RIB afspraken 10 uitstoters.pdf

Raadsinformatiebrief Afdoening toezegging

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 4 november 2025 Duurzaamheid, energietransitie en circulaire economie Zita Pels Ruimte en Duurzaamheid (bestuurszaken.rd@amsterdam.nl) Afspraken met de 10 grootste uitstoters van Amsterdam. Afdoening toezegging TA2023-000664 uit de commissievergadering van 15 juni 2023 en TA2023-000978 uit de raadsvergadering van 19 juli 2023.

Geachte leden van de gemeenteraad, Dit college zet volop in op het reduceren van onze CO₂-emissies om de klimaatdoelen te halen. Daarbij is verduurzaming van de industrie in Amsterdam essentieel. De industrie is één van de sectoren in Amsterdam met de grootste CO2-uitstoot, ondanks dat de industrie al grote CO2reductie heeft gerealiseerd. In het Coalitieakkoord 2022-2026 is daarom vastgelegd dat het college afspraken zal maken met de tien grootste uitstoters in de stad om hun CO₂-uitstoot te verminderen. In de raadsinformatiebrief van 20 december 2024 informeerde het college u over het plan van aanpak om tot afspraken te komen en de resultaten van de analyse van de 10 grootste uitstoters in Amsterdam. In de afgelopen periode zijn afspraken gemaakt met 8 bedrijven uit de top 10. In uw vergadering van 15 juni 2023 en 19 juli 2023 heb ik toegezegd u nader te informeren over de afspraken met de 10 grootste uitstoters van Amsterdam om hun verduurzaming te versnellen.

TA2023-000664 TA2023-000978

DC - Afspraken met de 10 grootste uitstoters van Amsterdam Afspraken met grote vervuilers over reductie van de CO2-uitstoot

Met deze raadsinformatiebrief informeert het college u over deze afspraken en over de voortgang van het proces. Hiermee worden de toezeggingen TA2023-000664 en TA2023-000978 afgedaan. Afspraken en resultaten Het doel van de afspraken is om de verduurzaming van de 10 grootste uitstoters van Amsterdam te versnellen. De gemeente vraagt daarvoor commitment van de bedrijven, en wil daar dan ook in investeren. De volledige afspraken zijn te vinden in bijlage 1 bij deze raadsinformatiebrief. In tabel 1 vindt u een overzicht van de afspraken en de potentiële opbrengst. De totale uitstoot van de 10 grootste uitstoters was 1269 kton CO₂ in 2023. Het potentieel voor CO₂-reductie is erg groot. De twee afspraken met de meeste potentie voor grote CO₂-reductie zijn het stoomnet en het waterstof distributienet (H2avennet). Deze afspraken zorgen voor investeringen in infrastructuur die met levering van CO₂-neutrale energie een CO₂-reductie mogelijk maken tot een maximum van 434 kton/jaar (200 kton/jaar voor het stoomnet en 234 kton/jaar voor het H2avennet), geschikt

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 4 november 2025 Pagina 2 van 5

voor huidige en toekomstige productie. Dat is 34% van de huidige uitstoot van de 10 grootste uitstoters. Omdat een deel van de stoom gebruikt wordt voor toekomstige productie, zal de werkelijke reductie ten opzichte van de huidige uitstoot lager uitvallen. Daarnaast zijn er andere afspraken die kleinere CO₂-reductie realiseren. Het college heeft met 8 van de 10 grootste uitstoters in Amsterdam afspraken kunnen maken om hun CO₂-uitstoot te verminderen. De afspraken gaan onder meer over energiebesparing, gebruik van duurzame energiebronnen, CO₂-afvang en andere verduurzamingsmaatregelen zoals circulariteit. Omdat het complexe verduurzamingsprojecten betreft met vaak vele afhankelijkheden in een lastige internationale context, is het niet altijd mogelijk om bij elke afspraak al concrete CO₂-reductie af te spreken. De raadsinformatiebrief van 20 december 2024 geeft meer informatie over de internationale context. De afspraken bevatten naast concrete acties daarom ook toezeggingen om nieuwe mogelijkheden verder te onderzoeken of in de toekomst toe te passen.

Bedrijven hebben bijvoorbeeld toegezegd om onderzoeken uit te voeren en vervolgstappen te nemen wanneer de resultaten positief zijn, om aan te sluiten op een duurzaam alternatief wanneer dat betaalbaar en beschikbaar is, om actief en transparant te communiceren over nieuwe ontwikkelingen en om kansrijke opties verder te onderzoeken. De gemeente werkt tegelijkertijd aan de beschikbaarheid van duurzame energiebronnen, ondersteuning van verduurzaming met kennis en expertise, en faciliteert onderzoek, lobby en vergunningen. De gemeente en de 10 grootste uitstoters blijven, met de gemaakte afspraken, zich gezamenlijk inzetten om tot versnelde CO₂-reductie te komen. De afspraken die in deze raadsinformatiebrief gepresenteerd worden zijn in meerdere gesprekken met de bedrijven afgestemd en zo concreet mogelijk vastgelegd. Wethouder Pels (Duurzaamheid) heeft elk bedrijf bezocht en heeft in een gesprek met de bestuurders de samenwerking met de bedrijven bestendigd en de afspraken vastgelegd. Het gesprek met bestuurders van Amsterdam UMC hebben wethouder Pels (Duurzaamheid) en wethouder Scholtes (Zorg) gezamenlijk gevoerd.

CO₂-afvang

Duurzame energiebronnen

Energiebesparing

Bedrijf Vattenfall

Afspraak Ontwikkelingen op gebied CO₂afvang volgen en mogelijkheden onderzoeken.

Vattenfall

Ontwikkelingen betaalbare waterstof volgen en concrete vervolgstappen bepalen bij gunstige business case.

Bunge

Onderzoek naar energiestromen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Potentiële opbrengst Grootte CO₂-reductie afhankelijk van hoeveel CO₂ afgevangen kan worden. Max reductie van 450 kton CO2, de gehele uitstoot van 2024. Grootte CO₂-reductie afhankelijk van hoeveel aardgas vervangen wordt met waterstof. Max reductie van 450 kton CO2, de gehele uitstoot van 2024. Energiebesparing en vermindering netcongestie door de energiestromen beter op elkaar af te stemmen, zowel

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Bedrijf

Afspraak

Duurzame energiebronnen Overige verduurzaming Overige verduurzaming

Amsterdam UMC Amsterdam UMC Amsterdam UMC

Overige verduurzaming

Amsterdam UMC

Werken aan verduurzamen van energiesysteem. Samenwerken aan verbeterde circulariteit. Verder verkennen van samenwerking op tegengaan verspilling medicijnen en reduceren medicijnresten in afval en afvalwater. Verder verkennen van samenwerking op verduurzamen van de verkeersstromen.

CO₂-afvang

RWZI West

Duurzame energiebronnen

RWZI West

Duurzame energiebronnen Duurzame energiebronnen Duurzame energiebronnen

RWZI West

CO₂-afvang

Argent Cargill

Gemeente Amsterdam ondersteunt Waterschap AGV met CO₂-afvang en hergebruik of opslag. Onderzoeken van toepassingen voor thermische energie uit afvalwater. Tekenen intentieovereenkomst samenwerking aquathermie Inzetten voor een stoomnet tussen AEB en Argent. Haalbaarheidsonderzoek naar leveren van stoom aan derden.

Cargill

Haalbaarheidsonderzoek naar CO₂ afvang bij biomassaketel.

Duurzame energiebronnen

Sonneborn

Mogelijke deelname aan energiehub ECAH.

Duurzame energiebronnen

Sonneborn

Duurzame energiebronnen

Alle bedrijven

Overige verduurzaming

Alle bedrijven

Neemt stoom af wanneer dit beschikbaar, betrouwbaar en betaalbaar is. Gemeente zet zich in voor duurzame infrastructuur (zoals waterstof distributienet) en bedrijven zeggen toe daar in de toekomst afspraken over te willen maken. De gemeente zet zich in voor het stroomlijnen van de

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Datum 4 november 2025 Pagina 3 van 5

Potentiële opbrengst intern en extern met andere bedrijven. Versnelde realisatie van een duurzamer energiesysteem. Versnelde realisatie van de benodigde circulaire acties. Minder verspilling medicijnen en minder medicijnresten in afval en afvalwater.

Duurzamer vervoer van en naar de ziekenhuizen, onder andere lagere CO₂-uitstoot en minder fijnstof. Versnelde start met afvang van 10 kton CO₂ per jaar.

De warmte van RWZI West is voldoende voor ongeveer 40.000 woningen. Stimuleren van samenwerking op aquathermie. Potentie voor reductie van max 200 kton CO₂ per jaar. CO₂-reductie van ongeveer 3 kton per jaar. Potentie om negatieve emissies te realiseren. Max. 30-35 kton CO2. Extra verduurzaming bij de processen van Sonneborn, afhankelijk van beschikbare elektriciteit. Ruim 10 kton CO₂-reductie.

Verduurzamingsopties voor de bedrijven sneller beschikbaar maken. Waterstof distributienet zou 234 kton/jaar kunnen reduceren. Uitvoering van duurzame projecten versnellen.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Bedrijf

Overige verduurzaming

Alle bedrijven

Afspraak vergunningsprocessen van duurzame projecten. De gemeente en de bedrijven voeren waar mogelijk samen lobby op duurzaamheid.

Datum 4 november 2025 Pagina 4 van 5

Potentiële opbrengst

Landelijk en Europees beleid beïnvloeden ten behoeve van duurzaamheid.

Tabel 1 Overzicht van de gemaakte afspraken en de potentiële opbrengst

Bedrijven waar nog geen afspraken mee gemaakt zijn Met AEB en Ketjen zijn nog geen afspraken gemaakt. De gemeente Amsterdam is in gesprek met Ketjen over mogelijkheden voor gebiedsontwikkeling in het Hamerkwartier, waarin ook wordt gesproken over omgeving- en milieuaspecten. Zolang dit proces loopt kan er met Ketjen geen apart proces worden opgestart in het kader van de verduurzaming van de top-10 uitstoters. Met AEB zijn ook gesprekken gevoerd over het versnellen van de verduurzaming waarin meerdere opties naar voren kwamen. Helaas is het vooralsnog niet mogelijk hier afspraken over vast te leggen, omdat er momenteel veel onduidelijkheid is bij AEB vanwege de voorgenomen nieuwe afvalstoffenbelasting van het Rijk. Als hier meer duidelijkheid over is zullen ook afspraken vastgelegd worden. De samenwerking op lopende verduurzamingstrajecten met AEB gaat gewoon door, zoals het CO₂-afvangproject Aurora. Aanvullende opbrengsten en investeringskansen Het proces om tot afspraken te komen heeft de samenwerking tussen gemeente en bedrijven versterkt. Op zowel ambtelijk als bestuurlijk niveau zijn de lijnen korter geworden, waardoor partijen elkaar sneller kunnen vinden bij nieuwe ontwikkelingen en verduurzamingskansen. Gemeente en bedrijven hebben beter inzicht gekregen in elkaars ambities, verduurzamingsplannen en knelpunten.

Dit heeft geleid tot meer wederzijds begrip en tot concrete verzoeken van bedrijven om ondersteuning, zoals bij subsidieaanvragen, onderzoeken naar mogelijkheden op gebied van circulariteit en CO₂-reductieprojecten. Daarnaast zijn mogelijkheden voor kennisdeling zichtbaar geworden. Bedrijven werken aan uiteenlopende duurzame innovaties, en door kennis en ervaring te delen kan verduurzaming verder worden versneld. Afgesproken is om regelmatig contact te houden en gezamenlijk nieuwe kansen te benutten. De gesprekken maken ook nogmaals duidelijk dat het Rijk een belangrijke rol speelt. Beleidskeuzes en investeringen van het Rijk zijn bepalend voor de verduurzaming van de industrie, waarbij ook het belang van stabiel beleid werd onderstreept. Met alle bedrijven is afgesproken om samen te werken op de lobby richting het Rijk als dit verduurzaming kan versnellen. Uit de gesprekken zijn ook kansrijke investeringen naar voren gekomen waarvan het belang nogmaals bevestigd werd, waaronder het H₂avennet, een stoomnet en een innovatiecentrum. Voor de financiering wordt gekeken naar verschillende bronnen: het gemeentelijk klimaatfonds (2,5–5 miljoen euro), de investeringsagenda van Port of Amsterdam, Europese programma’s en de regionale investeringsagenda van de provincie Noord-Holland. Niet alle opties zijn al concreet;

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 4 november 2025 Pagina 5 van 5

sommige vergen nader onderzoek of zijn breder gericht op de verduurzaming van het havengebied. Komende periode worden onder meer een klimaatfondsaanvraag voor het H₂avennet en het innovatiecentrum voorbereid en een VEKI-subsidieaanvraag voor het stoomnet. Daarbij onderzoekt de gemeente ook aanvullende vormen van financiële ondersteuning, zoals leningen via ROM InWest. Naast financiering zal de gemeente Amsterdam deze projecten ook op andere manieren ondersteunen, zoals met hulp bij de vergunningen, lobby en het faciliteren van gesprekken tussen verschillende stakeholders. De gemeente heeft bijvoorbeeld al een vergunningenloods aangenomen om de vergunningsaanvraag van duurzame projecten soepel te laten verlopen. Vervolg van het proces Het versnellen van de verduurzaming van de 10 grootste uitstoters is een proces waar langdurige samenwerking voor nodig is. Met het maken van de afspraken zijn belangrijke stappen gezet. De bedrijven hebben aangegeven open te staan voor verdere samenwerking. Het college werkt daarom de komende tijd verder aan het uitvoeren van de afspraken, het versterken van de relatie met de bedrijven en het samen met de betrokken partijen benutten van nieuwe mogelijkheden om de verduurzaming te realiseren. In de uitvoering en in vervolgstappen zullen de afspraken tot concrete CO₂-reductie moeten leiden.

Het college zal u jaarlijks op de hoogte houden van de voortgang. Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Zita Pels Wethouder Duurzaamheid, energietransitie en circulaire economie

Bijlagen 1. Afspraken met de 10 grootste uitstoters

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl