RIB Experimenteerregeling MaaC.pdf

Raadsinformatiebrief Afdoening toezegging

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door

Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 13 februari 2024 Verkeer en Vervoer Melanie van der Horst Directie Digitalisering, Informatie en Innovatie bestuurszaken.dii@amsterdam.nl Afdoening toezegging plannen met betrekking tot Mobility as a Commons (MaaC) uit de commissievergadering van 6 juli 2023

Geachte leden van de gemeenteraad, In de commissievergadering MOW van 6 juli jl. heb ik toegezegd u nader te informeren over de plannen met betrekking tot Mobility as a Commons (MaaC). Via deze brief informeer ik u over MaaC. Met de uitdagingen van het Amsterdamse college op het gebied van uitstootvrij en autoluw wordt er gestuurd op minder autobezit en meer gebruik van deelvervoer, fiets en OV. Er komen steeds meer Amsterdammers bij. Hierdoor is steeds minder ruimte voor auto’s op de weg. In de openbare ruimte is het van belang te onderzoeken welke extra manieren van het delen van mobiliteit mogelijk zijn. Momenteel zijn er mogelijkheden om gebruik te maken van deelmobiliteit via commerciële deelmobiliteitsbedrijven of peer-2-peer (Snappcar) of gewoon in goed vertrouwen. De gemeente wil de Amsterdammer een aanvullende keuze geven om naast autobezit en het huidige deelvervoeraanbod ook voor zichzelf deelvervoer te organiseren. Door coöperatief (deel)mobiliteit te organiseren en te faciliteren geven we Amsterdammers meer regie over hun (deel)mobiliteit. Daarom start de gemeente een experiment om de mogelijkheden hiervoor te onderzoeken. Het MaaC-experiment Dit onderzoek moet uitmonden in een aanvulling op het huidige aanbod van commercieel deelvervoer; Mobility as a Commons (MaaC).

Met dit experiment wil de gemeente auto’s delen in een groep - zonder winstoogmerk - onderzoeken en bewoners die MaaC-deelinitiatieven starten, faciliteren en stimuleren. De MaaC-deelinitiatieven komen in aanmerking voor een coöperatieve autodeelvergunning met eigen parkeerplaats. Voor dit experiment zijn er 150 coöperatieve autodeelvergunningen beschikbaar gesteld. Bij de tussentijdse evaluatie, na twee jaar, kan de wethouder met het mandaat van het college besluiten dit aantal te verhogen met maximaal 150 of voorwaarden voor deelname aan het experiment aanpassen. Het college kan de uitgegeven vergunningen, die vier jaar geldig zijn, verlengen met de maximale duur van twee jaar na beëindiging van het experiment. Er is gekozen

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 13 februari 2024 Pagina 2 van 3

voor een relatief lange looptijd van de vergunning en het experiment vanwege de relatief grote investeringen in tijd en geld die de bewonersinitiatieven moeten doen. In dit experiment spreken we van een MaaC-deelinitiatief als het voldoet aan de volgende definitie: Een Mobility as a Commons (MaaC) deelinitiatief is een bij de Kamer van Koophandel ingeschreven rechtspersoon die democratisch georganiseerd, open en zonder winstoogmerk is, met als (sub)doel om mobiliteit te delen. Waarom collectief delen? Naast het onderzoeken van alternatieven voor commercieel deelvervoer bestaat er behoefte aan een eerlijk(er) speelveld voor Amsterdammers die mobiliteit willen delen. Momenteel is het autodeelbeleid zo gedefinieerd dat MaaC-deelinitiatieven van bewoners niet in aanmerking komen voor een parkeer- en/of autodeelvergunning. Binnen het huidige vergunningensysteem heeft het college beperkte sturingsmogelijkheden bij commerciële aanbieders op vaststelling van prijs en dekkingsgebied. Het college denkt dat hiermee het huidige aanbod niet voor alle Amsterdammers een aantrekkelijk en toegankelijk alternatief is voor de privé auto. Daarom wil de gemeente onderzoeken in hoeverre MaaC een aanvulling kan zijn op het huidige aanbod.

Doordat de MaaC-deelinitiatieven geen winstoogmerk hebben en door het gelijkstellen van milieueisen voor MaaC-deelinitiatieven met de milieueisen voor personenauto’s kunnen MaaC deelinitiatieven – indien gewenst – het doen van grote investeringen uitstellen. Hiermee geven we Amsterdammers (met een kleine beurs) toegang tot een betaalbaar, toegankelijk en transparant alternatief voor de privé-en deelvervoer. Vergelijkbare initiatieven in Den Haag laten zien dat bewoners goed in staat zijn om gezamenlijk mobiliteit te organiseren. Daar zien we dat MaaC deelinitiatieven de sociale cohesie en duurzaam reisgedrag in de buurt versterken en eigenaarschap onder bewoners vergroten. Voorbeelden hiervan zijn prijsafspraken waardoor bewoners met een kleinere beurs korting krijgen op het gebruik van voertuigen of dat autoritten onder 5 kilometer belast worden met een toeslag waarmee elektrische bakfietsen gefinancierd kunnen worden. Deze kunnen door leden goedkoper (of gratis) worden gebruikt. Hiermee wordt duurzaam reisgedrag gestimuleerd. Kosten Om ervoor te zorgen dat het experiment voor zoveel mogelijk mensen toegankelijk wordt, is in de Parkeerbelastingverordening per 20 december 2023 de mogelijkheid opgenomen tot het verlenen van een coöperatieve autodeelvergunning tegen 0-tarief.

De voorgeschreven kosten (leges) voor het in behandeling nemen van een aanvraag voor een belanghebbendenvergunning alsmede de reguliere aanlegkosten voor een -parkeerplaats worden wel in rekening gebracht. Spreiding Omdat het huidige deelmobiliteitsaanbod zich vaak beperkt tot delen van de stad binnen de ring A10 zal worden verkend met het Masterplan Zuidoost, het Nationaal Programma Nieuw-West en de Aanpak Noord hoe buurtinitiatieven uit deze stadsdelen gemobiliseerd en betrokken kunnen worden.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 13 februari 2024 Pagina 3 van 3

Financiering Amsterdam is onderdeel van een breder Europees verband waar alternatieve businessmodellen voor deelvervoer worden onderzocht. Het MaaC-project wordt voor 100% gefinancierd met een Europese subsidie. Samen met 33 consortiumpartners bestaande uit kennisinstellingen, nonprofits, steden en commerciële partijen is een subsidieaanvraag ingediend voor “ACCELERATING THE DEPLOYMENT OF NEW AND SHARED MOBILITY SERVICES FOR THE NEXT DECADE” bij het Horizon 2020-programma van de Europese Unie. De subsidie van in totaal 12 miljoen is in het tweede kwartaal van 2023 toegekend. Het Amsterdamse samenwerkingsverband heeft daarvan 1,1 miljoen euro toebedeeld gekregen waarvan 506.250 euro voor de gemeente Amsterdam. Het GEMINI-project (Greening European Mobility through cascading innovation INItiatives) onderzoekt nieuwe businessmodellen in deelvervoer en kijkt hoe deze versneld geïmplementeerd kunnen worden. Er wordt gekeken naar zowel stedelijke als landelijke gebieden en de relatie daartussen. Dit vindt plaats in Amsterdam, Helsinki, Kopenhagen, Ljubljana, München, Parijs, Porto en Turijn. De gemeente Amsterdam coördineert het Amsterdamse samenwerkingsverband en is verantwoordelijk voor het opzetten, de uitvoering en de evaluatie.

Dit doen wij samen met de nonprofit partners:  Townmaking Institute: is verantwoordelijk is voor het begeleiden van de bewonersinitiatieven;  Stichting Cenex Nederland: doet onderzoek naar de verschillende business- en waarde modellen;  Smart Innovation Norway: onderzoekt en adviseert over co-creatie processen tussen bewoners, overheden en organisaties. Zoals beschreven betreft het Gemini project een onderzoeksproject. In het Europese samenwerkingsverband zijn verschillende onderzoek – en kennisinstellingen aangesloten. Zij zullen uitvoerig onderzoek doen naar MaaC als concept en de procedures die de gemeente hiervoor hanteert. Dit gebeurt in een intensieve samenwerking. De lessen worden gedeeld en – indien gewenst – doorgevoerd in Amsterdam, maar ook breder in Europa. Via de jaarlijkse rapportage Smart Mobility wordt u op de hoogte van de voortgang. De geleerde lessen worden meegenomen in de rapportage deelmobiliteit Hierbij beschouwt het college de toezegging afgedaan. Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Melanie van der Horst Wethouder Verkeer en Vervoer Bijlagen 1. Experimenteerbesluit

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl