RIB leiderschapsprogramma KC.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 2 juni 2026 Kunst en Cultuur Touria Meliani Economische Zaken en Cultuur (bestuurszaken.ezc@amsterdam.nl)

Onderwerp

Leiderschapsprogramma Leading Beyond Boundaries

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Op 11 december 2024 heeft uw raad het Kunstenplan 2025-2028 vastgesteld. Onderdeel daarvan was de ontwikkeling van een leiderschapsprogramma voor leiders uit ondervertegenwoordigde groepen in de cultuursector. Onlangs is de pilot voor dit programma - Leading Beyond Boundaries van start gegaan. .

In haar rapport Toegang tot cultuur adviseert de Raad voor Cultuur om diversiteit en inclusie op sleutelposities binnen culturele organisaties te blijven bevorderen. ‘Medewerkers op sleutelposities in de culturele sector vormen nog altijd geen goede afspiegeling van de samenleving. Een eenzijdige bezetting van deze posities kan leiden tot ongelijke kansen voor makers. Getalenteerde makers met bijvoorbeeld een biculturele achtergrond, maar ook makers uit nog weinig of niet gefinancierde disciplines, melden dat ze bij organisaties aanlopen tegen weerstand en onbegrip, en dat de kwaliteit van hun werk onvoldoende wordt (h)erkend. Gebrek aan diversiteit in zogenoemde ‘poortwachtersfuncties’ bestendigt dat. Juist meer diversiteit in alle lagen van organisaties kan zorgen voor een meer diverse programmering, meer diverse partnerschappen en verbreding van het publiek.’1 Uit het onderzoek Leiderschap in Kleur van professor Judi Mesman van de Universiteit Leiden blijkt dat leiders uit ondervertegenwoordigde groepen vaak voor een dubbele belasting staan: ze leiden hun organisatie en navigeren tegelijkertijd door de uitdagingen van ‘anders-zijn’. Ondanks de toegenomen diversiteit hebben deze leiders nog steeds te maken met aanzienlijke obstakels in hun organisaties (zoals een gebrek aan erkenning, sociale onveiligheid en druk om extra inzet te tonen).

Desalniettemin worden leiders uit ondervertegenwoordigde groepen vaak gedreven door hun toewijding en het verlangen om een verschil te maken.2 Leiderschapsontwikkeling in de cultuursector Vanuit het Kunstenplan hebben we door Dixon & De Jaeger, een bureau met ruime ervaring in leiderschapsontwikkeling in de cultuursector, het leiderschapsprogramma Leading Beyond Boundaries laten ontwikkelen in de vorm van een pilot. Dit programma is toegespitst op de 1 2

Toegang tot cultuur. Op weg naar een nieuw bestel in 2029. Raad voor Cultuur, 2024. Leiderschap in kleur. Judi Mesman, Universiteit Leiden, 2024.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 2 juni 2026 Pagina 2 van 3

uitdagingen waar leiders uit ondervertegenwoordigde groepen voor staan en ondersteunt hen in hun rol. Daarnaast biedt het wetenschappelijk bewezen tools om het eigen leiderschap duurzaam te versterken en bij te dragen aan een structurele aanpak van ongelijkheid in het ecosysteem. Gedurende een traject van tien maanden werken dertien leiders aan het vergroten van hun leiderschapsvaardigheden en professionele impact, om bij te dragen aan structurele verandering van de werkcultuur in de cultuursector. Tijdens deze eerste leergang werken de geselecteerde deelnemers aan het ontwikkelen van een leiderschapsstijl die authentiek, zichtbaar en krachtig is. Daarbij krijgen zij workshops van gerenommeerde professionals uit de praktijk over specifieke thema’s gericht op directe toepasbaarheid, variërend van ondernemerschap, verandermanagement, profilering en positionering tot governance, strategische samenwerking, business development en sociale en psychologische veiligheid. In het programma is veel ruimte voor persoonlijke inbreng van – en uitwisseling tussen – de deelnemers. Gedurende het traject werken de deelnemers samen aan casuïstiek uit de eigen omgeving en leren zij als peers van elkaars successen én uitdagingen, volgens het principe each one teach one. Ook vinden er intervisiemomenten plaats en krijgen de deelnemers individuele coaching van leiders met ervaringsdeskundigheid.

Gedurende het jaar bieden zij regelmatige begeleiding en advies om de opgedane kennis te vertalen naar concrete acties in de praktijk. De piloteditie van Leading Beyond Boundaries bestaat uit dertien deelnemers met een bi-culturele achtergrond of afkomstig uit andere ondervertegenwoordigde groepen. Bij de werving is gekeken naar het hebben van minimaal drie tot vijf jaar ervaring in de cultuursector en betrokkenheid bij strategische vraagstukken binnen de organisatie. Er is sprake van een leidinggevende functie of de ambitie om binnen één tot twee jaar door te groeien naar een dergelijke positie. Deelnemers zijn geselecteerd op een sterke motivatie om persoonlijke ontwikkeling te versnellen, een bredere impact te maken binnen de sector en een actieve rol te spelen in het stimuleren van inclusiviteit en transities. Bovendien is rekening gehouden met de omvang van de organisatie (minimaal tien medewerkers of een budget vanaf 500.000 euro). Stand van zaken en toekomst Op dit moment zijn twee van de vijf blokken van het programma afgerond. De tussentijdse ervaringen van deelnemers zijn bijzonder positief. Deelnemers ervaren plek om zaken te bespreken die elders lastig bespreekbaar zijn. De sensitiviteit en persoonlijke aandacht maakt dit volgens hen een uniek programma dat voorziet in een behoefte.

Er wordt een veilige sfeer ervaren waarin het onderlinge vertrouwen groot is, wat maakt dat deelnemers open en kwetsbaar durven te zijn, om te fungeren als klankbord en van elkaar te leren als gelijkgestemden. Een deelnemer geeft aan dat het programma heeft aangezet tot het ondernemen van actie in de eigen organisatie. De uitkomsten van deze pilot worden meegenomen in een traject van openbare aanbesteding in het najaar van 2026 om het leiderschapsprogramma verder te ontwikkelen. De ervaringen die worden opgedaan tijdens de pilot zullen onderdeel uitmaken van de beleidsvoorbereiding richting Kunstenplan 2029-2032. De impact van dit programma reikt verder dan deze eerste groep

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 2 juni 2026 Pagina 3 van 3

deelnemers nu. Na afronding zullen zij actief betrokken blijven via een alumninetwerk om, in de geest van het eerdergenoemde each one teach one-principe, toekomstige lichtingen te ondersteunen en kennisdeling binnen de sector te stimuleren. Als ambassadeurs van inclusief leiderschap kunnen alumni een bijdrage leveren aan de ontwikkeling van een cultuursector die diversiteit omarmt als een bron van creatieve kracht en maatschappelijke relevantie, waarin sterke leiders normstellend zijn voor een inclusiever ecosysteem. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Touria Meliani Wethouder Kunst en Cultuur

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl