RIB Bestuurlijke reactie proeftuin Buurtplatformrecht.pdf

Raadsinformatiebrief Afdoening motie

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 30 januari 2024 Democratisering Rutger Groot Wassink -Update motie 1254: evaluatie proeftuin buurtplatformrecht – bestuurlijke reactie

Geachte leden van de gemeenteraad, 21 december jl. stuurde ik u met de dagmail de evaluatie van de proeftuin buurtplatformrecht, en heb ik toegezegd in februari met een bestuurlijke reactie te komen. De proeftuin buurtplatformrecht is er gekomen dankzij een motie van uw raad op 17 december 2020 (motie 1254’ van het lid Grooten c.s.), waarin het college wordt verzocht om te onderzoeken of het buurtplatformrecht onderdeel zou kunnen worden van het nieuwe participatiebeleid. Deze proeftuin is in maart 2022 gestart, en is ook opgenomen in het coalitieakkoord. Nu de evaluatie afgerond is, is het moment gekomen om samen met u verder richting te geven aan de positie van de buurtplatformen in Amsterdam. De evaluatie De evaluatie bestaat uit verschillende onderdelen: 1. Aanbiedingsbrief/ evaluatie door coalitie van buurtplatformen 2. Evaluatieverslag !WOON proeftuin buurtplatformrecht 3. Concept kader buurtplatformrecht zoals opgesteld door de platformen; In dit kader staat wat er vanuit het perspectief van de platformen nodig is om het buurtplatformrecht goed te laten werken. Hiermee zijn de opgedane ervaringen concreet vertaald in een aanbod vanuit de platformen aan de gemeente 4. Social Handprint MAEX 5. Magazine trots op de wijk door Verwey Jonker instituut 6. Casestudy Schinkelkwartier door Nanke Verloo 7.

Reflectie Jos van der Lans Uit de evaluatie blijkt dat buurtplatformen van grote waarde zijn voor hun buurt, door de buurt een stem te geven en een infrastructuur om samen activiteiten te ondernemen. Het zijn koepels, van onderop ontstane netwerken van actieve bewoners die hun buurt beter maken. De energie die daarbij vrijkomt, vertaalt zich in toegevoegde waarde op allerlei beleidsterreinen, van stedelijke vernieuwing tot afval en van activiteiten voor jongeren tot duurzaamheid.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 30 januari 2024 Pagina 2 van 5

Het bleek heel goed te werken om de platformen in de proeftuin onderling te verbinden, in wat inmiddels de coalitie van buurtplatformen Amsterdam is. De platformen lopen vaak tegen vergelijkbare vraagstukken aan, en hebben heel veel gehad aan elkaars ervaring, expertise, netwerk en steun. De samenwerking tussen buurtplatformen en de gemeente blijkt in de praktijk allerlei gradaties te kennen: soms verloopt deze soepel maar regelmatig gaat dit minder goed en ervaren de buurtplatformen soms zelfs onwil om samen te werken. Het toekennen van de status buurtplatform zoals in de proeftuin is gedaan, blijkt zeker niet altijd voldoende om ook echt aan tafel te komen bij de gemeente of andere organisaties in de buurt, en blijkt in de praktijk nog te vrijblijvend te worden ingevuld door de gemeente. Hierdoor gaat veel energie van de platformen verloren aan het krijgen van de juiste informatie, een positie aan de gesprekstafel of passende ondersteuning van de gemeente. En dit gaat ten koste van de energie die deze actieve Amsterdammers in hun buurt kunnen steken. Daarom vragen de platformen en !WOON om het borgen van de samenwerking tussen gemeente en buurtplatformen in de participatieverordening.

Zij zien dit als een investering in een belangrijke sociale infrastructuur in de stad, die de Amsterdammers en de gemeente op allerlei beleidsterreinen veel zal kunnen opleveren en recht doet aan de uitgangspunten van de participatieverordening. Vanuit de proeftuin is een advies gevraagd op het door hen ontwikkelde kader aan de ambtelijke directies en stadsdelen. Uit de adviezen blijkt dat een structurele samenwerking met georganiseerde bewonerscollectieven in de stad wordt gezien als positief, maar dat er bij de gemeentelijke organisatie nog veel vragen en ook zorgen bestaan over hoe het buurtplatformrecht goed geïmplementeerd kan worden. Grofweg zijn alle ambtelijke adviezen samen te vatten en te bundelen onder 5 thema’s: a) Buurtplatform vs andere bewonersgroepen in de wijk In veel adviezen worden zorgen geuit over hoe het aanwijzen van een groep/netwerk tot een officieel platform mogelijk kan zorgen voor verschuiving van dynamiek in de wijk, bijvoorbeeld wanneer er sterk tegengestelde belangen leven in een buurt. Ook zijn veel vragen gesteld over de representativiteit van de platformen. b) Het kader Veel vragen en adviezen gaan in op het juridische aspect van het kader, of het kader werkbaar genoeg is en in hoeverre dit de organisatie genoeg richting meegeeft om het buurtplatformrecht tot uitvoering te brengen.

Op veel onderdelen vindt men het kader te vaag en te vrijblijvend wat betreft plichten voor de buurtplatformen. Op andere onderdelen wordt het kader juist veel te stellig gevonden, bijvoorbeeld op het vlak van het recht op het hebben van een eigen overlegstructuur. c) Aanwijzingsprocedure van buurtplatformen Er is twijfel bij het 'wie het eerst komt die krijgt het recht'-principe. Ook worden vraagtekens gezet bij de rol van bijvoorbeeld de stadsdeelcommissie. De periode van aanwijzen (4 jaar) en de procedure bij conflicten en niet goed functionerende platformen krijgt aandacht in de adviezen; er wordt gepleit voor een kortere periode en meer regels voor conflictbemiddeling.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 30 januari 2024 Pagina 3 van 5

d)

Rol van de gebiedsmakelaar of andere direct betrokken ambtenaar vs het platform: In het kader krijgt het gebiedsteam en in het bijzonder de gebiedsmakelaar een stevige rol toebedeeld. In veel adviezen van de stadsdelen komt dit terug als onwenselijk, een gebiedsmakelaar kan niet een groep bewoners belangrijker maken dan een andere groep. Daarnaast vraagt dit veel van de gebiedsmakelaar, en het veronderstelt ten onrechte dat een gebiedsmakelaar over alle informatie en voldoende doorzettingsmacht in de organisatie beschikt. Er is veel kritiek op het voorstel om platformen een rol te geven in de beoordeling of aanstelling van een gebiedsmakelaar (of medewerker van een project). e) Regeling voor ondersteuning en financiën Ondanks dat het kader maar ruimte biedt voor een zeer beperkte financiële ondersteuning per platform, wordt deze manier van werken wel vaak teruggeven als onwenselijk in de adviezen. Men is bang voor willekeur, conflicten, fraude en misbruik. Enkele stadsdelen delen de zorg dat zij vinden dat de passage over eventuele extra bijdragen voor platformen die actief zijn in stadsdelen met een masterplan of aanpak kan leiden tot ongelijkheid. Het gesprek hierover met ambtenaren en platformen gezamenlijk is gestart en wordt de komende tijd voortgezet.

Het plan is om hiervoor een werkgroep te vormen met deelnemers uit buurtplatformen en ambtenaren, die het kader samen zullen uitwerken. Het kader zoals dat is opgesteld door de platformen vormt daarbij het uitgangspunt. Door onderdelen in de praktijk samen uit te proberen, wordt het kader dat er nu ligt in de praktijk doorontwikkeld tot een voor alle partijen werkbaar geheel. Deze werkgroep zal zich eerst richten op het maken van een set werkzame spelregels om tijdelijk mee aan de slag te gaan in de periode tot het kader wordt vastgesteld. Daarin worden onder meer afspraken gemaakt over wanneer een bewonersgroep de status buurtplatform krijgt, welke stappen worden genomen wanneer er conflicten ontstaan, etc. Mogelijke varianten om buurtplatformen op te nemen in de participatieverordening Het college ziet de waarde van de buurtplatformen voor de stad. De evaluatie van deze proeftuin heeft dat voor ons bevestigd. We staan dan ook positief tegenover het opnemen van een artikel over de buurtplatformen als samenwerkingspartner voor de gemeente in de participatieverordening, die we volgens de huidige planning in mei ter vaststelling aan de gemeenteraad aanbieden. De manier waarop we de samenwerking met de buurtplatformen hierin vastleggen kan op verschillende manieren, en hangt vooral af van hoe we omgaan met het door de proeftuin opgeleverde kader en de mate van (o.a.

financiële) ondersteuning. We hebben hierbij de volgende varianten afgewogen: 1. Status erkennen o Erkennen van de rol en positie van de platformen in de buurt o Gemeente zet zich in om met de platformen buurtgerichte samenwerkingsafspraken te maken en legt dit vast in de verordening o Minimaal beleid (alleen omschrijven als bijzondere verschijningsvorm van georganiseerde bewonersorganisatie) o Platformen kunnen aanspraak maken op maximaal €10.000 per platform per jaar en er komt een extra bedrag voor de coalitie van buurtplatformen. 2. Status erkennen en vastleggen

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 30 januari 2024 Pagina 4 van 5

o o

Erkennen van de rol en positie van de platformen in de buurt Gemeente verplicht zich om met de platformen buurtgerichte samenwerkingsafspraken te maken en legt dit vast in de verordening o Vaststellen van een basis-kader buurtplatformrecht waarin platformen van de coalitie van buurten Amsterdam de status buurtplatform ontvangen voor in eerste instantie een periode van 2 jaar. We leggen daarin een set spelregels vast waar met de ambtelijke organisatie al overeenstemming is. We benoemen een proefperiode waarin het kader verder uitgewerkt wordt en onderdelen uit het kader worden uitgeprobeerd. Na één, uiterlijk twee jaar wordt het uitgewerkte kader buurtplatformrecht in besluitvorming gebracht. o Naast een bedrag van maximaal €10.000 per platform per jaar en een extra bedrag voor de coalitie van buurtplatformen reserveren we een aanvullend bedrag om enkele platformen ook te voorzien van aanvullende financiering wanneer hiervoor nog onvoldoende andere middelen beschikbaar zijn. 3.

Buurtplatform als recht o Erkennen van de rol en positie van de platformen in de buurt en deze juridisch afdwingbaar maken o Gemeente verplicht zich om met de platformen buurtgerichte samenwerkingsafspraken te maken en legt dit vast in de verordening o Vaststellen van het kader zoals dat door de platformen is voorgesteld, dus inclusief een afdwingbaar recht en aanwijzing via procedure en benoeming door de representatieve democratie (DB/ stadsdeelcommissie), en werkwijze. o Naast een bedrag van maximaal €10.000 per platform per jaar en een extra bedrag voor de coalitie van buurtplatformen reserveren we een aanvullend bedrag om enkele platformen ook te voorzien van aanvullende financiering wanneer hiervoor nog onvoldoende andere middelen beschikbaar zijn (conform variant 2). Binnen de begroting democratisering zijn middelen beschikbaar om tot en met 2026 een minimum variant van € 375.000 in 2024, € 425.000 in 2025 en € 475.000 in 2026 te financieren. Dit bedrag kan worden ingezet voor de platformen zelf, de coalitie van buurten en aanvullende financiering van platformen waarvoor nog geen of te weinig andere middelen beschikbaar zijn. Standpunt college Zoals gezegd zien wij als college duidelijk de waarde van de platformen in de stad, en willen wij graag in partnerschap met de platformen structureel samenwerken.

We waarderen ook zeer dat de proeftuin zelf een kader heeft geformuleerd, waarin we veel bruikbare zaken zien staan die we als college onderschrijven. We vinden het echter nu nog te vroeg om het kader in deze vorm vast te stellen, omdat -zoals ook uit de bovengenoemde ambtelijke adviezen blijkt- nog niet alles zodanig is uitgewerkt dat het ook direct werkbaar is voor de gemeentelijke organisatie. Om te bouwen aan echt goede samenwerking tussen gemeente en buurtplatformen, nemen we het kader zoals dat door de buurtplatformen is ontwikkeld als uitgangspunt en we vormen een werkgroep bestaande uit platformen en ambtenaren om dit het komende jaar gezamenlijk uit te werken en onderdelen in de praktijk uit te proberen om van te leren. Deze werkgroep ontwikkelt eerst samen een tijdelijke set spelregels voor de periode dat er nog geen kader is vastgesteld. Het streven is om het kader na 1 of uiterlijk twee jaar alsnog vast te laten stellen en de tekst in de verordening indien nodig hierop aan te passen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 30 januari 2024 Pagina 5 van 5

Het college stelt daarom voor om, op basis van de beschikbare middelen, de evidente meerwaarde van de platformen, en de uitwerkpunten die er nog zijn, vooralsnog te kiezen voor de bovenstaande variant 2. Vaststellen van het kader is op termijn het doel, maar we nemen meer tijd om dit als gemeentelijke organisatie samen met de platformen verder uit te werken. Ik ga hierover graag nader met uw raad in gesprek.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Rutger Groot Wassink Wethouder Democratisering

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl