RIB nieuwe inburgering statushouders.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 16 november 2021 Volwasseneneducatie, Laaggeletterdheid en Inburgering Marjolein Moorman WPI/Statushouders, d.vogelsang@amsterdam.nl Uitwerking van het nieuwe inburgeringsstelsel voor Amsterdamse statushouders

Geachte leden van de gemeenteraad, Op 1 januari 2022 treedt de nieuwe inburgeringswet in werking en krijgt de gemeente de regie op de inburgering. Eind 2018 zijn we gestart met de voorbereidingen op onze nieuwe inburgeringstaken en we werken sindsdien al zoveel mogelijk in de geest van het nieuwe stelsel. De gemeente heeft nu, onder het huidige inburgeringsstelsel, geen wettelijke verantwoordelijkheden en bevoegdheden voor de inburgering. Dat verandert vanaf 2022 voor statushouders die dan inburgeringsplichtig worden. De gemeente wordt voor deze statushouders vanuit de wet, naast begeleiding naar werk en participatie, verantwoordelijk voor kwalitatief inburgeringsonderwijs en begeleiding bij de inburgering. Met deze brief informeert het college u over hoe de inburgering er vanaf 2022 in Amsterdam uitziet. In de nieuwe wet wordt het vereiste taalniveau verhoogd van niveau A2 (basis) naar B1 (gevorderd) en komen er drie verschillende routes waarmee iemand aan de inburgeringsplicht kan voldoen:  de B1‐route gericht op de arbeidsmarkt,  de onderwijsroute gericht op het behalen van een Nederlands diploma,  en de Z‐route gericht op zelfredzaamheid en (arbeidsmarkt)participatie. De gemeente neemt een brede intake af om te bepalen welke route het best bij iemand past. We krijgen vanuit de nieuwe wet ook een ‘ontzorgplicht’ voor statushouders.

Dit houdt in dat de gemeente de eerste 6 maanden de vaste lasten moet inhouden op de bijstandsuitkering en statushouders begeleiding moet bieden naar financiële zelfredzaamheid in Nederland. Ambities Met de komst van de nieuwe inburgeringswet kunnen we verder werken aan de Amsterdamse ambitie gericht op duurzame integratie en gelijke kansen voor statushouders. Binnen deze ambitie streven we ernaar dat:  Statushouders binnen de inburgeringstermijn voldoen aan hun inburgeringsplicht op het voor hen hoogst haalbare taalniveau;  Statushouders participeren in de samenleving, het liefst via betaald werk of een opleiding, passend bij hun capaciteiten en wensen.  Statushouders (financieel) zelfredzaam zijn of weten waar ze om hulp kunnen vragen.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 16 november 2021 Pagina 2 van 10

Amsterdamse uitgangspunten Het college hanteert bij de uitwerking van haar nieuwe inburgeringstaken de volgende uitgangspunten: 1. De inburgering als onderdeel van de Amsterdamse aanpak statushouders We bouwen voort op de successen van de bestaande Amsterdamse aanpak statushouders. Daarmee bieden we statushouders begeleiding bij participatie én inburgering in een samenhangend traject. De inburgering staat niet op zichzelf, maar draagt eraan bij dat statushouders naar vermogen kunnen participeren in de samenleving, het liefst via betaald werk of een opleiding. 2. Het stimuleren van het volgen van onderwijs Met de nieuwe inburgeringswet willen we de onderwijspotentie van statushouders beter benutten. Het behalen van een Nederlands onderwijsdiploma vergroot de kansen op de arbeidsmarkt voor statushouders aanzienlijk. Om onderwijs op alle niveaus toegankelijk te maken, richt Amsterdam een extra route richting middelbaar beroepsonderwijs in: de B1‐route Mbo. Ook in de reguliere B1‐ route hebben we aandacht voor scholing en het behalen van kwalificaties. 3. Het bieden van maatwerk We richten het intake‐ en inburgeringstraject zo in dat we een goed onderbouwde inschatting kunnen maken van iemands mogelijkheden. We kijken hierbij naar factoren als werkervaring, gezinssituatie, motivatie en de leersnelheid.

We geven statushouders de ruimte en ondersteuning om zich te oriënteren op de Nederlandse samenleving en voor het formuleren van hun persoonlijke doelen. Door een flexibel aanbod van verschillende trajecten binnen de routes, en intensieve persoonlijke begeleiding, zorgen we dat elke statushouder een passend en zinvol inburgeringstraject kan volgen dat bijdraagt aan deze doelen. Hieronder leest u de uitwerking in Amsterdam van de belangrijkste onderdelen van het nieuwe inburgeringsstelsel. Deze onderdelen zijn:  Een brede intake  De inburgeringsroutes  Integrale begeleiding vanuit de Amsterdamse aanpak statushouders  Financieel ontzorgen Brede intake Statushouders beginnen in Amsterdam met een brede intake van 10 weken. We beginnen zo vroeg mogelijk met deze intake, als het kan al in het azc. Met de brede intake willen we een beeld krijgen van wie iemand is, wat deze persoon kan en wat diens ambities zijn. Om dit te onderzoeken volgen statushouders de Taalstart, maken zij de landelijke verplichte leerbaarheidstoets en voeren zij gesprekken met hun begeleider van de gemeente. Daarnaast kijken we of en in welke mate er belemmeringen zijn voor de statushouder die een probleem kunnen vormen bij de inburgering en/of participatie. Op basis van de brede intake bepaalt de gemeente welke inburgeringsroute het best bij iemand past.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 16 november 2021 Pagina 3 van 10



Participatiegesprekken In de participatiegesprekken met de klantbegeleider wordt van elke statushouder een algemeen beeld opgehaald van de persoonlijke situatie, achtergrond, mogelijkheden en wensen. Voor ouders met kinderen jonger dan 5 jaar zal de mogelijkheid van voorschoolse educatie een vast onderdeel zijn van deze gesprekken.



Leerbaarheidstoets Het ministerie van SZW ontwikkelt een leerbaarheidstoets. Deze toets geeft inzicht of iemand binnen drie jaar taalniveau B1 kan bereiken. Statushouders zijn wettelijk verplicht deze toets te maken tijdens de brede intake. De gemeente kan de resultaten van de toets gebruiken bij het inschatten van welke inburgeringsroute het meest geschikt is.



Amsterdamse Taalstart De landelijk verplichte leerbaarheidstoets is een momentopname. Amsterdam wil een meer onderbouwde inschatting kunnen maken van de best passende inburgeringsroute. In Amsterdam volgen daarom alle statushouders de Taalstart. In een pilot hebben we hier in aanloop naar de wet al goede ervaringen mee opgedaan. De Taalstart is een intensief taaltraject van 6 weken, uitgevoerd door taalschool Danner & Danner. Tijdens de Taalstart doen statushouders aan de hand van themalessen mondelinge vaardigheden op, krijgen zij zicht op hun eigen kunnen en worden zij geprikkeld om na te denken over hun toekomst. De docenten in de Taalstart observeren tijdens de lessen verschillende competenties en vaardigheden, zoals leersnelheid, studievaardigheden en houding. Dit resulteert in een eindrapportage met een advies aan de gemeente en statushouder voor de best passende inburgeringsroute.



PIP De Taalstart, leerbaarheidstoets en de participatiegesprekken vormen de basis voor het besluit over een geschikte inburgeringsroute. De verplichtingen voor de inburgering legt de gemeente aan het einde van de brede intake vast in een beschikking (het Plan Inburgering en Participatie; PIP). De klantbegeleider en statushouder maken hierin ook afspraken over de ondersteuning en begeleiding vanuit de gemeente bij de inburgering. Afspraken over participatie en inkomen worden net als nu vastgelegd in de Participatiewet‐beschikking.



POP In aanvulling op het PIP, stelt de klantbegeleider samen met de statushouder een persoonlijk ontwikkelplan (POP) op. Hierin zijn de persoonlijke doelen en een stappenplan beschreven voor de inburgering, participatie en zelfredzaamheid. Dit persoonlijk ontwikkelplan werken statushouders verder uit in de eerste fase van hun inburgeringsroute. Het plan moet statushouders helpen hun persoonlijke doelen voor ogen te houden en hen meer regie geven op hun participatie‐ en inburgeringstraject.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 16 november 2021 Pagina 4 van 10

Inburgeringsroutes Het nieuwe stelsel heeft drie verschillende routes om aan de inburgeringsplicht te voldoen: de B1‐ route, de zelfredzaamheidsroute (Z‐route) en de onderwijsroute. Omdat we de onderwijsparticipatie en de toegankelijkheid van onderwijs voor statushouders willen verhogen, voegt Amsterdam daar een extra route richting het mbo aan toe. Voor de totstandkoming van de inburgeringsroutes heeft Amsterdam afgelopen jaar een aanbesteding uitgevoerd. Met de verschillende inburgeringsroutes sluit het nieuwe stelsel beter aan op de verschillende wensen en mogelijkheden van statushouders. We streven ernaar dat alle statushouders zo snel mogelijk een zo hoog mogelijk taalniveau bereiken. Als de gekozen inburgeringsroute niet passend blijkt te zijn, worden met statushouders afspraken gemaakt over het wisselen van route. Gemeenten in de arbeidsmarktregio Amsterdam kunnen ook gebruik maken van het door Amsterdam ingekochte inburgeringsaanbod. Voor statushouders met een visuele of auditieve beperking werken we samen met de VNG. Vanuit de VNG wordt samen met expertisecentra inburgeringsaanbod ontwikkeld voor inburgeraars met een zintuigelijke beperking. In Amsterdam kenmerken alle inburgeringsroutes zich door het toepassen van praktijkgericht leren, intensieve persoonlijke begeleiding en een oriëntatiefase aan het begin van de route.

Elke inburgeringsroute start met een oriëntatieklas. Deze is ingericht zodat statushouders ruimte hebben om zich te oriënteren op de stad, samenleving en hun toekomst. Doel is ook om verder te onderzoeken hoe we het inburgeringstraject kunnen vormgegeven, zodat participatie en inburgering het best gecombineerd kunnen worden. De inhoud van de oriëntatieklas is toegespitst op het karakter van de specifieke route, maar in elke route volgen statushouders een module over gezondheid en een module over geldzaken en persoonlijke administratie. Statushouders die hier behoefte aan hebben kunnen een module digitale vaardigheden volgen. 1. De B1‐route In de B1‐route moet iemand binnen drie jaar op B1‐niveau komen op de examenonderdelen spreken, luisteren, lezen en schrijven. Als dit niet lukt kunnen statushouders na aantoonbare inspanning examenonderdelen op niveau A2 afronden. Naast het leren van de taal zijn statushouders verplicht om kennis op te doen over de Nederlandse maatschappij: ze moeten slagen voor het examen Kennis van de Nederlandse Maatschappij (KNM), de Module Arbeidsmarkt en Participatie (MAP) afronden en het participatieverklaringstraject (PVT) doorlopen. De B1‐route wordt in opdracht van de gemeente aangeboden door taalschool NLtraining, in samenwerking met taalschool VU‐NT2 en de sociale onderneming NewBees.

Oriëntatieklas Statushouders beginnen de B1‐route met de eerdergenoemde oriëntatieklas. Hierin maken ze kennis met de stad en samenleving aan de hand van praktijkgerichte themalessen, bijvoorbeeld een voorlichting over woningcorporaties, het bezoeken van een taalcafé of een bedrijfsbezoek. Een ander doel van de oriëntatieklas is dat statushouders een beeld van hun professionele levensweg in Nederland krijgen. Samen met een persoonlijke mentor vanuit de taalschool en hun klantbegeleider geven statushouders verder vorm aan hun persoonlijk ontwikkelplan.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 16 november 2021 Pagina 5 van 10

Persoonlijk inburgerings‐ en participatietraject Vanuit de oriëntatieklas stromen statushouders door naar een op maat samengesteld inburgerings‐ en participatietraject. Hiermee bereiden ze zich voor op hun inburgeringsexamens én arbeidsmarktparticipatie. Statushouders die snel de Nederlandse taal kunnen leren, kunnen bij de VU een intensieve cursus naar taalniveau B2 volgen. De persoonlijke mentor en klantbegeleiderzorgen er samen voor dat het inburgeringstraject aansluit op (de route naar) werk. Statushouders volgen lessen gericht op de werkpraktijk, bijvoorbeeld taal op de werkvloer en lessen in beroepsgerichte vaardigheden, afgestemd op hun persoonlijke doelen. Om zich verder te verdiepen in de arbeidsmarkt volgen statushouders bij de gemeente de module Arbeidsmarkt en Participatie (MAP). We bieden statushouders goede faciliteiten voor zelfstudie. Bij de taalschool is een open leercentrum waar statushouders buiten de lessen om kunnen oefenen. Op het leercentrum zijn taalvrijwilligers aanwezig die kunnen helpen bij de stof. 2. B1‐route richting het mbo Amsterdam heeft een extra route ontwikkeld: de B1‐route Mbo. De B1‐route Mbo is voor statushouders die de motivatie en potentie hebben om een mbo‐opleiding te volgen, maar waarvoor de eisen van de onderwijsroute niet haalbaar lijken.

In de oriëntatieklas van de reguliere B1‐route is aandacht voor studievaardigheden en het herkennen van studiepotentieel. De persoonlijke mentor van de taalschool onderzoekt samen met een statushouder of een mbo‐ opleiding goed aansluit op diens ambities, potentie en ervaring. Als dit het geval is, stroomt iemand vanuit de oriëntatieklas door naar de B1‐route Mbo. De B1‐route Mbo combineert de inburgering met voorbereiding op een mbo‐opleiding (mbo‐entree en mbo2). Het traject wordt aangeboden door Toptaal NT2‐experts in samenwerking met het ROC van Amsterdam (ROCvA). Taalschakeltraject In de B1‐route Mbo volgen statushouders eerst een voorbereidend taalschakeltraject met taallessen, en onderwijs in Engels, rekenen en studievaardigheden. In het schakeltraject is veel aandacht voor studie‐ en beroepskeuze, zoals meeloopdagen of brancheoriëntatie in de vorm van nagebootste werksituaties. Na afronding van het taalschakeltraject starten statushouders met een entree‐opleiding, gecombineerd met het vervolg van hun inburgeringstraject. Dit vervolgtraject bestaat uit voorbereiding op de inburgeringsexamens op B1‐niveau, een geïntegreerde module PVT en KNM en persoonlijke begeleiding. Statushouders krijgen intensieve begeleiding van een mentor en kunnen worden gekoppeld aan andere mbo‐studenten.

In een open leercentrum en een onlinetaalcafé kunnen statushouders extra oefenen met de taal. 3. De zelfredzaamheidsroute (Z‐route) De zelfredzaamheidsroute (Z‐route) is voor statushouders die veel moeite hebben met het leren van de Nederlandse taal, waardoor A2‐niveau op alle examenonderdelen niet haalbaar is. Het doel van de Z‐route is zelfredzaamheid, activering en participatie en het bereiken van een zo hoog mogelijk taalniveau. De activiteiten van de Z‐route moeten statushouders zelfvertrouwen geven bij het opbouwen van een leven in Nederland. In de Z‐route is ook speciale aandacht voor analfabete statushouders. Statushouders in de Z‐route hebben geen examenverplichting, maar een inspanningsverplichting. Ze moeten 800 uur taalles volgen en 800 uur besteden aan

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 16 november 2021 Pagina 6 van 10

activiteiten gericht op participatie en zelfredzaamheid. Deelnemers in de Z‐route volgen ook een Module Arbeidsmarkt en Participatie, een module KNM en het participatieverklaringstraject. De Z‐route wordt aangeboden door taalschool NLtraining en NewBees. Intensieve begeleiding Statushouders in de Z‐route krijgen intensieve persoonlijke begeleiding door hun klantbegeleider, een mentor vanuit de taalschool en coachende docenten. Ze worden uitgedaagd om een zo hoog mogelijk taalniveau te bereiken. Hierbij is veel aandacht voor spreken en luisteren, waarbij het leren van de taal wordt verbonden aan buitenschoolse opdrachten, zoals een Huis van de Wijk bezoeken of naar de markt gaan. Om taalcontact te bevorderen krijgen deelnemers in de Z‐route een taalmaatje. NLtraining en Newbees werken hiervoor samen met partijen in de stad. De taalmaatjes krijgen speciaal voor deze doelgroep een training over communiceren zonder schrift. Participatie‐uren Voor invulling van de 800 participatie‐uren krijgen statushouders in de Z‐route ondersteuning van een participatiecoach van NewBees en hun klantbegeleider. Voor de participatie‐uren maken we zoveel mogelijk gebruik van het bestaande aanbod in de stad (vanuit WPI en de stadsdelen). De participatie‐activiteiten bestaan uit: 1.

Praktijk‐ en (werk)ervaringsplekken: activiteiten gericht op sociale activering, maatschappelijke participatie en arbeidsactivering. 2. Taal‐oefencontact: informeel taalaanbod om het spreken van de Nederlandse taal te stimuleren en het taalniveau te verhogen. 3. Training en (job)coaching: (verlengde of verdiepende) trainingen en voorlichting op verschillende leefdomeinen om de zelfredzaamheid te vergroten en werknemersvaardigheden te ontwikkelen. Kennisinstituut ITTA heeft in opdracht van de gemeente een inventarisatie gedaan naar het informele taalaanbod en het aanbod van participatieactiviteiten in Amsterdam. Deze inventarisatie is een voorbereiding op de vormgeving van de participatie‐uren van de Z‐route, maar geeft ook inzicht in het informele aanbod voor deelnemers in de andere routes. De inzichten uit de inventarisatie gebruiken we nu als start voor gesprekken met maatschappelijke initiatieven in de stad. 4. Onderwijsroute Statushouders die potentie en motivatie hebben om na hun inburgering te starten met een opleiding op mbo3‐, mbo4‐, hbo‐, of wo‐niveau, beginnen na de brede intake met de onderwijsroute. De onderwijsroute combineert de inburgering met een voorbereiding op onderwijs en bestaat uit verschillende taalschakeltrajecten richting mbo3/4, hbo en wo.

Alle taalschakeltrajecten bestaan uit taal‐ en inburgeringsonderwijs, les in benodigde vakken, studievaardigheden en loopbaanoriëntatie. Zowel de inburgering als benodigde vakken ronden statushouders af met een (staats)examen. De onderwijsroute in Amsterdam wordt uitgevoerd door de VU en de HvA. Zij werken hierbij samen met de UvA en het ROCvA. Statushouders die de onderwijsroute volgen kunnen net als andere studenten gebruik maken van de faciliteiten van de VU en de HvA. Ze zijn zo direct onderdeel van het Amsterdamse studentenleven.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 16 november 2021 Pagina 7 van 10

Verlengde specialistische intake De onderwijsroute start in de oriëntatiefase met een verlengde specialistische intake van 10 weken om te bepalen welk taalschakeltraject iemand gaat volgen, dus richting welk onderwijsniveau en met welke vakken. Statushouders oriënteren zich op opleidingen, beroepsmogelijkheden en welke competenties ze nodig hebben voor een succesvolle start van een opleiding. Ze krijgen daarvoor studiekeuzebegeleiding en voeren gesprekken met hun persoonlijke mentor en klantbegeleider. De VU en HvA toetsen de haalbaarheid van een traject. In een eindgesprek leggen de statushouder en de mentor van de taalschool de studiekeuze en afspraken over het vervolgprogramma vast in het persoonlijke ontwikkelplan. In deze fase is ook aandacht voor oriëntatie op de stad en samenleving. Hiervoor gaan statushouders aan de slag met buitenschoolse opdrachten, excursies en interviews. Taalschakeltrajecten Vanaf de start beginnen statushouders met hun taallessen. Het doel is dat ze in de eerste 10 weken niveau A2 bereiken. In het taalschakeltraject vervolgen ze hun taallessen en kunnen ze starten met de andere vakken van het schakeltraject. Daarnaast werken statushouders aan competenties die nodig zijn om te gaan studeren. Aan de hand van een portfolio en met behulp van de persoonlijke mentor kunnen statushouders reflecteren op hun leerproces.

Ook tijdens het taalschakeltraject is aandacht voor studiekeuze. Deelnemers bezoeken bijvoorbeeld open dagen van een onderwijsinstelling, kunnen meelopen, maken studiekeuzentesten en gaan in gesprek met studenten van de opleiding waarin ze geïnteresseerd zijn. Later in het traject volgen de deelnemers de module KNM en PVT, waarin thema’s als democratie, media, recente geschiedenis en discriminatie aan bod komen. De behandeling van de thema’s wordt gecombineerd met het oefenen van discussiëren en debatteren. Als statushouders zijn geslaagd voor alle onderdelen van het taalschakeltraject, ontvangen ze een taalschakeltrajectdiploma. Begeleiding Statushouders krijgen vanuit de Amsterdamse aanpak statushouders intensieve en persoonlijke begeleiding en ondersteuning bij hun weg richting de arbeidsmarkt, de inburgering en hun nieuwe leven in Amsterdam. Het team dat deze begeleiding biedt, bestaat uit verschillende specialisten die specifieke kennis van statushouders hebben, zijn getraind in de omgang met de doelgroep en verschillende talen spreken. Elke statushouder krijgt, net als nu, een persoonlijke klantbegeleider. De klantbegeleider biedt zowel begeleiding bij de inburgering als bij het vinden van (vrijwilligers)werk en opleiding.

Voor de begeleiding naar werk zijn speciale instrumenten beschikbaar om de afstand tot de Nederlandse arbeidsmarkt te verkleinen, zoals sollicitatietrainingen, stageplekken, proefplaatsingen, leerwerktrajecten en coaching op de werkplek. Jobhunters kunnen helpen bij het vinden van de juiste match tussen statushouders en werkgevers. Op dit moment kan de gemeente formeel alleen begeleiding bieden vanuit de Participatiewet. Vanuit de aanpak werken we nu al in de geest van de nieuwe wet en adviseren en ondersteunen

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 16 november 2021 Pagina 8 van 10

we statushouders bij hun inburgering. Maar onder de nieuwe inburgeringswet is de gemeente daadwerkelijk bevoegd om statushouders bij hun inburgering te begeleiden. In de beginperiode zal het aantal statushouders dat onder het nieuwe stelsel inburgert relatief klein zijn. Dit biedt ruimte om onze uitvoering stapsgewijs voor te bereiden op hun nieuwe taken. Klantbegeleiders zullen in het nieuwe stelsel een integrale aanpak hanteren. Ze voeren regie op de verschillende activiteiten van statushouders en stemmen deze op elkaar af. Statushouders krijgen naast hun klantbegeleider een persoonlijke mentor vanuit de taalschool voor hun inburgeringstraject. De klantbegeleider en mentor werken nauw samen om een geïntegreerd begeleidingstraject aan te bieden, dat aansluit bij de persoonlijke doelen en mogelijkheden van de statushouder. Maatschappelijke begeleiding Naast begeleiding bij hun inburgering en richting werk of opleiding, krijgen statushouders maatschappelijke begeleiding. Onder maatschappelijke begeleiding vallen voorlichting over thema’s als wonen, zorg, opvoeding en praktische hulp bij het regelen van basisvoorzieningen. Voorbeelden van zaken die geregeld moeten worden, zijn het stofferen van de woning, inschrijving bij een huisarts, inschrijven van kinderen bij een (voor)school of het aanmaken van een bankrekening.

Vluchtelingenwerk voert deze bestuursperiode verschillende onderdelen van de maatschappelijke begeleiding uit. Klantbegeleiders van de gemeente, consulenten van Vluchtelingenwerk en andere partners zorgen dat deze zaken zo snel mogelijk na aankomst in de stad zo goed mogelijk op orde zijn en geven hier voorlichting over. Handhaving De gemeente krijgt onder de nieuwe inburgeringswet ook een handhavende taak. DUO handhaaft namens SZW op de inburgeringstermijn en ‐plicht. Gemeenten hebben de bevoegdheid om een bestuurlijke boete op te leggen als iemand verwijtbaar niet meewerkt aan het inburgeringstraject. Bij onze handhavende taak gaan we altijd uit van de intrinsieke motivatie van statushouders en vertrouwen is ons uitgangspunt. Door goede voorlichting en intensieve begeleiding stimuleren we statushouders om de regels na te leven. Als iemand zich niet aan de regels houdt, gaan we het gesprek aan om te kijken of we eventuele belemmeringen kunnen wegnemen. Als we uiteindelijk over moeten gaan tot het opleggen van een boete, houden we oog voor de menselijke maat en sturen we altijd eerst een brief waarin we de statushouder uitleggen dat we het voornemen hebben een boete op te leggen. In beleidsregels legt het college vast hoe zij een aantal gemeentelijke taken voor de inburgering uitwerkt.

Hierin is ook uitgewerkt hoe handhaving op grond van de Wet inburgering samenhangt met de handhaving op grond van de Participatiewet. Financieel ontzorgen Statushouders bevinden zich vaak in een kwetsbare financiële positie. Vanaf 2022 krijgen gemeenten voor statushouders daarom nieuwe wettelijke taken op het gebied van financiële zelfredzaamheid. De gemeente moet statushouders de eerste 6 maanden ontzorgen. Dit houdt in dat we de vaste lasten voor zorgverzekering, huur, water en energie inhouden op de bijstandsuitkering. Daarnaast moeten we begeleiding bieden richting financiële zelfredzaamheid in Nederland. Daarom verbreden we onze ‘ontzorgplicht’ en zetten we met voorlichting, training en persoonlijke begeleiding in op preventie van financiële problemen onder statushouders.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 16 november 2021 Pagina 9 van 10

Het inhouden van de vaste lasten start wanneer een statushouder in Amsterdam komt wonen. Hiermee verminderen we financiële risico’s in de eerste periode en hebben statushouders rust en ruimte om zich te focussen op hun start in de stad. Statushouders in een extra kwetsbare financiële positie kunnen ook gebruik maken van vrijwillig budgetbeheer. Om financiële problematiek op langere termijn te voorkomen hebben we instrumenten ontwikkeld waarmee statushouders kennis en vaardigheden kunnen opdoen voor financiële zelfredzaamheid in Nederland. Alle statushouders volgen tijdens hun inburgeringstraject een cursusmodule over geldzaken en persoonlijke administratie in Nederland. In deze module leren statushouders over hun rechten en plichten op het gebied van geldzaken, wat mogelijke risico’s zijn en bij wie ze terecht kunnen voor hulp. Daarnaast hebben we voorlichtingsmaterialen ontwikkeld over levensgebeurtenissen die administratieve en financiële gevolgen hebben, zoals starten met een opleiding of het krijgen van een kind. Statushouders krijgen persoonlijke begeleiding van hun klantbegeleider op het gebied van geldzaken. Voor statushouders die toch in de financiële problemen komen, werken we nauw samen met de buurtteams en Vluchtelingenwerk in het vroeg signaleren van problematiek en schuldhulpverlening.

Tot slot Op 1 januari 2022 gaat de nieuwe inburgeringswet in en wordt de inburgering integraal onderdeel van de Amsterdamse aanpak statushouders. We zijn blij dat we weer de regie krijgen en hiermee kunnen zorgen voor goed inburgeringsonderwijs en intensieve begeleiding bij de inburgering. Amsterdam heeft een brede intake met een taalstart, verschillende inburgeringsroutes – waaronder een extra route richting het mbo – en persoonlijke begeleiding op verschillende leefgebieden. Hiermee willen we ervoor zorgen dat statushouders sneller de taal leren, kwalificaties voor de arbeidsmarkt behalen, op hun niveau aan het werk kunnen en financieel zelfredzaam zijn. Binnen de landelijke wet is ruimte om te leren en om op basis van ervaringen wijzigingen aan het stelsel aan te brengen. Ook in Amsterdam monitoren we hoe het nieuwe stelsel werkt en gebruiken we de kennis die we met de uitvoering opdoen om de inburgering blijvend te verbeteren. Het college zal de raad ook na inwerkingtreding van de nieuwe wet blijven informeren over de voortgang van het nieuwe inburgeringsstelsel. In november stuurde ik de minister van SZW een brief met daarin onze zorgen voor de grote groep statushouders die ondanks de nieuwe wet, toch onder de oude falende wet zal moeten inburgeren.

Ons ontwikkelde inburgeringsaanbod mogen we volgens de wet niet aanbieden aan statushouders die vóór 1 januari 2022 een vluchtelingenstatus krijgen, ook als zij nog in het asielzoekerscentrum zitten en pas ná 1 januari 2022 in de gemeente gehuisvest worden. Naar verwachting zullen dit vanaf 2022 nog ongeveer 600 nieuwe statushouders zijn. Dit is zonde, want als Amsterdam kunnen én willen we vanaf 2022 onze verantwoordelijkheid nemen voor de inburgering van alle nieuwe statushouders. Voor statushouders die vallen onder de Wet inburgering 2013 werken we nu al zoveel mogelijk in de geest van de nieuwe wet, en dat blijven we doen. Vanuit de aanpak statushouders kunnen zij bijvoorbeeld de Opstartklas volgen en klantbegeleiders helpen statushouders bij het kiezen van een goede taalschool. De gemeente werkt daarnaast met het kwaliteitsconvenant samen met taalscholen in de stad om de kwaliteit van het inburgeringsonderwijs te waarborgen. En als statushouders in de knel komen met hun inburgering, bieden we advies en reparatietrajecten. Door de beperkte middelen en

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 16 november 2021 Pagina 10 van 10

bevoegdheden die we voor de groep onder de Wet inburgering 2013 hebben, is ‘werken in de geest van het nieuwe stelsel’ niet optimaal. Het college blijft er daarom bij het Rijk voor pleiten op zoek te gaan naar oplossingen die ervoor zorgen dat zoveel mogelijk statushouders het beste inburgeringsonderwijs kunnen volgen.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Marjolein Moorman Wethouder Volwasseneneducatie, Laaggeletterdheid en Inburgering

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl