RIB - Afdoening toezegging 'Inzage herziene investeringsnota Verdi'.pdf

Raadsinformatiebrief Afdoening toezegging

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 12 februari 2024 Grond en Ontwikkeling Reinier van Dantzig Maatschappelijke Voorzieningen, bestuurszaken.MV@amsterdam.nl) Afdoening toezegging financiele onderbouwing keuze Sporthallen Zuid Voorjaarsnota 2023 (TA 2023-001364) uit de commissievergadering RO van 15 nov. 2023

Geachte leden van de gemeenteraad, In uw commissievergadering RO van 15 november 2023 heb ik op een vraag van raadslid Von Gerhardt (VVD) toegezegd om de financiële onderbouwing die, bij de Voorjaarsnota 2023 (VJN 2023) heeft geleid tot de keuze om de Sporthallen Zuid te vervangen en uit te breiden op de huidige kavel, in plaats van uitvoering te geven aan de gestapelde Sporthallen Zuid en nieuwe woonwijk (circa 550 woningen) zoals opgenomen in de Investeringsnota Verdi Deelplan 2, te delen met de commissie (TA 2023-001364). In deze brief licht ik kort de investeringsopgave specials maatschappelijke voorzieningen toe, ga ik specifiek in op de varianten voor de Sporthallen Zuid en de relatie met de grondexploitatie van de gebiedsontwikkeling Verdi en sluit ik af met een stand van zaken van het haalbaarheidsonderzoek dat naar aanleiding van het besluit zoals genomen in het kader van de VJN 2023 wordt uitgevoerd. Tijdens de totstandkoming van de Begroting 2023 is geconcludeerd dat de investeringsopgave specials maatschappelijke voorzieningen (MV) groter was dan de beschikbare investeringsruimte binnen het plafond MV tot 2032. Het college heeft in de Begroting 2023 besloten prioriteit te geven aan de investeringen in het De Mirandabad, de buitenbaan van de Jaap Edenbaan en de al toegekende investering voor het Amsterdam Museum.

Een bestuursopdracht is gegeven om voor de VJN 2023 varianten uit te werken voor het faseren, versoberen en/of temporiseren van bestaande (in MIP opgenomen) en nieuwe (nog niet in MIP opgenomen) specials MV om tot een passende meerjarige opgave te komen. De Sporthallen Zuid is één van de specials binnen de heroverweging. De 45 jaar oude Sporthallen Zuid is namelijk aan vernieuwing toe om te kunnen voldoen aan de huidige sporttechnische -, bouwkundige - en duurzaamheidseisen. Met de groei van de stad is uitbreiding van halcapaciteit voor bewegingsonderwijs, sportopleidingen ROC en de breedtesport noodzakelijk. Bovendien is extra sportruimte nodig vanwege de ambitie van de stad (samen met Topsport Amsterdam en NOC*NSF) om de bestaande topsporttrainingsprogramma's beter te kunnen faciliteren en te kunnen voorzien in doorontwikkeling van de topsportambitie. Het samenbrengen van de pijlers breedtesport, bewegingsonderwijs, sportopleidingen en topsport biedt een unieke mogelijkheid om een gebouw te realiseren met een netwerk rondom sport, talentontwikkeling en gezondheid voor de stad. Waar (top)sporters, coaches, leerlingen,

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 12 februari 2024 Pagina 2 van 5

bewoners, bedrijfsleven en onderzoekers elkaar kunnen ontmoeten, inspireren en versterken. In de bestuursopdracht zijn voor de Sporthallen Zuid verschillende varianten op hoofdlijn uitgewerkt en een globale kostenraming (prijspeil 1-1-2023) opgesteld voor de verschillende varianten. Hieronder worden de varianten toegelicht, zoals ter voorbereiding op bestuurlijke besluitvorming inzichtelijk gemaakt. Het college heeft besloten om, variant 4 verder op haalbaarheid te onderzoeken. Varianten Variant 1a. Gestapeld langs de A10 In deze variant worden de SHZ gesloopt en gestapeld en uitgebreid teruggebouwd langs de A10, dit conform de vastgestelde Investeringsnota Verdi Deelplan 2. Aan de haalbaarheidsstudie voor deze variant werd gewerkt en deze zou naar verwachting in het voorjaar 2023 worden afgerond. Het nieuw te bouwen sportcomplex wordt in deze variant uitgebreid van 4 naar 5 (op te delen) sporthallen en 7 sportzalen voor diverse sporten voor gecombineerd gebruik door scholieren (gym), studenten sport, breedtesporters en topsporters. De grotere evenementen komen niet terug in de nieuwe SHZ. De MBO school ROC Top komt terug, evenals een horecagelegenheid, ruimte voor een fysiotherapiepraktijk en inpandig Parkeren. De gestapelde nieuwbouw maakt de bouw van +/- 550 woningen mogelijk in Verdi. Het gebouw heeft een omvang van 33.000 m2. Geraamde investering: € 161 mln. + € 30 mln.

vanuit de GREX. Variant 1b. Gestapeld langs de A10 Deze variant is gelijk aan 1a. maar hier wordt een extra bijdrage vanuit de GREX geleverd. De extra bijdrage uit de grondexploitatie Verdi is €20 mln. Geraamde investering: € 141 mln. + € 50 mln. vanuit de GREX. Variant 2. Renoveren Renovatie betekent hier het strippen van de hallen tot op casco en weer volledig opbouwen. Het benodigd programma voor beleidsopgaven wordt hiermee niet ingevuld. De hallen kunnen weer minstens 25 jaar voort, maar de opgave voor de groei van de stad, ruimte voor bewegingsonderwijs en topsport moet elders worden opgelost. Daarnaast zijn de huidige sporthallen niet optimaal te exploiteren doordat de sporthallen niet in aparte zaaldelen kunnen worden gesplitst (boogconstructie van de hallen). Dit wordt met deze renovatie niet opgelost. Geraamde investering: € 52 mln. o.b.v. raming kostenbureau 2019 welke ambtelijk is geïndexeerd naar prijspeil 1-1-2023 (excl. tijdelijke huisvesting, extra sporthal en sportzalen ad. +/- € 50 mln. om de beleidsopgave alsnog elders in te vullen). Variant 3. Renovatie + nieuwbouw Renovatie van huidige bouw (strippen tot casco en weer opbouwen) + benodigd aanvulling programma voor de beleidsopgaven in nieuwbouw, incl. ondergronds parkeren.

De huidige sporthallen zijn niet optimaal te exploiteren doordat de sporthallen niet in aparte zaaldelen kunnen worden gesplitst (boogconstructie van de hallen). Dit wordt met deze renovatie niet opgelost. Een haalbaarheidsstudie moet aantonen of het programma op deze kavel goed inpasbaar is.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 12 februari 2024 Pagina 3 van 5

Geraamde investering: € 117 mln. (incl. ondergronds parkeren, excl. bouwrijp en tijdelijke huisvesting). Variant 4. Nieuwbouw op huidig kavel (ongestapeld) Bij deze variant bouwen we het benodigde programma op het huidige terrein van de Sporthallen Zuid. Er is meer ruimte beschikbaar zodat het niet nodig is om te stapelen wat ongeveer 1/3 aan kosten scheelt. Er is geen ruimte voor een woningbouwprogramma. Parkeren ondergronds. Het gebouw heeft een omvang van 26.000 m2. Een haalbaarheidsstudie moet aantonen of het programma op deze kavel goed inpasbaar is. Geraamde investering: € 113 mln. (exclusief kosten voor bouwrijp maken en tijdelijke huisvesting). Variant 5. Nieuwe SHZ & FOS Frans Otten Stadion (FOS) is een particulier sportcentrum met binnen- en buitentennis. Het complex is direct gelegen naast de Sporthallen Zuid. In deze variant koopt de gemeente FOS uit en wordt het programma van de nieuwe SHZ en het programma van FOS in één gebouw op het terrein van FOS teruggebouwd. In 2019 is deze variant verkend en besproken met FOS. Vanwege het risico van afhankelijkheid van een derde partij (FOS) en de hoge investeringssom voor het programma is destijds bestuurlijk gekozen voor gestapeld bouwen langs de A10. Geraamde investering: € 165 mln. + 39 mln. GREX Verdi.

Relatie gebiedsontwikkeling Verdi en Sporthallen Zuid De gebiedsontwikkeling Verdi (Deelplan 2) en de nieuwe Sporthallen Zuid zijn met elkaar verbonden, aangezien de verplaatsing van de Sporthallen Zuid de mogelijkheid biedt om op de huidige plek van de Sporthallen Zuid een nieuwe woonwijk te realiseren. De grondexploitatie van Verdi voorzag in een deel van de stichtingskosten voor de nieuwe Sporthallen Zuid. Bij het Investeringsbesluit (31 maart 2021) is €27,5 mln. incl. BTW opgenomen als vergoeding voor de verplaatsing van de Sporthallen Zuid. Geïndexeerd naar prijspeil 1 jan 2023 zou dit nu € 34 mln. incl. BTW zijn. Deze bijdrage was gebaseerd op een inschatting van de excessieve bouwkosten in verband met de benodigde stapeling. De excessieve bouwkosten in verband met de benodigde stapeling worden inmiddels geraamd op circa € 60 mln. (prijspeil 1-1-2023). Naast de bijdrage aan de stichtingskosten werd uit de grondexploitatie Verdi ook de boekwaarde van de bestaande opstallen en grond, de kosten van het slopen van de bestaande Sporthallen Zuid, het bouwrijp maken van de locatie, de herinrichting van het maaiveld en de tijdelijke huisvesting, van circa €23 mln. (prijspeil 1-1-2023) gedekt. Voorgenoemde kosten en de in de grondexploitatie opgenomen bijdrage aan de excessieve bouwkosten werden gedekt uit de grondopbrengsten van de woningbouw binnen Verdi Deelplan 2.

Uit deze grondopbrengsten konden daarnaast ook andere benodigde maatregelen (m.n. investeringen in de openbare ruimte) binnen Verdi Deelplan 2 worden gedekt. Onderbouwing keuze haalbaarheidsstudie naar variant 4 De geraamde investering voor het gestapeld bouwen (variant 1) kwam aanzienlijk hoger uit dan voorzien bij het vaststellen van de Investeringsnota Verdi Deelplan 2. Met dit gegeven heeft het college afgewogen dat een substantieel hogere bijdrage uit de grondexploitatie en het

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 12 februari 2024 Pagina 4 van 5

bijbehorende effect op het VEF niet passend was, omdat dit ten koste gaat van de mogelijkheden voor ongelijk investeren in de stad. De benodigde investeringssom voor variant 1 zou ook een groter beslag leggen op de beschikbare investeringsruimte voor maatschappelijke voorziening en daarmee de mogelijkheid om in andere maatschappelijke voorzieningen te investeren. Daarnaast wordt verwacht dat de ongestapelde nieuwbouw van de Sporthallen Zuid (variant 4) een aantal functionele voordelen heeft: • De 3 pijlers (topsport, breedtesport en bewegingsonderwijs) zijn beter aan elkaar te verbinden en alle functies kunnen goed zichtbaar worden gemaakt in het gebouw. • Betere mogelijkheden om te komen tot een goede logistiek van verkeersstromen van bezoekers, (sport)materiaalverplaatsing en goederenontvangst en -verwerking. • De relatie en inrichting binnen-buiten (sport en bewegen) kan beter op elkaar worden afgestemd en versterkt. Het college heeft op basis van bovenstaande financiële en functionele elementen de keuze gemaakt om variant 4, ongestapelde nieuwbouw op de huidige locatie, verder op haalbaarheid te onderzoeken. Stand van zaken uitwerking Sporthallen Zuid conform besluit Voorjaarsnota 2023 Het college heeft keuzes gemaakt om tot een passende opgave te komen.

Tegelijkertijd wordt de komende jaren nog flink geïnvesteerd in de specials, de grootstedelijke maatschappelijke voorzieningen. Gericht op de noodzakelijke vervanging en behoud van unieke voorzieningen in de stad, het voorzieningenaanbod mee te laten groeien met de groei van stad en te investeren in die gebieden waar een inhaalslag en impuls nodig is. Voor de Sporthallen Zuid heeft het college gekozen voor ‘ongestapelde’ vervanging en uitbreiding op de huidige kavel (variant 4). Deze variant wordt momenteel nader onderzocht op haalbaarheid. Hiervoor wordt een ruimtelijk kader opgesteld en de inpassing van het programma - zonder stapeling van sporthallen - op het huidige kavel en binnen het ruimtelijk kader bestudeerd, nader uitgewerkt en geraamd. Hierbij is geen bijdrage meer vanuit de grondexploitatie Verdi beschikbaar evenals kosten die eerder uit de grondexploitatie Verdi zouden worden gedekt zoals bouwrijp maken, tijdelijke huisvesting en herinrichting maaiveld. De raming maakt inzichtelijk of het project kan worden gerealiseerd binnen het bij de VJN 2023 gereserveerde budget. Deze planuitwerking en vervolgens het principebesluit voor de Sporthallen Zuid lopen parallel met de benodigde herziening van de Investeringsnota Verdi Deelplan 2 , om ervoor te zorgen dat de producten op elkaar aansluiten.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 12 februari 2024 Pagina 5 van 5

Hierbij wordt rekening gehouden met een eventuele koppeling van de besluitvorming, welke naar verwachting eind 2024 aan u wordt voorgelegd. Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Reinier van Dantzig Wethouder Woningbouw en Stedelijke Ontwikkeling

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl