten we daarom ook voor dit thema in op scherpere wet- en regelgeving. 3. Platforms A. Gebruik van TikTok Tegelijkertijd is dit college wel van mening dat we ons op dit moment niet geheel kunnen en zouden moeten distantiëren van deze platformen. Waarom?

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 5 november 2024 Pagina 5 van 9

▪

Via deze platformen bereiken we jongeren, blijven we aansluiten bij de leefwereld van jongeren en zien we wat er nodig is om hen te beschermen en helpen. Als we dit niet doen, wordt de afstand tussen de gemeente en de jongeren (nog) groter. ▪ Specifiek met betrekking tot TikTok; 38,9% van de 15 tot 18-jarigen heeft een TikTokaccount. De manier waarop jongeren nu informatie tot zich nemen, wordt de norm hoe content aangeboden moet worden. De aangeboden content is voornamelijk audiovisueel, jongeren lezen minder teksten. Dat betekent ook aanpassingen met betrekking tot bijvoorbeeld de snelheid, het taalgebruik, de lengte, type humor of kritische noot. Dit is nodig om ook op de lange termijn bij deze doelgroep (10 – 18 jaar; generatie Alpha, de jongste huidige generatie) aan te sluiten. ▪ De gemiddelde startleeftijd (voor meekijken) op TikTok is nu 8. Over 5-8 jaar is TikTok wellicht hun nieuwe Google. ▪ Bijna de helft (44,8%) van de TikTok-gebruikers zoekt meerdere keren per dag actief naar nieuwe content via de zoekbalk of reacties. Ze gebruiken geen zoekmachines meer. Het bijzondere daarbij is dan dat het onduidelijk is of ze “echte” of door AI gegenereerde content vinden. Omdat het Amsterdamse ambtenaren niet is toegestaan TikTok op hun werktelefoon te gebruiken, is een deel te ondervangen met aparte zogeheten TikTok-telefoons.

Het college wil dit zo verantwoord en veilig mogelijk doen. Daarnaast is het verbod van berichtenplatform Telegram op gemeentelijke telefoons een voorzorgsmaatregel. Telegram is voor gemeentelijke communicatie niet nodig en wenselijk omdat het niet gebruikt wordt als contactkanaal met Amsterdammers. Op dit moment wordt door de directie Communicatie gewerkt aan een communicatielijn specifiek gericht op jongeren. Het idee is een gemeentelijk online platform (website) in een jongerenstijl waarvan de content via meerdere sociale mediakanalen verspreid kan worden, waaronder YouTube, Instagram en idealiter ook TikTok. Dit gemeentelijke platform wordt gezamenlijk met jongeren ontwikkeld, ook als het gaat om content en stijl. B. Samenwerking met de platforms De samenwerking met de platforms als het gaat over de online leefwereld van jongeren wordt zorgvuldig afgewogen. Het is een duivels dilemma maar het college staat hier niet per definitie negatief in. Zo is er bijvoorbeeld eerder dit jaar rondom veiligheid door het Ministerie van J&V een publiek-private samenwerking opgezet rond content moderatie getiteld ‘Procom’ waarin zowel platformen, overheden en andere organisaties samen aan deel namen.

Het college ziet de meerwaarde van deelname aan dit soort initiatieven in en denkt dat in dit geval het belang van het beschermen van jongeren zwaarder weegt dan bezwaren jegens het businessmodel en onverenigbare waarden van de platforms. Een fonds waarin deze bedrijven meebetalen aan preventie etc. gaat Amsterdam niet opzetten, maar dat is wel een denkrichting waar het college over heeft gesproken en welke is meegegeven aan het Rijk om mogelijk te onderzoeken. C. Handhaving Telegram Er zijn vanuit uw raad ook specifieke vragen omtrent Telegram gesteld. De aankondiging van deze berichtendienst, waarin men stelt dat het platform meer gaat modereren en mee zal gaan werken aan gegevensvordering door autoriteiten, is in beginsel natuurlijk positief. Gezien de reputatie van Telegram op dit gebied moet echter nog worden bezien of er werkelijk sprake is van een koerswijziging. Voor de driehoek is het tegengaan van criminaliteit via Telegram, zoals drugshandel en sextortion een prioriteit. De verantwoordelijkheid hiervoor ligt echter bij het OM Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 5 november 2024 Pagina 6 van 9

