RIB 1e voortgangsrapportage Aanpak Wachtenden Aanvullende Jeugdhulp 2024 250612 JRJRJR DvdH

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door

Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 13 juni 2025 Jeugd Wethouder Marjolein Moorman Petra Helderman P.helderman@amsterdam.nl Dick van den Heuvel d.van.den.heuvel@amsterdam.nl 1e Voortgangsrapportage Aanpak Wachtenden Aanvullende Jeugdhulp Amsterdam

Geachte leden van de gemeenteraad, Bij de voorjaarsnota 2023 heeft u 9 miljoen ter beschikking gesteld voor de aanpak wachtenden in het kader van motie 115 Niet langer in de wacht. Deze incidentele middelen worden besteed conform het bestedingsplan Aanpak Wachtenden (bijlage 2) waarover u bent geïnformeerd via een raadsinformatie brief dd. 12 december 2023. De aanpak loopt door tot en met 2026. Met deze brief en de 1e voortgangsrapportage (bijlage 1), laat ik u weten wat er met de aanpak wachtenden is bereikt tot op heden. De casus-voor-casusaanpak en het (mini)maatwerkbudget We zijn gestart met een aanpak gericht op de huidige wachtenden op aanvullende jeugdhulp: de casus-voor-casusaanpak. Hier wordt op maat gekeken welke interventies het wachten draaglijker kunnen maken of zelfs het inzetten van aanvullende jeugdhulp kunnen voorkomen. De verwachting is dat er in 2025 ongeveer 100 gezinnen met de inzet van de Amsterdamse maatwerk methode en (mini)maatwerk budget geholpen worden. Denken en handelen vanuit perspectieven en oplossingen Voorop staat het denken en handelen vanuit de perspectieven en de oplossingen van de gezinnen volgens de Amsterdamse Maatwerkmethode. Inmiddels zijn 120 gezinnen met deze aanpak geholpen. Er is breed gekeken: ondersteuningsvragen met betrekking tot financiën, en obstakels bij huisvesting en het runnen van het huishouden zijn aangepakt.

Bestaanszekerheidsproblematiek heeft altijd de hoogste prioriteit omdat deze als stressfactor zorgt voor opvoed- en opgroei problemen. Omdat de oplossing van deze problemen niet altijd voorhanden is binnen ons huidige systeem is maatwerkbudget ter beschikking gesteld uit de aanpak wachtenden. Voorrang is gegeven aan jeugdigen en gezinnen in de meeste kwetsbare posities, conform de uitgangspunten in de Amsterdamse Jeugdvisie. (Mini)maatwerkoplossingen die vanuit de aanpak zijn ingezet Bij (mini)maatwerkoplossingen moet u denken aan hulp en bemiddeling in de zoektocht naar passend onderwijs of een dagbesteding voor (thuiszittende) kinderen. Aan kinderopvang of een zorgoppas ter ontlasting van ouders, of om ouders de mogelijkheid te geven een netwerk op te bouwen. En ook om iets voor zichzelf te ondernemen, coaches die hen begeleiden, combineren met een vorm van sport, onder andere voor thuiszittende kinderen;

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 13 juni 2025 Pagina 2 van 4

Inkomen en schulden: Ondersteuning, in samenwerking met het Buurtteam, bij het in kaart brengen en oplossen van schulden, in een aantal specifieke gevallen zijn kleine particuliere schulden vanuit de aanpak afbetaald. Wonen: Klusjesmannen voor het opknappen, aanpassen, repareren of veiliger maken van woningen; Tentjes voor kinderen om zich in terug te trekken in geval van kleine behuizing; Meubels zoals bedden en kasten om woningen anders in te richten of op te ruimen; Hulp bij het zoeken naar een passende woning en bij woningruil. Ondersteuning in het regelen van het huishouden: Een intensieve vorm van compenserende zorg om uithuisplaatsingen af te wenden; Praktische hulp zoals iemand die maaltijden kookt voor een gezin of het huis schoonmaakt; Ontspanning en beweging: abonnementen op een binnenspeeltuin waar kinderen veilig kunnen spelen en hun energie kwijt kunnen en ouders tegelijkertijd even kunnen ontspannen; Uitje(s) voor het hele gezin; Sport voor ouders en/of kinderen; Reiskostenvergoeding voor verschillende doeleinden. Specifieke hulp of expertise, zoals een expert op het gebied van ouderverstoting of pastorale hulp; Problemen van gezinnen Kenmerkend voor een grote stad als Amsterdam zijn de vele gezinnen die kampen met een breed scala aan woonproblemen. Gezinnen wonen te klein, de woningen verkeren in slechte staat of zijn niet goed ingedeeld.

Er zijn woningen, tuinen en buurten die voor kinderen niet veilig genoeg zijn om vrijuit te bewegen en te spelen. Sommige gezinnen hebben überhaupt geen perspectief op een woning in Amsterdam. Ook mentale problemen bij ouders komen we regelmatig tegen in de casuïstiek. Deze problemen komen veelal voort uit trauma. In deze gevallen is niet de inzet van jeugdzorg maar de inzet van volwassenzorg van belang. Daarnaast zien we dat gezinnen vaak behoefte hebben aan leuke en ontspannen activiteiten met het hele gezin, waarvoor zij zelf geen budget hebben. Amsterdamse Maatwerk Methode De beweging Gebiedsgericht Samenwerken en de Amsterdamse Jeugdvisie vragen een andere manier van kijken naar de problemen van de jeugd, en op welke manier we hulp en ondersteuning organiseren. De Amsterdamse Maatwerk Methode zorgt voor een brede, zo je wilt holistische, kijk op de problemen van de jeugdigen. Vanuit de middelen van de aanpak wachtenden zijn ruim 260 professionals van de aanvullende jeugdhulp getraind in het werken met de Amsterdamse Maatwerk Methode. Voor 2025 is de verwachting dat nogmaals 100 professionals in de methodiek worden getraind. Daarnaast zullen er in het tweede kwartaal van 2025 ongeveer 45 professionals uit de gebiedsknooppunten opgeleid worden tot procesbegeleider Amsterdamse Maatwerk Methode. Hiermee borgen we deze methode duurzaam binnen het gebiedsgericht werken.

Gebiedsgericht samenwerken en centraal ontvangen van aanmeldingen Sinds 2021 wordt intensief gewerkt aan de ontwikkeling van het gebiedsgericht samenwerken door de aanbieders aanvullende jeugdhulp samen met onder andere het OKT, onderwijs en de buurtteams. Er zijn gebiedsknooppunten bemenst waar samen naar de vragen van jeugdigen en gezinnen wordt gekeken. Dit met het doel de oorzaken van problemen bij opvoeden breed te ondersteunen zoals de Amsterdamse Jeugdvisie beoogt.

Problemen met opvoeden en opgroeien ontstaan vaak door andere problemen zoals stress om inkomen, wonen of problemen van ouders zelf. Met het gebiedsgericht werken in

1e Voortgangsrapportage Aanpak Wachtenden Aanvullende Jeugdhulp Amsterdam

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 13 juni 2025 Pagina 3 van 4

netwerken in de stadsdelen, willen we het inzetten van ondersteuning door het buurtteam en bijvoorbeeld informele netwerken makkelijker maken. Ook is een doel om, als er aanvullende jeugdhulp nodig is, deze effectiever op gang te brengen bij de aanbieder die, passend bij de kwetsbaarheid en urgentie van de vraag van jeugdige en gezin, ruimte heeft. In de stadsdelen zijn netwerken van professionals in opbouw die zicht houden op welke vragen er veel voorkomen en hoe daar vanuit het brede sociale domein actie op ondernomen kan worden. Aan het Gebiedsgericht samenwerken is € 2,4 miljoen besteed vanuit de aanpak wachtenden. Sinds 1 mei 2025 worden alle aanmeldingen voor aanvullende jeugdhulp in de stadsdelen ontvangen. Zij worden dus niet meer op stedelijk niveau apart bij alle aanbieders voor aanvullende jeugdhulp aangemeld. Alle technische en juridische middelen om de aanmeldingen te kunnen ontvangen zijn uit de aanpak wachtenden betaald. Een belangrijk doel is om gezinnen en jeugdigen die zijn aangemeld voor aanvullende jeugdhulp met andere soorten ondersteuning te helpen naast of zelfs in plaats van aanvullende jeugdhulp. Subsidies collectieve oplossingen Het doel van de aanpak wachtenden is ook om te leren krijgen welke interventies op grotere schaal nodig zijn voor kinderen in de stad. Het versterken van het dagelijks leven staat centraal.

Daarvoor is een subsidieregeling opgesteld. Er is tot op heden € 5,8 miljoen toegekend. Wachten op kinderdagcentra en dagbehandeling De meeste van de subsidieaanvragen hebben betrekking op de kinderen die op de wachtlijsten voor Kinderdagcentra en dagbehandeling stonden. Deze wachtlijsten zijn in de afgelopen tijd enorm gegroeid. Dit komt doordat kinderen met een ontwikkelingsachterstand en/of autisme spectrum stoornis ASS ook hiernaar werden verwezen en geen plek op onderwijs of kinderopvang kregen. In Amsterdam willen we dat alle kinderen, volgens de Amsterdamse Jeugdvisie, een ontwikkelplek krijgen in de eigen buurt, in het onderwijs en de kinderopvang. Er is door de partners vanuit de kinderopvang, onderwijs, OKT, JGZ en de zorgaanbieders gewerkt aan een actieplan om deze kinderen een ontwikkelperspectief te bieden op Amsterdamse scholen en kinderopvang. Hierdoor staan ze niet langer op een wachtlijst voor KDC’s. De ontwikkelgroepen worden in de loop van 2025 opgezet. De omslag van het ‘recht op jeugdhulp’ naar ‘recht op onderwijs’ is een belangrijke stap in de uitvoering van de Amsterdamse Jeugdvisie die met behulp van deze subsidie mogelijk wordt gemaakt. Door deze extra inzet kunnen de ontwikkelgroepen starten terwijl ondertussen wordt gewerkt aan de ombouw van groepen naar ambulante ondersteuning in kinderopvang en onderwijs.

De andere verleende subsidies worden ingezet voor het ondersteunen van ouders van jonge kinderen in de wachttijd en het helpen van jongeren die te maken hebben met angst en dwang klachten. De beweging naar inclusief onderwijs en ontwikkelplekken voor ieder kind in de kinderopvang is heel goed op gang gekomen en zal in de komende jaren zeker groeien. Inzichten uit de aanpak Het leren van de casuïstiek heeft ons tot de volgende voorlopige inzichten gebracht. Jeugdhulp is niet altijd de oplossing voor de spelende problematiek. Als ouders zelf problemen ervaren en weinig toekomstperspectief zien, kan ondersteuning voor henzelf veel effectiever zijn. Vaak vragen ouders hulp bij problemen op het gebied van bestaanszekerheid. Deze veroorzaken veel

1e Voortgangsrapportage Aanpak Wachtenden Aanvullende Jeugdhulp Amsterdam

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 13 juni 2025 Pagina 4 van 4

stress en mentale problemen. Kenmerkend voor deze gezinnen is ook het isolement waarin zij verkeren. Ouders die zich zorgen maken over een te laag inkomen, schulden en/of woonproblemen ervaren onvoldoende rust en energie om mee te werken aan een vorm van jeugdhulp. In deze gevallen is inzet van jeugdhulp dus niet effectief. Interventies gericht op het verbeteren van bestaanszekerheid zijn in deze gevallen effectiever. Het belangrijkste inzicht is dat in ongeveer een kwart van de gezinnen behoefte is aan een vorm compenserende zorg of praktische gezinshulp. In een aantal casussen is met inzet van een intensieve vorm van compenserende zorg een uithuisplaatsing van kinderen afgewend. Compenserende zorg kan uitgevoerd worden door professionals met een mbo-opleiding in een gecombineerde verantwoordelijkheid van Wmo zorg voor volwassen en jeugdzorg. Naar aanleiding hiervan wordt de mogelijkheid om compenserende ondersteuning in gezinnen in te zetten onderzocht. Ook wordt in de komende tijd uitgezocht hoe een maatwerkbudget structureel kan worden gemaakt. Tot slot We hebben met de (mini)maatwerkbudgetten en de subsidieregeling voor Amsterdamse gezinnen waar opvoeden een probleem is geworden oplossingen kunnen inzetten om hun dagelijks leven te versterken.

Het heeft bij deze gezinnen geholpen om stress rond bestaanszekerheid, wonen, onderwijs en kinderopvang te verlichten en daarmee de basis te verbeteren zoals de Amsterdamse Jeugdvisie beoogd. Door het belang van kinderen eerst te stellen en breed in te zetten vanuit het sociaal domein kunnen gezinnen op passende manier geholpen worden, en vaak zonder Aanvullende Jeugdhulp in te zetten. Daardoor zijn problemen met en stress bij het opvoeden verminderd. De aanpak loopt nog door tot in 2026. De komende tijd zoeken we naar structurele manieren om ook na het aflopen van de aanpak wachtenden in een vroeg stadium gezinnen te ondersteunen in bestaanszekerheid en het versterken van het dagelijks leven. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Marjolein Moorman Wethouder Onderwijs, Jeugd en Armoede

Bijlagen 1. 1e voortgangsrapportage Aanpak Wachtenden Aanvullende Jeugdhulp Amsterdam 2. Bestedingsplan 2023-2025 Aanpak Wachtenden Aanvullende Jeugdhulp Amsterdam

1e Voortgangsrapportage Aanpak Wachtenden Aanvullende Jeugdhulp Amsterdam