RIB Afd. toez samenstelling-werkwijze Commissie Ruimtelijke Kwaliteit

Raadsinformatiebrief Afdoening toezegging

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 9 februari 2023 RO en Monumenten Reinier van Dantzig R&D bestuurszaken.rd@amsterdam.nl Afdoening toezegging TA2023-000105 uit de commissievergadering van 1 februari 2023

Geachte leden van de gemeenteraad, In uw vergadering van 1 februari 2023 heb ik op een vraag van fractievertegenwoordiger Bert Keesman (PvdA) toegezegd u nader te informeren over de samenstelling en werkwijze van de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit. Dit tegen de achtergrond van het vaststellen van een nieuwe verordening op de Commissie Omgevingskwaliteit (2023) die is geagendeerd voor de raadsvergadering van 15 februari. Agendapunt 4: Vaststellen Verordening op de Commissie Omgevingskwaliteit Amsterdam (2023) Nr. VN2022-041675 Op verzoek van de leden heeft wethouder Van Dantzig toegezegd om de commissie voor behandeling van de voordracht in de raad nog nader schriftelijk te informeren over de rol van deze commissie. De wethouder heeft de leden verder aangeboden om een kennismakingsgesprek te organiseren met de voorzitter van de commissie. De politiek assistent van de wethouder heeft hierover nader contact gezocht met de leden. Ter afdoening van deze toezegging zijn de leden nader geïnformeerd door het toezenden van een PowerPointpresentatie voor een technische sessie over dit onderwerp op 6 september 2022. Daarnaast is voor dinsdag 14 februari 19.00 uur een kennismaking ingepland tussen de leden van de raadscommissie en de per 1-1-2023 benoemde voorzitter van de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit, Robert Winkel.

In de raadsinformatiebrief van 1 mei 2022 zijn de samenstelling en de werkwijze van de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit en de toekomstige commissie Omgevingskwaliteit als volgt toegelicht: “Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet (1-1-2023) wijzigt de wettelijke grondslag voor onafhankelijke advisering over de kwaliteit van de gebouwde omgeving. De mogelijkheid voor het uitvoeren van ‘welstandstoezicht’ is tot nu toe verankerd in artikel 12 van de woningwet. Artikel 17.9 van de Omgevingswet geeft gemeenten opnieuw de mogelijkheid tot het instellen van een gemeentelijke adviescommissie. Deze adviseert tenminste over aanvragen voor de wijziging van een rijksmonument. In aanvulling daarop kan het aantal adviestaken worden uitgebreid met het oog op het bereiken van een goede omgevingskwaliteit en het in stand houden van erfgoed.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 9 februari 2023 Pagina 2 van 3

In de Verordening op de Commissie Omgevingskwaliteit (2023) wordt de in 2017 ingerichte taakstelling en samenstelling van de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit in grote lijnen voortgezet. Dat kan omdat de verordening uit 2017 al anticipeerde op de inwerkingtreding van de Omgevingswet die in 2016 door de kamer is aangenomen. Naast de bestaande subcommissies voor de advisering op aanvragen voor een omgevingsvergunning, werd een Subcommissie Integrale Ruimtelijke Kwaliteit (Integrale Commissie) ingericht die, in de geest van de Omgevingswet, vroeg in het proces kan adviseren over bouwplannen met ingrijpende gevolgen voor de fysieke leefomgeving of initiatieven waarbij een integrale advisering een meerwaarde kan opleveren voor de kwaliteit van de planvorming. De samenstelling van de Integrale Commissie is, om deze integrale afweging en advisering mogelijk te maken, breder dan die van de overige subcommissies en omvat de disciplines stedenbouw, landschap, architectuur, openbare ruimte, erfgoed en monumenten. In 2018 werd daar een lid ‘duurzaam bouwen’ aan toegevoegd. Sinds 2021 zijn op verzoek van de Raad de vergaderingen openbaar en worden ook de adviezen van de Integrale Commissie gepubliceerd. In de verordening op de Commissie Omgevingskwaliteit (2023) wordt op basis van de ervaringen van de afgelopen vijf jaar een aantal (technische) wijzigingen voorgesteld.