en de politie. De gemeente blijft natuurlijk wel actie hieromtrent aanjagen. Dat geldt in bredere zin ook voor gedigitaliseerde criminaliteit. We zien dat criminele (jeugd) netwerken zich in toenemende mate richten op online fraude, naast bijvoorbeeld de handel in drugs. Verschillende soorten criminaliteit raken steeds meer met elkaar verweven. Jongeren maken zich daar niet alleen schuldig aan, ze zijn er ook slachtoffer van. Ook doordat zij bijvoorbeeld als geldezels worden uitgebuit. In samenwerking met de partners in de subdriehoek cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit gaat de gemeente hier steviger op inzetten. Zoals besproken in de commissie Algemene Zaken van 3 oktober j.l. circuleerden er eerder dit jaar bangalijsten op Telegram met persoonlijke gegevens en foto's van Utrechtse studentes. Positief nieuws is dat Telegram deze bangalijsten heeft verwijderd. Ook heeft Offlimits de toezegging van Telegram gekregen dat zij via een directe lijn met het platform in de toekomst sneller melding kunnen maken van ongewenst gedrag. Offlimits heeft dergelijke lijnen en afspraken al met andere sociale media platformen. D. Handelingsperspectief rond bangalijsten Het college heeft toegezegd uit te zoeken wat het handelingsperspectief is rondom het inzetten van (online) gebiedsverboden) voor daders/doorstuurders van bangalijsten.

De bevoegdheid van de burgemeester hangt traditioneel samen met de bescherming en handhaving van verstoringen van de (fysieke) openbare orde. Daar is in het geval van sextortion en bangalijsten over het algemeen geen sprake van. Het speelt zich online af en raakt slachtoffers, maar leidt over het algemeen niet tot verstoring van de fysieke openbare orde. Het “online gebiedsverbod” is alleen in het kader van een pilot eenmalig ingezet en er is behalve de uitspraak in de voorlopige voorziening nog geen jurisprudentie over dit middel. De gemeente zoekt ook actief contact met andere gemeenten om te kijken welke andere mogelijkheden er zijn. Vooralsnog lijkt de strafrechtelijke weg het meest kansrijk om op te treden. Ook kunnen slachtoffers de daders bij de civiele rechter aanspreken en een gebod tot verwijdering van de lijsten en andere acties van hen eisen. Op dit moment ondersteunt de gemeente verschillende initiatieven om ideeën rond seksualiteit, gendergelijkheid en respectvol gedrag te veranderen. Het college is van mening dat goede seksuele en relationele vorming daar de basis voor is. De gemeente wil jongeren die de fout ingaan niet afschrijven, maar helpen om herhaling te voorkomen.

De gemeente werkt hiervoor onder andere samen met organisaties als Fairspace en Sexmatters om ondersteuning te bieden aan studentenverenigingen hoe seksueel grensoverschrijdend gedrag te voorkomen, signaleren en op basis daarvan adequaat te handelen. Met onderwijsinstellingen in de stad gaat het college breder in gesprek over dit onderwerp. Om te verkennen wat er gezamenlijk gedaan kan worden op dit thema. Daarin wordt zoveel mogelijk gestreefd naar uniformiteit in de aanpak. 4. Smartphoneverbod op onderwijsinstellingen Hetzelfde geldt overigens voor het onderzoeken van de uitbreiding van het smartphoneverbod op onderwijsinstellingen in Amsterdam. Dit wil het college in gezamenlijkheid met Amsterdamse onderwijsinstellingen bespreken, ook om te kijken wat mbo's/hbo's en universiteiten wenselijk en realistisch achten. Het college hoort van onderwijsinstellingen in de stad dat sociale media een sterk katalyserende werking kunnen hebben op diverse veiligheidsvraagstukken op scholen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 5 november 2024 Pagina 7 van 9

Het aantal kinderen dat gepest wordt stijgt en het gebeurt steeds vaker, buiten het zicht van ouders en docenten, online via sociale media of in groepsapps. Ruzies op Snapchat of andere platformen leggen druk op de groepsdynamiek en zorgen er soms zelf voor dat een docent minder goed aan lesgeven toekomt. Daarnaast blijkt uit de Staat van het Onderwijs 2024 dat het veelvuldig gebruik van smartphones een negatieve invloed kan hebben op het concentratievermogen, de schoolprestaties en de sociaal-emotionele ontwikkeling van jongeren. 5. Inzetten op preventie Het is niet wenselijk om alleen in te zetten op het verbieden van zaken. Voor jongeren is er geen verschil tussen on- en offline; het is een belangrijk onderdeel van hun leven. Mediawijsheid van jongeren én ouders bevorderen is daarom essentieel. Amsterdam wil ervoor zorgen dat zoveel mogelijk jongeren de kennis en vaardigheden hebben om zich goed en veilig te bewegen in de online wereld en in staat zijn om (nieuwe) technologieën bewust en gezond te gebruiken. Ook voordat kinderen en jongeren online gaan. Het college wil ouders actief ondersteunen bij het vormgeven van het digitale ouderschap. Bijvoorbeeld door ouders met hele jonge kinderen al te adviseren over dit onderwerp, door campagnes en het faciliteren en ondersteunen van initiatieven die mediawijsheid stimuleren.

Op de ScholenArenA 2024, waar bijna 8.000 leerlingen en ouders/verzorgers zich oriënteren op een nieuwe middelbare school, verstrekt de gemeente vouchers voor een jaar lang gebruik van de app ChatLicense. Deze app helpt ouders en kinderen om de online wereld samen te ontdekken aan de hand van een wetenschappelijk onderbouwde leermethode. U vroeg specifiek naar de rol van de De Ouder- en Kindteams (bestaande uit Stichting OKT en Jeugdgezondheidszorg (JGZ)) rond dit thema). Zij zetten in op het gezond en veilig opgroeien van Amsterdamse kinderen en jongeren. Hier valt het vergroten van de online weerbaarheid van kinderen en jongeren in de huidige maatschappij ook onder. Ouders en jeugdigen worden ondersteund bij hun opvoed- en opgroeivragen. In deze ondersteuning komen onderwerpen als digitale weerbaarheid, online leefwereld, sociale media en beeldschermgebruik geregeld aan de orde. Stichting OKT en JGZ geven beide collectieve voorlichtingen/ themabijeenkomsten over diverse onderwerpen waaronder beeldschermgebruik, de negatieve effecten hiervan op de ontwikkeling, de ervaringen die online worden opgedaan en online weerbaarheid. Het OKT signaleert de negatieve gevolgen van te veel of schadelijk beeldschermgebruik zoals op de mentale gezondheid, online pesten, slaapproblemen en ontwikkelingsproblemen.

Kansen liggen in het opschalen en het vergroten van bewustwording bij ouders met jonge kinderen om gezonde keuzes te maken in de beperking van beeldschermtijd, en bij jongeren inzetten op gedragsverandering om de risico’s van de online leefwereld te beperken. Uitdagingen liggen in het feit dat er weinig contactmomenten zijn voor kinderen vanaf 4 jaar waarop ouders actief geadviseerd kunnen worden over de digitale begeleiding van hun kinderen. Dat vraagt om creativiteit om aan de ambities te kunnen voldoen om actief te adviseren en stimuleren dat ouders hun kinderen sociale media niet laten gebruiken tot in ieder geval de leeftijd van minimaal 13 jaar en het geven van een smartphone uit stellen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 5 november 2024 Pagina 8 van 9

Handelingsperspectief Amsterdam: acties en vervolg Uitgangspunt is om als stad proactief op te treden, leiderschap te tonen en als Amsterdam het goede voorbeeld te geven. Het college ziet en benadrukt de noodzaak om de online leefwereld van jongeren en negatieve fenomenen structureel en actief in de werkwijze, beleid en activiteiten van de afzonderlijke betrokken gemeentelijke directies te verankeren. Maar ook is het college van mening dat het van groot belang is om de komende jaren extra in te zetten op dit onderwerp. Vanuit het 'Programma online leefwereld jongeren', een van de activiteiten van de Agenda Digitale Stad, maar ook vanuit de verschillende betrokken directies. Voor opschaling en verhoogde inzet zijn extra middelen nodig. Op dit moment wordt in kaart gebracht wat hiervoor nodig is. U kunt daarbij in ieder geval denken aan de volgende activiteiten: ▪

▪

▪

▪

▪

▪

▪

▪ ▪

▪

Agenderen: Amsterdam neemt een aanjagende rol in en laten zien hoe dit jonge Amsterdammers en de stad raakt. Door het inzetten van bijvoorbeeld kunst en design. Zo is er nu een tentoonstelling ontwikkeld waarin de relatie van jongeren met de online leefwereld centraal staat. Samenwerking: Amsterdam gaat jongeren, opvoeders en professionals actief betrekken bij het maken van beleid en activiteiten rond dit thema. Bijvoorbeeld door jongeren te betrekken bij het ontwerpen van oplossingen. Jongeren weten immers zelf het beste wat voor hen werkt. Dit willen we blijven doen met Connect, het jongerenontwerplab. Faciliteren en ondersteunen: we ondersteunen projecten en initiatieven die gericht zijn op het bevorderen van verantwoord digitaal gedrag. Denk aan organisaties als Helpwanted (Offlimits). Beleid ontwikkelen en implementeren: ontwikkelen en implementeren van gemeentelijk beleid dat gericht is op het beschermen van jongeren in de digitale wereld, zoals richtlijnen voor het gebruik van sociale media op scholen en in publieke ruimtes. Onderzoek en monitoring: het uitvoeren en bevorderen van onderzoek naar de impact van digitale technologieën op jongeren, om trends en problemen vroegtijdig te signaleren en hierop in te spelen.

Lokale netwerken versterken: het versterken van lokale netwerken door het verbinden van verschillende stakeholders, zoals scholen, jeugdgezondheidszorg, maatschappelijke organisaties en technologiebedrijven, om gezamenlijk oplossingen te ontwikkelen en te implementeren. Innovatieve oplossingen stimuleren en ontwikkelen: het stimuleren, faciliteren en ontwikkelen van innovatieve technologische oplossingen die bijdragen aan een veilige en gezonde online omgeving voor jongeren. Advies en ondersteuning: het bieden van advies en ondersteuning aan scholen en ouders bij het omgaan met digitale uitdagingen. Beleidsbeïnvloeding: het actief deelnemen aan de discussie op nationaal en Europees niveau over wet- en regelgeving die de online veiligheid en welzijn van jongeren bevordert. Extra inzet van directies: het tegengaan en voorkomen van specifieke negatieve effecten. Denk hier bijvoorbeeld aan het koppelen van de bestaande gemeentelijke inzet op relevante programma’s van de afdeling Gezond Leven van de GGD aan de impact die social media kan hebben op de gezondheid (fysiek en mentaal).

Het college ontkomt niet aan bepaalde tegenstrijdigheden in de aanpak. Er is een veelzijdige aanpak nodig. Voor gebruik van technologie geldt namelijk hetzelfde; het is zowel nuttig als schadelijk, het verbindt én verdeelt. Dat kunt u bijvoorbeeld terugzien in het advies om jonge ouders te stimuleren in het geven van een eerste smartphone en het gebruik van sociale media uit

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 5 november 2024 Pagina 9 van 9

te stellen. Tegelijkertijd zet Amsterdam ook in op voorlichting en begeleiding voor ouders en kinderen/jongeren wanneer ze wel al eerder een smartphone of sociale media gaan gebruiken. Maar u kunt dat ook terug zien in onze inzet met betrekking tot scherpere wetgeving en de wens om gebruik te maken van TikTok. Kortom; het college neemt positie in, maar anticipeert ook op verschillende scenario's. Het college ziet uit naar een gesprek met u over dit onderwerp. Als u instemt met deze visie en aanpak kunnen de plannen concreet vormgegeven worden zodat er actief aan gewerkt kan worden. Daar kan het college u periodiek over updaten. Dat kan bijvoorbeeld samen met de jaarlijkse rapportage Digitale Stad. Dank voor uw betrokkenheid op het thema en voor nu hoopt het college u voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Femke Halsema Burgemeester

Alexander Scholtes Wethouder ICT & Digitale Stad

Marjolein Moorman Wethouder Onderwijs en Jeugd(zorg)

Sofyan Mbarki Wethouder Jongerenwerk

Bijlagen 1. Position paper

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl