RIB GR 2022.pdf

Bezoekadres Amstel 1 1011 PN Amsterdam Postbus 202 1000 AE Amsterdam Telefoon 14020 www.amsterdam.nl

Retouradres: Postbus 202, 1000 AE Amsterdam Aan de leden van de gemeenteraad van Amsterdam

Datum Behandeld door

8 november 2021 Basisinformatie

Onderwerp

Gemeenteraadsverkiezingen 2022

Geachte leden van de gemeenteraad, Op 16 maart 2022 zijn er weer verkiezingen, ditmaal voor de leden van de Gemeenteraad, de stadsdeelcommissies en de bestuurscommissie Weesp. Nieuw is dat 16- en 17-jarigen hun stem mogen uitbrengen op de stadsdeelcommissies en de bestuurscommissie Weesp en dat inwoners van Weesp gaan stemmen op de gemeenteraad van Amsterdam en de bestuurscommissie Weesp. Het college acht het van het grootste belang dat iedere Amsterdamse kiezer zijn of haar stem uit kan brengen en dat eventuele maatregelen rondom corona geen belemmering vormen voor de opkomst in Amsterdam. Het uitgangspunt hierbij is om in 2022 toegankelijke, veilige en betrouwbare verkiezingen te organiseren. In deze brief gaat het college in op de voorbereidingen die momenteel hiertoe getroffen worden. Weesp Het nieuwe bestuurlijke stelsel met betrekking tot Weesp gaat op 24 maart 2022 in. De ambtelijke organisatie is al samengevoegd met die van Amsterdam, dus ook aangaande de organisatie van de verkiezingen in maart. De inwoners van Weesp stemmen zoals gezegd op de gemeenteraad van Amsterdam en de bestuurscommissie Weesp. Tijdens twee informatieavonden zijn de inwoners geïnformeerd over de veranderingen en de mogelijkheden om zich verkiesbaar te stellen.

Daarnaast zijn stembureauleden, die eerder in Weesp werkzaam zijn geweest, gevraagd of zij zich over willen schrijven naar het systeem van Amsterdam. Dat hebben alle leden gedaan. Stemlocaties Zeker met de huidige corona-eisen is het vinden van geschikte stembureaulocaties heel lastig. Met name door de vereiste 1,5 meter afstand, ruimte voor looproutes en twee toegangsdeuren vallen veel stemlocaties af. Daarnaast vragen veel locaties een steeds hogere vergoeding voor het beschikbaar stellen van hun locatie, niet in de laatste plaats omdat de kosten van deze locaties ook

Het Stadhuis is bereikbaar met de metro of met tramlijn 7 en 14, halte Waterlooplein. Een routebeschrijving vindt u op www.amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam

Datum 8 november 2021 Pagina 2 van 4

hoger zijn. Omdat scholen goed verspreid liggen door de stad, de ruimten groot genoeg zijn en de kosten lager zijn, zou het enorm helpen als verkiezingsdagen verplichte studiedagen worden waardoor scholen als stembureaulocaties kunnen fungeren. Voor de aankomende verkiezingen is het realiseren van verplichte studiedagen helaas niet gelukt. Onze inzet is om voor toekomstige verkiezingen dit wel te realiseren dan wel, los van wel of geen studiedag, scholen te bewegen bij elke verkiezingen een stembureau in te richten. Toegankelijke verkiezing In lijn met de afgelopen verkiezen zetten wij ons in voor toegankelijke verkiezingen en informatievoorziening. Zo worden er drempelhulpen bij de entree en verlaagde schrijfbladen voor kiezers die vanuit een (rol)stoel stemmen, gerealiseerd. Bij de aankomende verkiezingen richten wij voor auditieve en/of visueel beperkte mensen in ieder stadsdeel een speciale stemlocatie in zodat zij zelfstandig kunnen stemmen. Ook gaan wij in gesprek met verschillende belangenorganisaties om te bekijken wat extra gerealiseerd kan worden ter verbetering van de toegankelijkheid. Veilige verkiezing Op 29 oktober is bekend gemaakt dat de Tijdelijke wet Covid-19 wordt verlengd en zal gelden tijdens de Gemeenteraadsverkiezingen 2022. Gelukkig hebben wij bij de zoektocht naar stembureaulocaties hier reeds rekening mee gehouden.

Ook is duidelijk dat er wederom drie dagen gestemd kan worden. Dat vergt een grote inspanning qua locaties vinden, voldoende stembureauleden organiseren en het centraal tellen van de maandag- en dinsdag uitgebrachte stemmen in de RAI. Wij gaan met het Rijk in gesprek over de vergoeding van de kosten die hiermee gemoeid gaan. Het briefstemmen komt niet meer terug. Die mogelijkheid is recentelijk geschrapt uit de tijdelijke wet bij de herverdelingsverkiezingen. Betrouwbare verkiezing Voor een betrouwbaar stem- en telproces is het van groot belang dat de stembureauleden goed opgeleid zijn. Middels e-learning modules en trainingen zorgen wij ervoor dat stembureaupersoneel de juiste kennis heeft om de stemdagen op een correcte wijze te laten verlopen. Wij zullen ook nu ons weer maximaal inzetten om voldoende opgeleide leden te organiseren voor alle drie de verkiezingsdagen. De StembureauApp, die afgelopen verkiezingen voor het eerst is gebruikt, heeft ook bijgedragen aan betrouwbare verkiezingen. De stembureauleden gebruiken dit digitale hulpmiddel waarin alle processtappen van het stem- en telproces zijn opgenomen en beschreven. Doordat stempassen gescand worden in plaats van handmatig gecontroleerd, verloopt het proces voor de stemmers sneller. Ook vergemakkelijkt het de regie op het verkiezingsproces tijdens de verkiezingsdagen.

Door het toenemend aantal partijen wordt het huidige stembiljet onhandig groot en onoverzichtelijk in gebruik voor zowel de stemmers als stembureauleden. Onlangs heeft de minister van Binnenlandse Zaken bekend gemaakt in een aantal kleine gemeente te experimenteren met een kleiner stembiljet. Zo’n stembiljet maakt het niet alleen overzichtelijk maar hierdoor wordt ook het telproces betrouwbaarder. Wij zijn daar voorstander van en zullen hiervoor pleiten bij de minister.

Gemeente Amsterdam

Datum 8 november 2021 Pagina 3 van 4

Opkomstbevordering De opkomst bij de laatste gemeenteraadsverkiezingen was te laag. Naar aanleiding van de aangenomen motie ‘neutrale opkomstcampagnes’ van raadslid Poot (VVD) heeft de burgemeester gesproken met de partijvoorzitters. Op basis van dit gesprek en in lijn met het plan van aanpak opkomstbevordering verkiezingen 2021 zijn de volgende criteria ontwikkeld om tot een neutrale stedelijke campagne te komen met als doel de opkomst te vergroten:  De inhoud is politiek neutraal en voor iedereen gelijk  De campagne is er voor iedereen ongeacht opleidingsniveau en afkomst, met de focus op ondervertegenwoordigde groepen (jongeren, ouderen, burgers met een migratieachtergrond, lager opgeleiden, lagere inkomensgroepen, laaggeletterden en mensen met een licht verstandelijke beperking)  Het bereikt iedereen door gebruik van begrijpelijke taal voor iedereen.  De campagne is aanvullend op de landelijke campagne. De campagne richt zich op het informeren over stemmen en het faciliteren op de weg naar de stembus. Hoe stem je, waarom is jouw stem belangrijk en hoe bepaal je op wie je stemt? Zoals bij de afgelopen verkiezing maken we gebruik van korte informatieve filmpjes, herinneringen om te gaan stemmen en de samenwerking met de Stadspas.

Verschillende kanalen (digitaal en fysiek) worden gebruikt voor verspreiding, bijvoorbeeld door middel van een website waarop filmpjes geplaatst worden en sociale media berichten met praktische informatie. Daarnaast worden momenteel ideeën nader uitgewerkt die op 23 november door de burgemeester en griffier worden besproken met de partijvoorzitters. De motie beschouwen wij hierbij als afgedaan. Communicatie Naast de campagne voor opkomstbevordering zetten wij vanzelfsprekend ook weer in op een duidelijke en begrijpelijke communicatie voor alle Amsterdammers. Zo versturen wij brieven met informatie over de verkiezingen naar alle Amsterdammers, zullen we informatie op amsterdam.nl/verkiezingen ontsluiten en de Verkiezingsspecial van de Krant Amsterdam in eenvoudige taal uitbrengen. Speciale aandacht daarbij gaat natuurlijk naar de coronamaatregelen, de 16- en 17 jarigen die voor het eerst mogen stemmen op stadsdeelcommissies en zich daarvoor verkiesbaar kunnen stellen en Weesp. Financiën De stad groeit. Het aantal stemgerechtigden stijgt en dat vergt meer inzet van middelen om dat te kunnen faciliteren. We besteden daarnaast veel aandacht aan het vergroten van toegankelijkheid en de opkomst. Bovendien verandert de wet- en regelgeving continu en nemen de eisen waaraan de verkiezingen moeten voldoen toe.

In het licht van deze punten is onze ambitie om te komen tot een herontwerp van de organisatie verkiezingen zodat een robuuste en toekomstbestendige situatie ontstaat. Wij zullen hierbij in kaart brengen wat op het gebied van financiën reëel is om de verkiezingen toekomstbestendig te organiseren. Met de verlenging van de tijdelijke wet Covid treffen wij extra coronamaatregelen. Vanzelfsprekend gaan wij over de bijbehorende extra kosten in gesprek met het Rijk.

Gemeente Amsterdam

Datum 8 november 2021 Pagina 4 van 4

Concluderend We staan als gemeente voor een belangrijke opgave om ervoor te zorgen dat iedere Amsterdamse kiezer in 2022 kan stemmen voor de Gemeenteraad, stadsdeelcommissies en de bestuurscommissie. Het college zal de raad in aanloop naar 16 maart 2022 op reguliere basis blijven informeren over de ontwikkelingen en de implicaties daarvan op organisatorisch en financieel vlak. Hoogachtend, Namens het college van burgemeester en wethouders van Amsterdam,

Femke Halsema Burgemeester