Deze hebben betrekking op de termijn van de benoeming, de onafhankelijkheid van de leden en de rol van ambtelijke en externe adviseurs van de commissie. Toelichting op de wijzigingen Van ambtelijke leden naar ambtelijke adviseurs In 2017 is ervoor gekozen om door de directies voorgedragen ambtenaren te benoemen als lid van de Integrale Commissie. Alhoewel dit model over de afgelopen vijf jaar uitstekend heeft gefunctioneerd, wordt er nu voor gekozen deze commissie te laten bestaan uit louter externe leden. De reden daarvoor is dat bij de stadsdelen en bij Ruimte en Duurzaamheid ambtelijke integrale adviestafels zijn ingericht. Om het in elkaar overlopen van rollen te voorkomen, schuift de Integrale Commissie binnen het spectrum van kwaliteitsadvisering nu verder op naar de onafhankelijke kant. Om daarbij voldoende voeling te houden met het werk van de ambtelijke diensten en gebruik te kunnen blijven maken van hun vaak ongekende expertise en kennis van de stad, wordt aan de directie van R&D gevraagd ambtenaren aan te wijzen die een rol kunnen spelen bij de voorbereiding van de vergaderingen en die desgevraagd ook als adviseur bij de vergaderingen aanwezig kunnen zijn. Dat geldt in ieder geval voor de expertises monumenten en erfgoed, duurzaamheid, stedenbouw en landschap.

Indien de aard van de behandelde onderwerpen dat nodig maakt, zal ook een beroep worden gedaan op een ambtelijke adviseur grondzaken (G&O) en inrichting openbare ruimte (V&OR). Om uitvoering te geven aan motie 793.21 (Van Renssen en Nadif) zal ook bij de vergaderingen van de subcommissies 1-3, die adviseren in het kader van een aanvraag voor een omgevingsvergunning, voortaan een vaste ambtelijk adviseur duurzaamheid aanwezig zijn. Externe adviseurs De Commissie Ruimtelijke Kwaliteit heeft (naast ambtelijke adviseurs) ook externe, door het college van B&W benoemde adviseurs voor Mooi Verduurzamen, Kunst in de Openbare Ruimte, Woonboten en Historische Schepen. In de verordening 2023 vervalt de aparte adviseur voor Kunst in de Openbare Ruimte. Deze taak wordt inmiddels waargenomen door het in 2019 ingestelde Stadscuratorium. Dat levert in geval van vergunningplichtige kunst in de openbare ruimte een preadvies voor de commissie

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 9 februari 2023 Pagina 3 van 3

waarin in ieder geval een oordeel wordt gegeven over de kunstwaarde van het ontwerp. De adviseur Mooi Verduurzamen is benoemd in het kader van het gelijknamige, in 2016 gestarte project en kan namens de commissie corporaties en verenigingen van eigenaren terzijde staan bij de verduurzaming van hun bezit. De adviseurs voor woonboten en historische schepen leveren een preadvies voor de commissie op het gebied van vergunningen voor het afmeren of verbouwen van schepen. Termijn voor leden en plaatsvervangende leden De Commissie Omgevingskwaliteit kent net als de CRK een rooster van af- en aantreden. Vacatures worden gepubliceerd en staan open voor iedereen die voldoet aan de deskundigheidscriteria die nodig zijn voor het functioneren van de commissie. Tot nu toe is de termijn voor leden drie jaar met de mogelijkheid van een verlenging van drie jaar (als plaatsvervangend lid). Die termijn wordt in het geval van drie jaar zowel door de leden zelf als door het secretariaat als kort ervaren, een termijn van zes jaar (in geval van herbenoeming) is weer erg lang. Om die reden wordt voorgesteld uit te gaan van een benoeming voor vier jaar, met de mogelijkheid van een herbenoeming als lid of als plaatsvervangend lid van nog eens vier jaar. Consistentie in de advisering is essentieel voor het functioneren van de commissie en daarmee voor een soepel verlopend proces van vergunningverlening.

Bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet blijven benoemde leden van de commissie in functie voor de resterende tijd van hun termijn. Nieuwe leden worden benoemd op basis van de nieuwe verordening. Voor hen geldt de nieuwe termijn van vier jaar. Bij de commissie ontstaan op basis van het rooster van af- en aantreden ieder jaar twee á drie vacatures. Deze worden breed gedeeld via relevante websites en sociale media. Uit de doorgaans ongeveer dertig kandidaten wordt door een selectiecommissie een keuze gemaakt en wordt de voordracht voor benoeming aan uw Raad voorbereid.” Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Reinier van Dantzig Wethouder Woningbouw en Stedelijke Ontwikkeling

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl